25 triệu năm trước, Trái Đất được rải kim cương nhờ sự kiện nào?
Tâm Anh (theo Guardian)
Theo một nghiên cứu, cách đây 25 triệu năm, Trái Đất được rải kim cương nhờ những vụ phun trào kimberlite cổ đại sau khi mảng kiến tạo tách rời nhau.
Trong nghiên cứu công bố cuối tháng 7 trên tạp chí Nature, giáo sư kiêm nhà địa chất học Tom Gernon ở Đại học Southampton và các cộng sự đã giải mã bí mật cách Trái Đất được rải kim cương như thế nào.
Theo nhóm nghiên cứu, vào 25 triệu năm trước, thế giới xảy ra những vụ phun trào kimberlite cổ đại sau khi mảng kiến tạo tách rời nhau. Họ phát hiện điều này khi phân tích dữ liệu lịch sử và mảng lục địa, những mảng vỏ Trái Đất khổng lồ di chuyển chậm và kimberlite - loại đá chứa kim cương bắn ra do phun trào.
Nhờ vậy, nhóm nghiên cứu xác định được trải qua hàng tỷ năm, phần lớn vụ phun trào kimberlite xảy ra khoảng 25 triệu năm sau khi mảng lục địa tách ra. Khi tiến hành các kiểm tra chuyên sâu, nhóm của giáo sư Tom Gernon nhận thấy vụ phun trào kimberlite đầu tiên xảy ra sau khi mảng lục địa vỡ tới gần rìa.
Những vụ phun trào tiếp theo đã ngày càng xê dịch về giữa mảng. Mảng lục địa tách ra và hợp lại theo thang thời gian cực rộng. Cách đây khoảng 300 triệu năm, Bắc Mỹ và Nam Mỹ nối liền với châu Phi và châu Âu, cùng thuộc siêu lục địa mang tên Pangea. Thế nhưng, khối đất liền này bắt đầu tách ra khoảng 175 triệu năm trước.
Căn cứ vào mô hình máy tính của đá và magma, nhóm chuyên gia xâu chuỗi trình tự sự kiện thúc đẩy vụ phun trào kim cương. Quá trình bắt đầu khi mảng kiến tạo lục địa bị kéo căng do bắt đầu phân tách.
Sự việc này khiến lớp đá mỏng hơn và làm rối loạn dòng chảy thông thường của vật liệu trong lớp phủ Trái Đất nằm trực tiếp bên dưới. Các nhà nghiên cứu nhận thấy rối loạn ở lớp phủ đủ mạnh để khiến những khối đá tách khỏi chân mảng kiến tạo.
Những khối đá đó đã ở dưới áp suất khổng lồ suốt hàng trăm triệu năm. Trầm tích carbon có thể thay đổi cấu trúc để hình thành kim cương.
Khi khối đá chìm vào lớp phủ, chúng thúc đẩy ngày càng nhiều dòng chảy rối loạn lan rộng ra ngoài, làm trượt các lớp đá dày hàng chục kilomet khỏi chân mảng kiến tạo bên trên. Hiệu ứng lan truyền đã tập hợp mọi nguyên liệu cần thiết để tạo ra magma kimberlite chứa kim cương. Lúc nóng chảy, nó dâng lên rất nhanh và phá tung lớp vỏ dưới dạng vụ phun trào xanh. Nhờ quá trình trên, kim cương được phân tán trên khắp bề mặt Trái Đất.
Theo các nhà nghiên cứu, vụ phun trào kimberlite gần nhất xảy ra cách đây khoảng 11.000 năm ở đồi Igwisi tại Tanzania. Người về quá khứ, phần lớn vụ phun trào kimberlite diễn ra trong kỷ Phấn Trắng cách từ 146 - 66 triệu năm trước.
Không giống các vụ phun trào núi lửa thông thường, vụ phun trào kimberlite để lại hố hình ống thẳng đứng trên nền đất, cung cấp cơ sở cho nhiều mỏ kim cương.
Mời độc giả xem video: Thị trấn kỳ lạ nơi người dân dùng kim cương làm gạch xây nhà.
Toyota đang chuẩn bị nâng cấp phiên bản diesel của Land Cruiser 250, hay Prado tại một số thị trường vào cuối năm 2026, sau màn ra mắt Mitsubishi Pajero.
Sau một năm ra mắt, Mitsubishi Eclipse Cross EV đã được nâng cấp công nghệ bên trong với những thay đổi được thừa hưởng từ người anh em Renault Scenic E-Tech.
Toyota đang nghiên cứu công nghệ cho phép chiếc xe tự ghi lại hình ảnh mà tài xế đang quan tâm bằng mắt, mà người lái không cần sử dụng điện thoại khi lái xe.
Nghiên cứu của Đại học California, Berkeley, công bố trên Nature, phân tích bộ gene của 8 loài dơi cho thấy tuổi thọ dài có mối liên hệ với những gene tham gia vào miễn dịch, chống ung thư và tương tác với virus.
Kia K4 Hybrid ở thị trường châu Âu được trang bị tiêu chuẩn ở mức cao, nổi bật với hệ thống hỗ trợ lái mới nhất (ADAS), cùng màn hình kỹ thuật số tích hợp.
Mẫu MPV Hyundai Custo 2027 (hay Custin tại Việt Nam) đã chính thức lộ diện, phần đầu cùng bộ mâm xe chịu ảnh hưởng lớn từ mẫu SUV cỡ lớn Palisade thế hệ mới.
Các nhà khoa học UCLA phát triển một phương pháp biến tế bào gốc từ máu cuống rốn thành hàng loạt tế bào T có khả năng nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư.
Kia PV7 mẫu PBV (Purpose-Built Vehicle – xe chuyên dụng theo mục đích sử dụng) vừa ra mắt tại triển lãm xe thương mại IAA Transportation 2026 ở Hannover, Đức.
Nghiên cứu do các nhà khoa học thuộc Đại học Sydney, Viện Baird và Bệnh viện Royal Prince Alfred thực hiện đã phát hiện cơ tim người có thể tạo ra các tế bào cơ mới sau khi bị tổn thương do nhồi máu.
Tesla đã thành lập một công ty con tại Việt Nam, đánh dấu sự hiện diện của hãng xe điện Mỹ tại một trong những thị trường xe điện phát triển nhất Đông Nam Á.
