Đau mắt đỏ có thể do nhiều nguyên nhân như virus (bao gồm Adenovirus), vi khuẩn, dị ứng hoặc các tác nhân kích thích. Trong đó, Adenovirus là nguyên nhân phổ biến, có thể gây bệnh quanh năm ở mọi lứa tuổi và thường đi kèm biểu hiện viêm đường hô hấp (sốt, ho, đau họng, sổ mũi) hoặc rối loạn tiêu hóa. Bệnh lây truyền qua dịch tiết đường hô hấp, nước mắt, tiếp xúc trực tiếp hoặc dùng chung đồ dùng cá nhân, bề mặt nhiễm khuẩn tại gia đình, trường học, cơ sở trẻ em và bể bơi.
Các triệu chứng thường gặp bao gồm mắt đỏ một bên rồi lan sang bên còn lại, chảy nước mắt, nhiều ghèn/dử mắt (đặc biệt vào buổi sáng), cộm rát, sưng mi, ngứa, nhạy cảm ánh sáng, đôi khi kèm sốt nhẹ, đau họng hoặc nổi hạch. Khi xuất hiện dấu hiệu bệnh, người dân cần đến cơ sở y tế để được khám và chẩn đoán đúng nguyên nhân. Đặc biệt, người bệnh cần đi khám ngay nếu có biểu hiện nặng như đau nhức mắt, nhìn mờ, sợ ánh sáng, đỏ mắt hoặc sưng mi nhiều, có giả mạc, sốt cao kéo dài, khó thở, trẻ lơ mơ, bỏ ăn, bỏ bú hoặc trẻ sơ sinh bị đỏ mắt, chảy dịch.
Đáng quan ngại là nhiều người khi thấy mắt đỏ, chảy nước mắt, cộm rát thường cho rằng mình mắc đau mắt đỏ do virus Adeno và tự ý mua thuốc nhỏ mắt hoặc thuốc kháng sinh để điều trị. Tuy nhiên, theo khuyến cáo của chuyên gia nhãn khoa, đau mắt đỏ không phải lúc nào cũng do virus Adeno gây ra. Việc tự chẩn đoán và tự điều trị có thể khiến bệnh kéo dài, làm tăng nguy cơ biến chứng và ảnh hưởng đến thị lực.
Theo khuyến cáo của các bác sĩ Bệnh viện Mắt Hà Nội, người dân cần thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn; không dùng chung khăn mặt, gối, kính mắt, thuốc nhỏ mắt hoặc các vật dụng cá nhân; hạn chế đưa tay lên dụi mắt; không tự mua hoặc sử dụng thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh, thuốc kháng virus, thuốc phối hợp hoặc thuốc có chứa corticoid khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
Sử dụng thuốc nhỏ mắt không đúng có thể làm bệnh kéo dài hoặc gây tổn thương giác mạc và ảnh hưởng thị lực; không đắp lá, nhỏ sữa mẹ hoặc sử dụng các dung dịch không bảo đảm vô khuẩn vào mắt; thường xuyên vệ sinh nhà cửa, nơi làm việc sạch sẽ. Đồng thời hạn chế đến nơi đông người nếu đang mắc đau mắt đỏ phòng tránh lây lan trong gia đình cũng như cộng đồng; khi có biểu hiện mắt đỏ, chảy nước mắt, nhiều có ghèn/dử mắt hoặc nhìn mờ, cần đến cơ sở y tế để được khám, xác định đúng nguyên nhân và điều trị kịp thời.
Trước đó, Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế khuyến cáo người dân chăm sóc mắt đúng cách khi bị đau mắt đỏ do Adenovirus bằng việc dùng gạc/bông/khăn giấy dùng một lần để lau dịch mắt rồi bỏ ngay, rửa sạch tay, không dùng chung lọ thuốc cho mắt đau và mắt lành, đồng thời tạm ngừng đeo kính áp tròng. Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc nhỏ mắt chứa kháng sinh, thuốc kháng virus hay corticoid khi chưa có chỉ định vì kháng sinh không có tác dụng với virus và việc dùng sai thuốc có thể gây tổn thương giác mạc, ảnh hưởng thị lực; cũng không đắp lá, nhỏ sữa mẹ hay dùng các dung dịch không vô trùng.
Người mắc bệnh cần hạn chế tiếp xúc, không dùng chung đồ dùng, không đến bể bơi, trẻ em nên nghỉ học tại nhà cho đến khi bình phục để tránh lây nhiễm. Cần đến cơ sở y tế ngay nếu có các dấu hiệu nặng như đau nhức mắt, nhìn mờ, sợ ánh sáng, sưng mi nhiều, có giả mạc, sốt cao kéo dài, khó thở, trẻ lơ mơ, bỏ bú hoặc trẻ sơ sinh bị đỏ/chảy dịch mắt.
Đối với trường học, nhà trẻ và bể bơi, cần chủ động theo dõi sức khỏe của trẻ, duy trì vệ sinh môi trường, khử trùng đồ chơi, bề mặt tiếp xúc và bảo đảm chất lượng nguồn nước, nồng độ chất khử khuẩn theo quy định.
