Thứ 5, 25/04/2019
Đường dây nóng: 0327 216 216

Việt Nam ở vào tình thế 'bây giờ hoặc không bao giờ'

Nguyễn Đình Cung - Phản biện - 28/03/2019 09:28
Việt Nam ở vào tình thế 'bây giờ hoặc không bao giờ'
Chúng ta phải đặt mục tiêu chiến lược đủ cao, thể hiện khát vọng của nhân dân, của dân tộc vươn tới trình độ phát triên cao, ngang hàng với các quốc gia phát triển trên thế giới.

Bối cảnh quốc tế thay đổi chóng mặt

Mối quan hệ giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc đang đối diện với nguy cơ chuyển từ hợp tác, cạnh tranh là chủ yếu sang đối đầu một cách toàn diện là chủ yếu. Sự đối đầu không chỉ giữa hai nền kinh tế mạnh nhất thế giới mà còn là đối đầu giữa hai hệ giá trị, hai hệ tư tưởng khác nhau về xây dựng hệ thống trật tự thế giới.

Trong khi đó, vai trò của các tổ chức quốc tế đa phương có xu hướng suy giảm và đang phải cải cách, cơ cấu lại. Xu hướng, định hướng cải cách của các tổ chức đó ở mức độ nhất định phụ thuộc vào tương quan mối quan hệ Hoa Kỳ - Trung Quốc.

Các dòng chảy thương mại và đầu tư trong khuôn khổ các hiệp định thương mại tự do (FTA) song phương và đa phương theo nhóm các quốc gia có thể nổi lên, làm suy giảm thể chế thương mại, đầu tư đa phương toàn cầu.

Các FTA song phương hay đa phương không chỉ là gói gọn trong lĩnh vực thương mại, đầu tư,.v.v.v. mà còn điều chỉnh cả các mối quan hệ, các vấn đề trong biên giới quốc gia.

Việt Nam ở vào tình thế 'bây giờ hoặc không bao giờ'
Phải đặt mục tiêu chiến lược đủ cao, thể hiện khát vọng của nhân dân, của dân tộc vươn tới trình độ phát triên cao.

Bên cạnh đó, khoa học công nghệ sẽ phát triển nhanh, phi truyền thống, phi tuyến tính dẫn đến hàng loạt thay đổi tốc độ nhanh, quy mô và phạm vi lớn, khó lường.

Khoa học công nghệ làm thay đổi quy luật phát triển, thay đổi lợi thế so sánh của các quốc gia. Thế giới sẽ kết nối nhanh hơn, nhiều hơn; trong nhiều trường hợp không còn khoảng cách về địa lý, về thời gian và không gian.

Nhờ đó mà lưu chuyển hàng hóa, dịch vụ, vốn, con người, dữ liệu và tri thức tiếp tục được mở rộng về quy mô với tốc độ cực nhanh, làm thay đổi cách thức tổ chức sản xuất, phân bố lại cơ cấu sản xuất trên phạm vi toàn cầu, thay đổi cơ bản chuỗi cung ứng.

Kết quả là hệ thống mới sẽ thay đổi cuộc sống của xã hội, của từng cá nhân; thay đổi kiến thức, kỹ năng cần có của người lao động, thay đổi cơ cấu việc làm; nhiều loại công việc hiện nay sẽ giảm hoặc mất đi, được thay thế bằng các loại công việc mới.

Tóm lại, sự thay đổi nhanh chóng của khoa học, công nghệ sẽ kéo theo sự thay đổi toàn diện và nhanh chóng trên các lĩnh vực khác của xã hội loại người. Vì lẽ đó, các thể chế truyền thống hiện hành, dù được coi là hiện đại, cũng có thể không còn phù hợp. 

Quốc gia nào nắm bắt, tận dụng được các cơ hội tạo ra bởi khoa học công nghệ, thì quốc gia đó sẽ có bứt phá và phát triển; và ngược lại, sẽ tụt hậu và tụt lại phía sau của xu thế phát triển.

Thực tế những năm gần đây cho thấy, Châu Âu tuy thuộc loại phát triển nhất thế giới hiện nay, nhưng chưa có những thay đổi tư duy, thể chế theo kịp với phát triển khoa học công nghệ nên lục địa này đã có biểu hiện lạc hậu hơn so với Hoa Kỳ và Trung Quốc trên nhiều lĩnh vực công nghệ mới.

Bây giờ hoặc không bao giờ

Bối cảnh quốc tế kết hợp với những yếu kém mọi mặt hiện nay của nước ta, như tôi đã trình bày ở bài trước, đặt Việt Nam ở vào tình thế “bây giờ hoặc không bao giờ”.

