Nhìn từ xa, Europa trông giống một quả cầu băng giá trắng xanh, bề mặt chằng chịt những đường nứt màu đỏ nâu. Nhưng bên dưới lớp vỏ lạnh giá ấy có thể tồn tại một thế giới hoàn toàn khác: một đại dương nước mặn khổng lồ, sâu hàng chục đến hơn 100 km. NASA ước tính đại dương này có thể chứa lượng nước lớn hơn gấp đôi tổng lượng nước trong các đại dương trên Trái Đất.

Ảnh: jpl.nasa

Điều khiến các nhà khoa học tin vào sự tồn tại của đại dương ngầm không chỉ là những đường nứt kỳ lạ trên bề mặt. Khi tàu Galileo bay qua Europa, thiết bị của nó phát hiện từ trường của Sao Mộc bị biến đổi theo cách gợi ý rằng bên dưới lớp băng có một tầng chất lỏng dẫn điện. Nước mặn là lời giải thích phù hợp nhất cho hiện tượng này.

Một manh mối khác đến từ chính chuyển động của Europa. Mặt trăng này liên tục bị lực hấp dẫn khổng lồ của Sao Mộc kéo và nén. Sự biến dạng thủy triều đó tạo ra nhiệt bên trong, giúp nước có thể tồn tại ở trạng thái lỏng dù Europa nằm cách Mặt Trời khoảng 780 triệu km. Hiện tượng được gọi là gia nhiệt thủy triều có thể đóng vai trò như một nguồn năng lượng duy trì đại dương trong thời gian rất dài.

Ảnh: oantagonista.com

Các mô hình hiện nay cho rằng lớp băng bên ngoài Europa có thể dày khoảng 15–25 km, bên dưới là đại dương sâu khoảng 60–150 km. Phía dưới đại dương là một lớp đá silicat và có thể là lõi giàu sắt. Nếu nước tương tác với đá dưới đáy đại dương, các phản ứng hóa học có thể tạo ra những chất cần thiết cho sự sống.

Đây chính là điều khiến Europa trở thành một trong những địa điểm hấp dẫn nhất trong cuộc tìm kiếm sự sống ngoài Trái Đất. Tuy nhiên, có nước không đồng nghĩa chắc chắn có sự sống. NASA đang tìm kiếm một môi trường có đủ nước, hóa chất và nguồn năng lượng để sự sống có thể tồn tại.

Ảnh: planetplanet

Nhiệm vụ Europa Clipper, được phóng vào tháng 10/2024, sẽ đến hệ Sao Mộc vào năm 2030 và thực hiện nhiều lần bay sượt qua Europa. Tàu mang theo radar xuyên băng, máy đo từ trường, camera, máy quang phổ và nhiều thiết bị khác để nghiên cứu lớp vỏ băng, đại dương và thành phần hóa học của mặt trăng này. Mục tiêu của nó không phải trực tiếp tìm sinh vật, mà xác định liệu Europa có những môi trường có khả năng hỗ trợ sự sống hay không.

Có thể dưới lớp băng tưởng như bất động ấy là một đại dương tối tăm đã tồn tại hàng tỷ năm. Nếu một ngày con người tìm thấy dấu hiệu của sự sống trong đó, lịch sử khoa học sẽ phải viết lại một trong những câu hỏi lớn nhất: Trái Đất có thực sự là nơi duy nhất trong vũ trụ có sự sống?