3 khối bã thức ăn gây tắc ruột

Bệnh nhân Đ.M.Đ. (40 tuổi, trú tại Hải Phòng) nhập Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương trong tình trạng đau bụng dữ dội, buồn nôn, bụng chướng căng nhanh và không thể trung tiện hoặc đại tiện. Trước đó, người bệnh có ăn khoảng 2–3 quả hồng.

ThS.BS Nguyễn Văn Phúc, Trung tâm Phẫu thuật Gan mật – Tiêu hóa, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, bệnh nhân có tiền sử gan nhiễm mỡ, từng được chẩn đoán viêm dạ dày nhưng chưa phẫu thuật ổ bụng.

Khoảng một ngày sau khi ăn hồng, người bệnh bắt đầu xuất hiện những cơn đau bụng từng đợt. Ban đầu, cơn đau thoáng qua, sau đó chuyển thành đau quặn, tần suất dày hơn và mức độ tăng dần. Bệnh nhân đi khám, được chẩn đoán viêm dạ dày và điều trị ngoại trú nhưng không cải thiện.

Có thời điểm, cơn đau khiến mặt mũi người bệnh tím tái. Bụng chướng nhanh, tình trạng bí trung đại tiện kéo dài. Khi nhập viện, bệnh nhân tỉnh táo, không sốt, huyết áp khoảng 130/90 mmHg. Thăm khám ghi nhận bụng chướng, đau vùng thượng vị và đau quặn từng cơn.

Các bác sĩ nghi ngờ tắc nghẽn đường tiêu hóa, chỉ định chụp cắt lớp vi tính ổ bụng. Kết quả cho thấy nhiều khối bã thức ăn nằm trong lòng ruột non, gây tắc nghẽn tại vị trí cách góc hồi – manh tràng khoảng một mét. Các quai ruột phía trên vị trí tắc giãn nhiều, trong khi đoạn ruột phía dưới xẹp, cho thấy lưu thông trong lòng ruột bị cản trở rõ rệt.

Đẩy khối bã thức ăn xuống đại tràng, không phải mở ruột

Ban đầu, ê-kíp điều trị nội khoa, theo dõi khả năng các khối bã tự di chuyển và giải phóng vị trí tắc. Tuy nhiên, đau bụng không thuyên giảm mà tiếp tục tăng nặng, các cơn đau xuất hiện liên tục. Trước nguy cơ tắc ruột kéo dài gây tổn thương thành ruột và biến chứng nguy hiểm, các bác sĩ quyết định phẫu thuật nội soi.

Trong quá trình phẫu thuật, ê-kíp phát hiện nhiều khối bã thức ăn nằm trong lòng ruột non, gồm một khối kích thước khoảng 5 cm và hai khối khác khoảng 4 cm, nằm cách nhau khoảng 50 cm. Các khối bã không thể tự di chuyển, gây bít tắc lòng ruột. Phía trên vị trí tắc, các quai ruột giãn nhiều, thành ruột có biểu hiện viêm và phù nề.

Thay vì mở ruột để lấy dị vật, các bác sĩ sử dụng kỹ thuật nội soi, khéo léo đẩy những khối bã thức ăn từ ruột non xuống đại tràng, giải phóng vị trí tắc và khôi phục lưu thông đường ruột.

Theo BS Phúc, xử lý khối bã bằng phương pháp này giúp hạn chế tổn thương thành ruột, giảm mức độ xâm lấn của cuộc phẫu thuật. Sau can thiệp, tình trạng tắc nghẽn được giải quyết. Đáng chú ý, chỉ một ngày sau phẫu thuật, bệnh nhân đã trung tiện trở lại, cho thấy hoạt động lưu thông đường ruột bước đầu được phục hồi.

Ăn hồng chát, nhai không kỹ có thể làm tăng nguy cơ

BS Phúc cho biết, tắc ruột do bã thức ăn xảy ra khi các thành phần thức ăn khó tiêu kết tụ thành khối trong đường tiêu hóa, di chuyển xuống ruột non và gây bít tắc lòng ruột.

Một số thực phẩm chứa nhiều chất xơ khó tiêu và tannin (tanin), như quả hồng, đặc biệt là hồng còn xanh, hồng chát, có thể làm tăng nguy cơ hình thành bã thức ăn. Trong môi trường axit dạ dày, tannin có thể kết tụ với cellulose, hemicellulose và protein, tạo thành những khối bã rắn chắc, khó tiêu hóa. Nếu khối bã có kích thước lớn và mắc kẹt trong lòng ruột non, người ăn có thể bị tắc ruột.

Tuy nhiên, không phải cứ ăn hồng là sẽ hình thành bã thức ăn. Nguy cơ còn phụ thuộc lượng thực phẩm tiêu thụ, đặc điểm tiêu hóa, khả năng nhai và vận động của đường tiêu hóa.

Người cao tuổi, trẻ nhỏ có khả năng nhai chưa tốt, người có vấn đề về răng miệng, rối loạn vận động tiêu hóa hoặc từng phẫu thuật dạ dày là những nhóm cần thận trọng. Ăn nhanh, nhai không kỹ, ăn nhiều thực phẩm giàu chất xơ khó tiêu hoặc quả có vị chát, đặc biệt khi bụng đói, cũng có thể làm tăng nguy cơ.

Tắc ruột kéo dài không chỉ gây đau bụng, chướng bụng và bí trung đại tiện mà còn có thể dẫn đến phù nề, thiếu máu thành ruột, hoại tử, thủng ruột, viêm phúc mạc và sốc nhiễm khuẩn.

BS Phúc khuyến cáo, người dân nên ăn chậm, nhai kỹ, tránh ăn quá nhiều thực phẩm khó tiêu hoặc quả có vị chát trong một lần. Với quả hồng, cần hạn chế ăn quả còn xanh, chát và không nên ăn quá nhiều cùng lúc. Người có bệnh lý răng miệng, rối loạn tiêu hóa hoặc từng phẫu thuật dạ dày cần đặc biệt thận trọng.

Khi xuất hiện đau bụng quặn từng cơn, bụng chướng tăng nhanh, không trung tiện hoặc đại tiện được, người dân cần đến ngay cơ sở y tế. Không nên tự ý dùng thuốc nhuận tràng, thuốc giảm đau hoặc cố chịu đau tại nhà, bởi trì hoãn thăm khám có thể khiến tình trạng tắc ruột diễn biến nghiêm trọng hơn.

Mời quý độc giả theo dõi video: Giá heo hơi chạm đáy nhiều năm: Nuôi gần bốn tháng, mỗi con lãi 80.000 đồng, tính công chăm sóc lập tức hóa lỗ nặng