Thứ 3, 17/09/2019
Đường dây nóng: 0327 216 216

Việt Nam ở vào tình thế 'bây giờ hoặc không bao giờ'

Nguyễn Đình Cung - Phản biện - 28/03/2019 09:28
Việt Nam ở vào tình thế 'bây giờ hoặc không bao giờ'
Chúng ta phải đặt mục tiêu chiến lược đủ cao, thể hiện khát vọng của nhân dân, của dân tộc vươn tới trình độ phát triên cao, ngang hàng với các quốc gia phát triển trên thế giới.

Bối cảnh quốc tế thay đổi chóng mặt

Mối quan hệ giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc đang đối diện với nguy cơ chuyển từ hợp tác, cạnh tranh là chủ yếu sang đối đầu một cách toàn diện là chủ yếu. Sự đối đầu không chỉ giữa hai nền kinh tế mạnh nhất thế giới mà còn là đối đầu giữa hai hệ giá trị, hai hệ tư tưởng khác nhau về xây dựng hệ thống trật tự thế giới.

Trong khi đó, vai trò của các tổ chức quốc tế đa phương có xu hướng suy giảm và đang phải cải cách, cơ cấu lại. Xu hướng, định hướng cải cách của các tổ chức đó ở mức độ nhất định phụ thuộc vào tương quan mối quan hệ Hoa Kỳ - Trung Quốc.

Các dòng chảy thương mại và đầu tư trong khuôn khổ các hiệp định thương mại tự do (FTA) song phương và đa phương theo nhóm các quốc gia có thể nổi lên, làm suy giảm thể chế thương mại, đầu tư đa phương toàn cầu.

Các FTA song phương hay đa phương không chỉ là gói gọn trong lĩnh vực thương mại, đầu tư,.v.v.v. mà còn điều chỉnh cả các mối quan hệ, các vấn đề trong biên giới quốc gia.

Việt Nam ở vào tình thế 'bây giờ hoặc không bao giờ'
Phải đặt mục tiêu chiến lược đủ cao, thể hiện khát vọng của nhân dân, của dân tộc vươn tới trình độ phát triên cao.

Bên cạnh đó, khoa học công nghệ sẽ phát triển nhanh, phi truyền thống, phi tuyến tính dẫn đến hàng loạt thay đổi tốc độ nhanh, quy mô và phạm vi lớn, khó lường.

Khoa học công nghệ làm thay đổi quy luật phát triển, thay đổi lợi thế so sánh của các quốc gia. Thế giới sẽ kết nối nhanh hơn, nhiều hơn; trong nhiều trường hợp không còn khoảng cách về địa lý, về thời gian và không gian.

Nhờ đó mà lưu chuyển hàng hóa, dịch vụ, vốn, con người, dữ liệu và tri thức tiếp tục được mở rộng về quy mô với tốc độ cực nhanh, làm thay đổi cách thức tổ chức sản xuất, phân bố lại cơ cấu sản xuất trên phạm vi toàn cầu, thay đổi cơ bản chuỗi cung ứng.

Kết quả là hệ thống mới sẽ thay đổi cuộc sống của xã hội, của từng cá nhân; thay đổi kiến thức, kỹ năng cần có của người lao động, thay đổi cơ cấu việc làm; nhiều loại công việc hiện nay sẽ giảm hoặc mất đi, được thay thế bằng các loại công việc mới.

Tóm lại, sự thay đổi nhanh chóng của khoa học, công nghệ sẽ kéo theo sự thay đổi toàn diện và nhanh chóng trên các lĩnh vực khác của xã hội loại người. Vì lẽ đó, các thể chế truyền thống hiện hành, dù được coi là hiện đại, cũng có thể không còn phù hợp. 

Quốc gia nào nắm bắt, tận dụng được các cơ hội tạo ra bởi khoa học công nghệ, thì quốc gia đó sẽ có bứt phá và phát triển; và ngược lại, sẽ tụt hậu và tụt lại phía sau của xu thế phát triển.

Thực tế những năm gần đây cho thấy, Châu Âu tuy thuộc loại phát triển nhất thế giới hiện nay, nhưng chưa có những thay đổi tư duy, thể chế theo kịp với phát triển khoa học công nghệ nên lục địa này đã có biểu hiện lạc hậu hơn so với Hoa Kỳ và Trung Quốc trên nhiều lĩnh vực công nghệ mới.

Bây giờ hoặc không bao giờ

Bối cảnh quốc tế kết hợp với những yếu kém mọi mặt hiện nay của nước ta, như tôi đã trình bày ở bài trước, đặt Việt Nam ở vào tình thế “bây giờ hoặc không bao giờ”.

Tôi muốn nhấn mạnh, điều này có nghĩa là chúng ta phải nhanh chóng, dứt khoát cải cách cả về tư duy lý luận, cả về thực hành để bắt kịp và tiến cùng thời đại. Việt Nam phải tận dụng được các cơ hội phát triển trong xu thế vận động chung của kinh tế thế giới, nhất là những cơ hội từ cuộc cách mạng 4.0 để phát triển. Chúng ta cần đặt mục tiêu đến năm 2030 thành quốc gia có thu nhập trung bình cao; và đến năm 2045 thành quốc gia phát triển.

Tất cả những thứ khác đều chỉ là cộng cụ, phải vận dụng, thay đổi linh hoạt, phù hợp với mục tiêu tối cao nói trên.

Chúng ta phải có ngay những thay đổi đủ lớn, đủ nhanh và nhất quán khắc phục các nguyên nhân đã và đang tạo nên “trần” của tư duy, sáng tạo và cải cách. Nhu cầu tháo bỏ những rào cản đối với sự phát triển nhanh và bền vững hơn của nền kinh tế Việt Nam là bức thiết, thậm chí nhu cầu đó phải trở thành mệnh lệnh không thể chần chừ, do dự.

Chỉ khi nền kinh tế phát triển nhanh, bền vững hơn thì mới giúp làm gia tăng vị thế và sức mạnh của quốc gia, mà nhờ đó chúng ta mới có thể giữ vững độc lập, lãnh thổ, chủ quyền quốc gia và linh hoạt ứng phó được với những biến động khó lường của các quan hệ quốc tế.

Sự thành bại trong xây dựng và phát triển quốc gia trong các thập kỷ tiếp theo phụ thuộc phần lớn vào những quyết định của Đại hội sắp tới của Đảng.

Tôi cho rằng, chúng ta phải đặt mục tiêu chiến lược đủ cao, thể hiện khát vọng của nhân dân, của dân tộc vươn tới trình độ phát triên cao, ngang hàng với các quốc gia phát triển trên thế giới. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy đây là nhiệm vụ hết sức khó khăn, thách thức; chỉ một số ít quốc gia đạt được, nhưng không phải không đạt được.

Để đặt mục tiêu đến năm 2045 nước ta trở thành quốc gia phát triển, trước tiên cần đặt mục tiêu đến năm 2030 nước ta phải đạt là quốc gia có thu nhập trung bình cao. Từ các căn cứ đó, chúng ta cần xác định mục tiêu cho năm 2025 và hàng năm.

Theo kịch bản của Báo cáo Việt Nam 2035, muốn đạt các mục tiêu nói trên, tăng trưởng GDP trung bình hàng năm phải đạt ít nhất 8% trong suốt giai đoạn nói trên.

Một số kiến nghị định hướng giải pháp

Trước tiên, tôi kiến nghị làm rõ nội hàm của khái niệm mô hình “kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa” là “kinh tế thị trường” với (hay, và) “định hướng xã hội chủ nghĩa” chứ không phải “định hướng xã hội chủ nghĩa trong thị trường”.

Nội hàm như trên thể hiện rõ và cụ thể hóa vai trò của nhà nước trong bảo đảm công bằng xã hội, tập trung và ưu tiên hơn (so với mô hình phi xã hội chủ nghĩa) trong giải quyết các vấn đề xã hội để không ai bị bỏ lại phía sau của quá trình phát triển đất nước; không ai bị đẩy sang bên rìa của cải cách và phát triển.

Bên cạnh đó, chúng ta cần làm rõ nội hàm đổi mới kinh tế và đổi mới chính trị, và sự phù hợp của đổi mới chính trị với đổi mới kinh tế.

Trong đổi mới chính trị, phải có đổi mới vai trò và cách thức lãnh đạo của Đảng; làm rõ và thể chế hóa sự lãnh đạo của đảng.  Thể chế kinh tế thị trường không thể vận hành trôi chảy bởi một bộ máy hành chính về bản chất gắn với thuộc tính của nền kinh tế kế hoạch hóa chỉ huy xuyên suốt từ trung ương đến địa phương như hiện nay. Tính thống nhất của nền hành chính quốc gia đã biến thành tính đồng nhất của bộ máy hành chính nhà nước.

Về đổi mới kinh tế, theo tôi, là đổi mới thể chế để đoạn tuyệt hoàn toàn với kinh tế kế hoạch hóa tập trung, chuyển đổi thành công sang nền kinh tế thị trường hiện đại, hội nhập theo thông lệ quốc tế.

Bên cạnh đó, đổi mới chính trị có thể bao gồm các nội dung chủ yếu sau đây:  có thể chế ràng buộc trách nhiệm giải trình của các cơ quan và cá nhân có thẩm quyền; xây dựng một cơ chế hữu hiệu về kiểm soát và cân bằng giữa ba nhánh quyền lực, tạo dựng khung khổ pháp lý thúc đẩy quyền công dân; bảo đảm quyền tiếp cận thông tin chính xác và kịp thời của công dân và tăng cường vai trò của các phương tiện thông tin đại chúng;  hoàn thiện khung khổ pháp lý  tạo không gian nhất định cho công dân tham gia vào quá trình quản trị nhà nước.

Cần đổi mới vai trò và chức năng của nhà nước các cấp trong quản lý kinh tế; phân quyền và trách nhiệm rõ ràng giữa trung ương và địa phương; và đổi mới cách thức phân bổ, quản lý và sử dụng ngân sách nhà nước theo hướng như sau:

Thứ nhất, tách riêng ngân sách trung ương và ngân sách địa phương, không để chồng chéo, xin cho như hiện nay; tạo động lực cho các địa phương xây dựng, quản lý chủ động ngân sách của mình, chủ động giải quyết các yêu cầu phát sinh mà không chờ đợi trung ương, rạch ròi trách nhiệm của mỗi cấp, tiết kiệm những chi phí không hiệu quả, hạn chế xin – cho.

Thứ hai, cần thay đổi nguyên tắc phân bổ ngân sách theo nhiệm vụ được giao, theo "đầu ra" của sản phẩm cho mỗi cơ quan đơn vị thay vì phân bổ theo "đầu vào"; "theo đầu người" (biên chế) như hiện nay. Điều này sẽ tạo thuận lợi cho các cơ quan tinh giản bộ máy, biên chế vì ngân sách hàng  năm không phân bổ theo đầu biên chế mà theo nhiệm vụ. Cơ quan được quyền tăng chi phí cho các đơn vị, cá nhân làm tốt, tiết kiệm chi phí. Hàng năm sẽ kiểm điểm việc hoàn thành các nhiệm vụ để quyết định phân bổ ngân sách nhà nước cho năm sau sao cho hợp lý hơn.

Bài viết đã quá dài, tôi xin dừng ở đây.

Theo vietnamnet.vn


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Lại thêm vụ để quên trẻ trên ôtô: Lỗ hổng quá lớn về đưa đón học sinh

Trong khi vụ cháu bé học sinh lớp 1 - Trường Gateway tử vong ở Hà Nội vẫn còn gây bức xúc, phẫn nộ về việc đưa đón học sinh của các trường, thì ngày 13.9, một cháu bé 3 tuổi ở Bắc Ninh lại cũng bị bỏ quên trên ôtô đưa đón suốt từ 8 giờ đến 15 giờ, may mắn, cháu bé được phát hiện và cứu chữa kịp thời.

Tài xế thừa nhận 'sơ suất' bỏ quên trẻ

Tài xế Nguyễn Công Tỵ nói rất sợ sau vụ học sinh Gateway chết trên ôtô, nhưng "không hiểu sao" vẫn sơ suất, để quên bé 3 tuổi trên xe của mình.

Người bắn pháo sáng trên sân Hàng Đẫy: 'Tôi rất ân hận'

Khoảng 20h10 (phút thứ 55 của trận đấu), Trực đốt pháo dù nhưng sợ pháo bắn lên trần nên đã hướng pháo dù bay thẳng sang phía khán đài A. Khi biết pháo bắn trúng người khác, Trực liền lẩn trốn.

"Thư tuyệt mệnh" nghi là của anh trai sát hại cả nhà em gái: "Tôi đã định hôm nay là ngày ra đi của mình"

Trong bức thư tay lan truyền trên mạng xã hội được cho là của nghi phạm sát hại cả nhà em gái ở Thái Nguyên có đoạn: "Tôi đã định hôm nay là ngày ra đi của mình..."

Asanzo nói thiệt hại 1.000 tỷ đồng

Chủ tịch HĐQT Asanzo Phạm Văn Tam nói công ty thiệt hại khoảng 1.000 tỷ đồng vì nghi án "giả xuất xứ".

Bác sĩ nói lý do bé 3 tuổi bị bỏ quên trên xe đưa đón thoát chết

Bé trai 3 tuổi ở Bắc Ninh bị hôn mê sau khi bị bỏ quên 7 tiếng trên xe đưa đón nhưng may mắn được cứu sống do nhiều yếu tố.

Thói quen hàng ngày gây vô sinh ở người trẻ nhưng ít được để ý

Rất nhiều thói quen tưởng chừng đơn giản nhưng lại chính là ‘thủ phạm’, ảnh hưởng xấu đến sức khỏe sinh sản, thậm chí là vô sinh.

Mới nhất

Bệnh viện Việt trong cuộc đua công nghệ

Nhịp sống doanh nghiệp - NB - 16:25 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Việc giao quyền tự chủ cho các bệnh viện dường như đã khởi động một cuộc “chạy đua vũ trang” nâng cấp chất lượng y tế. Trong đó, “nóng” nhất là cuộc đua trang bị máy móc y khoa hiện đại, đưa công nghệ điều trị hàng đầu về Việt Nam mà được lợi nhất chính là người bệnh.

Nhạc trưởng Olivier Ochanine: “Đây là dấu mốc quan trọng xác nhận SSO trên bản đồ âm nhạc quốc tế”

Nhịp sống doanh nghiệp - Hoàng Hà (ghi) - 16:14 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Mở bán vé các chương trình hòa nhạc lớn, mời những nghệ sĩ độc tấu hàng đầu thế giới biểu diễn hằng tháng… Mùa diễn 2019 - 2020 của Dàn nhạc Giao hưởng Mặt Trời (SSO) đang hứa hẹn nhiều điều thú vị cho công chúng. Nhạc trưởng Olivier Ochanine, Giám đốc Âm nhạc của SSO đã có những chia sẻ về mùa diễn mới với nhiều hé lộ thú vị.

"Thư tuyệt mệnh" nghi là của anh trai sát hại cả nhà em gái: "Tôi đã định hôm nay là ngày ra đi của mình"

Thời sự - M.H (th) - 15:24 17/09/2019
Trong bức thư tay lan truyền trên mạng xã hội được cho là của nghi phạm sát hại cả nhà em gái ở Thái Nguyên có đoạn: "Tôi đã định hôm nay là ngày ra đi của mình..."

Asanzo nói thiệt hại 1.000 tỷ đồng

Thời sự - Nguyễn Hoài - Nguyễn Hà - 15:20 17/09/2019
Chủ tịch HĐQT Asanzo Phạm Văn Tam nói công ty thiệt hại khoảng 1.000 tỷ đồng vì nghi án "giả xuất xứ".

Phúc XO bị đề nghị truy tố

Thời sự - Hoài Thanh và Lê Trai - 15:13 17/09/2019
Phúc XO đã chỉ đạo quản lý, nhân viên tạo điều kiện cho khách mang ma túy vào quán hát. Khách sử dụng ma túy thì tính tiền phụ thu nhưng không có trong bảng gía niêm yết.

U tủy thượng thận và viêm cơ tim

Bác sĩ của bạn - Thúy Nga - 15:01 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - U tủy thượng thận thường có biểu hiện ở tim mạch. Viêm cơ tim bao gồm hoại tử cơ tim tại chỗ với sự thâm nhiễm của các tế bào viêm, viêm quanh mạch máu và hoại tử các giải co cơ và cuối cùng dẫn đến sự xơ hóa.

Viêm đường hô hấp và viêm xoang mạn tính

Bác sĩ của bạn - Thúy Nga - 15:01 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Viêm đường hô hấp trên thường bị từ  6- 8 lần trong một năm nên rất khó chẩn đoán viêm xoang mạn tính trên một nhiễm khuẩn đường hô hấp trên.

Biểu hiện suy mạch vành

Bác sĩ của bạn - Thúy Nga - 15:00 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Biểu hiện của bệnh suy mạch vành là thường có những cơn đau thắt ngực xuất hiện khi gắng sức, điển hình là cảm giác đè nặng, thắt nghẹn hay bóp nghẹt ở vùng trước tim hoặc sau xương ức.

Mắc bệnh tổ đỉa vì tiếp xúc bùn đất

Bác sĩ của bạn - BS. Nguyễn Phan Trúc Nguyên - 15:00 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Tổ đỉa mắc phải do nhiều nguyên nhân, trong trường hợp này có thể cháu mắc do tiếp xúc với các yếu tố như bùn đất, nước bẩn khiến cơ thể bị nhiễm trùng, tạo điều kiện thuận lợi cho bệnh nấm tổ đỉa phát triển.

Dinh dưỡng đối với từng loại ung thư

Khỏe - BS Kim Lan - 14:59 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Ung thư thuộc một trong các bệnh tứ chứng nan y, tuy nhiên dinh dưỡng hàng ngày rất cần thiết. Thống kê cho thấy, có trên 30% số bệnh nhân tử vong do ung thư có liên quan đến chế độ ăn uống. Sau đây là cách ăn uống đối với từng dạng ung thư.

Màn hình 3D thực tế ảo cho ô tô

Công nghệ - Thái Bằng - 14:59 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Các kỹ sư thuộc tập đoàn Jaguar Land Rover (JLR), phối hợp với các nhà nghiên cứu Đại học Cambridge phát triển màn hình hiển thị 3D mới cực mạnh, có thể hiển thị thông tin và cảnh báo an toàn thời gian thực lên màn hình trước mặt lái xe khi đang di chuyển.

Đông y điều trị thoái hóa cột sống

Khỏe - LY Minh Phúc - 14:58 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Thoái hóa đốt sống cổ hay còn gọi là thoái hóa cột sống cổ, thoái hóa cột sống lưng là bệnh lý thoái hóa hệ thống xương cột sống do nhiều nguyên nhân khác nhau.

Tập Thái cực quyền khỏi đi “còng lưng”

Chữa bệnh không dùng thuốc - Kiều Anh - 14:57 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Kiên trì tập luyện thái cực quyền, bà Lưu Thị Thu, 60 tuổi (số nhà 101, ngách 200/28 Nguyễn Sơn, Long Biên, Hà Nội) đã chữa khỏi bệnh đau vai gáy, thoát vị đĩa đệm và có một cuộc sống chất lượng, viên mãn.

Đồ ăn mát bổ thích hợp với người bệnh vẩy nến

Khỏe - LY Phan Thị Thạnh- - 14:57 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Bệnh vảy nến là bệnh da thường gặp, xuất hiện ở mọi lứa tuổi. Đây là bệnh mạn tính, thường thì người bệnh phải sống chung với bệnh suốt đời. Nếu phát hiện sớm, tuân thủ điều trị, hạn chế các yếu tố nguy cơ, thực hiện chế độ sinh hoạt và ăn uống điều độ có thể giúp kiểm soát bệnh và ngăn ngừa được các biến chứng nặng nề.

Bác sĩ nói lý do bé 3 tuổi bị bỏ quên trên xe đưa đón thoát chết

Thời sự - Thúy Hạnh - 14:50 17/09/2019
Bé trai 3 tuổi ở Bắc Ninh bị hôn mê sau khi bị bỏ quên 7 tiếng trên xe đưa đón nhưng may mắn được cứu sống do nhiều yếu tố.
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO