Khoa học và Đời sống số 17-2025

Số 17 (4383) Thứ Năm (24/4/2025) 7 Với bệnh nhân ung thư tuyến giáp, ăn uống hợp lý sẽ giúp giảm tình trạng suy nhược, mệt mỏi do điều trị, tăng sức đề kháng, giảm nguy cơ nhiễm trùng, hỗ trợ phục hồi mô tuyến giáp sau phẫu thuật, điều hòa hoạt động nội tiết, hỗ trợ chuyển hóa. Một số thực phẩm tốt cho bệnh nhân ung thư tuyến giáp gồm: Rau xanh, trái cây: Đây là nguồn cung cấp dồi dào vitamin C, E, beta-carotene, polyphenol…, các chất có khả năng chống viêm, chống oxy hóa, giúp bảo vệ tế bào tuyến giáp và tăng cường miễn dịch. Những loại rau như bông cải xanh, cà rốt, cà chua, cải bó xôi, dưa leo… nên được ưu tiên. Thực phẩm giàu selen, khoáng chất hỗ trợ tuyến giáp: Selen có vai trò đặc biệt trong việc chuyển hóa hormone tuyến giáp và giảm viêm. Thiếu selen có thể làm nặng thêm các rối loạn tuyến giáp. Các thực phẩm như hạt Brazil, hướng dương, hạnh nhân, cá hồi, nấm và trứng là những nguồn cung cấp selen lý tưởng. Chất đạm lành mạnh giúp phục hồi cơ thể: Đạm giúp tái tạo tế bào và mô bị tổn thương, đồng thời duy trì khối lượng cơ. Bệnh nhân nên chọn các nguồn đạm dễ tiêu như thịt gà bỏ da, cá, đậu phụ, sữa ít béo. Tránh các loại thịt đỏ chế biến sẵn như xúc xích, thịt xông khói, vì chúng có thể chứa nitrat, chất bảo quản không tốt cho sức khỏe. Bổ sung có kiểm soát thực phẩm giàu iốt: Iốt là thành phần cấu tạo hormone tuyến giáp. Tuy nhiên, với người đang điều trị bằng iốt phóng xạ hoặc sau phẫu thuật, việc kiểm soát lượng iốt rất quan trọng. Tùy giai đoạn, bác sĩ có thể chỉ định ăn ít hoặc không ăn thực phẩm chứa iốt như rong biển, cá biển, muối iốt… Sau thời gian điều trị đặc biệt, có thể dần bổ sung iốt trở lại ở mức hợp lý. Vitamin D và canxi hỗ trợ xương: Nhiều bệnh nhân ung thư tuyến giáp có nguy cơ thiếu hụt vitamin D do ít tiếp xúc ánh nắng, hoặc do tác dụng phụ của thuốc. Có thể bổ sung vitamin D qua trứng, sữa, cá béo, hoặc phơi nắng nhẹ mỗi ngày. Một số thực phẩm nên hạn chế hoặc tránh Rượu bia, caffeine, nước ngọt có ga: Có thể làm giảm hiệu quả thuốc điều trị hormone tuyến giáp. Thực phẩm chế biến sẵn: Chứa nhiều chất phụ gia, natri, chất bảo quản không tốt cho sức khỏe tổng thể. Thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc: Nhiều sản phẩm quảng cáo hỗ trợ điều trị ung thư không được kiểm chứng. Không nên tự ý dùng nếu không có chỉ định của bác sĩ. MỸ ANH Dưới đây là những thói quen đơn giản nhưng hiệu quả, được các chuyên gia sức khỏe khuyến nghị để kéo dài tuổi thọ, nâng cao chất lượng sống. Ăn uống lành mạnh: Chế độ ăn uống ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình lão hóa của cơ thể. Các nghiên cứu cho thấy, những người duy trì thực đơn giàu rau củ, trái cây tươi, đạm thực vật, cá có tuổi thọ trung bình cao hơn so với nhóm sử dụng nhiều thịt đỏ, thực phẩm chế biến sẵn và đồ ăn nhanh. Chế độ ăn kiểu Địa Trung Hải gồm dầu olive, cá, rau củ và hạt nguyên cám… là một trong những mô hình dinh dưỡng được đánh giá cao vì giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch, tiểu đường, Alzheimer và nhiều bệnh lý mãn tính khác. Hạn chế đường, muối, rượu bia, chất béo xấu cũng là cách hiệu quả để giảm gánh nặng cho gan, thận và tim. Vận động đều đặn: Một cơ thể khỏe mạnh cần được vận động thường xuyên. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị người lớn nên tập thể dục ít nhất 150 phút mỗi tuần với cường độ vừa phải, hoặc 75 phút với cường độ cao. Các hình thức vận động đơn giản như đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội, yoga hay thậm chí là làm vườn đều mang lại lợi ích cho sức khỏe tim mạch, cải thiện tuần hoàn máu, duy trì cơ xương chắc khỏe, giảm nguy cơ béo phì. Ngoài ra, hoạt động thể chất còn giúp tiết ra endorphin – hormone “hạnh phúc” giúp tinh thần thư giãn, cải thiện chất lượng giấc ngủ, tăng cường sức đề kháng. Ngủ đúng cách: Giấc ngủ chất lượng là yếu tố then chốt để duy trì sức khỏe và tuổi thọ. Người trưởng thành nên ngủ từ 7–9 tiếng mỗi đêm. Thiếu ngủ hoặc ngủ không sâu giấc có thể làm suy yếu hệ miễn dịch, tăng nguy cơ mắc bệnh tim, tiểu đường, trầm cảm và thậm chí là giảm tuổi thọ. Quản lý căng thẳng, giữ cho tâm trí bình an: Stress kéo dài là “kẻ giết người thầm lặng”. Nó làm tăng hormone cortisol – nguyên nhân gây tăng huyết áp, rối loạn giấc ngủ và làm suy giảm miễn dịch. Do đó, học cách thư giãn, điều hòa cảm xúc là điều cực kỳ quan trọng. Các phương pháp đơn giản như thiền, hít thở sâu, viết nhật ký, đi bộ trong thiên nhiên hay nói chuyện với người thân, bạn bè đều có tác dụng xoa dịu tâm trí. Nhiều nghiên cứu cho thấy, người có thái độ sống tích cực, biết cách vượt qua nghịch cảnh thường sống thọ hơn. Gìn giữ các mối quan hệ xã hội, nguồn “vitamin tinh thần”: Người sống cô đơn hoặc thiếu sự hỗ trợ xã hội có nguy cơ trầm cảm, lo âu và tử vong sớm cao hơn. Tham gia các hoạt động cộng đồng, duy trì mối quan hệ với bạn bè, gia đình, hoặc đơn giản là trò chuyện thường xuyên với hàng xóm có thể giúp cải thiện cảm xúc, tăng cảm giác hạnh phúc, góp phần kéo dài tuổi thọ. Khám sức khỏe định kỳ: Nhiều bệnh lý nguy hiểm như ung thư, tăng huyết áp, đái tháo đường có thể không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Việc kiểm tra sức khỏe định kỳ giúp phát hiện bệnh sớm, từ đó can thiệp kịp thời, giảm biến chứng và nâng cao hiệu quả điều trị. Dù cảm thấy “không có gì bất thường”, mỗi người nên chủ động kiểm tra huyết áp, đường huyết, mỡ máu, các chỉ số chức năng gan, thận và thực hiện các xét nghiệm sàng lọc theo khuyến cáo của bác sĩ. MỸ ANH SỨC KHỎE MỚI Bệnh nhân ung thư tuyến giáp nên ăn gì? Thói quen đơn giản giúp tăng tuổi thọ Theo đó, mức xử phạt đối với hành vi này sẽ từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng. Theo khoản 5 Điều 4 của Nghị định này thì mức phạt tiền được quy định tại Chương II Nghị định này là mức phạt tiền đối với cá nhân. Đối với cùng một hành vi vi phạm hành chính thì mức phạt tiền đối với tổ chức bằng 2 lần mức phạt tiền đối với cá nhân. Thứ hai, theo khoản 1 Điều 49 Nghị định 38/2021/NĐ-CP, hành vi quảng cáo các sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đặc biệt mà không được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác nhận nội dung trước khi thực hiện quảng cáo theo quy định, đã vi phạm các quy định về xác nhận nội dung quảng cáo đối với các sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đặc biệt. Hành vi vi phạm này sẽ bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng. Hình thức xử phạt bổ sung là tước quyền sử dụng giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dược, giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm, giấy phép hoạt động khám bệnh, chữa bệnh từ 1 tháng đến 3 tháng đối với hành vi quy định tại khoản 1 Điều này trong trường hợp quảng cáo thuốc, quảng cáo thực phẩm, phụ gia thực phẩm, quảng cáo dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh mà vi phạm 2 lần trở lên trong thời hạn 6 tháng. Biện pháp khắc phục hậu quả là buộc tháo gỡ, tháo dỡ, xóa quảng cáo hoặc buộc thu hồi xuất bản phẩm, tạp chí in quảng cáo đối với hành vi quy định tại khoản 1 Điều này. Thứ ba, hành vi quảng cáo dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh có sử dụng các từ ngữ “nhất” mà không có tài liệu hợp pháp chứng minh đã vi phạm điểm a khoản 2 Điều 34 của Nghị định 38/2021/ NĐ-CP. Theo đó, mức phạt cho hành vi vi phạm là phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng. Hình thức xử phạt bổ sung là tước quyền sử dụng Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm từ 5 đến 7 tháng; tước quyền sử dụng Giấy