Thứ 5, 18/04/2019
Đường dây nóng: 0327 216 216

Tự nâng cấp để xứng tầm 4.0

Tô Hội - Trò chuyện - 01/02/2019 07:00
Tự nâng cấp để xứng tầm 4.0
(khoahocdoisong.vn) - Theo GS.TS Nguyễn Thanh Thủy, mỗi cá nhân trong xã hội hiện đại phải luôn sáng tạo, tự “nâng cấp” mình lên tầm công dân 4.0 để thích ứng.

Theo GS.TS Nguyễn Thanh Thủy, Trưởng Phòng Thí nghiệm Mục tiêu Trí tuệ nhân tạo, Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội, để thích ứng với cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4, mỗi cá nhân trong xã hội hiện đại phải luôn sáng tạo, tự “nâng cấp” mình lên tầm công dân 4.0 để thích ứng.

Đừng bỏ lỡ cơ hội

Gần đây, khắp nơi, đâu đâu người ta cũng nói về CMCN 4.0. Nhưng nhiều người chưa hiểu thực chất CMCN 4.0 là gì?

CMCN4 xuất phát ở Đức, nhưng nếu bạn sang Đức, sẽ ngạc nhiên thấy rằng hình như người ta ít nói về điều này hơn ở ta. Có thể ở bên đó, mọi chuyện là tự nhiên, cứ tiệm tiến mà đi. Họ đã lần lượt đi qua, hết cuộc CMCN1, sang CMCN2, rồi CMCN3 và bây giờ bước vào CMCN4. Họ đi một cách thực sự, vững chắc, chuyển sang giai đoạn CMCN4 một cách tự nhiên.

Còn hiện nay ở ta chưa phát triển đồng đều. Một số lĩnh vực ta đã tiếp cận công nghiệp 4.0, với các hoạt động chuyển đổi số, kết nối thế giới thực thể - không gian số và sản xuất thông minh. Chúng ta đề cập nhiều hơn về CMCN4, công nghiệp số là bởi đó thực sự là một cơ hội phát triển và nói đến, nhắc đến để thúc giục mỗi tổ chức, lĩnh vực có chiến lược và hoạch định phát triển phù hợp, để không bỏ lỡ cơ hội trong xu thế phát triển quan trọng này.

Chúng ta đề cập nhiều hơn về CMCN4, công nghiệp số là bởi đó thực sự là một cơ hội phát triển. (ảnh minh hoạ)

Vậy có thể hiểu đơn giản CMCN 4 là gì?

Nói là cuộc cách mạng có vẻ to tát, thực ra đó là những làn sóng, trào lưu về việc ứng dụng khoa học, công nghệ vào sản xuất kinh doanh và cuộc sống hằng ngày với mục đích làm cho cuộc sống tốt đẹp hơn.

Dường như cũng là thách thức của truyền thông khi nói về CMCN4?

Nếu truyền thông không phù hợp có thể dẫn đến tình huống công chúng ở nước ta sẽ mặc nhiên cho rằng các tiền đề và hạ tầng để tiếp cận CMCN4 đã có sẵn rồi. Nhưng không phải như vậy. Ở Việt Nam vẫn có nhiều lĩnh vực chỉ mới dừng lại nền tảng của các cuộc cách mạng CMCN1 - cơ khí hóa, CMCN2 - điện khí hóa, CMCN3 - tự động hóa, tin học hóa. Khác với CHLB Đức và những nước phát triển, ở đó các tiền đề hướng tới CMCN4 về cơ bản đã được xây dựng.

Nói một cách ví von, “làng họ” đa phần mọi người đã học xong tiểu học, đã xong trung học cơ sở, rồi đã xong trung học phổ thông và bây giờ chuẩn bị thi vào đại học. Còn “làng mình” vẫn có người chưa biết chữ, có người mới chỉ học hết tiểu học, có người tốt nghiệp phổ thông trung học.

Chúng ta phải làm gì để thực hiện CMCN4?

Trong sự nghiệp thúc đẩy và phát triển CMCN4 ở nước ta, yêu cầu đặt ra là không để lỡ cơ hội trong xu thế phát triển hội nhập và cạnh tranh toàn cầu. Nền móng để thực hiện CMCN4 chính là hạ tầng xã hội, kỹ thuật, khoa học công nghệ và nguồn nhân lực. Sự chuẩn bị lớn nhất cho CMCN 4.0 là con người - người triển khai ứng dụng thực tế, nhà quản lý, nhà khoa học.

Sự chuẩn bị lớn nhất cho CMCN 4.0 là con người - người triển khai ứng dụng thực tế, nhà quản lý, nhà khoa học. (ảnh minh hoạ)

Số hóa, không có nghĩa là sống ảo

Những ứng dụng thường ngày trong cuộc sống như Uber, Grab... có phải là một biểu hiện của CMCN 4.0?

Đó là một biểu hiện của CMCN4, ứng dụng công nghệ thông tin – truyền thông trong các mô hình kinh tế chia sẻ. Thay vì mua bán trực tiếp, nay thực hiện nhanh, hiệu quả và linh hoạt với sự hỗ trợ của công nghệ.

Canh tác nông nghiệp thông minh, sử dụng hệ thống điều khiển tự động cũng thế?

Đúng vậy, trong cuộc CMCN4, từng cây trồng sẽ được chăm sóc một cách chính xác, phù hợp tùy thuộc môi trường, tính hình sinh trưởng và nhu cầu nước, dinh dưỡng, thuốc bảo vệ thực vật, chế độ ánh sáng và độ ẩm... Các cảm biến giúp thu thập thông tin. Hệ thống xử lý thông minh giúp lựa chọn chế độ phù hợp. Thiết bị điều khiển tự động giúp cung cấp nước, dinh dưỡng, thuốc bảo vệ thực vật, chế độ ánh sáng và độ ẩm theo yêu cầu. Nhờ vậy, tăng năng suất và hiệu quả sản xuất...

Theo tưởng tượng của tôi, ở các nước có nền công nghiệp phát triển khi mọi thứ được số hóa và được trợ giúp thông minh, tương tác con người với nhau sẽ bị suy giảm. đúng vậy không thưa ông?

Điều này không hoàn toàn đúng. Đã có người cho rằng một trường đại học trong CMCN4 sẽ có thể có đặc trưng “bốn điểm không”: Không có bạn cùng khóa, không cần thầy, không cần giảng đường, không cần thư viện sách. Trường Đại học Oxford, lâu đời nhất và đứng đầu nước Anh về chỉ số xếp hạng, có khoảng 22.000 sinh viên, nhưng hiện tại có gần 11.000 cán bộ. Thư viện của họ không chỉ có các thư viện số mà còn thư viện truyền thống với khoảng 12 triệu cuốn sách (Ở đây mỗi cuốn chỉ tính 1 bản được xuất bản lần đầu). Trường Đại học Oxford chắc chắn cũng là trường đại học hàng đầu sẵn sàng và thực sự tiệm cận CMCN4.

Trên thực tế, các thành tựu công nghệ trong CMCN4 dựa trên các thành quả phát triển vượt bậc của công nghệ thông tin truyền thông (với Internet vạn vật, máy in 3 chiều, Trí tuệ nhân tạo); công nghệ nano; công nghệ sinh học tuy có thể làm thay đổi quan hệ và phương thức sản xuất truyền thống ở một khía cạnh nào đó, nhưng một cách tích cực sẽ không được làm suy giảm tương tác con người với nhau. Bởi lẽ mục đích quan trọng của các cuộc CMCN là thúc đẩy lực lượng sản xuất, tăng năng suất lao động, nâng cao chất lượng cuộc sống và sự hài lòng của con người trong Thế giới thực thể.

Nghĩa là con người vẫn làm chủ mà không lệ thuộc nhiều vào công nghệ?

Các ứng dụng trong CMCN4 phục vụ con người đòi hỏi tạo ra các phiên bản số tương ứng khía cạnh khác nhau của con người trong cuộc sống thực. Khi chăm sóc sức khoẻ, mỗi người sẽ có các phiên bản số: bản giải mã gene, bệnh án điện tử. Khi học, mỗi người sẽ có phiên bản số chính là hiểu biết (cơ sở tri thức) của họ về lĩnh vực chuyên môn. Các phiên bản số này một khi được phân tích bởi các ứng dụng thông minh sẽ góp phần phục vụ và nâng cao chất lượng cuộc sống của chính con người đó trong xã hội hiện đại. Tuy nhiên, điều quan trọng ở đây là chính chúng ta mới là chủ thể xác định sẽ sử dụng ứng dụng thông minh nào!

Nhiều người lo lắng rằng trong CMCN4 sẽ đến lúc robot thay thế con người trong lao động. (ảnh minh hoạ)

Không sáng tạo, sẽ bị đào thải

Theo ông, Việt Nam chúng ta đã sẵn sàng bước lên con tàu CMCN4?

Việt Nam chúng ta đã khởi động rất đồng bộ để chuẩn bị lên chuyến tàu đó. Chính phủ và các bộ ngành cũng đã có những bước đi cụ thể để thực hiện chương trình quan trọng này. Ba vấn đề then chốt là: sự tham gia của các doanh nghiệp, nguồn nhân lực cho CMCN4 và hạ tầng xã hội, kỹ thuật, khoa học công nghệ, trong đó đầu tư của các doanh nghiệp lớn, tập đoàn kinh tế lớn là mấu chốt.

Nguồn nhân lực như thế nào mới đáp ứng được CMCN4 thưa ông?

Nhiều người lo lắng rằng trong CMCN4 sẽ đến lúc robot thay thế con người trong lao động. Để giảm thiểu thiệt hại, con người phải có các kỹ năng, đặc biệt là khả năng sáng tạo và thích nghi để chiến thắng “chủng tộc robot”.

Điều này có khó không, với một nước có trình độ lao động chưa cao như Việt Nam?

Điều này có thể xây dựng thông qua giáo dục và đào tạo. Chúng ta đã có những sự điều chỉnh đáng ghi nhận từ góc độ giáo dục. Trong chương trình phổ thông đang được Bộ Giáo dục & Đào tạo xây dựng, học sinh được học môn học trải nghiệm sáng tạo. Trong môn học Tin học, học sinh lớp 10 sẽ bước đầu được làm quen với Robot giáo dục và được dạy để lập trình, phát triển các ứng dụng. Giáo dục dạy nghề cần phải được quan tâm rất nhiều trong xu thế của CMCN4.

Xin cảm ơn những chia sẻ của ông!

“Có chuyên gia an ninh mạng của Nhật Bản hầu như không dùng máy tính. Ai cũng ngạc nhiên, nhưng điều đó là bình thường. Bởi lẽ họ là chuyên gia, trí tuệ của họ cho phép đưa ra những giải pháp tổng thể đảm bảo an ninh, an toàn cho các hệ thống lớn và phức hợp. Tương tự, không nhất thiết phải sử dụng máy tính thật nhiều mới trở thành người 4.0. Điều quan trọng là mỗi người phải tự nâng cấp chính bản thân mình lên 4.0, với khả năng sáng tạo cao, có thể xây dựng các sản phẩm của CMCN4. Nếu thụ động, sẽ bị công nghệ 4.0 biến mình thành con người 0.4”.

GS.TS Nguyễn Thanh Thủy

 


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Đại biểu Quốc hội: Phải đình chỉ chức vụ bố mẹ có con được nâng điểm

Nói về danh sách phụ huynh thí sinh được nâng điểm ở Sơn La, đại biểu Lê Thanh Vân đề nghị công khai đích danh, nếu xác định có vi phạm thì phải đình chỉ chức vụ để điều tra.

Bấm huyệt trị ăn không ngon

(khoahocdoisong.vn) - Kích thích huyệt vùng: Tỳ - vị - đại trường khu, thủ tâm sẽ có tác dụng nâng cao công năng tiêu hóa giúp ăn ngon miệng.

Hộp từ bã mía không “thần kỳ”

(khoahocdoisong.vn) - Hộp từ bã mía thay thế hộp xốp gần đây xuất hiện như một giải pháp bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, hộp bã mía cũng có những yếu điểm.

Luộc sắn còn vỏ dễ ngộ độc hôn mê

(khoahocdoisong.vn) - Độc tính của sắn chủ yếu là do axit cyanhydric. Việc chuẩn bị sắn không đúng cách có thể gây hại cho sức khỏe, thậm chí tử vong.

Ngành thuế rà soát để chặn mua, bán hoá đơn

(khoahocdoisong.vn) - Tổng cục Thuế vừa có văn bản gửi cục thuế các địa phương, yêu cầu kiểm tra, rà soát việc cấp lẻ, bán hóa đơn lẻ để ngăn chặn tình trạng mua, bán hóa đơn bất hợp pháp.

“Né” phí trước bạ tăng, ồ ạt nhập xe bán tải

(khoahocdoisong.vn) - Theo Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Hiệp Phước - Cục Hải quan TPHCM, hơn 3 tháng đầu năm 2019, có gần 4.000 xe bán tải (Pick-up) các loại đã làm thủ tục thông quan qua Chi cục này.

Một doanh nghiệp xin làm BOT đường vành đai 4 TP.HCM trị giá 7.000 tỷ

Công ty Cửu Long đề nghị được đầu tư dự án đường vành đai 4 TP.HCM đoạn từ Bến Lức đến Hiệp Phước với số vốn 7.000 tỷ đồng theo hình thức BOT.

Mới nhất

Đại biểu Quốc hội: Phải đình chỉ chức vụ bố mẹ có con được nâng điểm

Thời sự - Hoài Thu - 16:09 18/04/2019
Nói về danh sách phụ huynh thí sinh được nâng điểm ở Sơn La, đại biểu Lê Thanh Vân đề nghị công khai đích danh, nếu xác định có vi phạm thì phải đình chỉ chức vụ để điều tra.

Luộc sắn còn vỏ dễ ngộ độc hôn mê

Y học và đời sống - Thúy Nga - 08:54 18/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - Độc tính của sắn chủ yếu là do axit cyanhydric. Việc chuẩn bị sắn không đúng cách có thể gây hại cho sức khỏe, thậm chí tử vong.

Ngành thuế rà soát để chặn mua, bán hoá đơn

Kinh tế - Đức Vinh - 08:54 18/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - Tổng cục Thuế vừa có văn bản gửi cục thuế các địa phương, yêu cầu kiểm tra, rà soát việc cấp lẻ, bán hóa đơn lẻ để ngăn chặn tình trạng mua, bán hóa đơn bất hợp pháp.

Các cấp độ rủi ro thiên tai

Hỏi đáp - Hà Bình - 08:53 18/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - Trong cảnh báo cấp độ rủi ro thiên tai có 5 cấp. Cấp 1 là mức độ nhỏ, có màu cảnh báo là xanh dương.

“Né” phí trước bạ tăng, ồ ạt nhập xe bán tải

Kinh tế - Đức Vinh - 08:52 18/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - Theo Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Hiệp Phước - Cục Hải quan TPHCM, hơn 3 tháng đầu năm 2019, có gần 4.000 xe bán tải (Pick-up) các loại đã làm thủ tục thông quan qua Chi cục này.

Bắc Ninh được nâng lên đơn vị hành chính cấp tỉnh loại II

Bất động sản - Thái Bình - 08:50 18/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Quyết định điều chỉnh phân loại đơn vị hành chính tỉnh Bắc Ninh từ đơn vị hành chính cấp tỉnh từ loại III lên loại II.

Tây Ninh đầu tư 200 tỷ đồng nâng cấp tuyến đường cửa ngõ thành phố

Bất động sản - Thái Bình - 08:49 18/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - Tuyến đường Trần Phú sẽ được nâng cấp có chiều dài 6,9km, 4 làn xe, chiều rộng mặt đường 14m và nền đường 40m, với mức vốn đầu tư gần 200 tỷ đồng.

Quốc lộ 57 Bến Tre đi Vĩnh Long sắp được nâng cấp

Bất động sản - Thái Bình - 08:49 18/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - Thủ tướng Chính phủ vừa có văn bản về việc phê duyệt Khung chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư Dự án cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 57.

Công ty Cổ phần Anvy tiếp thị quảng cáo sản phẩm trái quy định

Bạn đọc - Quách Dương - 08:44 18/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - Hàng loạt sản phẩm là thực phẩm bảo vệ sức khoẻ (TPBVSK) do Công ty Cổ phần Anvy tiếp thị quảng cáo trái luật.

Bấm huyệt trị ăn không ngon

Gia truyền trị bệnh - Thúy Nga - 08:43 18/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - Kích thích huyệt vùng: Tỳ - vị - đại trường khu, thủ tâm sẽ có tác dụng nâng cao công năng tiêu hóa giúp ăn ngon miệng.

Thí sinh gian lận thi cử Hòa Bình, Sơn La... vẫn được đăng ký dự thi THPTQG 2019

Thời sự - Mai Loan - 08:42 18/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - Bộ GD&ĐT cho biết, các thí sinh liên quan đến vi phạm trong kỳ thi THPTQG ở Hòa Bình, Sơn La vẫn có thể được đăng ký dự thi THPTQG 2019 cho đến khi có kết quả điều tra xác định được thí sinh nào sai phạm.

Quan sát mưa sao băng Thiên Cầm

Hỏi đáp - Hà Bình - 08:42 18/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - Đêm 22 rạng sáng ngày 23/4 tới, người yêu thiên văn sẽ có cơ hội chiêm ngưỡng mưa sao băng Thiên Cầm (Lyrids).

Chụp được ảnh hố đen vũ trụ rộng 38 tỷ km?

Khoa học - Tô Hội - 08:28 18/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - Một nhóm nhà khoa học quốc tế hôm 10/4 công bố một thành tựu mang tính bước ngoặt trong ngành vật lý thiên văn: bức ảnh chụp hố đen đầu tiên.

Hộp từ bã mía không “thần kỳ”

Khoa học - Hà Bình - 08:27 18/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - Hộp từ bã mía thay thế hộp xốp gần đây xuất hiện như một giải pháp bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, hộp bã mía cũng có những yếu điểm.

Điểm danh lãnh đạo có con được nâng điểm

Thời sự - N.V.HẢI - 20:33 17/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - Những trường hợp thí sinh được nâng điểm thi ở Sơn La đang dần lộ diện. Hiện dư luận quan tâm phụ huynh các em là ai, họ sẽ bị xử lý thế nào - đặc biệt những trường hợp là cán bộ, đảng viên?
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO