Thứ 7, 20/04/2019
Đường dây nóng: 0327 216 216

Việt Nam không thể nằm mãi ở đáy của chuỗi giá trị

Kinh tế - 11/02/2019 08:03
Việt Nam không thể nằm mãi ở đáy của chuỗi giá trị
Việt Nam vẫn nằm ở dưới chuỗi giá trị và ngày càng xuống thấp hơn, vì thế Việt Nam cần tăng cường liên kết với doanh nghiệp FDI để nâng cao giá trị cho doanh nghiệp trong nước.

Việt Nam là một trong những nền kinh tế mở nhất trên thế giới. Phát triển kinh tế dựa trên thương mại góp phần gia tăng tốc độ tăng trưởng, tạo việc làm và giảm nghèo, giúp Việt Nam tăng GDP đến 7,1% trong năm 2018.

Nhưng liên kết giữa doanh nghiệp đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và doanh nghiệp trong nước còn yếu và có thể bị xói mòn hơn nữa nếu Việt Nam không ban hành những chính sách đúng đắn để tăng cường khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp trong nước.

Việt Nam không thể nằm mãi ở đáy của chuỗi giá trị
Điều đáng suy ngẫm là Việt Nam vẫn nằm ở dưới chuỗi giá trị và ngày càng xuống thấp hơn.

Việt Nam là nước xuất khẩu lớn

Cách đây hơn hai thập kỷ trước khi tôi bắt đầu nhiệm kỳ ở Việt Nam, đất nước này đã phát triển hoạt động thương mại và tham gia thành công vào các chuỗi giá trị toàn cầu quan trọng. Tổng kim ngạch xuất khẩu Việt Nam đã tăng trung bình 18% trong thập kỷ qua, trong khi thương mại toàn cầu chỉ tăng trưởng với tỷ lệ khiêm tốn ở mức 3,5%.

Điều đáng chú ý không chỉ ở quy mô và tốc độ tăng trưởng, mà còn ở chỗ Việt Nam ngày càng đa dạng hóa danh mục hàng xuất khẩu, trong đó tỷ trọng giá trị xuất khẩu của hàng chế biến chế tạo đã lên đến 190 tỷ USD vào năm 2018, chiếm 80% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam.

Việt Nam đã trở thành một trung tâm sản xuất và là điểm đến quan trọng của các doanh nghiệp FDI. Tính theo tỷ lệ trên GDP, Việt Nam đã nhận được nhiều vốn FDI hơn bất kỳ nền kinh tế nào khác trong ASEAN trong thập kỷ qua, chủ yếu vào những ngành sản xuất thâm dụng lao động. Hoạt động thương mại của Việt Nam được thúc đẩy bởi khu vực FDI, chiếm 70% xuất khẩu và đang đạt được thặng dư lớn.

Nhưng, theo tôi, điều đáng suy ngẫm là Việt Nam vẫn nằm ở dưới chuỗi giá trị và ngày càng xuống thấp hơn.

Trong khi các ngành sản xuất dựa trên FDI rất thành công, hoạt động của các doanh nghiệp trong nước lại tụt hậu. Chỉ 50% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam được tạo ra trong nước (hình dưới). Hàm lượng nhập khẩu trong các mặt hàng sản xuất được xuất khẩu của Việt Nam tương đối cao – và cao nhất trong các nước ASEAN.

Đóng góp về giá trị gia tăng của Việt Nam đặc biệt thấp trong hoạt động sản xuất chế tạo hàng giá trị cao, như hàng điện tử và điện thoại. Ví dụ, giá trị nội địa của hàng điện tử chỉ khoảng 40%, và tới 60% là nguyên liệu nhập khẩu.

Việt Nam không thể nằm mãi ở đáy của chuỗi giá trị
Chỉ 50% kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam được tạo ra trong nước.

Tìm nhà cung cấp trong nước đủ tiêu chuẩn như tìm kim đáy bể

Điều này phản ánh thực tế là cả chất lượng và số lượng của các nhà cung cấp nội địa cho các doanh nghiệp FDI đều thấp - như đã được xác nhận trong báo cáo về năng lực cạnh tranh của Diễn đàn Kinh tế Thế giới.

Theo tôi, nguyên nhân bắt nguồn từ hạn chế tại doanh nghiệp - đặc biệt là khả năng quản lý. Chỉ có 9% doanh nghiệp nội địa có các loại chứng chỉ chất lượng quốc tế như ISO 9000 hoặc Six Sigma. Khả năng tuân thủ các quy trình chuẩn quốc tế hoặc sở hữu chứng nhận chất lượng của các doanh nghiệp nội địa không liên kết chỉ bằng ¼ so với doanh nghiệp có liên kết với công ty nước ngoài. Tại các công ty có liên kết, có thể thấy rõ tình trạng thiếu kỹ năng, phản ánh nhu cầu cần nhân lực có kỹ năng phức tạp hơn để đáp ứng yêu cầu chất lượng và công nghệ của các chuỗi cung ứng toàn cầu. 

Bên cạnh đó, các công ty Việt Nam thường tham gia vào giai đoạn lắp ráp cơ bản - có giá trị gia tăng thấp so với các giai đoạn khác như nghiên cứu và phát triển, thiết kế, tiếp thị và dịch vụ. Các mạng công nghiệp 4.0 làm cho giá trị gia tăng của giai đoạn chế biến chế tạo thậm chí còn giảm nữa.

Các công ty Việt Nam cần phải vượt lên trên công đoạn sản xuất nếu muốn thu được giá trị lớn hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu. Đặc biệt, Việt Nam cần nhìn ra ngoài công đoạn sản xuất trong những dịch vụ có giá trị cao, như giai đoạn tiền sản xuất (nghiên cứu và phát triển, thiết kế) và hậu sản xuất (tiếp thị, dịch vụ hậu mãi) để nâng tỷ lệ giá trị gia tăng.

Việt Nam không thể nằm mãi ở đáy của chuỗi giá trị
Việt Nam cần nhìn ra ngoài công đoạn sản xuất trong những dịch vụ có giá trị cao.

Muốn vững phải như kiềng ba chân

Vì vậy, tôi cho rằng điều quan trọng hiện nay là cần tập trung xây dựng năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp trong nước để họ có thể tham gia vào chuỗi cung ứng. Tăng cường liên kết giữa các công ty trong nước với doanh nghiệp đa quốc gia có thể nâng cao giá trị gia tăng trong nước, tạo việc làm, tăng năng suất và khả năng tiếp cận thị trường của của doanh nghiệp trong nước.

Nhưng liên kết như vậy không tự nhiên hình thành. Cần một gói xúc tác bao gồm các nỗ lực, chính sách có mục tiêu và hỗ trợ cụ thể.

Tại Diễn đàn Kinh tế Việt Nam gần đây, tôi đã trình bày cách tiếp cận kiềng ba chân để xây dựng một khung chính sách nhằm thúc đẩy sự đóng góp của FDI vào việc nâng cao giá trị gia tăng của doanh nghiệp trong nước, trong đó tập trung vào mấy điểm như sau.

Thứ nhất, Việt Nam cần thu hút vốn FDI chiến lược. Việt Nam cần tập trung thu hút vốn FDI có thể tạo ra cơ hội thực sự cho các nhà cung cấp nội địa, hoặc các doanh nghiệp nước ngoài có thể mang lại cho các đối tác địa phương không chỉ tài chính mà cả công nghệ, kỹ năng, bí quyết và tiêu chuẩn quốc tế.

Thứ hai, Việt Nam cần xây dựng năng lực cho doanh nghiệp nội địa. Cụ thể, cần xây dựng các cơ chế hỗ trợ để giúp nhà cung cấp vượt qua những hạn chế về phía cung và đạt tiêu chuẩn “nhà cung cấp đủ điều kiện”, nhờ đó họ có thể cung cấp hàng hóa và dịch vụ đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.

Thứ ba, phát triển liên kết là rất quan trọng. Việt Nam cần xây dựng cơ chế lựa chọn và kết nối hiệu quả để liên kết các doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp nội địa.

Việt Nam đang đứng trước một cơ hội lớn để nâng cao mức đóng góp từ giá trị nội địa, từ đó thu nhận được toàn bộ lợi ích của dòng vốn FDI và chuỗi giá trị toàn cầu. Tăng cường sự tham gia của các công ty trong nước vào chuỗi giá trị toàn cầu có thể làm tăng sản lượng, năng suất và tạo việc làm.

Nhưng những lợi ích này chỉ có thể thu nhận được khi có chính sách có trọng tâm và toàn diện nhằm nâng cao khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp trong nước, bao gồm cải thiện môi trường kinh doanh, thúc đẩy khả năng tiếp cận tài chính, nâng cao kỹ năng và các chương trình phát triển trọng điểm và thực tế cho các doanh nghiệp trong nước.

Theo vietnamnet.vn


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Mắc bệnh tim phức tạp vẫn sinh con khỏe mạnh

(khoahocdoisong.vn) - Bị bệnh tim phức tạp từ nhỏ khó có khả năng sinh con, nhưng nhờ “kỳ tích” của các bác sĩ Bệnh viện E, chị Lê Thị Hiền, 35 tuổi đã sinh con khỏe mạnh.

640 điểm cầu toàn quốc bàn giải pháp phòng chống bạo lực học đường

(khoahocdoisong.vn) - 640 điểm cầu trên toàn quốc với sự tham gia của gần 20.000 đại biểu đã cùng bàn giải pháp phòng chống bạo lực học đường.

"Hãy nhớ con số huyết áp như nhớ số tuổi của mình”

(khoahocdoisong.vn) - Tăng huyết áp (THA) là bệnh lý tim mạch phổ biến nhất trong cộng đồng, là nguyên nhân gây tử vong cho hơn 7 triệu người trên thế giới/năm. Ở nước ta, theo số liệu điều tra năm 2016 tỷ lệ người lớn bị THA ở mức 48%.

Ai đã chi hơn nửa tỷ mua điểm ở Hoà Bình?

Cơ quan điều tra xác định Đỗ Mạnh Tuấn - chuyên viên Phòng Khảo thí, Sở GD&ĐT tỉnh Hòa Bình thừa nhận được hưởng lợi bất chính 550 triệu đồng từ việc nâng điểm cho thí sinh, tuy nhiên đến nay, nhiều quan chức tỉnh Hoà Bình có thí sinh được nâng điểm vẫn chưa nhận trách nhiệm.

Thuốc đau khớp đớp dạ dày

(khoahocdoisong.vn) - Nhiều người bị đau nhức khớp thường tự ý mua thuốc trị xương khớp, thuốc giảm đau về uống mà không biết thuốc điều trị bệnh khớp nhưng lại kích thích bệnh lý khác phát triển dẫn đến hậu quả khó lường, đặc biệt là dạ dày.

Vì sao dự án Sunshine Boulevard nằm trên đất vàng lại "đắp chiếu" nhiều năm?

Có ví trí đắc địa ngay ngã tư đường Khuất Duy Tiến giao với Nguyễn Trãi, nhưng đã gần 3 năm trôi qua dự án Sunshine Boulevard của Sunshine Group vẫn trong tình trạng quây tôn, án binh bất động.

Cháu ruột Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hòa Bình cũng được nâng điểm

Cơ quan chức năng đã làm rõ hàng loạt con em cán bộ lãnh đạo tại tỉnh Sơn La được nâng điểm. Tương tự, tại Hòa Bình, nhiều thí sinh được nâng điểm cũng là con, cháu các cán bộ lãnh đạo chủ chốt thuộc các sở, ngành.

Mới nhất

Ai đã chi hơn nửa tỷ mua điểm ở Hoà Bình?

Thời sự - MA - 19:26 19/04/2019
Cơ quan điều tra xác định Đỗ Mạnh Tuấn - chuyên viên Phòng Khảo thí, Sở GD&ĐT tỉnh Hòa Bình thừa nhận được hưởng lợi bất chính 550 triệu đồng từ việc nâng điểm cho thí sinh, tuy nhiên đến nay, nhiều quan chức tỉnh Hoà Bình có thí sinh được nâng điểm vẫn chưa nhận trách nhiệm.

Môn Lịch sử là môn thi thứ 3 vào lớp 10 ở Quảng Bình

Giáo dục - PV - 19:14 19/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - Sở GD&ĐT tỉnh Quảng Bình vừa có quyết định về việc đưa môn Lịch sử làm môn thi thứ 3 ngoài môn Toán và Văn trong kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2019 - 2020

TPHCM điều chỉnh học phí THCS

Giáo dục - Cát Cát - 19:13 19/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - UBND TPHCM đã chấp thuận điều chỉnh mức học phí cho học sinh THCS tại các trường công lập trên địa bàn theo đề xuất của liên Sở GD&ĐT và Sở Tài chính.

640 điểm cầu toàn quốc bàn giải pháp phòng chống bạo lực học đường

Giáo dục - Nguyễn Mai - 19:12 19/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - 640 điểm cầu trên toàn quốc với sự tham gia của gần 20.000 đại biểu đã cùng bàn giải pháp phòng chống bạo lực học đường.

Mắc bệnh tim phức tạp vẫn sinh con khỏe mạnh

Y học và đời sống - Thúy Nga - 19:08 19/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - Bị bệnh tim phức tạp từ nhỏ khó có khả năng sinh con, nhưng nhờ “kỳ tích” của các bác sĩ Bệnh viện E, chị Lê Thị Hiền, 35 tuổi đã sinh con khỏe mạnh.

Năm 2019, có thể xuất khẩu 3.000 tấn quả xoài tươi sang Mỹ

Thị trường - Hồng Linh - 19:04 19/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản (Bộ NN&PTNT) dự báo, năm 2019, Việt Nam có thể xuất khẩu sang Mỹ khoảng 3.000 tấn quả xoài tươi.

Chọn sản phẩm nano đúng cách

Tư vấn - Hà Bình - 19:03 19/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - Các vật liệu đang được ứng dụng nhiều như nano dioxittitan, nano bạc là an toàn với cơ thể.

Thuốc đau khớp đớp dạ dày

Y học và đời sống - Thúy Nga - 19:00 19/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - Nhiều người bị đau nhức khớp thường tự ý mua thuốc trị xương khớp, thuốc giảm đau về uống mà không biết thuốc điều trị bệnh khớp nhưng lại kích thích bệnh lý khác phát triển dẫn đến hậu quả khó lường, đặc biệt là dạ dày.

Món ăn cho người bệnh trĩ

Chữa bệnh không dùng thuốc - Thúy Nga - 19:00 19/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - Tình trạng nóng trong người và táo bón là nguyên nhân đồng thời là yếu tố khiến bệnh trĩ phát triển. Vì vậy, cần phải biết cách ăn uống để phòng tránh và chữa trị bệnh.

Thuốc Nam điều trị chàm

Gia truyền trị bệnh - Nguyễn thị Lan - 19:00 19/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - Chàm (Eczema) là một trạng thái viêm lớp nông của da cấp tính hay mạn tính khá thường gặp. Bệnh có biểu hiện bằng đám mảng đỏ da, mụn nước và ngứa, tiến triển từng đợt hay tái phát.

"Hãy nhớ con số huyết áp như nhớ số tuổi của mình”

Khỏe - Khánh Thủy - 19:00 19/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - Tăng huyết áp (THA) là bệnh lý tim mạch phổ biến nhất trong cộng đồng, là nguyên nhân gây tử vong cho hơn 7 triệu người trên thế giới/năm. Ở nước ta, theo số liệu điều tra năm 2016 tỷ lệ người lớn bị THA ở mức 48%.

Vì sao dự án Sunshine Boulevard nằm trên đất vàng lại "đắp chiếu" nhiều năm?

Bất động sản - QC - 18:01 19/04/2019
Có ví trí đắc địa ngay ngã tư đường Khuất Duy Tiến giao với Nguyễn Trãi, nhưng đã gần 3 năm trôi qua dự án Sunshine Boulevard của Sunshine Group vẫn trong tình trạng quây tôn, án binh bất động.

Cháu ruột Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hòa Bình cũng được nâng điểm

Thời sự - MA - 17:57 19/04/2019
Cơ quan chức năng đã làm rõ hàng loạt con em cán bộ lãnh đạo tại tỉnh Sơn La được nâng điểm. Tương tự, tại Hòa Bình, nhiều thí sinh được nâng điểm cũng là con, cháu các cán bộ lãnh đạo chủ chốt thuộc các sở, ngành.

Khỉ mang não người – “ác mộng đạo đức”

Khoa học - Hà Bình - 16:00 19/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - Những con khỉ mang gene não người xuất hiện mới đây ở Trung Quốc khiến không ít người gọi đó là cơn ác mộng đạo đức.

Tòa buộc Eximbank phải trả 115 tỷ đồng cho bà Chu Thị Bình

Pháp luật - Huyền Trâm - 15:52 19/04/2019
Tòa cấp phúc thẩm chấp nhận 2 nội dung kháng cáo của bà Chu Thị Bình, tuyên Eximbank phải thanh toán cho bà Bình tổng cộng 115 tỷ đồng gồm lãi và lãi phạt.
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO