Thứ 2, 22/10/2018
Đường dây nóng: 0327 216 216

Cánh cửa tri thức

Xét xử thời phong kiến – kỳ 2: Việc xét xử chưa tách thành ngạch riêng

Tìm hiểu lịch sử - 08/06/2018 11:16
Xét xử thời phong kiến – kỳ 2: Việc xét xử chưa tách thành ngạch riêng

Việc xét xử chưa tách thành ngạch riêng độc lập với hoạt động hành chính trong thời phong kiến. Do đó tòa án cũng chưa có sự phân tách giữa chức năng hành chính và chức năng tư pháp.

Vua là người có quyền xét xử tối cao.

Vua là người có quyền xét xử tối cao

Nhìn chung tòa án thời phong kiến, vua vẫn là người có quyền xét xử tối cao. Các vị quan giải quyết việc kiện tụng trong nước chỉ là những người đại diện của nhà vua thực thi quyền xét xử.

Qua các giai đoạn phát triển cho thấy, hoạt động xét xử đã dần có sự phân cấp, có sự phân công nhiệm vụ giải quyết từng loại công việc cụ thể. Tuy nhiên sự phân cấp đó lại rất thiếu những công cụ giám sát và những ràng buộc về trách nhiệm cụ thể.

Tòa án thời phong kiến chưa có sự phân tách giữa chức năng hành chính và chức năng tư pháp. Công tác xét xử không được tách thành một ngạch riêng biệt, độc lập với hoạt động hành chính.

Ở địa phương, xã trưởng và tiên chỉ là người xét xử những vấn đề thông thường ở xã, nguồn xét xử chủ yếu dựa vào lệ làng, hương ước hay khoán ước của làng. Hầu hết những vấn đề tranh chấp trong xã đều được giải quyết tại cấp này.

Xử án không đúng, bị phạt

Về xét xử một vụ án, nhà Lê quy định, vụ kiện nhỏ xử trong năm ngày, với hành vi mưu sát có thể kéo dài tới một năm. Đời vua Lê Huyền Tông, năm 1665, triều đình quy định án lớn mà xử không đúng thì vị quan đó bị xử biếm một tư (giảm một cấp), cho nộp tiền chuộc theo mức độ từ 15 đến 100 quan. Án nhỏ mà xử không đúng thì xử phạt bằng tiền, mức độ từ 5 quan với quan cấp xã, 15 quan với quan cấp đạo và 20 quan tiền với quan Ngự sử.

Triều Lê cũng yêu cầu hệ thống quan lại mỗi năm phải thống kê đầy đủ số lượng vụ án, số vụ đã được xét xử, từ cấp xã trở lên. Các đạo phải kê khai đủ bao nhiêu án đã xử, trong đó bao nhiêu án xử phạt, bao nhiêu án chưa xử xong, kèm theo nguyên nhân. Các bản thống kê phải được nộp lên Ngự sử đài vào hạ tuần tháng 11 hằng năm.

Đời Lê Dụ Tông, năm 1717 quy định soát vào hạ tuần tháng 10, quan phủ soát lại những án quan huyện đã xử. Thượng tuần tháng 11, Thừa ty soát lại án của phủ, huyện đã xử.

Trung tuần tháng 11, Hiến ty soát lại những án của các nha môn Thừa ty và Trấn thủ Lưu thủ. Hạ tuần tháng 11, Cai đạo soát lại những án xử của Hiến ty và Ngự sử đài cũng soát lại các án của Cai đạo từng xử.

Thời hạn soát lại các án là một tuần (tuần thời xưa là 10 ngày). Thượng tuần tháng 12, Ngự sử đài đem số án nộp lên cho Chúa và triều đình.

Năm 1718, vua Lê Dụ Tông từng ra dụ cho các quan rằng: “Gốc của việc chính trị quý nhất là bớt kiện tụng… Nay cần bàn định để cốt cho đổi thói kiện tụng, gây đạo liêm sỉ để tỏ rõ chính sách bình trị”.

Việc xét xử những vụ việc thông thường chủ yếu diễn ra ở cấp xã. Xã nào cũng có pháp đình riêng do nhân vật quan trọng nhất trong xã chủ tọa.

Trước thời Nguyễn, vị “chủ tịch” pháp đình hàng xã thường là vị xã trưởng, vì trong thời kỳ này xã trưởng là người có uy tín nhất trong xã. Nhưng tình hình này đã thay đổi hẳn dưới triều Nguyễn kể từ năm 1802 trở đi, đó là Tiên chỉ – đệ nhất kì mục là người xét xử.

(còn nữa

         Nguyễn Thành Hữu


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Bàn xây nhà hát Thủ Thiêm lúc này là thiếu nhạy cảm

(khoahocdoisong.vn) - "Bàn xây nhà hát Thủ Thiêm trên chính địa danh mà người dân có nhiều khiếu kiện trong thời điểm này là một việc làm thiếu nhạy cảm”, TS.KTS Ngô Doãn Đức chia sẻ.

Tê tay cẩn thận hội chứng ống cổ tay gây liệt

(khoahocdoisong.vn) - Hội chứng ống cổ tay là do dây thần kinh giữa bị chèn ép tại cổ tay, làm đau và yếu bàn tay, ảnh hưởng đến sinh hoạt và học tập của người bệnh.

Phytoestrogen có tác dụng như một hormon giới tính nữ

(khoahocdoisong.vn) - Phytoestrogen là một chất dinh dưỡng thực vật tự nhiên. Hạt lanh và đậu nành được đánh giá có hàm lượng chất này cao nhất.

​​​​​​​Hạnh phúc là được đem cho

(khoahocdoisong.vn) - Hạnh phúc là được đem cho, dù như thế ta phải chịu nhiều thiệt thòi. Trong khi mục đích của một số người là kiếm thật nhiều tiền, thì vẫn có những người chọn lối sống đẹp: cho đi.

Bài thuốc trị nhức đầu do đàm trọc, huyết ứ

Suckhoedoisong.vn - Theo y học cổ truyền, đau đầu gồm nhiều thể: can khí nghịch lên, đàm trọc, huyết ứ, thận khí suy tổn và khí huyết hư...

Có thuốc giúp ngủ ngon?

(khoahocdoisong.vn) - Tôi năm nay 47 tuổi. Trước đây tôi thường ngủ rất ngon, đặt lưng xuống là ngủ một mạch đến sáng, ít khi mộng mị.

Ăn tối quá muộn gây ra 7 bệnh nguy hiểm: Đây là thời gian hợp lý để ăn tối

Do công việc và cuộc sống bận rộn, nhiều người có thói quen ăn tối muộn. Họ không biết rằng điều này sẽ gây tác hại nghiêm trọng tới sức khỏe của bản thân.

Mới nhất

​​​​​​​Hạnh phúc là được đem cho

Đi và suy ngẫm - Minh Anh - 08:28 22/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Hạnh phúc là được đem cho, dù như thế ta phải chịu nhiều thiệt thòi. Trong khi mục đích của một số người là kiếm thật nhiều tiền, thì vẫn có những người chọn lối sống đẹp: cho đi.

Bài thuốc trị nhức đầu do đàm trọc, huyết ứ

Đông y - BS. Tiểu Lan - 08:27 22/10/2018
Suckhoedoisong.vn - Theo y học cổ truyền, đau đầu gồm nhiều thể: can khí nghịch lên, đàm trọc, huyết ứ, thận khí suy tổn và khí huyết hư...

Tê tay cẩn thận hội chứng ống cổ tay gây liệt

Y học và đời sống - Thúy Nga - 08:27 22/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Hội chứng ống cổ tay là do dây thần kinh giữa bị chèn ép tại cổ tay, làm đau và yếu bàn tay, ảnh hưởng đến sinh hoạt và học tập của người bệnh.

Có thuốc giúp ngủ ngon?

Khỏe A-Z - PGS.TS. Bùi Quang Huy - 08:19 22/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Tôi năm nay 47 tuổi. Trước đây tôi thường ngủ rất ngon, đặt lưng xuống là ngủ một mạch đến sáng, ít khi mộng mị.

Thanh Hóa: Đột nhập xưởng tái chế dầu nhờn thải nằm sâu trong núi

Bạn đọc - 08:14 22/10/2018
Một xưởng tái chế dầu nhờn thải được xây dựng nằm sâu trong núi ở huyện Tĩnh Gia (Thanh Hóa), hoạt động nhiều năm nay gây ảnh hưởng đến môi trường, khiến người dân luôn bất an vì ô nhiễm.

Phytoestrogen có tác dụng như một hormon giới tính nữ

Tư vấn - PV - 08:13 22/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Phytoestrogen là một chất dinh dưỡng thực vật tự nhiên. Hạt lanh và đậu nành được đánh giá có hàm lượng chất này cao nhất.

Phân biệt chất xơ thô và chất xơ mịn

Tư vấn - V.Đài - 08:11 22/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Chất xơ có hai loại là chất xơ dài và chất xơ ngắn hay còn gọi là chất xơ thô và chất xơ mịn. Tác dụng của hai chất xơ này cũng khác nhau.

Vợ bỏ đi sau một cái tát

Nhìn qua khe cửa - Tri Giao - 08:10 22/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Vợ nhìn tôi sững sờ, không nói một lời. Vợ bỏ đi về nhà ngoại, bế theo con.

Bàn xây nhà hát Thủ Thiêm lúc này là thiếu nhạy cảm

Trò chuyện - Mai Loan - 08:04 22/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - "Bàn xây nhà hát Thủ Thiêm trên chính địa danh mà người dân có nhiều khiếu kiện trong thời điểm này là một việc làm thiếu nhạy cảm”, TS.KTS Ngô Doãn Đức chia sẻ.

Tiếng Việt đang được dạy trong các trường học nước ngoài như thế nào?

Dọc đường - 19:16 21/10/2018
Nhiều trường đại học trên thế giới đã có khoa tiếng Việt. Nhiều trường phổ thông tại Mỹ dạy chương trình song ngữ Việt – Mỹ. Thậm chí tiếng Việt còn được đưa vào thành một môn thi đại học.

Người Hy Lạp cổ đại tin xác chết có thể đội mồ sống dậy

Khám phá - 19:09 21/10/2018
Các nhà khoa học cho rằng người Hy Lạp cổ tin xác chết có thể đội mồ sống dậy và làm hại người sống, căn cứ vào cách an táng lạ thường tại những nấm mồ khai quật ở Italy.

Ăn tối quá muộn gây ra 7 bệnh nguy hiểm: Đây là thời gian hợp lý để ăn tối

Khỏe A-Z - 19:03 21/10/2018
Do công việc và cuộc sống bận rộn, nhiều người có thói quen ăn tối muộn. Họ không biết rằng điều này sẽ gây tác hại nghiêm trọng tới sức khỏe của bản thân.

Tại sao người bệnh gout sợ bia hơn rượu?

Sức khỏe A-Z - 18:59 21/10/2018
Trong dòng bia, đặc biệt bia tươi, bia hơi chứa nhiều nấm men. Đó chính là lý do người bệnh gout nên tránh xa loại đồ uống này.

Tra cứu quá trình đóng bảo hiểm xã hội online như thế nào?

Tư vấn - 18:49 21/10/2018
Bạn có thể tra cứu quá trình đóng bảo hiểm xã hội, thời gian tham gia BHXH trên website của Bảo hiểm Xã hội Việt Nam như sau:

Thừa tiêu chí công nhận công viên địa chất toàn cầu

Dọc đường - 18:16 21/10/2018
Công viên địa chất (CVĐC) Đắk Nông có tiềm năng phong phú về di sản văn hóa, di sản thiên nhiên. Điểm nổi bật của công viên là hệ thống các hang động ở đây được hình thành trong đá bazan chứ không phải đá vôi như đa số các hang động khác tại Việt Nam…
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO