10 phút 'bạo lực' mang đến cho Mặt Trăng “món quà thần kỳ”
Thiên Đăng (Theo Sciencealert)
Vallis Schrödinger và Vallis Planck là hai hẻm núi khổng lồ trên Mặt Trăng bị khoét sâu bởi các vật thể bắn ra từ vụ va chạm.
Trên Trái Đất, khu vực Hẻm núi Grand Canyon hùng vĩ của bang Arizona, Mỹ là kết quả từ việc dòng nước chảy xiết của Sông Colorado bào mòn bề mặt hành tinh trong suốt hàng triệu năm. Tuy nhiên, Trái Đất không phải là thiên thể duy nhất trong Hệ Mặt Trời có hẻm núi và khe núi. Ảnh: @Flickr: Hannes Flo, Grand Canyon, CC BY 2.0).
Mặt Trăng cũng có các cấu trúc tương tự như Grand Canyon của Trái Đất, chúng bao gồm 2 hẻm núi lần lượt có tên là Vallis Schrödinger và Vallis Planck. Tuy nhiên, do không có nước dạng lỏng ồ ạt như trên Trái Đất, nên cơ chế hình thành hai cấu trúc này rất khó xác định. Ảnh: @Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ.
Mới đây, một nhóm các chuyên gia do nhà khoa học hành tinh David Kring của Viện Mặt Trăng và Hành tinh Mỹ dẫn đầu đã đưa ra lời giải. Ảnh: @dailymail.co.uk.
Trong kết luận mới nhất, David Kring nhận định, khác với Hẻm núi Grand Canyon phải mất hàng triệu năm để dòng nước chảy xiết của Sông Colorado bào mòn, thì hai hẻm núi lớn trên Mặt Trăng Vallis Schrödinger và Vallis Planck được hình thành vỏn vẹn chưa đầy 10 phút. Ảnh: @dailymail.co.uk.
Hai hẻm núi nói trên được hình thành tại một lưu vực va chạm, ngay miệng núi lửa Schrödinger, gần cực Nam Mặt Trăng, cú va chạm xảy ra cách đây khoảng 3,8 tỷ năm trước. Hẻm núi Vallis Schrödinger dài 270 km, sâu 2,7 km, còn hẻm núi Vallis Planck dài 280 km, sâu 3,5 km… Làm một phép so sánh, thì cấu trúc Grand Canyon trên Trái đất dài hơn tới 446 km, nhưng có độ sâu nông hơn, chỉ với 1,86 km. Ảnh: @dailymail.co.uk.
Để có được kết luận này, Kring và các đồng nghiệp tại Viện Mặt trăng và Hành tinh Mỹ đã kết hợp các bức ảnh về bề mặt Mặt Trăng để tạo ra bản đồ về hướng, nghiên cứu sự phân bố của các cấu trúc địa chất, sau đó sử dụng thông tin dữ liệu cuối này để đưa vào các mô hình phỏng đoán, xác định cách hình thành hai hẻm núi lớn trên Mặt Trăng. Ảnh: @inkl.
Nhóm nghiên cứu còn phát hiện rằng, tác động của cú va chạm này không đối xứng về hướng, hầu hết các vật chất bắn ra phân bố chủ yếu về phía cực nam của Mặt Trăng. Ảnh: @nature.com.
Cú bắn vật chất này cực kỳ dữ dội, di chuyển với tốc độ từ 0,95-1,28 km/s, ăn sâu vào bề mặt Mặt Trăng, nhanh chóng tạo ra hai hẻm núi Vallis Schrödinger và Vallis Planck chỉ chưa đầy 10 phút. Ảnh: @spaceengineers.
Nhóm nghiên cứu kết luận, năng lượng tác động cần thiết để tạo ra cú bắn vật chất này gấp khoảng 130 lần năng lượng có trong toàn bộ kho vũ khí hạt nhân trên toàn cầu. Nghiên cứu này đã được công bố trên tạp chí Nature Communications. Ảnh: @Emily Lankiewicz / NASA / Bill Ingalls.
Mời quý độc giả xem video: Cận cảnh nhật thực “vòng tròn lửa” hiếm gặp trên bầu trời Bắc Mỹ
Mới đây, trên fanpage chính thức của VinFast Việt Nam đã úp mở hình ảnh một mẫu xe mới sắp ra mắt vào ngày 20/5/2026 và dự đoán đó chính là VinFast VF8 mới.
Mẫu xe sedan Hyundai Grandeur 2026 đã chính thức ra mắt tại Hàn Quốc với 4 tùy chọn động cơ, giá bán từ 41,85-48,64 triệu Won (khoảng 736-856 triệu đồng).
Yamaha Motor đã giới thiệu hai phiên bản đặc biệt của dòng sportbike nổi tiếng gồm Yamaha R15 70th Anniversary Edition và Yamaha R3 70th Anniversary Edition.
BMW Vision K18 sở hữu động cơ 6 xi-lanh thẳng hàng 1.800cc, khả năng cao là bản xem trước cho dòng môtô touring đầu bảng K 1800 trong 1 hoặc 2 năm tới.
Từ bỏ cuộc sống vinh hoa tại Pháp, GS.BS Trần Hữu Tước theo Bác Hồ về nước, viết nên cuộc đời huyền thoại, đặt nền móng cho ngành Tai Mũi Họng tại Việt Nam
