Thứ 6, 19/07/2019
Đường dây nóng: 0327 216 216

Sự thật TPCN có nguy cơ gây ung thư - Kỳ 2: Biến thuốc thành TPCN

Thúy Nga - Khỏe - 15/03/2019 13:55
Sự thật TPCN có nguy cơ gây ung thư - Kỳ 2: Biến thuốc thành TPCN
(khoahocdoisong.vn) - Việc biến tướng thuốc thành thực phẩm chức năng (TPCN) là một mối nguy hại với người sử dụng. Vì vậy, người dân cần phải có hiểu biết đúng về nó.

TPCN trăm hoa đua nở

ThS Hoàng Khánh Toàn, Chủ nhiệm khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện TWQĐ 108 cho biết, trong những năm gần đây, TPCN đã trở nên phổ biến. Trong số hơn hàng chục nghìn loại TPCN có nguồn gốc ngoại nhập hoặc sản xuất nội địa, rất nhiều  sản phẩm đã bị thổi phồng công dụng một cách quá đáng, không đúng với hồ sơ đăng ký, “quảng cáo một đằng, đăng ký một nẻo”, thậm chí nhiều loại được quảng cáo như một thứ “thần dược”. Điều này hết sức nguy hại, bởi nó khiến cho không ít người bệnh tự ý từ bỏ thuốc đặc trị đang dùng để chỉ sử dụng TPCN khiến cho bệnh tình nặng thêm, thậm chí gây ra những tai biến không đáng có.

Trong khi đó, giá bán không ít sản phẩm lại quá cao thông qua cơ chế bán hàng kiểu đa cấp.

ThS Hoàng Khánh Toàn phân tích, TPCN là loại thực phẩm không chỉ cung cấp những chất dinh dưỡng cơ bản mà còn chứa một số thành phần khác có tác dụng hỗ trợ chức năng của các bộ phận trong cơ thể, tạo ra tình trạng thoải mái, tăng sức đề kháng và giảm bớt nguy cơ gây bệnh. TPCN được kể đến đầu tiên là những thực phẩm mà khi ở dạng tự nhiên đã có những hoạt chất có lợi với hàm lượng lớn. Tiếp đó là nhóm thực phẩm có ít hoạt chất hơn, phải bổ sung hoặc tinh chế cô đặc lại ở dạng dễ sử dụng, hay gây biến đổi gene để làm tăng hàm lượng những chất có lợi. 

Nhưng với những thực phẩm có bổ sung và biến đổi, người tiêu dùng phải biết cách đọc nhãn bao bì thực phẩm (với điều kiện chúng phải qua kiểm duyệt một cách nghiêm túc và được sản xuất bởi những công ty có uy tín). Trên thực tế, không ít loại TPCN đã không ghi rõ và đầy đủ những thông tin xác nhận có lợi cho sức khỏe và những thông tin xác nhận có lợi cho cấu trúc/chức năng. Mặt khác, cũng có một số kiểu “luồn lách”, ví dụ như TPCN gắn tên “thực phẩm chữa bệnh” (medical foods) để tránh được quy định của cơ quan kiểm duyệt, hoặc có trường hợp nhà sản xuất bổ sung thêm một số chất có lợi cho sức khỏe vào các sản phẩm giàu chất béo, cholesterol, đường... để bán ở dạng TPCN.

Bởi vậy, người tiêu dùng nhiều khi không hề hay biết tính xác thực và mức độ tin cậy của sản phẩm. Ở Mỹ, Hội đồng Khoa học và Sức khỏe đã tiến hành phân loại các TPCN thành từng nhóm như: nhóm có bằng chứng đáng tin cậy, nhóm có bằng chứng đủ độ tin cậy, nhóm có bằng chứng ở mức vừa phải, nhóm có bằng chứng chưa đủ tin cậy cần nghiên cứu thêm và nhóm còn tranh cãi nhiều... để người sử dụng tìm hiểu và lựa chọn. Ở ta, điều này chưa được thực hiện, các TPCN đang trong tình trạng “trăm hoa đua nở” mà không biết hoa nào thật, hoa nào giả và giả thật ở mức độ nào.

Biến thuốc thành TPCN nguy hiểm khôn lường

Theo ThS Hoàng Khánh Toàn, hiện có tình trạng, vì con đường để sản phẩm được đăng ký công nhận là một loại thuốc chữa bệnh quá phức tạp, khó khăn và tốn kém, nên không ít công ty Đông dược đã tung ra thị trường những sản phẩm dưới danh nghĩa “TPCN” nhưng kỳ thực lại là thuốc trị bệnh đích thực. Bởi lẽ, trong thành phần của các sản phẩm này hoàn toàn chỉ gồm các vị thuốc Đông y có tác dụng chữa bệnh (thuốc bệnh), thậm chí còn có cả những vị thuốc mà các thầy thuốc Đông y khi sử dụng cũng phải rất thận trọng như đại hoàng, phan tả diệp, phụ tử... Một số trà giảm béo là những ví dụ điển hình, trên thực tế, người ta cố ý dùng chữ “trà” hay “nước tăng lực”... để sản phẩm qua mắt được các nhà kiểm duyệt để được xếp vào nhóm “TPCN”.

