Vấn đề cải tạo nhà chung cư cũ từng nhiều lần được đặt ra, nhưng đến nay vẫn bế tắc. Để tạo cơ chế thông thoáng hơn, mới đây Bộ Xây dựng đề xuất Chính phủ sửa đổi Nghị định 101 năm 2015 về cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư cũ theo hướng thuận lợi hơn, giúp doanh nghiệp, nhà đầu tư có thể tham gia vào quá trình xã hội hóa, xây dựng lại các khu nhà chung cư cũ xuống cấp không chỉ ở Hà Nội và một số đô thị trên phạm vi toàn quốc.

Bộ Xây dựng cho rằng, cơ chế đặc thù cho cải tạo nhà chung cư cũ tại Hà Nội cần lưu ý một số vấn đề như quy định hệ số bồi thường, tái định cư cho các hộ tầng 1 và từ tầng 2 trở lên áp dụng cho từng khu vực khác nhau.

Cụ thể, đối với chủ sở hữu căn hộ tầng 1 thì nên có thêm cơ chế mua, thuê phần diện tích dành để kinh doanh để chủ đầu tư có cơ sở thỏa thuận với người dân. TP Hà Nội cần quy định cụ thể phương án bố trí tạm cư tại khu vực dự án hoặc khu vực lân cận, bảo đảm thuận tiện trong sinh hoạt cho người dân trong quá trình cải tạo nhà chung cư cũ.

Bên cạnh đó, cần có cơ chế khuyến khích chủ đầu tư dự án cải tạo nhà chung cư cũ, lập phương án giảm bớt chi phí xây dựng nhà chung cư như không xây dựng tầng hầm để xe trong tòa nhà, mà xây chỗ để xe tại địa điểm khác.

Quy định thống nhất trình tự thực hiện dự án cải tạo chung cư cũ theo 3 bước lập quy hoạch chi tiết khu vực dự án, phê duyệt phương án bồi thường tái định cư, lựa chọn chủ đầu tư thực hiện dự án. Giao trách nhiệm cho chính quyền cấp quận trong thực hiện giải phóng mặt bằng dự án thay vì để chủ đầu tư tự thỏa thuận với dân…

Theo Bộ Xây dựng, để thuận lợi hơn, cần cho phép thực hiện điều chỉnh quy hoạch khu vực nội đô để bảo đảm phù hợp với hiện trạng dân số hiện hữu tại khu vực dự án cải tạo nhà chung cư cũ. Cùng với đó, Bộ Xây dựng đề nghị TP Hà Nội ban hành kế hoạch cải tạo lại nhà chung cư cũ.