25 triệu năm trước, Trái Đất được rải kim cương nhờ sự kiện nào?
Tâm Anh (theo Guardian)
Theo một nghiên cứu, cách đây 25 triệu năm, Trái Đất được rải kim cương nhờ những vụ phun trào kimberlite cổ đại sau khi mảng kiến tạo tách rời nhau.
Trong nghiên cứu công bố cuối tháng 7 trên tạp chí Nature, giáo sư kiêm nhà địa chất học Tom Gernon ở Đại học Southampton và các cộng sự đã giải mã bí mật cách Trái Đất được rải kim cương như thế nào.
Theo nhóm nghiên cứu, vào 25 triệu năm trước, thế giới xảy ra những vụ phun trào kimberlite cổ đại sau khi mảng kiến tạo tách rời nhau. Họ phát hiện điều này khi phân tích dữ liệu lịch sử và mảng lục địa, những mảng vỏ Trái Đất khổng lồ di chuyển chậm và kimberlite - loại đá chứa kim cương bắn ra do phun trào.
Nhờ vậy, nhóm nghiên cứu xác định được trải qua hàng tỷ năm, phần lớn vụ phun trào kimberlite xảy ra khoảng 25 triệu năm sau khi mảng lục địa tách ra. Khi tiến hành các kiểm tra chuyên sâu, nhóm của giáo sư Tom Gernon nhận thấy vụ phun trào kimberlite đầu tiên xảy ra sau khi mảng lục địa vỡ tới gần rìa.
Những vụ phun trào tiếp theo đã ngày càng xê dịch về giữa mảng. Mảng lục địa tách ra và hợp lại theo thang thời gian cực rộng. Cách đây khoảng 300 triệu năm, Bắc Mỹ và Nam Mỹ nối liền với châu Phi và châu Âu, cùng thuộc siêu lục địa mang tên Pangea. Thế nhưng, khối đất liền này bắt đầu tách ra khoảng 175 triệu năm trước.
Căn cứ vào mô hình máy tính của đá và magma, nhóm chuyên gia xâu chuỗi trình tự sự kiện thúc đẩy vụ phun trào kim cương. Quá trình bắt đầu khi mảng kiến tạo lục địa bị kéo căng do bắt đầu phân tách.
Sự việc này khiến lớp đá mỏng hơn và làm rối loạn dòng chảy thông thường của vật liệu trong lớp phủ Trái Đất nằm trực tiếp bên dưới. Các nhà nghiên cứu nhận thấy rối loạn ở lớp phủ đủ mạnh để khiến những khối đá tách khỏi chân mảng kiến tạo.
Những khối đá đó đã ở dưới áp suất khổng lồ suốt hàng trăm triệu năm. Trầm tích carbon có thể thay đổi cấu trúc để hình thành kim cương.
Khi khối đá chìm vào lớp phủ, chúng thúc đẩy ngày càng nhiều dòng chảy rối loạn lan rộng ra ngoài, làm trượt các lớp đá dày hàng chục kilomet khỏi chân mảng kiến tạo bên trên. Hiệu ứng lan truyền đã tập hợp mọi nguyên liệu cần thiết để tạo ra magma kimberlite chứa kim cương. Lúc nóng chảy, nó dâng lên rất nhanh và phá tung lớp vỏ dưới dạng vụ phun trào xanh. Nhờ quá trình trên, kim cương được phân tán trên khắp bề mặt Trái Đất.
Theo các nhà nghiên cứu, vụ phun trào kimberlite gần nhất xảy ra cách đây khoảng 11.000 năm ở đồi Igwisi tại Tanzania. Người về quá khứ, phần lớn vụ phun trào kimberlite diễn ra trong kỷ Phấn Trắng cách từ 146 - 66 triệu năm trước.
Không giống các vụ phun trào núi lửa thông thường, vụ phun trào kimberlite để lại hố hình ống thẳng đứng trên nền đất, cung cấp cơ sở cho nhiều mỏ kim cương.
Mời độc giả xem video: Thị trấn kỳ lạ nơi người dân dùng kim cương làm gạch xây nhà.
Chiến dịch tấn công Iran của Mỹ quá căng thẳng, khiến hai máy bay tiếp nhiên liệu va chạm, phi hành đoàn thiệt mạng. Sau đó, một tiêm kích hạm rơi xuống biển.
Cơ quan An ninh mạng và Hạ tầng Mỹ (CISA) đánh giá 2 lỗ hổng cực nghiêm trọng đang bị tin tặc khai thác, kêu gọi tất cả các tổ chức cập nhật càng sớm càng tốt.
UAE tạm thời đóng cửa không phận vào rạng sáng 17/3 khi quân đội nước này thông báo “đáp trả các mối đe dọa tên lửa và máy bay không người lái từ Iran”.
Sáng 17/3, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) tổ chức hội thảo lấy ý kiến cử tri trí thức gửi tới Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI.
Honda Việt Nam (HVN) vừa ra mắt các phiên bản động cơ xăng nâng cấp của CR-V thế hệ thứ 6, tiếp tục hoàn thiện danh mục sản phẩm bên cạnh các bản hybrid e:HEV
Người Nhật hiếm khi gọi điện trên tàu điện ngầm, thói quen giữ yên lặng phản ánh văn hóa tôn trọng riêng tư, kỷ luật cộng đồng và quy tắc ứng xử đặc trưng.
Toyota Motor Philippines vừa công bố giá bán cho mẫu xe điện Urban Cruiser 2026, đánh dấu bước tiến mới của hãng trong phân khúc xe điện tại thị trường này.