Trong y học cổ truyền, các vị thuốc này cũng không bao giờ được xếp vào nhóm  vừa có thể làm thực phẩm vừa làm thuốc và đương nhiên, khi sử dụng nhất thiết phải được thầy thuốc chuyên khoa khám bệnh, kê đơn với chỉ định, liều lượng, liệu trình và cách dùng hết sức chặt chẽ. Sẽ rất nguy hiểm nếu những sản phẩm này, theo quy định chung với TPCN, được dùng  theo “hướng dẫn sử dụng” của nhà sản xuất mà không cần thầy thuốc chuyên khoa khám và chỉ định. Nhất là khi sản phẩm lại được quảng cáo là có thể sử dụng lâu dài, cho mọi đối tượng.

Theo quan điểm của y học cổ truyền, “dược thực đồng nguyên” (dược phẩm và thực phẩm có chung một nguồn gốc), “thái quá thì bất cập” và “vật cực tắc phản”, vậy nên việc dùng thuốc hay thực phẩm cũng phải có chỉ định, liều lượng và liệu trình cụ thể. Đặc biệt, phải tuân thủ nguyên tắc “tam nhân chế nghi”: Phải tùy người mà dùng (nhân nhân chế nghi), tùy lúc mà dùng (nhân thời chế nghi) và tùy nơi mà dùng (nhân địa chế nghi). Nếu không sẽ dẫn đến hậu quả “tiền mất tật mang”.

Cần phải hiểu đúng

ThS Lê Quốc Thịnh, Trưởng khoa Dược Bệnh viện TƯ 71 Thanh Hóa cho biết, theo bản chất cấu tạo và tác dụng của TPCN mà người ta chia ra thành các nhóm:

Nhóm thứ nhất: Có tác dụng chống oxy hóa như vitamin C, E, Beta-caroten, kẽm vi lượng... Nhóm này có tác dụng giúp cho cơ thể phá hủy các gốc tự do, các tác nhân oxy hóa, nâng cao sức khỏe, phòng chống bệnh tật. Trên 100 chứng bệnh có nguyên nhân sâu xa từ sự mất cân bằng giữa các yếu tố tấn công và bảo vệ của hệ thống oxy hóa trong cơ thể.

Nhóm thứ hai: Là nhóm sản phẩm có tác dụng thay thế bổ sung các nội tiết cả ở nam lẫn nữ. Chúng có tác dụng tăng sinh lực ở đàn ông. Ở nữ giới, các sản phẩm này có tác dụng hạn chế tối đa các triệu chứng bất lợi về thần kinh, xương khớp... nhất là tăng cường hormon nữ ở những phụ nữ có tuổi, giúp họ sống vui hơn, khỏe hơn, kéo dài tuổi thanh xuân.

Nhóm thứ ba: Sản phẩm mang tính thích nghi sinh học như các loại sâm, đông trùng hạ thảo, sữa ong chúa... có tác dụng tăng cường sức khỏe, tăng sức đề kháng...

Nhóm thứ tư: Có tác dụng tăng cường chính khí, tăng cường miễn dịch, phòng chống ung thư... Như các sản phẩm có nguồn gốc từ cúc nhím của Mỹ, sụn và dầu gan cá mập, nấm linh chi, xạ đen...

Nhóm thứ năm: Nhóm sản phẩm có tác động lên hệ thần kinh, chống stress như cây kawa, nữ lang...

Nhóm thứ sáu: Là các vitamin, axit amin, các nguyên tố vi lượng...

Mục tiêu cuối cùng của y học là phòng bệnh, chữa bệnh và phục hồi chức năng, nâng cao sức khỏe, sống khỏe, sống hạnh phúc và sống lâu.  Các tác dụng của TPCN đều quảng cáo có thể đáp ứng được 5 mục tiêu nói trên nhưng người tiêu dùng cần lưu ý là khi sử dụng sản phẩm nào cần phải lựa kỹ càng nguồn gốc sản xuất và nhất thiết phải được sự chỉ dẫn của các nhà chuyên môn để tránh hậu quả đáng tiếc.

         

 


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

TPHCM sẽ "vây" khu trung tâm bằng 34 trạm thu phí để... chống ùn tắc?

