Thứ 3, 23/10/2018
Đường dây nóng: 0327 216 216

Cánh cửa tri thức

Trấn Quốc công Bùi Tá Hán – kỳ 2: Tư duy đổi mới của một nhà lãnh đạo

Tìm hiểu lịch sử - 12/06/2018 14:08
Trấn Quốc công Bùi Tá Hán – kỳ 2: Tư duy đổi mới của một nhà lãnh đạo
Tư duy đổi mới của một nhà lãnh đạo địa phương khiến Bùi Tá Hán luôn nhìn cuộc sống như một thực thể sinh động, đòi hỏi phải có những chính sách quản lý phù hợp.

Bìa cuối sách có phụ lục nguyên bản chữ Nho “Phủ tập Quảng Nam ký sự” .

Những chính sách với lưu dân

Trong số các sách sử viết về tiến trình Quảng Nam mở cõi, Phủ tập Quảng Nam ký sự của Mai thị có vị trí đặc biệt quan trọng.

Phủ tập Quảng Nam ký sự là một cuốn sử liệu, dù dung lượng còn khiêm tốn, nhưng nhờ được viết khá sớm, và chỉ viết riêng về việc vỗ yên dân chúng ở vùng đất Quảng Nam ngay từ buổi đầu khai phá, đã góp phần hình dung tiến trình Quảng Nam mở cõi toàn diện hơn, nhất là giúp hậu thế có thêm hiểu biết về công lao của Bùi Tá Hán trong việc thu phục đất Quảng Nam từ tay nhà Mạc và việc thực thi chính sách an dân ở vùng đất này trong hơn hai mươi năm, từ năm 1545 đến năm 1568, khi Bùi Tá Hán qua đời.

Qua Phủ tập Quảng Nam ký sự, có thể thấy tài năng kinh bang tế thế của Bùi Tá Hán trên địa bàn này. Thừa tuyên Quảng Nam thời Bùi Tá Hán dẫu còn rất nhiều khó khăn bất trắc, vẫn đủ sức hấp dẫn không ít lưu dân vùng Thanh – Nghệ và một phần ở Hải Dương vào khẩn đất lập làng.

Bùi Tá Hán không thể không trăn trở tìm giải pháp tối ưu nhằm tạo điều kiện để những lưu dân sớm ổn định cuộc sống nơi vùng đất mới và ông đã đề ra một số kế sách hết sức cụ thể.

Trước tiên, ông chỉ định cho các quan cấp huyện phải lo việc tiếp dân và điều hành mọi công việc liên quan đến số hộ mới nhập cư, hộ nào đến trước thì giúp họ ở nhờ vào địa phận có đồn điền quân đội, xuất công quỹ trợ cấp mỗi hộ năm tháng lương ăn, điều quân đội lên rừng chặt gỗ, lên núi cắt tranh làm nhà cho từng hộ.

Sau khi đã yên ổn chỗ ăn chỗ ở thì trích ruộng thục điền trong số ruộng đất tại các đồn điền giao cho mỗi hộ một ít để tạm thời canh tác. Có thể nói ngay từ lúc này, Bùi Tá Hán đã chỉ đạo thực hiện thành công “công tác dân vận” trong quân đội lúc bấy giờ.

Những chính sách động viên thầy thuốc, thầy giáo

Ông còn khuyên lưu dân trước mắt trồng khoai lang, rau ngắn ngày, để chỉ cần sau ba tháng nhập cư sẽ có hoa lợi mà dùng và cũng khuyên họ sau mùa cấy hái phải ra sức khai hoang làm ruộng tư – ai có công khai phá thì số ruộng khai hoang vỡ hóa ấy sẽ thuộc sở hữu riêng.

Ngoài ra, ông còn chủ trương những ruộng đất nào mà trước đây quân lính khai khẩn nay đã thành thục điền thì làm công điền, giao cho các thôn xã cấp cho dân cày cấy và thu thuế.

Ông còn đề xuất phải tiến hành kiểm kê ruộng đất trên diện rộng, cả công điền lẫn tư điền. Đây có thể nói là tầm nhìn sâu rộng của một nhà lãnh đạo trên lĩnh vực quản lý đất đai.

Bùi Tá Hán còn xuất sắc trên các lĩnh vực xã hội, ông sớm đề ra chính sách động viên, khuyến khích đối với các thầy thuốc với những cách nghĩ, cách làm khiến chúng ta ngày nay không thể không khâm phục. Để mỗi xã thôn có một thầy thuốc, ông chủ trương trích một số ruộng đất công cấp cho các thầy thuổc để họ yên tâm định cư và có điều kiện chữa trị cho dân.

Cũng tương tự, ông cho trích ruộng đất công cấp cho các thầy đồ, lập nghĩa thục – trường tư, đặc biệt là ở những xã thôn nào có hộ khẩu tăng nhanh, trẻ em đông đúc.

Bùi Tá Hán chủ trương cho xây dựng chùa chiền để dân cúng tế, lễ bái; đặc biệt chủ trương hạn chế việc ăn uống kéo dài gây lãng phí trong đám cưới, đám tang…

Ông còn khuyên nhà quan cũng như nhà dân, bất luận giàu nghèo đều phải “ăn độn”: mỗi khi nấu cơm ghế thêm hai mươi phần trăm khoai lang hoặc bắp. Tất nhiên chủ trương thực hành tiết kiệm như vậy xuất phát từ thực trạng kinh tế còn thấp của một vùng đất mới.

(còn nữa)

Nguyễn Thành Hữu


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Cành giao chữa viêm xoang, đau răng

(khoahocdoisong.vn) - Cành giao có vị cay, hơi chua, tính mát, có độc, được dùng để chữa đau răng, viêm xoang, viêm mũi, dị ứng, chấn thương và đau nhức...

Động đất ở Hà Tĩnh không bất thường

(khoahocdoisong.vn) - Theo các chuyên gia, động đất xảy ra ở khu vực này không phải là bất thường, người dân cần theo dõi thêm thông tin từ các cơ quan chức năng.

Đừng quên vệ sinh giẻ lau

(khoahocdoisong.vn) - Khăn lau bàn, khăn lau bếp, khăn lau sàn… là những vật dụng phổ biến trong mọi gia đình nhưng mọi người thường quên vệ sinh và thay mới những loại khăn này.

Có nên ăn bánh trung thu khi hết mùa?

(khoahocdoisong.vn) - Hạn sử dụng của bánh trung thu thường ngắn do nguyên liệu là những thực phẩm dễ bị ôi thiu nếu không có chất bảo quản.

Mau già, hay mệt mỏi vì chịu ăn dầu mỡ?

(Khoahocdoisong.vn) - 3 tháng nay tôi ăn kiêng, giảm tinh bột và cắt hoàn toàn dầu mỡ. Tôi giảm cân tốt nhưng lúc nàocũng cảm thấy mệt mỏi, vận động mau mệt, da xấu đi…

​​​​​​​Hạnh phúc là được đem cho

(khoahocdoisong.vn) - Hạnh phúc là được đem cho, dù như thế ta phải chịu nhiều thiệt thòi. Trong khi mục đích của một số người là kiếm thật nhiều tiền, thì vẫn có những người chọn lối sống đẹp: cho đi.

Bài thuốc trị nhức đầu do đàm trọc, huyết ứ

Suckhoedoisong.vn - Theo y học cổ truyền, đau đầu gồm nhiều thể: can khí nghịch lên, đàm trọc, huyết ứ, thận khí suy tổn và khí huyết hư...

Mới nhất

Nam thanh niên nguy kịch vì nuốt ốc sên sống

Sức khỏe A-Z - 20:26 22/10/2018
(Khoahocdoisong.vn) - Trong một lần ngồi nhậu, anh K. và bạn đã thách đố nhau nuốt ốc sên sống. Khi về nhà, anh K. nôn ói và tiêu lỏng liên tục nhiều ngày, tình trạng nguy kịch.

Có nên ăn bánh trung thu khi hết mùa?

Tư vấn - Hà Bình - 20:18 22/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Hạn sử dụng của bánh trung thu thường ngắn do nguyên liệu là những thực phẩm dễ bị ôi thiu nếu không có chất bảo quản.

Động đất ở Hà Tĩnh không bất thường

Khoa học thường thức - Bảo Khánh - 20:13 22/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Theo các chuyên gia, động đất xảy ra ở khu vực này không phải là bất thường, người dân cần theo dõi thêm thông tin từ các cơ quan chức năng.

8 thực phẩm nên tránh khi bị đau

Sức khỏe A-Z - 19:53 22/10/2018
(Khoahocdoisong.vn) - Việc tiêu thụ những thực phẩm nhiều đường, nhiều muối hay thức ăn nhanh, đồ hộp... khi bị đau sẽ khiến cơ thể bạn càng mệt mỏi hơn.

Viêm họng mạn tính có dẫn đến ung thư?

Sức khỏe A-Z - 19:49 22/10/2018
(Khoahocdoisong.vn) - Điều trị viêm họng cần có quá trình, không thể khỏi trong 1-2 ngày, nên nhiều bệnh nhân thường chủ quan dẫn đến biến chứng nguy hiểm.

Ngày hội “Chân sút nhí” mùa 2 của AIA Việt Nam

Đời sống - Hương Giang - 19:46 22/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Sự kiện Ngày hội “Chân sút nhí” của AIA Việt Nam mùa thứ 2 thu hút trên 800 bạn nhỏ có độ tuổi 9 - 12 tham gia trải nghiệm cùng 02 huấn luyện viên Anton Blackwood & Shaun Harris đến từ CLB Tottenham Hotspur.

Ung thư tế bào mỡ: Những người có lớp mỡ bụng dày thật sự rất đáng lo ngại!

Sức khỏe A-Z - 19:45 22/10/2018
(Khoahocdoisong.vn) - Người đàn ông này càng ngày càng béo bụng nhưng không phải do uống bia. Sau khi phẫu thuật khối u mỡ, anh đã giảm đi gần 35kg. Đây là căn bệnh ung thư tế bào mỡ cần phải cảnh giác.

Giảm giá xăng từ 15 giờ chiều nay

Sức khỏe A-Z - 19:41 22/10/2018
(Khoahocdoisong.vn) - Liên Bộ Công Thương – Tài chính vừa phát đi thông tin về việc điều hành giá xăng dầu từ 3h chiều nay (22/10). Theo đó, giá xăng E5 RON92 giảm 224 đồng/lít; xăng RON95 giảm 144 đồng/lít; còn các loại dầu được giữ nguyên giá.

Mau già, hay mệt mỏi vì chịu ăn dầu mỡ?

Khỏe A-Z - 19:37 22/10/2018
(Khoahocdoisong.vn) - 3 tháng nay tôi ăn kiêng, giảm tinh bột và cắt hoàn toàn dầu mỡ. Tôi giảm cân tốt nhưng lúc nàocũng cảm thấy mệt mỏi, vận động mau mệt, da xấu đi…

Nestlé Việt Nam đẩy mạnh Chương trình Giáo dục Dinh dưỡng Học đường

Đời sống - Thuý Anh - 15:11 22/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Nestlé Việt Nam tiếp tục cam kết thực hiện Chương trình “Giáo dục Dinh dưỡng Học đường – Nestlé for Healthier Kids”.

Máy cho tôm, cá ăn điều khiển từ xa

Ý tưởng sáng tạo - Thu Hà - 14:21 22/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Máy cho tôm, cá ăn điều khiển từ xa là ý tưởng của Hà Minh Công, học sinh trường THPT Đông Thụy Anh, huyện Thái Thụy, tỉnh Thái Bình.

Quản lý hồ sơ sức khỏe cá nhân

Hỏi đáp - Thu Hà - 14:20 22/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Hiện các nhà khoa học đã cho ra đời công nghệ Blockchain trong quản lý hồ sơ sức khỏe cá nhân. Công nghệ này sẽ giúp lưu trữ lại toàn bộ lịch sử khám chữa bệnh của người dân.

Rét đậm, rét hại kéo dài 4 -7 ngày

Khoa học thường thức - Sơn Hà - 14:19 22/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Nhận định về mùa đông năm nay, theo các chuyên gia, mùa đông sẽ lạnh hơn so với các mùa đông của 5 năm vừa qua.

Đừng quên vệ sinh giẻ lau

Tư vấn - Thu Hà - 14:16 22/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Khăn lau bàn, khăn lau bếp, khăn lau sàn… là những vật dụng phổ biến trong mọi gia đình nhưng mọi người thường quên vệ sinh và thay mới những loại khăn này.

Món ăn thuốc cho người bệnh vảy nến

Món ăn bài thuốc - Lương y Phan Thị Thạnh - 09:11 22/10/2018
Suckhoedoisong.vn - Theo y học cổ truyền, vảy nến phần nhiều do huyết nhiệt. Bệnh liên quan đến tạng can tạng phế.
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO