Cá mập gulper bị đe dọa do khai thác vì squalene trong mỹ phẩm
Tâm Anh (TH)
Loài cá mập cổ xưa này đang giảm mạnh do bị săn bắt quá mức để lấy dầu gan chứa squalene, dùng trong nhiều sản phẩm làm đẹp.
Cá mập gulper sinh sống ở những vùng biển có độ sâu khoảng 200 - 1.500m trên khắp thế giới. Chúng có cơ thể thon dài, kích thước khoảng 2m và nổi bật với đôi mắt xanh lục. Ảnh: miyaru.org. Theo các nhà khoa học, cá mập gulper là một trong ít những sinh vật tiền sử còn tồn tại đến ngày nay. Trong số các loài cá mập, cá mập gulper là loài có tỷ lệ dầu gan chứa squalene cao nhất. Bởi lẽ, dầu gan của cá mập gulper chứa hơn 70% squalene. Ảnh: Andy Murch/Nature Picture Library.
Squalene là hợp chất thường dùng trong mỹ phẩm nhờ đặc tính chống oxy hóa và dưỡng ẩm. Hợp chất cũng hiện diện tự nhiên trong bã nhờn của da người. Ảnh: IFAW. Theo Quỹ Bảo vệ Động vật Quốc tế (IFAW), squalen được sử dụng trong rất nhiều sản phẩm, từ đồ trang điểm, kem dưỡng sau khi cạo râu, kem chống nắng, đến miếng dán nicotine và thuốc điều trị trĩ. Vì vậy, squalen được coi như "vàng lỏng". Ảnh: IFAW.
Do nhu cầu sử dụng squalen trong việc sản xuất mỹ phẩm ngày càng cao nên loài cá mập gulper bị đánh bắt quá mức trong những năm qua. Ảnh: D Ross Roberston/Public Domain. Trong nghiên cứu công bố trên tạp chí Science năm 2024 về tình trạng của 521 loài cá mập và cá đuối sống ở vùng nước sâu, gần 2/3 số cá mập biển sâu nguy cấp do bị đánh bắt để lấy dầu gan. Ảnh: edition.mv. Do đó, quần thể cá mập gulper suy giảm mạnh về số lượng. Việc phục hồi quần thể gulper gặp nhiều khó khăn do loài này phát triển chậm và tuổi sinh sản cũng muộn. Ảnh: marilles.org.
Trong thời gian qua, nhiều quốc gia trên thế giới đã triển khai các giải pháp nhằm phục hồi quy mô quần thể cá mập gulper. Trong số này, chúng được đưa vào Phụ lục II của CITES, giúp kiểm soát việc buôn bán xuyên biên giới quốc tế và tăng cường giám sát. Ảnh: Marinethemes.com. Mời độc giả xem video: Phát hiện thêm nhiều loài mới ở Khu vực sông Mekong. Nguồn: THĐT1.
Năm 2026 hứa hẹn sẽ là một năm sôi động của thị trường ôtô Việt Nam khi hàng loạt mẫu xe gầm cao hoàn toàn mới và bản nâng cấp đáng chú ý đồng loạt xuất hiện.
Volkswagen Việt Nam vừa chính thức nhận đặt cọc cho dòng Teramont Pro 2026. Đây là mẫu SUV hạng sang cỡ lớn được hãng hé lộ sẽ có ghế thương gia Queen Seat.
Tại Việt Nam, công nghệ van biến thiên đã bắt đầu xuất hiện trên một số mẫu xe tay ga thế hệ mới và Yamaha NMAX 155 là một đại diện tiêu biểu cho xu hướng này.
Từ một chiếc mini điện điện, Renault Twizy đã được các kỹ sư Anh độ thành "cỗ máy drift" điên rồ nhờ khối động cơ mượn từ môtô cào cào điện mạnh nhất thế giới.