(khoahocdoisong.vn) - Nếu đề xuất của Sở GTVT TPHCM được thông qua, thì từ năm 2021, các phương tiện ô tô khi đi vào khu vực trung tâm TP sẽ phải đóng phí từ 40.000đ - 60.000đ.

Bộ Y tế khuyến cáo không mua viên uống tóc Mộc Linh qua mạng

(khoahocdoisong.vn) - Mới đây, Cục An toàn thực phẩm – Bộ Y tế đã ra thông báo kêu gọi người dân cảnh giác trước việc quảng cáo thực phẩm viên uống tóc Mộc Linh vì có dấu hiệu lừa dối người tiêu dùng.

Sóc Trăng tăng chỉ tiêu, hạ điểm chuẩn để con lãnh đạo đỗ lớp 10?

UBND tỉnh Sóc Trăng cho trường THPT Hoàng Diệu tuyển 600 học sinh vào lớp 10. Sau đó, trường này tuyển thêm 28 em, trong đó có con gái của một phó chủ tịch tỉnh.

Những dấu hỏi 'đại án ngàn tỉ' khi bị can Trần Bắc Hà qua đời

Ông Trần Bắc Hà, cựu Chủ tịch Ngân hàng TPCP Đầu tư và phát triển Việt Nam, qua đời do mắc bệnh hiểm nghèo vào rạng sáng qua (18.7), để lại những dấu hỏi cho vụ án mà ông này là bị can.

Phương án cho đường sắt cao tốc Bắc-Nam: 26 hay 58 tỷ USD, cái nào cũng có rủi ro

(khoahocdoisong.vn) - Phương án xây dựng đường sắt cao tốc Bắc – Nam đang tạo nên những tranh cãi trái chiều trong giới chuyên gia và các nhà hoạch định chính sách.

Hủy bỏ chuyển nhượng dự án liên quan bị can Lê Tấn Hùng

Ông Lê Tấn Hùng, nguyên Tổng giám đốc Tổng công ty nông nghiệp Sài Gòn TNHH MTV (SAGRI) bị xác định có sai phạm trong việc chuyển nhượng dự án, bị khởi tố, bắt giam để điều tra.

Vụ án Phạm Công Danh giai đoạn 2: Kháng nghị thu hồi 1.633 tỉ của BIDV

Viện KSND tối cao vừa có quyết định kháng nghị giám đốc thẩm yêu cầu sửa một phần bản án phúc thẩm xử Phạm Công Danh và các đồng phạm (giai đoạn 2).

Mới nhất

TPHCM: “Xây dựng đô thị thông minh để phát triển nhanh và bền vững”

Thời sự - Hữu Thông - 17:48 19/07/2019
(khoahocdoisong.vn) - Đó là phát biểu của Bí thư Thành ủy TPHCM- Nguyễn Thiện Nhân tại Hội nghị sơ kết hợp tác phát triển thông tin và truyền thông giai đoạn 2019-2020 giữa Bộ Thông tin và Truyền thông và UBND TPHCM.

Ngân hàng roadshow hưởng ứng không dùng tiền mặt và miễn phí chuyển tiền

Nhịp sống doanh nghiệp - Phan Thu - 17:28 19/07/2019
(khoahocdoisong.vn) - Sáng 19/7/2019, đông đảo CBNV thuộc Ngân hàng TMCP Đông Nam Á –SeABank tại 25 tỉnh, thành trên toàn quốc đã đồng loạt ra quân roadshow hưởng ứng chủ trương Không dùng tiền mặt, đồng thời giới thiệu đến khách hàng tiện ích đặc biệt: miễn phí chuyển khoản trong và ngoài hệ thống SeABank thông qua Internet Banking.

Thai bốn tháng phát hiện hẹp van hai lá

Bác sĩ của bạn - Thúy Nga - 16:43 19/07/2019
(khoahocdoisong.vn) - Để có thể sinh con được an toàn, tất cả những người bệnh tim nói chung và hẹp van hai lá nói riêng cần được thăm khám và điều trị bệnh ổn định trước khi có thai, thăm khám lâm sàng tỉ mỉ để đánh giá khả năng dung nạp của người bệnh với những thay đổi của huyết động trong suốt thời kỳ mang thai và nguy cơ biến chứng trong thời kỳ thai nghén.

Bài dự thi “Độc giả với Báo Khoa học & Đời sống”: Từ bài báo biết thêm về lịch sử của làng

Bạn đọc - Đoàn Trọng Tuệ - 16:15 19/07/2019
(khoahocdoisong.vn) - Sống ở vùng quê thuần nông thuộc tỉnh Hưng Yên, ngoài công việc hằng ngày của gia đình, tôi vẫn dành thời gian xem truyền hình, nghe đài tiếng nói Việt Nam, đến nhà Văn hóa thôn đọc Báo Nhân dân, Báo Hưng Yên, Báo Nông thôn ngày nay và đặc biệt tôi còn đặt mua Báo KH&ĐS liên tục từ năm 2005 cho đến nay.

Công bố điểm chuẩn đánh giá năng lực tất cả thành viên ĐH Quốc gia TPHCM

Giáo dục - Nguyên Khôi - 15:04 19/07/2019
(khoahocdoisong.vn) - Các trường, khoa, viện trực thuộc ĐH Quốc gia TPHCM đều đã công bố điểm chuẩn trúng tuyển phương thức xét kết quả thi đánh giá năng lực năm 2019.

Bộ Y tế khuyến cáo không mua viên uống tóc Mộc Linh qua mạng

Bạn đọc - Quách Dương - 14:54 19/07/2019
(khoahocdoisong.vn) - Mới đây, Cục An toàn thực phẩm – Bộ Y tế đã ra thông báo kêu gọi người dân cảnh giác trước việc quảng cáo thực phẩm viên uống tóc Mộc Linh vì có dấu hiệu lừa dối người tiêu dùng.

Vỏ cây mãng cầu xiêm chống lão hóa

Khoa học - Hà Bình - 14:51 19/07/2019
(khoahocdoisong.vn) - Sản phẩm từ vỏ cây mãng cầu xiêm là một phương thức ngăn chặn quá trình lão hóa da, bên cạnh đó còn có tác dụng giúp làm lành vết thương, không để lại sẹo.

Cách phân biệt quỳ và sen

Mẹo vặt - Hà Bình - 14:48 19/07/2019
(khoahocdoisong.vn) - Thực chất, sen và quỳ là hai loại hoa cùng họ, có hình thức gần như tương tự nhau.

Trẻ em cần ưu tiên mỡ động vật

Bác sĩ của bạn - Khánh Thủy - 14:45 19/07/2019
(khoahocdoisong.vn) - Nhu cầu khuyến nghị lipid (chất béo) cho người Việt Nam là trẻ dưới 6 tháng tuổi, bú mẹ hoàn toàn, thì 40 - 60% năng lượng ăn vào là do chất béo của sữa mẹ cung cấp.

Quy hoạch phân khu xã Thạch Hưng, TP Hà Tĩnh quy mô hơn 460ha

Bất động sản - Thái Bình - 14:36 19/07/2019
(khoahocdoisong.vn) - Quy hoạch phân khu xây dựng xã Thạch Hưng, TP Hà Tĩnh, tỷ lệ 1/2.000 đã được UBND tỉnh Hà Tĩnh phê duyệt.

TPHCM: Di dời 1.300 hộ tại chung cư Thanh Đa

Chuyển động - Hữu Thông - 14:35 19/07/2019
(khoahocdoisong.vn) - UBND quận Bình Thạnh, TPHCM đã thông báo đến 1300 hộ dân sinh sống tại 8 chung cư trên bán đảo Thanh Đa về việc thu hồi đất để xây cụm chung cư mới.

Ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào của Học viện Ngoại giao là 19 điểm

Giáo dục - Khánh Hòa - 14:13 19/07/2019
Hội đồng tuyển sinh Đại học 2019 Học viện Ngoại giao vừa có thông báo mức điểm nhận đăng ký xét tuyển đại học hệ chính quy năm 2019.

Thi hài Chủ tịch Hồ Chí Minh đang được giữ gìn rất tốt

Thời sự - Bảo Ngọc - 14:10 19/07/2019
Ngày 18-7, Hội đồng Khoa học y tế kiểm tra, đánh giá trạng thái thi hài Chủ tịch Hồ Chí Minh đã báo cáo Hội đồng Khoa học cấp Nhà nước việc bảo quản lâu dài, bảo vệ an toàn tuyệt đối thi hài Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Sóc Trăng tăng chỉ tiêu, hạ điểm chuẩn để con lãnh đạo đỗ lớp 10?

Giáo dục - Việt Tường - 14:06 19/07/2019
UBND tỉnh Sóc Trăng cho trường THPT Hoàng Diệu tuyển 600 học sinh vào lớp 10. Sau đó, trường này tuyển thêm 28 em, trong đó có con gái của một phó chủ tịch tỉnh.

Trường ĐH Giao thông vận tải có điểm xét tuyển từ 14,5

Giáo dục - Thúy Nga - 14:05 19/07/2019
Ngưỡng điểm xét tuyển vào đại học hệ chính quy đợt 1 năm 2019 của Trường ĐH Giao thông vận tải ở mức 14,5 - 18 điểm.
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO