--Quảng cáo---
--Quảng cáo---

Tổn thương tuyến cận giáp

THS.BS MAI VĂN SÂM - 17:55 05/06/2020

(khoahocdoisong.vn) - Tuyến cận giáp nằm cạnh tuyến giáp, có chung mạch máu nuôi với tuyến giáp, nhưng chức năng khác hoàn toàn tuyến giáp. Nếu mổ không tỉ mỉ thì rất dễ xảy ra tai biến, tổn thương vĩnh viễn tuyến cận giáp. Đặc biệt sử dụng dao siêu âm, dao leagasure để mổ tuyến giáp rất dễ gây tai biến cho tuyến cận giáp.

Tác dụng trên xương: Hormon tuyến cận giáp là PTH,  đóng vai trò quan trọng trong điều hòa nồng độ ion Ca++ và ion photphat (PO4- - -) trong huyết tương, đặc biệt làm tăng mức giải phóng canxi từ xương vào máu bằng tác dụng lên sự biệt hóa và hoạt động của các tế bào như tế bào xương, tế bào tạo xương, tế bào hủy xương.

Tác dụng trên thận: Làm giảm bài xuất ion canxi ở thận, làm tăng tái hấp thu ion canxi và magie ở ống thận, đặc biệt là ở ống lượn xa và ống góp, làm giảm tái hấp thu ion photphat ở ống lượn gần, do đó làm tăng đào thải ion photphat ra nước tiểu. Các tác dụng trên sẽ làm tăng nồng độ ion canxi và làm giảm nồng độ ion photphát trong máu.

Tác dụng trên ruột: Tăng tạo enzym ATPase ở diềm bàn chải của tế bào biểu mô niêm mạc ruột; Tăng tạo chất vận tải ion canxi ở tế bào niêm mạc ruột; Tăng hoạt tính enzym photphat kiềm ở tế bào niêm mạc ruột. Cả ba tác dụng trên đều làm tăng hấp thu ion canxi và photphat ở ruột.

Nồng độ PTH bình thường trong máu vào khoảng dưới 50pg/ml. Hormon được bài tiết nhiều hay ít tùy thuộc vào nồng độ ion canxi và photphat trong máu, đặc biệt là ion canxi. Chỉ cần giảm nhẹ nồng độ ion canxi thì tuyến sẽ tăng tiết hormon ngay và tình trạng giảm canxi kéo dài có thể làm tuyến sẽ nở to ra còn nồng độ ion canxi trong máu tăng thì hoạt động và kích thước của tuyến sẽ giảm.

Suy tuyến cận giáp sau mổ có thể tạm thời hoặc vĩnh viễn. Đây là tình trạng tuyến cận giáp không bài tiết đủ lượng PTH do giảm hoạt động chức năng của tuyến sẽ dẫn đến những rối loạn trong cơ thể, do tình trạng giảm nồng độ ion canxi gây ra. Biểu hiện ngưỡng kích thích của sợi thần kinh giảm xuống (xảy ra cả với sợi thần kinh cảm giác và vận động), do đó, làm tăng đáp ứng thần kinh cơ. Làm xét nghiệm máu và nước tiểu sẽ phát hiện tình trạng giảm nồng độ PTH, ion canxi, nồng độ photphat huyết tương tăng lên, giảm ở trong nước tiểu.

Tiêm hormon tuyến cận giáp khi nào?

Chỉ nên tiêm hormon tuyến cận giáp khi đã sử dụng canxi đường uống, vitamin D đường uống mà không hết tê và co quắp tay hoặc đã sử dụng canxi đường tiêm mà không đỡ, đặc biệt là sau mổ 3 tháng mà tình trạng tê tay, co quắp tay chân không đỡ thì sẽ sử dụng hormon tuyến cận giáp (lúc này gọi là tổn thương tuyến cận giáp không hồi phục, tổn thương vĩnh viễn). Tổn thương tuyến cận giáp thường dẫn đến tê tay chân, có quắp tay chân, dẫn đến mất sức lao động, lo lắng, tự ti, ảnh hưởng cuộc sống và công việc. Hormon tuyến cận giáp tiêm dưới da, dễ dàng sử dụng, giống như tiêm insulin ở người đái tháo đường, tiêm hằng ngày, mỗi người sẽ có liều lượng khác nhau. Nếu tổn thương tuyến cận giáp vĩnh viễn thì phải tiêm hormon tuyến cận giáp suốt đời. Nếu sử dụng hormon tuyến cận giáp đúng cách thì sẽ giúp bệnh nhân trở lại sinh hoạt, công tác bình thường và hạn chế tác dụng phụ của hormon cận giáp.

Hiện nay, một số người tổn thương tuyến cận giáp muốn tiêm canxi nhưng tiêm canxi chỉ giải quyết được nồng độ canxi trong máu để hết triệu chứng tê tay chân và co quắp tay chân, không giải quyết được và thay thế được vai trò của hormone tuyến cận giáp. Tiêm canxi nếu không cẩn thận, chệch ven sẽ hoại tử chỗ tiêm. Việc uống và tiêm canxi nhiều rất dễ gây sỏi thận. Nếu người bệnh đã uống và tiêm canxi rồi thì nên uống nhiều nước.

ThS.BS Mai Văn Sâm (Đại họi Y Hà Nội)

 

  • Mổ nội soi và mổ mở tuyến giáp
    Khỏe- Ths.BS Mai Văn Sâm - 19:00 15/03/2020
    (khoahocdoisong.vn) - Chỉ định mổ tuyến giáp thường được áp dụng trong trường hợp ung thư tuyến giáp, nghi ngờ ung thư tuyến giáp, bướu nhân giáp lành tính nhưng kích thước u lớn gây mất thẩm mỹ, khó thở, nuốt vướng, nang giáp to, đã chọc hút rất nhiều lần nhưng không khỏi. Basedow đã điều trị nội khoa (uống thuốc kháng giáp tổng hợp) nhưng thất bại, tái phát bệnh nhiều lần hoặc basedow thể có lồi mắt nặng, bệnh nhân bị basedow nhưng muốn kết thúc quá trình uống thuốc nhanh để còn có thai, hoặc

(0) Bình luận
Nổi bật Khoa học & Đời sống
Bão Goni vào Biển Đông ngày 2/11
Thời sự- Mỹ Hà - 07:06 01/11/2020
Sau khi vào Biển Đông, xu hướng di chuyển của bão Goni tương tự bão Molave khi đi ngang theo hướng tây và tiến thẳng về phía đất liền các tỉnh từ Đà Nẵng đến Phú Yên.
--Quảng cáo---
--Quảng cáo---
--Quảng cáo---
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO