Kinh doanh qua Facebook, TikTok, Shopee, livestream hay các nền tảng số đã trở thành phương thức bán hàng phổ biến. Từ ngày 1/7/2025, Nghị định 117/2025/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, quy định cơ chế quản lý, khấu trừ và nộp thuế đối với hoạt động kinh doanh của hộ, cá nhân trên nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số.

Theo quy định, các nền tảng thương mại điện tử trong và ngoài nước thuộc diện khấu trừ, nộp thuế thay có trách nhiệm thực hiện khấu trừ, kê khai và nộp thay thuế đối với các giao dịch thuộc phạm vi quản lý. Cơ chế này được áp dụng đối với cả thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập cá nhân (TNCN) theo quy định của pháp luật thuế.

Thời điểm khấu trừ được xác định ngay khi giao dịch bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trên nền tảng được xác nhận thành công và chấp nhận thanh toán. Số thuế được tính theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu của từng giao dịch, tùy thuộc vào loại hàng hóa, dịch vụ và đối tượng kinh doanh.

Đáng chú ý, không phải mọi hoạt động bán hàng qua mạng đều thuộc trường hợp nền tảng khấu trừ và nộp thuế thay. Nghị định 117/2025/NĐ-CP xác định đối tượng thực hiện cơ chế này là các tổ chức quản lý nền tảng thương mại điện tử, nền tảng số có chức năng thanh toán và các tổ chức thuộc diện được quy định tại nghị định.

Với những trường hợp người bán sử dụng mạng xã hội hoặc website không có chức năng đặt hàng, thanh toán trực tuyến theo phạm vi của nghị định, người kinh doanh không nên mặc định rằng nền tảng sẽ thực hiện nghĩa vụ thuế thay mình. Khi thuộc diện phải kê khai, người bán có trách nhiệm tự thực hiện việc đăng ký, kê khai và nộp thuế theo quy định hiện hành.

Điều này đặc biệt đáng lưu ý với những người bán hàng qua Facebook, TikTok, Zalo hoặc website riêng, sau đó chốt đơn bằng tin nhắn và nhận tiền trực tiếp vào tài khoản ngân hàng. Việc không có cửa hàng cố định, không sử dụng sàn thương mại điện tử hoặc nhận tiền qua tài khoản cá nhân không đồng nghĩa với việc doanh thu từ hoạt động kinh doanh được miễn nghĩa vụ thuế.

Nghị định cũng đặt ra trách nhiệm về quản lý và lưu trữ dữ liệu đối với các nền tảng thuộc diện khấu trừ, nộp thuế thay. Các tổ chức này phải lưu giữ dữ liệu giao dịch, thông tin và tài liệu liên quan đến việc xác định số thuế phải nộp, số thuế đã khấu trừ; đồng thời thực hiện kê khai số thuế đã khấu trừ và nộp thay theo quy định.

Về phía người kinh doanh, việc cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ cho nền tảng và cơ quan thuế là yêu cầu quan trọng. Người bán cũng cần chủ động lưu giữ hóa đơn, chứng từ, dữ liệu đơn hàng và các thông tin liên quan đến doanh thu để phục vụ việc đối chiếu, kê khai khi cần thiết.

Một điểm khác cần lưu ý là việc nền tảng đã khấu trừ và nộp thuế thay đối với các giao dịch thuộc phạm vi quản lý không có nghĩa người bán được mặc nhiên miễn mọi nghĩa vụ thuế khác. Những khoản doanh thu, giao dịch hoặc hoạt động kinh doanh không thuộc phạm vi khấu trừ, nộp thay vẫn phải được người kinh doanh chủ động xác định và thực hiện nghĩa vụ theo quy định.

Trong trường hợp một cá nhân vừa kinh doanh tại cửa hàng, vừa bán hàng trực tuyến, việc quản lý doanh thu càng cần được thực hiện đầy đủ, tránh bỏ sót các giao dịch phát sinh. Người kinh doanh cũng không nên chia nhỏ hoạt động bán hàng qua nhiều tài khoản hoặc cho rằng giao dịch trên không gian mạng khó được cơ quan quản lý xác định.

Việc tăng cường quản lý thuế đối với kinh doanh trên nền tảng số nhằm đưa hoạt động kinh doanh trực tuyến vào khuôn khổ quản lý minh bạch, đồng thời tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng giữa các phương thức kinh doanh. Với người bán, chủ động nắm quy định, quản lý doanh thu và lưu trữ đầy đủ dữ liệu giao dịch là cách thiết thực để hạn chế rủi ro và duy trì hoạt động kinh doanh lâu dài.