xác nhận nội dung quảng cáo từ 22 tháng đến 24 tháng đối với vi phạm quy định tại điểm a khoản 2, điểm b khoản 4, khoản 5 Điều này trong trường hợp vi phạm về quảng cáo thực phẩm bảo vệ sức khỏe từ 2 lần trở lên trong thời hạn 6 tháng. Biện pháp khắc phục hậu quả buộc tháo gỡ, tháo dỡ, xóa quảng cáo hoặc thu hồi sản phẩm báo, tạp chí in quảng cáo đối với hành vi quy định tại các khoản 1, 2, 3, 4, 5 và 6 Điều này. Thêm vào đó, theo quy định tại khoản 2, khoản 3 Điều 5 Nghị định 38/2021/NĐ-CP thì mức phạt tiền quy định tại Điều 34 và Điều 49 là mức phạt tiền áp dụng đối với cá nhân. Đối với cùng một hành vi vi phạm hành chính mức phạt tiền đối với tổ chức gấp 2 lần mức phạt tiền đối với cá nhân. Như vậy, các hành vi vi phạm của Phòng khám Thiện Nhân bị xử phạt với tổng số tiền là 79 triệu đồng là phù hợp với các quy định tại các nghị định nêu trên. Tuy nhiên, mức xử phạt cần được xem xét dựa trên tính chất, mức độ của hành vi vi phạm, đồng thời bảo đảm tính răn đe và giáo dục nhằm tăng cường hiệu lực, hiệu quả của pháp luật trong lĩnh vực khám, chữa bệnh. Cũng theo luật sư Nguyễn Ngọc Hùng, theo quy định tại khoản 2 Điều 14 thì người bệnh có quyền được bồi thường theo quy định tại Điều 102 của Luật này. Dẫn chiếu đến Điều 102 thì trường hợp xảy ra tai biến y khoa đối với người bệnh, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có trách nhiệm bồi thường cho người bệnh theo quy định của pháp luật, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 100 của Luật này. Do đó, trong trường hợp có thiệt hại xảy ra cho bệnh nhân do hành vi sai sót trong hoạt động khám chữa bệnh thì Phòng khám Thiện Nhân sẽ phải chịu trách nhiệm bồi thường cho người bệnh. Việc bồi thường sẽ được giải quyết theo quy định của pháp luật dân sự về bồi thường thiệt hại. Cụ thể, theo Điều 590 Bộ luật Dân sự 1025 quy định về thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm thì Phòng khám Thiện Nhân phải bồi thường thiệt hại về sức khỏe, tính mạng, tài sản của người bệnh, bao gồm các khoản chi phí khám chữa bệnh, chăm sóc, phục hồi sức khỏe, mất thu nhập, tổn thất tinh thần và các thiệt hại khác theo quy định của pháp luật. Trong trường hợp thiệt hại gây ra nghiêm trọng, trách nhiệm bồi thường còn bao gồm các khoản bồi thường về tổn thất tinh thần, chi phí điều trị dài hạn và các thiệt hại khác theo quy định của pháp luật. Xây dựng chế độ ăn uống khoa học, phù hợp giúp bệnh nhân ung thư tuyến giáp phục hồi sức khỏe, góp phần nâng cao hiệu quả điều trị. Tuổi thọ của con người phụ thuộc vào nhiều yếu tố: Di truyền, môi trường sống, điều kiện kinh tế, xã hội… Tuy nhiên, ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy, chính lối sống, thói quen sinh hoạt đóng vai trò quyết định đến sức khỏe và tuổi thọ. Ảnh minh họa/ Nguồn Internet Ảnh minh họa/ Nguồn Internet CÁC SAI PHẠM CỦA PHÒNG KHÁM THIỆN NHÂN GỒM: Không có biển hiệu theo quy định: Phòng khám không lắp đặt biển hiệu theo đúng quy định tại Điều 39 Nghị định số 117/2020/NĐ-CP, gây khó khăn cho bệnh nhân trong việc nhận diện cơ sở khám chữa bệnh. Quảng cáo dịch vụ khám, chữa bệnh không phép: Phòng khám đã thực hiện quảng cáo dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh mà không có xác nhận nội dung từ cơ quan nhà nước có thẩm quyền, vi phạm Điều 49 Nghị định số 38/2021/NĐ-CP. Sử dụng từ ngữ chưa được chứng minh trong quảng cáo: Phòng khám đã sử dụng các từ ngữ như “nhất” trong quảng cáo dịch vụ khám, chữa bệnh mà không có tài liệu hợp pháp chứng minh, vi phạm Điều 34 Nghị định số 38/2021/NĐ-CP. Thanh tra Bộ Y tế yêu cầu Phòng khám Thiện Nhân nghiêm chỉnh chấp hành Quyết định xử phạt. Nếu quá thời hạn mà phòng khám không tự nguyện chấp hành sẽ bị cưỡng chế thi hành theo quy định của pháp luật. xử nghiêm

RkJQdWJsaXNoZXIy MTYzNTY5OA==