Giới chức y tế Ấn Độ xác nhận xuất hiện các ca nhiễm virus Nipah tại bang Tây Bengal, miền Đông nước này, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bùng phát dịch bệnh nguy hiểm có tỷ lệ tử vong cao. Trước diễn biến trên, một số quốc gia châu Á đã nhanh chóng tăng cường các biện pháp phòng dịch và kiểm soát y tế.

Theo thông tin từ chính quyền bang Tây Bengal, hai y tá làm việc tại một bệnh viện tư ở thị trấn Barasat, gần thành phố Kolkata, đã được xác nhận nhiễm virus Nipah. Một người hiện trong tình trạng nguy kịch. Cả hai từng tiếp xúc với một bệnh nhân mắc bệnh hô hấp nặng đã tử vong trước đó.

Điều tra ban đầu cho thấy đây có thể là nguồn lây nhiễm ban đầu. Ngay sau khi phát hiện ổ dịch, chính quyền địa phương đã triển khai các biện pháp khẩn cấp như cách ly, truy vết và xét nghiệm diện rộng. Khoảng 180 người đã được xét nghiệm, trong đó 20 trường hợp tiếp xúc nguy cơ cao phải cách ly y tế trong 21 ngày. Bộ Y tế Ấn Độ yêu cầu các bang tăng cường giám sát dịch tễ, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các ca nghi nhiễm.

Virus Nipah là bệnh truyền nhiễm hiếm gặp, có nguồn gốc từ dơi ăn quả, lây sang người qua thực phẩm nhiễm bẩn, động vật trung gian hoặc tiếp xúc trực tiếp giữa người với người. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tỷ lệ tử vong của bệnh dao động từ 40-75%. Hiện chưa có vaccine hay thuốc điều trị đặc hiệu.

Trước nguy cơ dịch lan rộng, Thái Lan đã siết chặt kiểm soát y tế tại các sân bay, tăng cường sàng lọc hành khách đến từ khu vực có dịch. WHO cảnh báo virus Nipah là mầm bệnh nguy hiểm, cần được giám sát chặt chẽ để ngăn nguy cơ bùng phát trên diện rộng.

Bệnh do virus Nipah là bệnh truyền nhiễm nhóm A, lây truyền chủ yếu từ động vật sang người (tại Ấn Độ hiện nay truyền qua loài dơi ăn quả), hoặc tiếp xúc với vật phẩm, thực phẩm bị nhiễm virus và cũng có thể lây truyền từ người sang người (qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch bài tiết của bệnh nhân); thời gian ủ bệnh trong khoảng 4-14 ngày, người nhiễm vi rút có thể có các triệu chứng: đau đầu, đau cơ, nôn mửa và đau họng, sau đó có thể xuất hiện chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức và các dấu hiệu thần kinh cho thấy viêm não cấp tính.

Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh (HCDC), trước đây trên thế giới đã từng xảy ra nhiều đợt dịch do virus Nipah. Malaysia và Singapore là 2 quốc gia ghi nhận đợt bùng phát đầu tiên của virus Nipah vào những năm 1998-1999. Đợt bùng phát này đã khiến 105 người tử vong, trong đó có 96 người ở Malaysia và 9 người ở Singapore.

Tại Ấn Độ, đợt bùng phát virus Nipah này là đợt bùng phát thứ tư tại Kerala trong vòng 5 năm, đợt gần đây nhất là vào năm 2021. Theo thông tin từ hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm, từ ngày 27/12/2025 đến ngày 26/1/2026, Ấn Độ ghi nhận 5 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do virus Nipah (trong đó có 02 trường hợp có xét nghiệm khẳng định) tại một bệnh viện ở Tây Bengal.

Chuyên gia y tế dự phòng cho hay, điểm đáng lo ngại của đợt dịch tại Ấn Độ lần này là lây nhiễm tại khu vực y tế. Hai nhân viên y tế này có khả năng bị lây nhiễm từ một người bệnh có biểu hiện khó thở trước đó. Bệnh nhân này đã tử vong trước khi được xét nghiệm virus Nipah. Điều này cho thấy virus có khả năng lây truyền trong môi trường y tế nếu không kiểm soát tốt, trong khi mức độ nguy hiểm và tỷ lệ tử vong của bệnh vẫn rất cao.

Chuyên gia cũng khuyến cáo các cơ sở y tế cần nâng cao cảnh giác, đặc biệt với những bệnh nhân có biểu hiện sốt, viêm não, viêm hô hấp và có yếu tố dịch tễ liên quan. Công tác giám sát tại cửa khẩu cũng cần được tăng cường đối với người nhập cảnh từ vùng có dịch.

Việt Nam hiện chưa ghi nhận ca bệnh Nipah, nhưng không vì thế mà chủ quan. Cần có kế hoạch, khuyến cáo để phát hiện sớm, cách ly kịp thời và kiểm soát tốt, ngăn chặn nguy cơ lây lan ra cộng đồng.