Tôi muốn nhấn mạnh, điều này có nghĩa là chúng ta phải nhanh chóng, dứt khoát cải cách cả về tư duy lý luận, cả về thực hành để bắt kịp và tiến cùng thời đại. Việt Nam phải tận dụng được các cơ hội phát triển trong xu thế vận động chung của kinh tế thế giới, nhất là những cơ hội từ cuộc cách mạng 4.0 để phát triển. Chúng ta cần đặt mục tiêu đến năm 2030 thành quốc gia có thu nhập trung bình cao; và đến năm 2045 thành quốc gia phát triển.

Tất cả những thứ khác đều chỉ là cộng cụ, phải vận dụng, thay đổi linh hoạt, phù hợp với mục tiêu tối cao nói trên.

Chúng ta phải có ngay những thay đổi đủ lớn, đủ nhanh và nhất quán khắc phục các nguyên nhân đã và đang tạo nên “trần” của tư duy, sáng tạo và cải cách. Nhu cầu tháo bỏ những rào cản đối với sự phát triển nhanh và bền vững hơn của nền kinh tế Việt Nam là bức thiết, thậm chí nhu cầu đó phải trở thành mệnh lệnh không thể chần chừ, do dự.

Chỉ khi nền kinh tế phát triển nhanh, bền vững hơn thì mới giúp làm gia tăng vị thế và sức mạnh của quốc gia, mà nhờ đó chúng ta mới có thể giữ vững độc lập, lãnh thổ, chủ quyền quốc gia và linh hoạt ứng phó được với những biến động khó lường của các quan hệ quốc tế.

Sự thành bại trong xây dựng và phát triển quốc gia trong các thập kỷ tiếp theo phụ thuộc phần lớn vào những quyết định của Đại hội sắp tới của Đảng.

Tôi cho rằng, chúng ta phải đặt mục tiêu chiến lược đủ cao, thể hiện khát vọng của nhân dân, của dân tộc vươn tới trình độ phát triên cao, ngang hàng với các quốc gia phát triển trên thế giới. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy đây là nhiệm vụ hết sức khó khăn, thách thức; chỉ một số ít quốc gia đạt được, nhưng không phải không đạt được.

Để đặt mục tiêu đến năm 2045 nước ta trở thành quốc gia phát triển, trước tiên cần đặt mục tiêu đến năm 2030 nước ta phải đạt là quốc gia có thu nhập trung bình cao. Từ các căn cứ đó, chúng ta cần xác định mục tiêu cho năm 2025 và hàng năm.

Theo kịch bản của Báo cáo Việt Nam 2035, muốn đạt các mục tiêu nói trên, tăng trưởng GDP trung bình hàng năm phải đạt ít nhất 8% trong suốt giai đoạn nói trên.

Một số kiến nghị định hướng giải pháp

Trước tiên, tôi kiến nghị làm rõ nội hàm của khái niệm mô hình “kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa” là “kinh tế thị trường” với (hay, và) “định hướng xã hội chủ nghĩa” chứ không phải “định hướng xã hội chủ nghĩa trong thị trường”.

Nội hàm như trên thể hiện rõ và cụ thể hóa vai trò của nhà nước trong bảo đảm công bằng xã hội, tập trung và ưu tiên hơn (so với mô hình phi xã hội chủ nghĩa) trong giải quyết các vấn đề xã hội để không ai bị bỏ lại phía sau của quá trình phát triển đất nước; không ai bị đẩy sang bên rìa của cải cách và phát triển.

Bên cạnh đó, chúng ta cần làm rõ nội hàm đổi mới kinh tế và đổi mới chính trị, và sự phù hợp của đổi mới chính trị với đổi mới kinh tế.

Trong đổi mới chính trị, phải có đổi mới vai trò và cách thức lãnh đạo của Đảng; làm rõ và thể chế hóa sự lãnh đạo của đảng.  Thể chế kinh tế thị trường không thể vận hành trôi chảy bởi một bộ máy hành chính về bản chất gắn với thuộc tính của nền kinh tế kế hoạch hóa chỉ huy xuyên suốt từ trung ương đến địa phương như hiện nay. Tính thống nhất của nền hành chính quốc gia đã biến thành tính đồng nhất của bộ máy hành chính nhà nước.

Về đổi mới kinh tế, theo tôi, là đổi mới thể chế để đoạn tuyệt hoàn toàn với kinh tế kế hoạch hóa tập trung, chuyển đổi thành công sang nền kinh tế thị trường hiện đại, hội nhập theo thông lệ quốc tế.

