Sáng 20/9, Ủy ban Văn hóa và Xã hội tổ chức phiên giải trình của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về những vấn đề được quan tâm trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo.

Trong báo cáo phục vụ phiên giải trình, Bộ Giáo dục và Đào tạo đề cập nhiều nội dung liên quan đến Kỳ thi tốt nghiệp THPT, trong đó có việc ổn định mô hình thi, hạn chế sai sót trong khâu coi thi và từng bước tăng cường ứng dụng công nghệ.

Sai sót trong coi thi chủ yếu liên quan yếu tố con người

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, Kỳ thi tốt nghiệp THPT đã được điều chỉnh qua nhiều giai đoạn theo hướng ngày càng gọn nhẹ, giảm áp lực và chi phí xã hội.

Trước năm 2015, thí sinh phải tham dự riêng Kỳ thi tốt nghiệp THPT và các đợt thi tuyển sinh đại học, cao đẳng. Từ năm 2015, Kỳ thi THPT quốc gia được tổ chức nhằm vừa xét công nhận tốt nghiệp, vừa cung cấp dữ liệu phục vụ tuyển sinh.

Đến năm 2020, kỳ thi được chuyển thành Kỳ thi tốt nghiệp THPT. Kết quả kỳ thi được các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp chủ động lựa chọn sử dụng theo quyền tự chủ tuyển sinh.

Từ năm 2025, việc tổ chức kỳ thi được thực hiện trên cơ sở Chương trình giáo dục phổ thông 2018 và các chủ trương về đổi mới thi, kiểm tra, đánh giá theo hướng gọn nhẹ, giảm áp lực, chi phí xã hội nhưng vẫn bảo đảm độ tin cậy, trung thực, đánh giá đúng năng lực người học và cung cấp dữ liệu phục vụ tuyển sinh.

Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết công tác tổ chức kỳ thi tiếp tục được đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số. 100% thí sinh đăng ký dự thi trực tuyến, dữ liệu được kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Kết quả thi và phổ điểm được công khai, tạo nguồn dữ liệu quy mô toàn quốc phục vụ đánh giá chất lượng giáo dục, đối sánh giữa các địa phương, cơ sở giáo dục và phát hiện dấu hiệu bất thường.

Đối với một số sai sót, vi phạm vẫn xảy ra trong khâu coi thi, Bộ Giáo dục và Đào tạo nhìn nhận nguyên nhân chủ yếu liên quan đến yếu tố con người và việc thực hiện quy trình tại một số điểm thi.

Thời gian tới, Bộ khẳng định tiếp tục giữ ổn định phương án thi, đồng thời hoàn thiện Quy chế thi, chuẩn hóa ngân hàng câu hỏi, tăng cường các giải pháp công nghệ, bảo mật, thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm vi phạm.

Trình Thủ tướng đề án thi tốt nghiệp THPT trên máy tính

Về mô hình tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp THPT, Bộ Giáo dục và Đào tạo xác định đây là kỳ thi đa mục tiêu, gồm đánh giá kết quả học tập làm căn cứ xét công nhận tốt nghiệp; cung cấp thông tin phục vụ đánh giá chất lượng giáo dục; đồng thời tạo nguồn dữ liệu có độ tin cậy để các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp chủ động sử dụng trong tuyển sinh.

“Kỳ thi không phải là kỳ thi tuyển sinh đại học bắt buộc. Các cơ sở đào tạo được quyền quyết định việc sử dụng kết quả kỳ thi hoặc các phương thức tuyển sinh khác theo quy định”, Bộ Giáo dục và Đào tạo nêu.

Theo Bộ, việc tổ chức thống nhất kỳ thi trên phạm vi toàn quốc nhưng thí sinh dự thi tại địa phương giúp giảm chi phí đi lại, ăn ở và áp lực xã hội so với các mô hình tổ chức nhiều kỳ thi trước đây.

Dữ liệu kết quả thi trên phạm vi toàn quốc cũng tạo cơ sở đánh giá, đối sánh chất lượng giáo dục giữa các địa phương, cơ sở giáo dục và phục vụ hoạch định chính sách. Kết quả kỳ thi tiếp tục được nhiều cơ sở giáo dục đại học sử dụng trong tuyển sinh.

Tuy nhiên, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho rằng việc tổ chức một kỳ thi quy mô toàn quốc đặt ra yêu cầu cao về chất lượng đề thi, ngân hàng câu hỏi, cơ sở vật chất, hạ tầng số, bảo mật và phòng, chống gian lận.

Những vấn đề cần tiếp tục khắc phục gồm sự chênh lệch về điều kiện tổ chức giữa các vùng, miền; nguy cơ sử dụng thiết bị công nghệ cao để gian lận; sai sót do con người và yêu cầu bảo đảm tính độc lập của hoạt động thanh tra, kiểm tra.

Bộ xác định tiếp tục giữ ổn định mô hình kỳ thi trong giai đoạn hiện nay, đồng thời từng bước hiện đại hóa công tác khảo thí.

Đáng chú ý, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết đã trình Thủ tướng Đề án tổ chức thi tốt nghiệp THPT trên máy tính theo hướng triển khai có lộ trình, phù hợp với điều kiện hạ tầng giữa các địa phương.

Cùng với đó, Bộ sẽ đẩy nhanh xây dựng ngân hàng câu hỏi chuẩn hóa, tăng cường ứng dụng công nghệ trong giám sát, bảo mật, phân tích dữ liệu và phòng, chống gian lận.

Thời gian tới, Bộ tiếp tục tăng cường tính độc lập của công tác kiểm tra, giám sát; nghiên cứu cơ chế kiểm tra chéo; tăng cường camera, lưu vết điện tử và các giải pháp kiểm soát thiết bị công nghệ trái phép.

Các hành vi vi phạm sẽ được xử lý nghiêm nhằm bảo đảm kỷ cương, an toàn và độ tin cậy của Kỳ thi tốt nghiệp THPT.