Angkor và hệ thống thủy lợi vĩ đại giúp văn minh Khmer thịnh vượng
T.B (tổng hợp)
Hệ thống thủy lợi của Angkor kiểm soát nước, thúc đẩy nông nghiệp, nhưng cũng dễ tổn thương trước biến đổi khí hậu, góp phần vào sự suy tàn của văn minh Khmer.
Nền tảng cho sự hưng thịnh của Angkor. Hệ thống thủy lợi giúp văn minh Khmer kiểm soát nguồn nước, bảo đảm nông nghiệp ổn định và nuôi sống hàng trăm nghìn cư dân. Ảnh: Pinterest. Các baray khổng lồ mang tính chiến lược. Những hồ chứa nhân tạo như Đông Baray và Tây Baray có chiều dài hàng kilômét, đóng vai trò tích nước mùa mưa và cấp nước mùa khô. Ảnh: Pinterest.
Mạng lưới kênh đào chằng chịt. Hàng trăm kilômét kênh đào liên kết hồ chứa, sông ngòi và ruộng đồng, tạo thành hệ thống phân phối nước hiệu quả và linh hoạt. Ảnh: Pinterest. Kiểm soát lũ lụt thông minh. Không chỉ tích nước, hệ thống còn giúp điều tiết lũ, giảm thiệt hại do mưa lớn trong mùa gió mùa. Ảnh: camerotaincambodia.wordpress.com.
Ứng dụng kỹ thuật địa hình tinh vi. Người Khmer tận dụng độ dốc tự nhiên của đất, cho phép nước chảy bằng trọng lực mà không cần công nghệ cơ khí phức tạp. Ảnh: ancientwatertechnologies.com. kết chặt với quy hoạch đô thị. Đền đài, khu dân cư và kênh rạch được bố trí hài hòa, phản ánh tư duy quy hoạch tổng thể hiếm thấy ở thế giới cổ đại. Ảnh: camerotaincambodia.wordpress.com.
Thành tựu vĩ đại nhưng mong manh. Sự phụ thuộc lớn vào thủy lợi khiến Angkor dễ tổn thương trước biến đổi khí hậu, góp phần vào sự suy tàn của văn minh Khmer cổ. Ảnh: mysiemreaptours.com. Mời quý độc giả xem video: Khởi nguồn nền văn minh / VTV2
Audi đã chính thức giới thiệu Q3 thế hệ thứ ba tại thị trường Việt Nam vào tháng 6/2026 với hai phiên bản gồm Q3 SUV TFSI Advanced và Q3 Sportback TFSI S line.
PGS.TS.BS Phạm Cẩm Phương, Viện trưởng Viện Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai trở thành đại sứ của Quỹ Oncidium, thúc đẩy hợp tác quốc tế và nâng cao điều trị ung thư tại Việt Nam.
Mẫu sedan thuần điện Hyundai Ioniq V đã chính thức ra mắt tại thị trường Trung Quốc với giá dao động từ 109.900-139.900 Nhân dân tệ (khoảng 384-489 triệu đồng).
Một hệ thống phòng không vác vai lạ vừa xuất hiện trong lực lượng Nga, với thiết kế khác biệt so với các tên lửa phòng không vác vai Moscow đang sử dụng.
Yamaha vừa ra mắt bản đặc biệt mang tên PG-1 Special Edition Outdoor Fashion với định hướng thiết kế thiên về tính thực dụng và khả năng thích nghi đa địa hình.
Các nhà khoa học đã tái tạo những peptide kháng khuẩn từng tồn tại ở tổ tiên động vật có vú 160 triệu năm trước có khả năng chống vi khuẩn mạnh hơn nhiều lần.
iCaur V27 Long-Range Edition tại Trung Quốc, sở hữu pin LFP dung lượng 51,2 kWh do CATL cung cấp, cho phạm vi hoạt động thuần điện 300 km theo tiêu chuẩn CATL.
Các nhà khoa học tại Đại học Quốc gia Singapore (NUS) vừa chế tạo một đồng hồ nguyên tử sử dụng lutetium để đo thời gian được cho là chính xác nhất thế giới hiện nay.