--Quảng cáo---
--Quảng cáo---

Thương dân, dân lập miếu thờ - kỳ 2: Đỗ Thúc Tĩnh mộ dân lập ấp

NGUYỄN THÀNH HỮU - 08:36 30/11/2018

(khoahocdoisong.vn) - Đỗ Thúc Tĩnh mộ dân lập ấp nên từ lúc còn đương chức, đã được đánh giá cao công trạng. Vua Tự Đức có dụ rằng: “Thúc Tĩnh là người thanh liêm, được việc, hơn cả trong đám phủ huyện..."

Khai hoang lập ấp

​​​​​Đỗ Thúc Tĩnh, quê La Châu, tổng Phước Tường Thượng, huyện Hòa Vang, tỉnh Quảng Nam, sinh năm Mậu Dần 1818, đỗ cử nhân khoa Bính Ngọ 1846, đỗ tiến sĩ khoa Mậu Thân 1848. Sau đó được bổ làm Tri phủ phủ Thiệu Hóa, Thanh Hóa, rồi Tri phủ phủ Diên Khánh, Khánh Hòa năm 1853.

Vùng đất Khánh Hòa nổi tiếng lắm cọp nên có câu: “Cọp Lúc còn đương chức, đã được mọi tầng lớp trong xã hội nhận xét, đánh giá rất cao công trạng. Vua Tự Đức có dụ rằng: “Thúc Tĩnh là người thanh liêm, được việc, hơn cả trong đám phủ huyện, chuẩn cho y thực thụ hàm Thị độc, vẫn cứ lãnh Tri phủ phủ ấy, để khuyến khích người tuần lại”.Hòa, ma Bình Thuận”.

Do nạn cọp hoành hành nên dân xiêu tán, đất đai bị bỏ hoang. Đỗ Thúc Tĩnh đã mộ được hơn 150 nhân đinh, xin thiết lập làm 4 thôn, những khe núi, khe rừng rậm dân người Kinh không dám cày cấy khai khẩn, thì mộ được hơn 10 người dân Chi Man (tên một bộ lạc Man) khai khẩn, tùy tiện làm ăn sinh sống, xin nộp thuế theo như sách Man trước. Tỉnh thần đem việc tâu lên. Vua cho là phải.

Tháng chạp năm Ất Mão (dương lịch là năm 1856), Đỗ Thúc Tĩnh được đổi bổ vào làm thự Viên ngoại lang bộ Binh. Tỉnh thần cho là viên ấy đương mộ dân lập đồn điền đã gần được thành công, xin lưu viên ấy ở lại chức ấy để làm nốt công việc chưa làm xong. Vua y theo.

Năm 1858, Đỗ Thúc Tĩnh được thăng Án sát tỉnh Khánh Hòa, đến tháng chạp năm Đinh Tỵ (dương lịch là năm 1858), ông mộ dân lập được 3 thôn, với 143 người, 242 mẫu ruộng.

Năm 1859 Đỗ Thúc Tĩnh tiếp tục được thăng Bố chánh tỉnh Khánh Hòa là chức quan đứng đầu tỉnh. Ngoài việc chiêu dân khai hoang lập ấp, Đỗ Thúc Tĩnh còn  khuyến khích các nhà hằng tâm hằng sản làm từ thiện, bỏ tiền ra mua đất, cất đình làng, mua từ khí, sửa chữa chùa, xây cầu, lập chợ, cứu giúp dân nghèo đói…

Cần- cán- công- liêm

Người xưa nói: “ Cái quan định luận” nhưng với Đỗ Thúc Tĩnh thì khác. Lúc còn đương chức, đã được mọi tầng lớp trong xã hội nhận xét, đánh giá rất cao công trạng. Vua Tự Đức có dụ rằng: “Thúc Tĩnh là người thanh liêm, được việc, hơn cả trong đám phủ huyện, chuẩn cho y thực thụ hàm Thị độc, vẫn cứ lãnh Tri phủ phủ ấy, để khuyến khích người tuần lại”.

Đại Nam liệt truyện ghi: “ Bấy giờ Diên Khánh đất bỏ hoang, dân hao mòn, Thúc Tĩnh tìm mọi cách vỗ về, mộ dân xiêu đến lựa đất cho ở, làm nhà cửa cho, cấp cho điền khí, kẻ ốm đau thời thuốc thang, kẻ đói rét thời chẩn cấp được người ta gọi là Đỗ phụ”.

Bia đá khắc năm 1858 hiện ở Văn miếu Diên Khánh ca ngợi: “Tự Đức lục niên, ngô châu Thái thú, hiện thăng lãnh tỉnh đường Án sát sứ Cấn Trai Đỗ Thúc Tĩnh, lai sĩ ngô thổ, cần, cán, công, liêm lại -  dân tín ái kiêm dĩ duyệt văn trường ư phong thủy” Thật khó mà tìm một vị quan nào được nhà vua khen là thanh liêm và quan- dân đều tín nhiệm ái mộ khi đang còn đương chức.

Đỗ Thúc Tĩnh mất năm Nhâm Tuất 1862, Vua nghe tin đã than tiếc và châu phê: “Người ngay có tài chẳng may bị chết sớm, bộ máy nhà nước bị trở ngại, cũng nên biết vậy! Người mà không có tay chân giúp phỏng làm được việc gì đây. Chỉ biết nuốt nước mắt khóc mà thôi”.

Tiếp đó sắc chỉ của nhà vua: “truy tặng Đỗ Thúc Tĩnh quan hàm Tuần phủ Định Tường, phải chiếu theo quan hàm này mà cấp tuất cho trọng hậu, lại cấp thêm gấm bông 1 tấm, lụa 5 cây, vải 10 cây, bạc 80 lạng do tỉnh thần Quảng Nam là nguyên quán của Đỗ Thúc Tĩnh chi xuất các hạng vật nói trên…”Đỗ Thúc Tĩnh thật sự là một vị quan có tiếng cần - cán - công- liêm được Vua- Quan - Dân tín nhiệm và ái mộ.

(còn nữa)

  • Nguyễn Văn Hiếu  – đời làm quan thanh liêm
    Khám phá- 08:24 21/12/2017
    Nguyễn Văn Hiếu là một vị quan thời nhà Nguyễn, được tiếng thanh liêm. Làm quan ở đâu cũng cần mẫn, quả quyết, thận trọng trong việc dùng quyền hành, sâu sát với thực tế, được dân chúng yêu quý.

(0) Bình luận
Nổi bật Khoa học & Đời sống
Đầu tư vào tiền kỹ thuật số: Nên hay không?
Kinh tế- Vân Tuyết - 09:45 29/11/2021
Mặc dù không còn là thời điểm vàng, nhưng Việt Nam đang đứng trước cơ hội dành ưu thế trong cuộc đua công nghệ lịch sử để vươn lên, thậm chí đi trước các nước trong phát triển ứng dụng Blockchain và đồng tiền điện tử.
--Quảng cáo---
--Quảng cáo---
--Quảng cáo---
  • Chủ quan không chữa hạch thành di căn
    Khỏe- ThS.BS Nguyễn Quốc Dũng (Khoa Phẫu thuật đầu - cổ, Bệnh viện K) - 09:30 29/11/2021
    Với các hạch cổ di căn chưa rõ nguyên phát người bệnh nên đi khám. Phát hiện sớm, điều trị kịp thời đưa lại hiệu quả điều trị tối đa.
  • Dimensity 9000 - đối thủ đáng gờm của các gã khổng lồ Qualcomm hay Apple
    Khoa học- Phúc Sơn - 09:10 29/11/2021
    Dimensity là dòng CPU điện thoại cao cấp của MediaTek, dù ra mắt không lâu nhưng nhận được rất nhiều sự quan tâm, ưa chuộng từ nhiều thương hiệu lớn như Xiaomi, Oppo, SamSung… Mới đây, Media Tek đã trình làng con chip mang tên Dimensity 9000 sở hữu vô số những thứ “đầu tiên trên thế giới”. Đây dự kiến sẽ là dòng chip có thể tạo ra thách thức cho những gã khổng lồ như Qualcomm hay Apple.
  • Cao Bằng sẽ thí điểm xóa nhà ở tạm, nhà dột nát
    Thời sự- Thảo Nhi - 09:09 29/11/2021
    Thủ tướng Chính phủ đồng ý lựa chọn tỉnh Cao Bằng để thí điểm chỉ đạo thực hiện xóa nhà ở tạm, nhà dột nát cho các hộ gia đình chính sách, hộ nghèo.
  • Coin đa cấp DRK của Kao Vân: Nhà đầu tư bị “móc túi” thế nào?
    Kinh tế- Phong Vũ - 08:35 29/11/2021
    Gần 1.900 Bitcoin tương đương 30.000 tỷ đồng, là số tiền mà nhà đầu tư đã đổ vào dự án DRK, giờ đây số tiền này đã “không cánh mà bay”, khi số Bitcoin trong ví tổng của dự án đã bị rút sạch. Nhà đầu tư đã bị các đối tượng đứng đầu dự án này “móc túi” bằng những chiêu trò quen thuộc như bao dự án coin đa cấp khác đã từng xảy ra tại Việt Nam.
  • Cách phát hiện sớm ung thư gan
    Khỏe- GS.TS Nguyễn Bá Đức (nguyên Giám đốc Bệnh viện K) - 08:30 29/11/2021
    Ung thư gan có tiên lượng rất xấu. Nếu không chủ động phát hiện bệnh, hầu hết bệnh nhân không còn khả năng điều trị khỏi khi có triệu chứng. Ứng dụng các nghiên cứu mới để phòng ngừa, phát hiện và điều trị sớm ung thư gan sẽ giúp cho người bệnh cải thiện chất lượng sống.