18 tuổi đối mặt nguy cơ mất thị lực vì giác mạc chóp nặng

Thúy Nga 13/09/2026 07:43

Thay vì ghép giác mạc, bác sĩ tạo hình đồng tử dạng lỗ, tận dụng phần giác mạc còn trong để cải thiện đường truyền ánh sáng.

Chỉ còn đếm được ngón tay ở khoảng cách 1,5 m

Mới 18 tuổi, Đ.Q.N. đã phải đối mặt với tình trạng thị lực suy giảm nghiêm trọng. Người bệnh bị cận 16 độ, loạn 4 độ, thị lực chỉ còn đủ để đếm ngón tay ở khoảng cách 1,5 m. Tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc, N. được chẩn đoán mắc giác mạc chóp giai đoạn nặng.

TS.BS Đinh Thị Hoàng Anh, Trưởng khoa Mắt, Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc cho biết, giác mạc bình thường có độ cong tương đối đều, giúp ánh sáng đi qua và hội tụ lên võng mạc. Với giác mạc chóp, giác mạc mỏng và yếu dần, phồng lồi thành hình chóp, làm thay đổi đường đi của ánh sáng.

Hậu quả là người bệnh xuất hiện cận thị, loạn thị tăng nhanh, hình ảnh méo mó và thị lực giảm dần.

Các bác sĩ hội chẩn phim chụp của bệnh nhân - Ảnh BVCC

Ở N., bệnh được phát hiện khi đã ở giai đoạn nặng. Giác mạc đã hình thành sẹo lớn gần trung tâm, cản trở đường truyền ánh sáng. Mắt trái đồng thời bị đục thủy tinh thể, khiến khả năng nhìn suy giảm thêm.

Kết quả thăm khám cho thấy độ phồng giác mạc đo được lên tới 64,6 diop, phù hợp với tình trạng giác mạc chóp nặng.

Ở những trường hợp giác mạc chóp tiến triển nặng, đặc biệt khi giác mạc có sẹo, mỏng nhiều hoặc thị lực không thể cải thiện bằng kính và kính áp tròng, ghép giác mạc có thể được cân nhắc. Đây là phương pháp thay thế phần hoặc toàn bộ giác mạc tổn thương bằng mô giác mạc hiến. Tuy nhiên, ghép giác mạc cũng có những nguy cơ nhất định, trong đó có thải ghép.

Với N., bác sĩ nhận thấy sẹo giác mạc tuy khá lớn nhưng không hoàn toàn nằm trên trục thị giác. Một phần giác mạc vẫn còn tương đối trong. Đây là yếu tố quan trọng để ê-kíp cân nhắc phương án bảo tồn thay vì ghép giác mạc.

Tạo “cửa sổ” cho ánh sáng đi qua vùng giác mạc còn trong không cần ghép

Sau khi đánh giá toàn diện cấu trúc mắt, vị trí sẹo, trục nhìn và phần giác mạc còn trong, ê-kíp Trung tâm Mắt, Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc lựa chọn tạo hình đồng tử dạng lỗ.

Ca bệnh được hội chẩn chuyên sâu với GS.TS.BS Kalinnikov Yury, người sáng lập kiêm Tổng giám đốc Bệnh viện Nhãn khoa AMG (Moscow), chuyên gia nhãn khoa của Liên bang Nga.

Tạo hình đồng tử dạng lỗ là kỹ thuật tạo một đồng tử nhỏ, có kích thước và vị trí được tính toán nhằm hạn chế tác động của những vùng giác mạc bất thường lên chất lượng hình ảnh. Kỹ thuật này đã được sử dụng trong một số tình huống tổn thương phức tạp của mống mắt và cũng được nghiên cứu trong điều chỉnh loạn thị không đều ở một số bệnh cảnh nhãn khoa.

Trong trường hợp của N., mục tiêu của ê-kíp là đưa đồng tử ra khỏi vùng giác mạc bị sẹo, đồng thời đặt trên phần giác mạc còn trong. Có thể hình dung đây như việc tạo một “cửa sổ” nhỏ để ánh sáng đi qua vùng giác mạc có chất lượng tốt hơn.

Bên cạnh tạo hình đồng tử, ê-kíp thực hiện phẫu thuật Phaco thay thủy tinh thể nhân tạo nhằm xử lý tình trạng đục thủy tinh thể ở mắt trái.