Thứ 4, 19/06/2019
Đường dây nóng: 0327 216 216

Việt Nam ở vào tình thế 'bây giờ hoặc không bao giờ'

Nguyễn Đình Cung - Phản biện - 28/03/2019 09:28
Việt Nam ở vào tình thế 'bây giờ hoặc không bao giờ'
Chúng ta phải đặt mục tiêu chiến lược đủ cao, thể hiện khát vọng của nhân dân, của dân tộc vươn tới trình độ phát triên cao, ngang hàng với các quốc gia phát triển trên thế giới.

Bối cảnh quốc tế thay đổi chóng mặt

Mối quan hệ giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc đang đối diện với nguy cơ chuyển từ hợp tác, cạnh tranh là chủ yếu sang đối đầu một cách toàn diện là chủ yếu. Sự đối đầu không chỉ giữa hai nền kinh tế mạnh nhất thế giới mà còn là đối đầu giữa hai hệ giá trị, hai hệ tư tưởng khác nhau về xây dựng hệ thống trật tự thế giới.

Trong khi đó, vai trò của các tổ chức quốc tế đa phương có xu hướng suy giảm và đang phải cải cách, cơ cấu lại. Xu hướng, định hướng cải cách của các tổ chức đó ở mức độ nhất định phụ thuộc vào tương quan mối quan hệ Hoa Kỳ - Trung Quốc.

Các dòng chảy thương mại và đầu tư trong khuôn khổ các hiệp định thương mại tự do (FTA) song phương và đa phương theo nhóm các quốc gia có thể nổi lên, làm suy giảm thể chế thương mại, đầu tư đa phương toàn cầu.

Các FTA song phương hay đa phương không chỉ là gói gọn trong lĩnh vực thương mại, đầu tư,.v.v.v. mà còn điều chỉnh cả các mối quan hệ, các vấn đề trong biên giới quốc gia.

Việt Nam ở vào tình thế 'bây giờ hoặc không bao giờ'
Phải đặt mục tiêu chiến lược đủ cao, thể hiện khát vọng của nhân dân, của dân tộc vươn tới trình độ phát triên cao.

Bên cạnh đó, khoa học công nghệ sẽ phát triển nhanh, phi truyền thống, phi tuyến tính dẫn đến hàng loạt thay đổi tốc độ nhanh, quy mô và phạm vi lớn, khó lường.

Khoa học công nghệ làm thay đổi quy luật phát triển, thay đổi lợi thế so sánh của các quốc gia. Thế giới sẽ kết nối nhanh hơn, nhiều hơn; trong nhiều trường hợp không còn khoảng cách về địa lý, về thời gian và không gian.

Nhờ đó mà lưu chuyển hàng hóa, dịch vụ, vốn, con người, dữ liệu và tri thức tiếp tục được mở rộng về quy mô với tốc độ cực nhanh, làm thay đổi cách thức tổ chức sản xuất, phân bố lại cơ cấu sản xuất trên phạm vi toàn cầu, thay đổi cơ bản chuỗi cung ứng.

Kết quả là hệ thống mới sẽ thay đổi cuộc sống của xã hội, của từng cá nhân; thay đổi kiến thức, kỹ năng cần có của người lao động, thay đổi cơ cấu việc làm; nhiều loại công việc hiện nay sẽ giảm hoặc mất đi, được thay thế bằng các loại công việc mới.

Tóm lại, sự thay đổi nhanh chóng của khoa học, công nghệ sẽ kéo theo sự thay đổi toàn diện và nhanh chóng trên các lĩnh vực khác của xã hội loại người. Vì lẽ đó, các thể chế truyền thống hiện hành, dù được coi là hiện đại, cũng có thể không còn phù hợp. 

Quốc gia nào nắm bắt, tận dụng được các cơ hội tạo ra bởi khoa học công nghệ, thì quốc gia đó sẽ có bứt phá và phát triển; và ngược lại, sẽ tụt hậu và tụt lại phía sau của xu thế phát triển.

Thực tế những năm gần đây cho thấy, Châu Âu tuy thuộc loại phát triển nhất thế giới hiện nay, nhưng chưa có những thay đổi tư duy, thể chế theo kịp với phát triển khoa học công nghệ nên lục địa này đã có biểu hiện lạc hậu hơn so với Hoa Kỳ và Trung Quốc trên nhiều lĩnh vực công nghệ mới.

Bây giờ hoặc không bao giờ

Bối cảnh quốc tế kết hợp với những yếu kém mọi mặt hiện nay của nước ta, như tôi đã trình bày ở bài trước, đặt Việt Nam ở vào tình thế “bây giờ hoặc không bao giờ”.

Tôi muốn nhấn mạnh, điều này có nghĩa là chúng ta phải nhanh chóng, dứt khoát cải cách cả về tư duy lý luận, cả về thực hành để bắt kịp và tiến cùng thời đại. Việt Nam phải tận dụng được các cơ hội phát triển trong xu thế vận động chung của kinh tế thế giới, nhất là những cơ hội từ cuộc cách mạng 4.0 để phát triển. Chúng ta cần đặt mục tiêu đến năm 2030 thành quốc gia có thu nhập trung bình cao; và đến năm 2045 thành quốc gia phát triển.

Tất cả những thứ khác đều chỉ là cộng cụ, phải vận dụng, thay đổi linh hoạt, phù hợp với mục tiêu tối cao nói trên.

Chúng ta phải có ngay những thay đổi đủ lớn, đủ nhanh và nhất quán khắc phục các nguyên nhân đã và đang tạo nên “trần” của tư duy, sáng tạo và cải cách. Nhu cầu tháo bỏ những rào cản đối với sự phát triển nhanh và bền vững hơn của nền kinh tế Việt Nam là bức thiết, thậm chí nhu cầu đó phải trở thành mệnh lệnh không thể chần chừ, do dự.

Chỉ khi nền kinh tế phát triển nhanh, bền vững hơn thì mới giúp làm gia tăng vị thế và sức mạnh của quốc gia, mà nhờ đó chúng ta mới có thể giữ vững độc lập, lãnh thổ, chủ quyền quốc gia và linh hoạt ứng phó được với những biến động khó lường của các quan hệ quốc tế.

Sự thành bại trong xây dựng và phát triển quốc gia trong các thập kỷ tiếp theo phụ thuộc phần lớn vào những quyết định của Đại hội sắp tới của Đảng.

Tôi cho rằng, chúng ta phải đặt mục tiêu chiến lược đủ cao, thể hiện khát vọng của nhân dân, của dân tộc vươn tới trình độ phát triên cao, ngang hàng với các quốc gia phát triển trên thế giới. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy đây là nhiệm vụ hết sức khó khăn, thách thức; chỉ một số ít quốc gia đạt được, nhưng không phải không đạt được.

Để đặt mục tiêu đến năm 2045 nước ta trở thành quốc gia phát triển, trước tiên cần đặt mục tiêu đến năm 2030 nước ta phải đạt là quốc gia có thu nhập trung bình cao. Từ các căn cứ đó, chúng ta cần xác định mục tiêu cho năm 2025 và hàng năm.

Theo kịch bản của Báo cáo Việt Nam 2035, muốn đạt các mục tiêu nói trên, tăng trưởng GDP trung bình hàng năm phải đạt ít nhất 8% trong suốt giai đoạn nói trên.

Một số kiến nghị định hướng giải pháp

Trước tiên, tôi kiến nghị làm rõ nội hàm của khái niệm mô hình “kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa” là “kinh tế thị trường” với (hay, và) “định hướng xã hội chủ nghĩa” chứ không phải “định hướng xã hội chủ nghĩa trong thị trường”.

Nội hàm như trên thể hiện rõ và cụ thể hóa vai trò của nhà nước trong bảo đảm công bằng xã hội, tập trung và ưu tiên hơn (so với mô hình phi xã hội chủ nghĩa) trong giải quyết các vấn đề xã hội để không ai bị bỏ lại phía sau của quá trình phát triển đất nước; không ai bị đẩy sang bên rìa của cải cách và phát triển.

Bên cạnh đó, chúng ta cần làm rõ nội hàm đổi mới kinh tế và đổi mới chính trị, và sự phù hợp của đổi mới chính trị với đổi mới kinh tế.

Trong đổi mới chính trị, phải có đổi mới vai trò và cách thức lãnh đạo của Đảng; làm rõ và thể chế hóa sự lãnh đạo của đảng.  Thể chế kinh tế thị trường không thể vận hành trôi chảy bởi một bộ máy hành chính về bản chất gắn với thuộc tính của nền kinh tế kế hoạch hóa chỉ huy xuyên suốt từ trung ương đến địa phương như hiện nay. Tính thống nhất của nền hành chính quốc gia đã biến thành tính đồng nhất của bộ máy hành chính nhà nước.

Về đổi mới kinh tế, theo tôi, là đổi mới thể chế để đoạn tuyệt hoàn toàn với kinh tế kế hoạch hóa tập trung, chuyển đổi thành công sang nền kinh tế thị trường hiện đại, hội nhập theo thông lệ quốc tế.

Bên cạnh đó, đổi mới chính trị có thể bao gồm các nội dung chủ yếu sau đây:  có thể chế ràng buộc trách nhiệm giải trình của các cơ quan và cá nhân có thẩm quyền; xây dựng một cơ chế hữu hiệu về kiểm soát và cân bằng giữa ba nhánh quyền lực, tạo dựng khung khổ pháp lý thúc đẩy quyền công dân; bảo đảm quyền tiếp cận thông tin chính xác và kịp thời của công dân và tăng cường vai trò của các phương tiện thông tin đại chúng;  hoàn thiện khung khổ pháp lý  tạo không gian nhất định cho công dân tham gia vào quá trình quản trị nhà nước.

Cần đổi mới vai trò và chức năng của nhà nước các cấp trong quản lý kinh tế; phân quyền và trách nhiệm rõ ràng giữa trung ương và địa phương; và đổi mới cách thức phân bổ, quản lý và sử dụng ngân sách nhà nước theo hướng như sau:

Thứ nhất, tách riêng ngân sách trung ương và ngân sách địa phương, không để chồng chéo, xin cho như hiện nay; tạo động lực cho các địa phương xây dựng, quản lý chủ động ngân sách của mình, chủ động giải quyết các yêu cầu phát sinh mà không chờ đợi trung ương, rạch ròi trách nhiệm của mỗi cấp, tiết kiệm những chi phí không hiệu quả, hạn chế xin – cho.

Thứ hai, cần thay đổi nguyên tắc phân bổ ngân sách theo nhiệm vụ được giao, theo "đầu ra" của sản phẩm cho mỗi cơ quan đơn vị thay vì phân bổ theo "đầu vào"; "theo đầu người" (biên chế) như hiện nay. Điều này sẽ tạo thuận lợi cho các cơ quan tinh giản bộ máy, biên chế vì ngân sách hàng  năm không phân bổ theo đầu biên chế mà theo nhiệm vụ. Cơ quan được quyền tăng chi phí cho các đơn vị, cá nhân làm tốt, tiết kiệm chi phí. Hàng năm sẽ kiểm điểm việc hoàn thành các nhiệm vụ để quyết định phân bổ ngân sách nhà nước cho năm sau sao cho hợp lý hơn.

Bài viết đã quá dài, tôi xin dừng ở đây.

Theo vietnamnet.vn


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Bất động sản 2019 và chuyện "bình tĩnh chọn giá đúng"

(khoahocdoisong.vn) - NHNN hiện đang giảm tín dụng cho bất động sản, nhằm phòng ngừa tình trạng bong bóng trên thị trường này. Với công chúng, điều lo ngại là hiện tượng giá ảo của bất động sản.

Đừng coi thanh tra "nơi màu mỡ" để kiếm chác!

(khoahocdoisong.vn) - Đã đến lúc phải làm trong sạch đội ngũ cán bộ thanh tra, kiểm tra, không thể coi đây là mảnh đất màu mỡ để kiếm chác

15 doanh nghiệp lớn dừng quảng cáo trên YouTube

Cơ quan quản lý vừa phát hiện thêm 40 nhãn hàng có quảng cáo trong các clip phản động và yêu cầu dừng hoạt động này.

Viện KSND quận 4 bác đơn "kêu oan", khẳng định truy tố ông Linh là đúng tội

Luật sư của bị can Nguyễn Hữu Linh cho rằng Viện KSND quận 4 (TPHCM) truy tố tội danh “dâm ô đối với người dưới 16 tuổi” là thiếu căn cứ nên đã nộp đơn "kêu oan" cho bị can.  Tuy nhiên, Viện KSND quận 4 đã bác đề nghị này, khẳng định đã rõ hành vi phạm tội của Nguyễn Hữu Linh và việc truy tố là đúng tội.

Phó đô đốc Hải quân Nguyễn Văn Tình bị cảnh cáo

Ông Nguyễn Văn Tình chịu trách nhiệm người đứng đầu cấp ủy về vi phạm của Ban thường vụ Đảng uỷ Quân chủng Hải quân nhiệm kỳ 2005 - 2010.

Khu giáp ranh đối mặt nguy cơ hỏa hoạn do nạn đốt rác

(khoahocdoisong.vn) - Thời gian gần đây nạn đốt rác lại tái xuất hiện tại khu vực giáp ranh với một đơn vị của Bộ Công an khiến cho cả một vùng rộng lớn mù mịt trong khói. Đồng thời, khu vực nhạy cảm này còn phải đối mặt với nguy cơ hỏa hoạn có thể xảy ra bất cứ lúc nào.

Loạn thủy điện - kỳ 4: Đánh giá tác động môi trường chỉ trên giấy

(khoahocdoisong.vn) - Đánh giá tác động môi trường là yêu cầu bắt buộc đối với mọi công trình thủy điện. Nhưng ở nhiều nơi, việc đánh giá này vô cùng sơ sài, thậm chí có nơi còn nảy sinh tiêu cực.

Mới nhất

Hai thành viên Đoàn Thanh tra Bộ Xây dựng không là công chức

Thời sự - Trọng Phú - 22:02 19/06/2019
Trước thông tin 2/5 thành viên Đoàn Thanh tra Bộ Xây dựng nhận hối lộ tại Vĩnh Phúc không là công chức của bộ, đại diện Bộ này cho biết sẽ yêu cầu Thanh tra báo cáo về vụ việc.

Gan sưng to do sau đẻ ăn thịt ba ba

Khỏe - Thúy Nga - 19:00 19/06/2019
(khoahocdoisong.vn) - Thịt ba ba được xem là loại thực phẩm giàu chất dinh dưỡng và chất đạm có tác dụng như thông huyết mạch, bổ thận tráng dương, bồi bổ cơ thể,… Tuy nhiên, đối với phụ nữ đang trong chu kỳ thai sản sẽ rất dễ bị ngộ độc ba ba nếu ăn phải ba ba chết hoặc không được chế biến cẩn thận.

Chỉ định xạ hình khi nào?

Khỏe - ThS.BS Mai Văn Sâm - 19:00 19/06/2019
(khoahocdoisong.vn) - Xạ hình tuyến giáp là ghi hình tuyến giáp dựa trên khả năng bắt giữ iốt với nồng độ cao và giữ lâu dài trong tuyến, có thể ghi hình tuyến giáp sau khi đưa vào cơ thể một lượng iốt phóng xạ (thường dùng là I-131).

Tập thể dục buổi sáng đốt mỡ

Tư vấn - Phong Lâm - 19:00 19/06/2019
(khoahocdoisong.vn) - Nếu bạn có mục tiêu đốt mỡ, giảm béo, thì nên chọn tập thể dục vào thời điểm sáng sớm. Lúc này là dịp tốt nhất để cơ thể đốt mỡ, đốt calo sau một đêm dài nghỉ ngơi.

Viêm mũi bội nhiễm dễ biến chứng

Bác sĩ của bạn - Khánh Thủy - 19:00 19/06/2019
(khoahocdoisong.vn) - Viêm mũi bội nhiễm là một tình trạng bị viêm nhiễm xảy ra do các dị nguyên tác động đến các vùng mũi. Căn bệnh này gây ra hiện tượng nhiễm khuẩn nặng nề bởi một vài virus và vi khuẩn khác ở trên nền của viêm mũi dị ứng.

Phòng ngừa và điều trị thiếu máu dinh dưỡng ở trẻ em

Khỏe - ThS. BS Lê Thị Hải - 19:00 19/06/2019
(khoahocdoisong.vn) - Thiếu máu dinh dưỡng là hiện tượng thiếu máu do thiếu một hay nhiều chất dinh dưỡng cần thiết cho quá trình tạo máu. Các chất dinh dưỡng tham gia vào tạo máu là chất đạm, sắt, axit folic, vitamin B12, B6, vitamin C, trong đó thiếu sắt là phổ biến. Muốn biết trẻ có bị thiếu máu hay không cần phải làm xét nghiệm máu.

Bất động sản 2019 và chuyện "bình tĩnh chọn giá đúng"

Bất động sản - Tuyết Vân - 19:00 19/06/2019
(khoahocdoisong.vn) - NHNN hiện đang giảm tín dụng cho bất động sản, nhằm phòng ngừa tình trạng bong bóng trên thị trường này. Với công chúng, điều lo ngại là hiện tượng giá ảo của bất động sản.

Sơn nano khử khuẩn

Khoa học - Hà Bình - 17:00 19/06/2019
(khoahocdoisong.vn) - Thông qua đối lưu toàn bộ không khí trong phòng sẽ tiếp xúc với bề mặt sơn nano và được làm sạch khỏi vi khuẩn virus và các chất bay hơi độc hại.

Thảo dược trị viêm xoang mũi

Gia truyền trị bệnh - LY Hoàng Duy Tân - 17:00 19/06/2019
(khoahocdoisong.vn) - Viêm xoang mũi là bệnh thường gặp, gây nhiều biến chứng nhưng có thể điều trị từ những vị thuốc quanh nhà rất hiệu quả.

Chủ quan nên giãn đài bể thận

Bác sĩ của bạn - Khánh Thủy - 17:00 19/06/2019
(khoahocdoisong.vn) - Giãn đài bể thận là quá trình giãn nở do thận bị ứ nước. Có thể do những viên sỏi quá lớn trong thận, trong niệu quản làm cho ống niệu quản bị tắc, khiến nước tiểu ứ đọng lại không thể xuống tới bàng quang.

Không nên uống quá nhiều nước khoáng

Hỏi đáp - Hà Bình - 17:00 19/06/2019
(khoahocdoisong.vn) - Chỉ nên uống nước khoáng trong những trường hợp bất khả kháng như đi du lịch, nghỉ mát, những vùng không tiện đun nấu...

Thâm nhập cơ sở cung cấp thiết bị gian lận công nghệ cao mùa thi cử

Giáo dục - Đỗ Quân - Hà Trang - 16:50 19/06/2019
Trong quá trình giao dịch, các đối tượng cung cấp thiết bị gian lận tỏ ra rất thận trọng, luôn cắt cử người giám sát, cảnh giới bên ngoài.

Phó đô đốc Hải quân Nguyễn Văn Tình bị cảnh cáo

Thời sự - Hoàng Thùy - 16:42 19/06/2019
Ông Nguyễn Văn Tình chịu trách nhiệm người đứng đầu cấp ủy về vi phạm của Ban thường vụ Đảng uỷ Quân chủng Hải quân nhiệm kỳ 2005 - 2010.

Cách mọi chức vụ trong Đảng đối với Giám đốc Sở GD-ĐT Sơn La

Giáo dục - DT - 16:37 19/06/2019
Ngày 19/6, tại Hà Nội, Ban Bí thư họp đã xem xét, thi hành kỷ luật đảng ông Hoàng Tiến Đức, Tỉnh ủy viên, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Sơn La.

Công ty nông nghiệp của bầu Đức được chuyển nhượng cho Thaco

Doanh nghiệp - Trấn Kiên - 16:30 19/06/2019
Công ty CP Nông nghiệp quốc tế Hoàng Anh Gia Lai (mã HNG) do ông Đoàn Nguyên Đức làm chủ tịch HĐQT đã công bố thông tin về việc chuyển nhượng công ty con cho một doanh nghiệp trực thuộc Công ty CP Ôtô Trường Hải - Thaco
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO