Tham nhũng thời Covid-19

Khi bang Cesar ở Colombia triển khai gói hỗ trợ thực phẩm cho dân chúng, nghị sĩ Ricardo Quintero bất ngờ về mức giá trả cho nhà cung cấp.

<p>&Ocirc;ng đến một cửa h&agrave;ng địa phương v&agrave; mua được những sản phẩm tương tự với gi&aacute; chỉ bằng một nửa gi&aacute;&nbsp;ch&iacute;nh quyền Cesar đ&atilde; trả. Ch&ecirc;nh lệch đ&oacute; đ&atilde; th&uacute;c đẩy một trong 14 vụ điều tra li&ecirc;n quan đến Covid-19 tại <strong>Colombia</strong>.</p> <p>&quot;Ch&uacute;ng ta lu&ocirc;n c&oacute; thể ph&aacute;t hiện tham nhũng. Nhưng điều l&agrave;m t&ocirc;i đau l&ograve;ng nhất l&agrave; tệ nạn xảy ra v&agrave;o thời điểm n&agrave;y&quot;, Quintero n&oacute;i.&nbsp;&nbsp;</p> <figure class="tplCaption" data-size="true" itemprop="associatedMedia image" itemscope="" itemtype="http://schema.org/ImageObject">&nbsp;</figure> <meta content="https://i1-vnexpress.vnecdn.net/2020/04/27/CUOCFIUGIII6VI7L5H6JGFQHAM-2141-1587984862.jpg?w=0&amp;h=0&amp;q=100&amp;dpr=2&amp;fit=crop&amp;s=uTd_79NXMG7009XMiNm_uQ" itemprop="url" /> <meta content="750" itemprop="width" /> <meta content="450" itemprop="height" /> <meta content="" itemprop="href" /> <div><picture><source data-srcset="https://khds.1cdn.vn/2020/04/28/i1-vnexpress-vnecdn-net_cuocfiugiii6vi7l5h6jgfqham-2141-1587984862.jpg 1x, https://i1-vnexpress.vnecdn.net/2020/04/27/CUOCFIUGIII6VI7L5H6JGFQHAM-2141-1587984862.jpg?w=1020&amp;h=0&amp;q=100&amp;dpr=1&amp;fit=crop&amp;s=tWQkkDkYYvb9HNQJf2KieA 1.5x, https://i1-vnexpress.vnecdn.net/2020/04/27/CUOCFIUGIII6VI7L5H6JGFQHAM-2141-1587984862.jpg?w=680&amp;h=0&amp;q=100&amp;dpr=2&amp;fit=crop&amp;s=rO1WeOr4TQVXltoKHkjq9Q 2x" media="(min-width: 768px)" /><img alt="Một phụ nữ đi chợ ở Bucharest, Romania ngày 21/4. Ảnh: AP." src="https://khds.1cdn.vn/2020/04/28/i1-vnexpress-vnecdn-net_cuocfiugiii6vi7l5h6jgfqham-2141-1587984862.jpg" /></picture></div> <figcaption itemprop="description"> <p>Một phụ nữ đi chợ ở&nbsp;Bucharest, Romania ng&agrave;y 21/4. Ảnh: <em>AP</em>.</p> </figcaption> <p>C&aacute;c quốc gia đang chi h&agrave;ng ngh&igrave;n tỷ USD để chống Covid-19 v&agrave; giảm nhẹ t&aacute;c động kinh tế. Khi c&aacute;c ch&iacute;nh phủ đua nhau mua vật tư y tế v&agrave; đưa ra c&aacute;c g&oacute;i hỗ trợ, họ ưu ti&ecirc;n tốc độ hơn t&iacute;nh minh bạch, bỏ qua đấu thầu cạnh tranh v&agrave; c&aacute;c quy định ngăn tham nhũng kh&aacute;c để tăng tốc đối ph&oacute; đại dịch.&nbsp;&nbsp;&nbsp;</p> <p>Hầu hết kh&ocirc;ng c&ograve;n lựa chọn n&agrave;o kh&aacute;c. Với tốc độ l&acirc;y lan của nCoV, nếu kh&ocirc;ng mua nhanh, họ c&oacute; thể khiến h&agrave;ng triệu người gặp rủi ro. Nhưng nhiều quan tham, nh&agrave; thầu th&acirc;n hữu v&agrave; c&aacute;c tổ chức tội phạm đang lợi dụng t&igrave;nh h&igrave;nh n&agrave;y để đ&uacute;t t&uacute;i&nbsp;số tiền lớn.&nbsp;&nbsp;&nbsp;</p> <p>&quot;Những trường hợp như vậy đang xảy ra&quot;, Max Heywood, người đứng đầu tổ chức gi&aacute;m s&aacute;t chống tham nhũng Minh bạch Quốc tế, n&oacute;i. &quot;Nh&igrave;n v&agrave;o những lỗ hổng trong hệ thống v&agrave; số tiền thực sự được sử dụng, ch&uacute;ng t&ocirc;i lo ngại về t&igrave;nh h&igrave;nh n&agrave;y&quot;.</p> <p>C&aacute;c quan chức tham nhũng đang kiếm ch&aacute;c từ&nbsp;những g&oacute;i hỗ trợ thực phẩm cho lao động kh&ocirc;ng thể l&agrave;m việc v&igrave; Covid-19. Khi ch&iacute;nh phủ <strong>Bangladesh</strong> th&aacute;ng n&agrave;y khởi động chương tr&igrave;nh ph&aacute;t gạo cho những c&ocirc;ng d&acirc;n dễ bị tổn thương, hơn 270.000 kg gạo đ&atilde; biến mất.&nbsp;&nbsp;</p> <p>Khoảng 50 người bị c&aacute;o buộc cố gắng b&aacute;n lại gạo với gi&aacute; cao hơn. Ch&iacute;nh phủ Bangladesh đ&atilde; chỉnh sửa kế hoạch hỗ trợ để tr&aacute;nh gian lận. &quot;Lẽ ra trong khủng hoảng quốc gia, những đức t&iacute;nh tốt của con người như đồng cảm v&agrave; đo&agrave;n kết phải được bộc lộ, vậy m&agrave; thật đ&aacute;ng tiếc v&agrave; đ&aacute;ng xấu hổ, những tệ nạn tệ hại nhất cũng xuất hiện&quot;, Iftekharuzzaman, gi&aacute;m đốc chi nh&aacute;nh Bangladesh của&nbsp;Minh bạch Quốc tế, n&oacute;i.</p> <p>Tổng thanh tra Colombia Fernando Carrillo cho biết c&aacute;c cuộc điều tra li&ecirc;n quan đến Covid-19 như n&acirc;ng khống gi&aacute; đ&atilde; được triển khai ở 14 bang. Ở bang Cesar, Quintero đang th&uacute;c đẩy cuộc điều tra về hợp đồng mua thực phẩm được thực hiện dưới sự gi&aacute;m s&aacute;t của Thống đốc Luis Alberto Monsalvo Gnecco.&nbsp;&nbsp;&nbsp;</p> <p>Quan chức bang đ&atilde; c&ocirc;ng bố danh s&aacute;ch cụ thể chi ph&iacute; h&agrave;ng h&oacute;a đ&atilde; mua, cho thấy bang n&agrave;y đ&atilde; trả 2,81 USD cho 250 gram c&agrave; ph&ecirc; được b&aacute;n&nbsp;với gi&aacute; 1,2 USD tại cửa h&agrave;ng tạp h&oacute;a m&agrave; Quintero đ&atilde; đến. Monsalvo Gnecco từ chối b&igrave;nh luận về vấn đề n&agrave;y.</p> <p>Việc c&aacute;c mặt h&agrave;ng như khẩu trang v&agrave; m&aacute;y thở đội gi&aacute; l&agrave; dễ hiểu v&igrave; nguy&ecirc;n l&yacute; kinh tế thị trường: cung thấp hơn cầu&nbsp;khiến gi&aacute; tăng. Tuy nhi&ecirc;n, ch&ecirc;nh lệch gi&aacute; qu&aacute; cao trong c&aacute;c hợp đồng nh&agrave; nước c&ugrave;ng với bản chất của c&aacute;c nh&agrave; cung cấp đang khiến nhiều nghi vấn nổi l&ecirc;n khắp thế giới.</p> <p>Tại <strong>Romania</strong>, nơi đ&atilde; bỏ quy tr&igrave;nh đấu thầu b&igrave;nh thường để tăng tốc mua sắm, nhiều người đang nghi ngờ về c&aacute;c thỏa thuận &quot;cửa sau&quot;. Romwine and Coffee SRL, c&ocirc;ng ty nhỏ c&aacute;ch Bucharest hơn 50 km, vốn kinh doanh thuốc l&aacute; v&agrave; rượu nhưng&nbsp;được trao hai hợp đồng 12,6 triệu USD để cung cấp khẩu trang y tế chuy&ecirc;n dụng với gi&aacute; cao hơn gấp đ&ocirc;i gi&aacute; thị trường.</p> <p>Chủ doanh nghiệp giải th&iacute;ch rằng Sanimed International, nh&agrave; cung cấp vật tư y tế kh&ocirc;ng thể k&yacute; hợp đồng trực tiếp với nh&agrave; nước v&igrave; nợ thuế, đ&atilde; hợp t&aacute;c Romwine and Coffee SRL. &Ocirc;ng nhấn mạnh rằng thỏa thuận n&agrave;y kh&ocirc;ng bất thường.</p> <p>&quot;Ở mọi nơi tr&ecirc;n thế giới, tất cả c&ocirc;ng ty lớn đều sử dụng c&ocirc;ng ty kh&aacute;c để đấu thầu&quot;, Hideg n&oacute;i. &quot;C&oacute; những c&ocirc;ng ty chỉ c&oacute; ba nh&acirc;n vi&ecirc;n v&agrave; ba m&aacute;y t&iacute;nh x&aacute;ch tay đ&atilde; thắng thầu h&agrave;ng trăm triệu EUR với c&aacute;c hợp đồng x&acirc;y đường, đường cao tốc, cầu...&quot;.</p> <p>Sorin Ionita, chuy&ecirc;n gia Romania về cải c&aacute;ch h&agrave;nh ch&iacute;nh c&ocirc;ng, gọi cuộc cạnh tranh cho c&aacute;c hợp đồng Covid-19 l&agrave; &quot;tranh tối tranh s&aacute;ng&quot;, kh&oacute; c&oacute; thể x&aacute;c định họ c&oacute; tham nhũng hay kh&ocirc;ng khi tất cả mọi người đều cố gắng gi&agrave;nh được mặt h&agrave;ng họ cần.&nbsp;&nbsp;</p> <p>Cơ quan Quản l&yacute; Khẩn cấp Li&ecirc;n bang <strong>Mỹ</strong> (FEMA) đ&atilde; trao hợp đồng khẩu trang trị gi&aacute; 55 triệu USD cho c&ocirc;ng ty cung cấp dịch vụ đ&agrave;o tạo Panthera Worldwide c&oacute; trụ sở tại Delaware. Doanh nghiệp n&agrave;y kh&ocirc;ng c&oacute; lịch sử sản xuất hoặc mua sắm thiết bị y tế v&agrave; c&ocirc;ng ty mẹ đ&atilde; nộp đơn xin ph&aacute; sản v&agrave;o m&ugrave;a thu năm ngo&aacute;i. Họ t&iacute;nh gi&aacute; 5,5 USD cho mỗi chiếc khẩu trang, gấp v&agrave;i lần so với c&aacute;c nh&agrave; cung cấp ch&iacute;nh phủ kh&aacute;c.</p> <p>Gi&aacute;m đốc điều h&agrave;nh của c&ocirc;ng ty James Punelli n&oacute;i rằng họ đ&atilde; hỗ trợ c&ocirc;ng t&aacute;c đ&agrave;o tạo y tế của Bộ Quốc ph&ograve;ng trong nhiều năm v&agrave; đang khai th&aacute;c c&aacute;c mối quan hệ qu&acirc;n sự của m&igrave;nh để mua được khẩu trang chất lượng cao.</p> <p>Mỹ đ&atilde; đưa ra những quy định ngăn tham nhũng khi triển khai g&oacute;i hỗ trợ 2,2 ngh&igrave;n tỷ USD, bao gồm bảo đảm kh&ocirc;ng doanh nghiệp n&agrave;o Tổng thống hoặc quan chức Nh&agrave; Trắng sở hữu đa số cổ phần được nhận tiền. Họ cũng th&agrave;nh lập một ủy ban thanh tra tổng qu&aacute;t để gi&aacute;m s&aacute;t chi ti&ecirc;u.</p> <p>Tuy nhi&ecirc;n, c&aacute;c nh&agrave; quan s&aacute;t vẫn lo ngại về khả năng can thiệp của Nh&agrave; Trắng, đặc biệt l&agrave; sau khi Trump th&aacute;ng n&agrave;y sa thải tổng thanh tra gi&aacute;m s&aacute;t cộng đồng t&igrave;nh b&aacute;o Mỹ. Trong khi đ&oacute;, c&aacute;c quan chức Nh&agrave; Trắng nhấn mạnh &iacute;t nhất 100 triệu USD đ&atilde; được chi cho c&ocirc;ng t&aacute;c gi&aacute;m s&aacute;t&nbsp;để đảm bảo minh bạch.</p> <p>Hempowicz v&agrave; những người kh&aacute;c th&igrave; lo ngại của g&oacute;i hỗ trợ của Mỹ &quot;l&agrave; cơ hội ho&agrave;n hảo cho những kẻ gian lận&quot;. Lịch sử cho thấy việc thiếu gi&aacute;m s&aacute;t c&oacute; thể g&acirc;y thất tho&aacute;t số tiền lớn. Văn ph&ograve;ng Tr&aacute;ch nhiệm Ch&iacute;nh phủ Mỹ b&aacute;o c&aacute;o v&agrave;o năm 2014 rằng tới 22% số tiền FEMA chi để khắc phục hậu quả b&atilde;o Katrina v&agrave; Rita năm 2005 c&oacute; thể đ&atilde; được chi ti&ecirc;u kh&ocirc;ng đ&uacute;ng c&aacute;ch hoặc gian lận. FEMA đ&atilde; &aacute;p dụng c&aacute;c ti&ecirc;u chuẩn khắt khe hơn v&agrave; số tiền giảm xuống c&ograve;n 2,7% sau b&atilde;o Sandy năm 2012.</p> <p>Quy định chống tham nhũng ở một số nước đ&atilde; gi&uacute;p đưa những thỏa thuận khả nghi ra &aacute;nh s&aacute;ng. Tại Buenos Aires, <strong>Argentina</strong>, ch&iacute;nh quyền th&agrave;nh phố phải c&ocirc;ng khai c&aacute;c hợp đồng mua sắm tr&ecirc;n mạng. &Iacute;t nhất hai giao dịch đ&atilde; bị đặt nghi vấn. 15.000 khẩu trang y tế được mua với gi&aacute; hơn 40 USD mỗi chiếc từ một c&ocirc;ng ty chỉ c&oacute; 1.500 USD vốn lưu động. Thỏa thuận c&ograve;n lại l&agrave; đưa người nhiễm nCoV v&agrave;o một kh&aacute;ch sạn m&agrave; chị g&aacute;i của thị trưởng&nbsp;Buenos Aires l&agrave; th&agrave;nh vi&ecirc;n hội đồng quản trị.&nbsp;&nbsp;&nbsp;</p> <p>Sau khi b&aacute;o ch&iacute; Argentina đưa tin về vấn đề n&agrave;y, hợp đồng bị hủy bỏ v&agrave; hai quan chức th&agrave;nh phố từ chức. &quot;Ch&uacute;ng ta cần c&acirc;n bằng giữa việc nới lỏng c&aacute;c quy tắc, thủ tục để tăng tốc chống đại dịch v&agrave; quản trị tốt&quot;, nghị sĩ Graciela Ocana n&oacute;i.</p>

Theo vnexpress.net
back to top