Bên cạnh đó, đổi mới chính trị có thể bao gồm các nội dung chủ yếu sau đây:  có thể chế ràng buộc trách nhiệm giải trình của các cơ quan và cá nhân có thẩm quyền; xây dựng một cơ chế hữu hiệu về kiểm soát và cân bằng giữa ba nhánh quyền lực, tạo dựng khung khổ pháp lý thúc đẩy quyền công dân; bảo đảm quyền tiếp cận thông tin chính xác và kịp thời của công dân và tăng cường vai trò của các phương tiện thông tin đại chúng;  hoàn thiện khung khổ pháp lý  tạo không gian nhất định cho công dân tham gia vào quá trình quản trị nhà nước.

Cần đổi mới vai trò và chức năng của nhà nước các cấp trong quản lý kinh tế; phân quyền và trách nhiệm rõ ràng giữa trung ương và địa phương; và đổi mới cách thức phân bổ, quản lý và sử dụng ngân sách nhà nước theo hướng như sau:

Thứ nhất, tách riêng ngân sách trung ương và ngân sách địa phương, không để chồng chéo, xin cho như hiện nay; tạo động lực cho các địa phương xây dựng, quản lý chủ động ngân sách của mình, chủ động giải quyết các yêu cầu phát sinh mà không chờ đợi trung ương, rạch ròi trách nhiệm của mỗi cấp, tiết kiệm những chi phí không hiệu quả, hạn chế xin – cho.

Thứ hai, cần thay đổi nguyên tắc phân bổ ngân sách theo nhiệm vụ được giao, theo "đầu ra" của sản phẩm cho mỗi cơ quan đơn vị thay vì phân bổ theo "đầu vào"; "theo đầu người" (biên chế) như hiện nay. Điều này sẽ tạo thuận lợi cho các cơ quan tinh giản bộ máy, biên chế vì ngân sách hàng  năm không phân bổ theo đầu biên chế mà theo nhiệm vụ. Cơ quan được quyền tăng chi phí cho các đơn vị, cá nhân làm tốt, tiết kiệm chi phí. Hàng năm sẽ kiểm điểm việc hoàn thành các nhiệm vụ để quyết định phân bổ ngân sách nhà nước cho năm sau sao cho hợp lý hơn.

Bài viết đã quá dài, tôi xin dừng ở đây.

Theo vietnamnet.vn


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Bộ Ngoại giao nói về sức khỏe của Tổng Bí thư

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng sẽ sớm trở lại làm việc sau khi sức khỏe bị ảnh hưởng bởi thời tiết và cường độ làm việc.

Công nhân Pháp thừa nhận hút thuốc khi trùng tu Nhà thờ Đức Bà

Công ty lắp giàn giáo cho biết các công nhân có hút thuốc tại công trình, song cho rằng đây không phải nguyên nhân gây cháy.

Nghỉ lễ 30/4-1/5, cả nước nắng nóng

(khoahocdoisong.vn) - Nắng nóng diện rộng kết hợp với các đợt nắng nóng kéo dài làm cho thời tiết dịp nghỉ lễ 30/4 - 1/5 tới đây sẽ oi bức khó chịu.

Tiết lộ thí sinh có nâng điểm, nhưng được tiếp tục học trường quân đội

Một thí sinh đến từ Hòa Bình được cho phép tiếp tục học ở trường quân đội để chờ kết luận cuối cùng của cơ quan điều tra (Bộ Công An) về vụ việc gian lận điểm thi tại địa phương này.

Chánh Thanh tra Bộ Thông tin và Truyền thông bị bắt

Ông Đặng Anh Tuấn, Chánh Thanh tra Bộ Thông tin và Truyền thông, bị cáo buộc lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ.

Một loạt đường trung tâm TPHCM bị cấm xe

Để tổ chức các hoạt động mừng lễ 30/4, phục vụ người dân vui chơi, xem bắn pháo hoa, các loại xe không được đi vào hơn chục tuyến đường.

Mẹo khử vị đắng của mật cá

(khoahocdoisong.vn) - Khi sơ chế cá chẳng may làm mật cá bị vỡ ra, dính vào thịt cá thì bạn hãy bình tĩnh xử lý theo các cách đơn giản, đảm bảo cá sẽ không hề bị đắng.

Mới nhất

Bộ Ngoại giao nói về sức khỏe của Tổng Bí thư

Thời sự - Khánh Lynh - 16:32 25/04/2019
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng sẽ sớm trở lại làm việc sau khi sức khỏe bị ảnh hưởng bởi thời tiết và cường độ làm việc.

Tiết lộ thí sinh có nâng điểm, nhưng được tiếp tục học trường quân đội

Giáo dục - HN - 16:16 25/04/2019
Một thí sinh đến từ Hòa Bình được cho phép tiếp tục học ở trường quân đội để chờ kết luận cuối cùng của cơ quan điều tra (Bộ Công An) về vụ việc gian lận điểm thi tại địa phương này.

Chánh Thanh tra Bộ Thông tin và Truyền thông bị bắt

Thời sự - ST - 16:07 25/04/2019
Ông Đặng Anh Tuấn, Chánh Thanh tra Bộ Thông tin và Truyền thông, bị cáo buộc lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ.

Thanh tra Chính phủ công bố việc rà soát kết luận đất đai ở Đồng Tâm

Thời sự - Võ Hải - Bá Đô - 16:00 25/04/2019
Kết luận của Thanh tra Hà Nội về xử lý kiến nghị của ông Lê Đình Kình và một số hộ dân ở Đồng Tâm được cho là "chính xác".

Cà Mau xác minh thông tin hơn 300 xác thai nhi bỏ theo rác trong 7 năm

Môi trường - Hoàng Hạnh - 14:16 25/04/2019
Chủ Nhà máy xử lý rác báo với chính quyền Cà Mau việc phát hiện hàng trăm xác thai nhi bị bỏ lẫn trong rác suốt nhiều năm qua.

Một loạt đường trung tâm TPHCM bị cấm xe

Thời sự - Hữu Công - 14:11 25/04/2019
Để tổ chức các hoạt động mừng lễ 30/4, phục vụ người dân vui chơi, xem bắn pháo hoa, các loại xe không được đi vào hơn chục tuyến đường.

Khách hàng được tự do tùy chọn trang thiết bị và tính năng trên xe VinFast

Nhịp sống doanh nghiệp - Anh Linh - 14:09 25/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - Ngày 24/4/2019, Công ty TNHH Sản xuất và Kinh doanh VinFast chính thức công bố giải pháp tùy chọn nâng cấp trang thiết bị và các tính năng trên các dòng sản phẩm.

Công nhân Pháp thừa nhận hút thuốc khi trùng tu Nhà thờ Đức Bà

Thời sự - HL - 14:06 25/04/2019
Công ty lắp giàn giáo cho biết các công nhân có hút thuốc tại công trình, song cho rằng đây không phải nguyên nhân gây cháy.

Mẹo khử vị đắng của mật cá

Mẹo vặt - Hà Bình - 14:00 25/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - Khi sơ chế cá chẳng may làm mật cá bị vỡ ra, dính vào thịt cá thì bạn hãy bình tĩnh xử lý theo các cách đơn giản, đảm bảo cá sẽ không hề bị đắng.

Hà Nội cưỡng chế công trình vi phạm trên đất rừng Sóc Sơn

Môi trường - VH - 14:00 25/04/2019
Một tháng sau khi kết luận thanh tra được công bố, những công trình vi phạm trên đất rừng ở huyện Sóc Sơn bắt đầu bị phá dỡ.

Bộ trưởng chia sẻ về ba tiêu chí cốt lõi xây dựng trường học hạnh phúc

Giáo dục - Nguyễn Mai - 14:00 25/04/2019
(khoahocdoisong.vn): Tại Lễ phát động “Triển khai Kế hoạch nâng cao năng lực ứng xử sư phạm, đạo đức nhà giáo vì một trường học hạnh phúc”, Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ chia sẻ có 3 tiêu chí có tính cốt lõi là: yêu thương, an toàn và tôn trọng.

Màng phun bảo quản rau quả

Khoa học - Bảo Khánh - 13:48 25/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - Chế phẩm tạo màng là một dịch lỏng dạng nhũ tương được phun xịt bao quanh bề mặt rau quả, khi dịch lỏng khô đi tạo ra một lớp màng mỏng trong suốt trên bề mặt rau quả.

Xoa bóp + bấm huyệt tránh biến chứng viêm gan B

Gia truyền trị bệnh - Thúy Nga - 13:47 25/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - Tập luyện thể thao với người mang virus viêm gan B cần hình thức nhẹ nhàng, thư thái, tránh tập với cường độ cao làm ảnh hưởng tới tạng can. Xoa bóp, bấm huyệt đơn giản hàng ngày rất tốt cho gan.

Thảo dược trị mụn trứng cá

Gia truyền trị bệnh - Thúy Nga - 13:46 25/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - Trứng cá do nhiều nguyên nhân. Khi bị mụn hãy dùng thảo dược để chữa trị.

Thầy giáo bị tố làm nữ sinh mang bầu im lặng đến khi công an tạm giữ

Pháp luật - Hoàng Hải - 08:45 25/04/2019
Người mẹ già kể, sau khi bị tố cáo làm nữ sinh có bầu, Việt Anh không tâm sự gì với người thân hay vợ con. Anh ta im lặng cho đến ngày bị công an gọi lên làm việc và tạm giữ.
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO