--Quảng cáo---
--Quảng cáo---

Suy thượng thận do dùng thuốc nhỏ mũi

THÚY NGA - 11:18 08/10/2019

(khoahocdoisong.vn) - Chỉ vì nhỏ thuốc mũi trị viêm mũi dị ứng và viêm amidan mà bé trai 10 tuổi đã phải nhập viện vì suy tuyến thượng thận. Thuốc Glucorrticoid (corticoid - GC) được sử dụng rộng rãi, nhưng gây nhiều bệnh lý nguy hiểm tới tính mạng.

BS Đỗ Gia Nam thăm khám cho trẻ 5 tuổi bị suy tuyến thượng thận do sử dụng GC

Suy tuyến thượng thận hệ lụy nhiều bệnh lý

Nguyễn Quang H. 10 tuổi (Hà Nội) được người nhà đưa đến khám tại Bệnh viện Nội tiết T.Ư trong tình trạng mặt nặng. Kết quả bé bị hội chứng cushing, suy vỏ thượng thận – béo phì với chức năng trục hạ đồi –tuyến yên – tuyến thượng thận (HĐ-TY-TTT) không hồi phục.  Mẹ bé cho biết, bé có tiền sử viêm mũi dị ứng, viêm amidan từ nhỏ, gia đình tự mua thuốc dạng xịt (halocort, Cidi B...) cho bé sử dụng khi có biểu hiện tịt mũi (2 -3 lần/ngày), khoảng 2 tháng nay không sử dụng. Khoảng 1 năm nay bé tăng cân nhanh, mặt nặng, ăn khỏe...

BS Đỗ Gia Nam, Bệnh viện Nội tiết T.Ư cho biết, do tình trạng lạm dụng GC ngày càng phổ biến, hiện nay gặp rất nhiều bệnh nhân suy thượng thận. Suy thượng thận do sử dụng corticoid có thể gặp trong điều trị một số bệnh lý tại chỗ như: bôi xịt dưới da, xịt mũi... cũng như điều trị bệnh lý toàn thân: Bệnh hệ thống, bệnh xương khớp, bệnh ác tính... và đặc biệt hay gặp là do bệnh nhân tự sử dụng các dạng thuốc xịt mũi, thuốc Nam dạng bột có chứa corticoid không theo phác đồ điều trị và đơn của bác sĩ chuyên khoa. 

Do sử dụng corticoid ngoại sinh nên bệnh nhân có biểu hiện nặng mặt – hội chứng cushing - với biểu hiện như tăng cân, mặt tròn, nặng, béo trung tâm, ụ mỡ sau gáy, rạn da, mặt đỏ, da mỏng, dễ bị xuất huyết dưới da, yếu cơ gốc chi, vết thương khó lành... biểu hiện của loãng xương, gãy xương do mất khoáng, huyết áp tụt...Tuy nhiên, các triệu chứng lâm sàng có thể không rõ ràng, nhưng nếu bệnh nhân sử dụng corticoid dạng xịt, tiêm khớp trong thời gian ngắn vẫn nên đi làm xét nghiệm. Về mặt xét nghiệm có biểu hiện của giảm tiết hormon  trục HĐ-TY-TTT nên được xét nghiệm corticoid 8 và ACTH để chẩn đoán sớm bệnh.

Dùng đúng, giảm suy thượng thận

Corticoid thường được sử dụng rộng rãi trong điều trị bệnh lý toàn thân như: bệnh hệ thống, viêm khớp dạng thấp, hen phế quản, hội chứng thận hư ...cũng như sử dụng tại chỗ nhưng viêm da, xịt mũi ...Ngoài những tác dụng có lợi thì corticoid cũng có nhiều tác dụng phụ, một trong những tác dụng phụ quan trọng do điều trị corticoid là ức chế trục HĐ-TY-TTT hay còn gọi là suy thượng thận thứ phát sau dùng GC.

Yếu tố quan trọng nhất gây suy vỏ thượng thận là thời gian điều trị. Ngoài ra, còn tùy thuộc loại GC, liều dùng, thời gian bán hủy, đường hấp thu. Đường tiêm truyền ức chế mạnh nhất, kế đến là đường uống, sau cùng là dạng tác dụng tại chỗ (bôi ngoài da, hít). Thuốc có tác dụng ngắn như prednisolon dùng dưới 5mg/ngày ít gây ức chế vỏ thượng thận hơn thuốc có thời gian tác dụng dài như dexamethasone. Chia nhỏ liều (3- 4 lần/ngày) gây suy vỏ thượng thận hơn khi dùng liều duy nhất. Dùng thuốc buổi sáng ít gây suy vỏ thượng thận hơn lúc đi ngủ. Nên nhớ cần 2 đến 3 tháng để tuyến yên đáp ứng trở lại và sau 6 - 9 tháng, thậm chí 1 năm sau mức corticoid mới trở về bình thường.

Vì vậy, để hạn chế các tác dụng của GC và tránh suy tuyến thượng thận, BS Đỗ Gia Nam khuyên, nguyên tắc sử dụng trong điều trị một số bệnh tự miễn hen phế quản nếu sử dụng thuốc dưới 2 đến 3 tuần có thể ngừng thuốc đột ngột. Nếu sử dụng thuốc lâu hơn thì ngưng thuốc từ từ là điều bắt buộc để vỏ thượng thận hoạt động lại trước khi ngừng thuốc hẳn. Cần lưu ý là các chế phẩm dùng ngoài da đặc biệt là các chế phẩm phóng thích chậm có lượng thuốc hấp thu vào máu đáng kể có thể gây ức chế trục đổi tuyến yên như đường toàn thân nên phải giảm liều từ từ.  Sự giảm liều đột ngột hoặc giảm nhiều quá nhanh sẽ làm cho bệnh nhân mệt mỏi, buồn nôn, ói mửa, chán ăn, đột quỵ, đau đầu, đau khớp, hạ huyết áp, hạ đường huyết, làm trầm trọng thêm bệnh qua trung gian miễn dịch.

 

  • Thuốc bôi ngoài da chứa corticoid: Không thể dùng bừa
    Khám phá- 05:22 16/01/2018
    Trên thị trường có rất nhiều thuốc bôi ngoài da có chứa thành phần là corticoid mà người sử dụng nhiều khi không để ý hoặc không biết, loại thuốc này có tác dụng tốt với rất nhiều bệnh ngoài da, song không thể dùng bừa…

(0) Bình luận
Nổi bật Khoa học & Đời sống
Phó thủ tướng Vũ Đức Đam kiêm Bí thư Ban cán sự Đảng Bộ Y tế
Thời sự- Hoàng Thuỳ - Viết Tuân - 14:05 14/10/2019
Phó thủ tướng Vũ Đức Đam - Uỷ viên Ban cán sự Đảng Chính phủ nhận quyết định của Bộ Chính trị phân công kiêm giữ chức Bí thư Ban cán sự Đảng bộ Y tế vào sáng nay 14/10.
--Quảng cáo---
--Quảng cáo---
--Quảng cáo---
  • Phim có 'đường lưỡi bò' ra rạp Việt: Vì quá chủ quan?
    Thời sự- Tuấn Lương - 14:47 14/10/2019
    Việc để lọt ra rạp hình ảnh liên quan tới vấn đề chủ quyền biển đảo trong “Abominable” thêm một lần nữa khiến công chúng phải đặt dấu hỏi với nhà phát hành và Cục Điện ảnh.
  • Hà Nội: Hàng loạt trạm trộn bê tông gây ô nhiễm
    Môi trường- Trần Hòa - 12:43 14/10/2019
    (khoahocdoisong.vn) - Người dân phường Liên Mạc (Bắc Từ Liêm, Hà Nội) phản ánh, nhiều năm nay hàng loạt các trạm trộn bê tông hoạt động không đảm bảo các vấn đề liên quan tới công tác bảo vệ môi trường.
  • Giải tán “ Phố cà phê đường tàu”
    Bạn đọc- Hà Thu - 12:43 14/10/2019
    (khoahocdoisong.vn) - Bộ GTVT mới đây đã có văn bản đề nghị UBND TP Hà Nội chỉ đạo các quận Hoàn Kiếm, Ba Đình, Đống Đa, Hai Bà Trưng ra quân giải tán, xử lý dứt điểm các tụ điểm kinh doanh hàng quán trên "Phố cà phê đường tàu", vì tại đây thường xuyên tụ tập đông người hiếu kỳ xem tàu chạy và chụp ảnh, gây mất an toàn giao thông.
  • Những điều cần biết khi phẫu thuật nâng mũi
    Khỏe- Khánh Thủy - 12:43 14/10/2019
    (khoahocdoisong.vn) - Nâng mũi là phẫu thuật ít xâm lấn nên không phải là chống chỉ định tuyệt đối khi mang thai ở giai đoạn sau của thai kỳ (sau 3 tháng).
  • Quảng Nam: Cồn cát xuất hiện giữa biển Cửa Đại
    Môi trường- T. Hòa - 12:41 14/10/2019
    (khoahocdoisong.vn) - Cồn cát xuất hiện ở cửa sông Thu Bồn từ đầu năm 2017, với chiều dài chừng 100m. Đến đầu năm 2019, cồn cát nổi giữa vùng biển Cửa Đại kéo dài tới cả cây số với bề rộng khoảng 200m.
  • Giải rượu ưu tiên hoa quả tươi
    Khỏe- LY Nguyễn Văn Sáu - 12:40 14/10/2019
    (khoahocdoisong.vn) - Với không ít người, việc phải uống nhiều rượu trong các bữa tiệc là chuyện khó tránh. Tình trạng quá chén khiến chúng ta mệt mỏi, tác hại về lâu về dài. Làm thế nào để giải rượu?
  • Cách dưỡng da của người xưa
    Hỏi đáp- Hà Bình - 12:27 14/10/2019
    (khoahocdoisong.vn) - Việt Nam là đất nước nhiệt đới, khí hậu nóng và độ ẩm cao. Điều này khiến cho làn da của người Việt tiết dầu nhiều hơn, nhanh bám bụi hơn làn da của phụ nữ ở các nước ôn đới.
  • Bộ TNMT yêu cầu kiểm tra các giao dịch dất động sản trái luật
    Bất động sản - Ngô Trọng - 12:25 14/10/2019
    (khoahocdoisong.vn) - Bộ TN&MT vừa có công văn gửi các địa phương, yêu cầu kiểm tra, xử lý việc chuyển quyền sử dụng đất không đúng quy định tại các dự án nhà ở sai phép, không phép.
  • Chất béo quan trọng với cơ thể
    Dinh dưỡng học đường- BS. Nguyễn Tiến Tuấn - 12:25 14/10/2019
    (khoahocdoisong.vn) - Chất béo đảm nhiệm vai trò quan trọng trong việc xây dựng cấu trúc của cơ thể như cấu tạo màng tế bào, hỗ trợ sự phát triển của trí não, xương, thị giác, hệ miễn dịch... Người trưởng thành có tới 24% chất béo trong tổng trọng lượng của cơ thể.
  • 4 trường hợp CSGT được dừng xe kiểm tra
    Bạn đọc- Hà Thu - 12:24 14/10/2019
    (khoahocdoisong.vn) - Bộ Công an dự kiến chỉ còn 4 trường hợp CSGT được dừng xe tại dự thảo Thông tư về quy trình tuần tra, kiểm soát, xử lý vi phạm hành chính của cảnh sát giao thông (CSGT).     
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO