Thứ 4, 27/03/2019
Đường dây nóng: 0327 216 216

Sự thật TPCN có nguy cơ gây ung thư - Kỳ 2: Biến thuốc thành TPCN

Thúy Nga - Khỏe - 15/03/2019 13:55
Sự thật TPCN có nguy cơ gây ung thư - Kỳ 2: Biến thuốc thành TPCN
(khoahocdoisong.vn) - Việc biến tướng thuốc thành thực phẩm chức năng (TPCN) là một mối nguy hại với người sử dụng. Vì vậy, người dân cần phải có hiểu biết đúng về nó.

TPCN trăm hoa đua nở

ThS Hoàng Khánh Toàn, Chủ nhiệm khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện TWQĐ 108 cho biết, trong những năm gần đây, TPCN đã trở nên phổ biến. Trong số hơn hàng chục nghìn loại TPCN có nguồn gốc ngoại nhập hoặc sản xuất nội địa, rất nhiều  sản phẩm đã bị thổi phồng công dụng một cách quá đáng, không đúng với hồ sơ đăng ký, “quảng cáo một đằng, đăng ký một nẻo”, thậm chí nhiều loại được quảng cáo như một thứ “thần dược”. Điều này hết sức nguy hại, bởi nó khiến cho không ít người bệnh tự ý từ bỏ thuốc đặc trị đang dùng để chỉ sử dụng TPCN khiến cho bệnh tình nặng thêm, thậm chí gây ra những tai biến không đáng có.

Trong khi đó, giá bán không ít sản phẩm lại quá cao thông qua cơ chế bán hàng kiểu đa cấp.

ThS Hoàng Khánh Toàn phân tích, TPCN là loại thực phẩm không chỉ cung cấp những chất dinh dưỡng cơ bản mà còn chứa một số thành phần khác có tác dụng hỗ trợ chức năng của các bộ phận trong cơ thể, tạo ra tình trạng thoải mái, tăng sức đề kháng và giảm bớt nguy cơ gây bệnh. TPCN được kể đến đầu tiên là những thực phẩm mà khi ở dạng tự nhiên đã có những hoạt chất có lợi với hàm lượng lớn. Tiếp đó là nhóm thực phẩm có ít hoạt chất hơn, phải bổ sung hoặc tinh chế cô đặc lại ở dạng dễ sử dụng, hay gây biến đổi gene để làm tăng hàm lượng những chất có lợi. 

Nhưng với những thực phẩm có bổ sung và biến đổi, người tiêu dùng phải biết cách đọc nhãn bao bì thực phẩm (với điều kiện chúng phải qua kiểm duyệt một cách nghiêm túc và được sản xuất bởi những công ty có uy tín). Trên thực tế, không ít loại TPCN đã không ghi rõ và đầy đủ những thông tin xác nhận có lợi cho sức khỏe và những thông tin xác nhận có lợi cho cấu trúc/chức năng. Mặt khác, cũng có một số kiểu “luồn lách”, ví dụ như TPCN gắn tên “thực phẩm chữa bệnh” (medical foods) để tránh được quy định của cơ quan kiểm duyệt, hoặc có trường hợp nhà sản xuất bổ sung thêm một số chất có lợi cho sức khỏe vào các sản phẩm giàu chất béo, cholesterol, đường... để bán ở dạng TPCN.

Bởi vậy, người tiêu dùng nhiều khi không hề hay biết tính xác thực và mức độ tin cậy của sản phẩm. Ở Mỹ, Hội đồng Khoa học và Sức khỏe đã tiến hành phân loại các TPCN thành từng nhóm như: nhóm có bằng chứng đáng tin cậy, nhóm có bằng chứng đủ độ tin cậy, nhóm có bằng chứng ở mức vừa phải, nhóm có bằng chứng chưa đủ tin cậy cần nghiên cứu thêm và nhóm còn tranh cãi nhiều... để người sử dụng tìm hiểu và lựa chọn. Ở ta, điều này chưa được thực hiện, các TPCN đang trong tình trạng “trăm hoa đua nở” mà không biết hoa nào thật, hoa nào giả và giả thật ở mức độ nào.

Biến thuốc thành TPCN nguy hiểm khôn lường

Theo ThS Hoàng Khánh Toàn, hiện có tình trạng, vì con đường để sản phẩm được đăng ký công nhận là một loại thuốc chữa bệnh quá phức tạp, khó khăn và tốn kém, nên không ít công ty Đông dược đã tung ra thị trường những sản phẩm dưới danh nghĩa “TPCN” nhưng kỳ thực lại là thuốc trị bệnh đích thực. Bởi lẽ, trong thành phần của các sản phẩm này hoàn toàn chỉ gồm các vị thuốc Đông y có tác dụng chữa bệnh (thuốc bệnh), thậm chí còn có cả những vị thuốc mà các thầy thuốc Đông y khi sử dụng cũng phải rất thận trọng như đại hoàng, phan tả diệp, phụ tử... Một số trà giảm béo là những ví dụ điển hình, trên thực tế, người ta cố ý dùng chữ “trà” hay “nước tăng lực”... để sản phẩm qua mắt được các nhà kiểm duyệt để được xếp vào nhóm “TPCN”.

Trong y học cổ truyền, các vị thuốc này cũng không bao giờ được xếp vào nhóm  vừa có thể làm thực phẩm vừa làm thuốc và đương nhiên, khi sử dụng nhất thiết phải được thầy thuốc chuyên khoa khám bệnh, kê đơn với chỉ định, liều lượng, liệu trình và cách dùng hết sức chặt chẽ. Sẽ rất nguy hiểm nếu những sản phẩm này, theo quy định chung với TPCN, được dùng  theo “hướng dẫn sử dụng” của nhà sản xuất mà không cần thầy thuốc chuyên khoa khám và chỉ định. Nhất là khi sản phẩm lại được quảng cáo là có thể sử dụng lâu dài, cho mọi đối tượng.

Theo quan điểm của y học cổ truyền, “dược thực đồng nguyên” (dược phẩm và thực phẩm có chung một nguồn gốc), “thái quá thì bất cập” và “vật cực tắc phản”, vậy nên việc dùng thuốc hay thực phẩm cũng phải có chỉ định, liều lượng và liệu trình cụ thể. Đặc biệt, phải tuân thủ nguyên tắc “tam nhân chế nghi”: Phải tùy người mà dùng (nhân nhân chế nghi), tùy lúc mà dùng (nhân thời chế nghi) và tùy nơi mà dùng (nhân địa chế nghi). Nếu không sẽ dẫn đến hậu quả “tiền mất tật mang”.

Cần phải hiểu đúng

ThS Lê Quốc Thịnh, Trưởng khoa Dược Bệnh viện TƯ 71 Thanh Hóa cho biết, theo bản chất cấu tạo và tác dụng của TPCN mà người ta chia ra thành các nhóm:

Nhóm thứ nhất: Có tác dụng chống oxy hóa như vitamin C, E, Beta-caroten, kẽm vi lượng... Nhóm này có tác dụng giúp cho cơ thể phá hủy các gốc tự do, các tác nhân oxy hóa, nâng cao sức khỏe, phòng chống bệnh tật. Trên 100 chứng bệnh có nguyên nhân sâu xa từ sự mất cân bằng giữa các yếu tố tấn công và bảo vệ của hệ thống oxy hóa trong cơ thể.

Nhóm thứ hai: Là nhóm sản phẩm có tác dụng thay thế bổ sung các nội tiết cả ở nam lẫn nữ. Chúng có tác dụng tăng sinh lực ở đàn ông. Ở nữ giới, các sản phẩm này có tác dụng hạn chế tối đa các triệu chứng bất lợi về thần kinh, xương khớp... nhất là tăng cường hormon nữ ở những phụ nữ có tuổi, giúp họ sống vui hơn, khỏe hơn, kéo dài tuổi thanh xuân.

Nhóm thứ ba: Sản phẩm mang tính thích nghi sinh học như các loại sâm, đông trùng hạ thảo, sữa ong chúa... có tác dụng tăng cường sức khỏe, tăng sức đề kháng...

Nhóm thứ tư: Có tác dụng tăng cường chính khí, tăng cường miễn dịch, phòng chống ung thư... Như các sản phẩm có nguồn gốc từ cúc nhím của Mỹ, sụn và dầu gan cá mập, nấm linh chi, xạ đen...

Nhóm thứ năm: Nhóm sản phẩm có tác động lên hệ thần kinh, chống stress như cây kawa, nữ lang...

Nhóm thứ sáu: Là các vitamin, axit amin, các nguyên tố vi lượng...

Mục tiêu cuối cùng của y học là phòng bệnh, chữa bệnh và phục hồi chức năng, nâng cao sức khỏe, sống khỏe, sống hạnh phúc và sống lâu.  Các tác dụng của TPCN đều quảng cáo có thể đáp ứng được 5 mục tiêu nói trên nhưng người tiêu dùng cần lưu ý là khi sử dụng sản phẩm nào cần phải lựa kỹ càng nguồn gốc sản xuất và nhất thiết phải được sự chỉ dẫn của các nhà chuyên môn để tránh hậu quả đáng tiếc.

         

 


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Nguy cơ từ tham vọng nhà máy điện hạt nhân nổi ở Biển Đông – kỳ cuối: Công nghệ thấp, kinh nghiệm ít và thảm hoạ tiềm ẩn

(khoahocdoisong.vn) - Kinh nghiệm của Trung Quốc về lĩnh vực sử dụng lò phản ứng hạt nhân trong tàu ngầm, tàu chiến còn hạn chế, vì vậy khó phát triển công nghệ nhà máy điện hạt nhân nổi.

Giáo hội Phật giáo sẽ đình chỉ tất cả chức vụ của trụ trì chùa Ba Vàng

Chiều 26/3, đại diện Giáo hội Phật giáo Việt Nam khẳng định đại đức Thích Trúc Thái Minh và chùa Ba Vàng đã làm 'tổn thương đến thanh danh Giáo hội, Tăng đoàn'

Doanh nghiệp kêu thiếu xăng để bán

Nhiều đơn vị phân phối bán xăng ra cầm chừng khi nguồn cung không dồi dào, chiết khẩu giảm 1/3.

Giang hồ cho vay nặng lãi 'núp bóng' đại lý vé máy bay

Ngày 26-3, Công an TP Rạch Giá (Kiên Giang) phát hiện một băng nhóm hoạt động tín dụng đen dưới vỏ bọc đại lý vé máy bay.

Xuất hiện ổ dịch tả lợn châu Phi quy mô lớn

Giai đoạn đầu, dịch tả lợn chỉ bùng phát ở những hộ nhỏ lẻ thì nay đã xuất hiện ở những đàn lợn hàng nghìn con.

Nhiều cây xăng Hà Nội dừng bán RON 95

Treo biển dừng bán, nhiều cửa hàng ở Hà Nội nói chỉ còn xăng E5 RON 92 và "chưa biết khi nào xăng RON 95 về".

Vi phạm của tài xế sẽ được cập nhật trên mạng từ 1/6

Cục CSGT sẽ kết nối dữ liệu về bằng lái xe, vi phạm giao thông, xét nghiệm ma tuý của người điều khiển phương tiện với Tổng cục Đường bộ.

Mới nhất

Hà Tĩnh: Gần 30 người bị ngộ độc sau khi đi ăn giỗ

Khỏe - 20:02 26/03/2019
Sau khi đi ăn giỗ về có 26 người dân ở xã Hòa Hải, huyện Hương Khê (Hà Tĩnh) phải nhập viện vì có dấu hiệu đau bụng, sốt cao, tiêu chảy... nghi do bị ngộ độc thực phẩm.

Chăm sóc tâm linh trong y khoa có phải là mê tín dị đoan?

Phản biện - 19:59 26/03/2019
Vai trò của BS trong chăm sóc tâm linh là tôn trọng và lắng nghe, chứ không phải dùng tâm linh để chữa bệnh. Nhất là dùng những quan điểm phản khoa học để giải thích bệnh lý.

Nguy cơ bùng phát dịch sốt xuất huyết ở Hà Nội

Khỏe - 19:54 26/03/2019
Từ đầu năm đến nay, Hà Nội đã ghi nhận 554 trường hợp mắc sởi, 150 trường hợp mắc sốt xuất huyết, 158 trường hợp mắc tay chân miệng và 46 trường hợp mắc ho gà.

Hội Nhà báo Đà Nẵng: Lên án vụ hành hung phóng viên báo Người Lao Động

Thời sự - 19:46 26/03/2019
Hội Nhà báo TP Đà Nẵng xem đây là hành động không thể chấp nhận, xem thường pháp luật, cản trở phóng viên, nhà báo tác nghiệp và lên án vụ việc trên.

Giang hồ cho vay nặng lãi 'núp bóng' đại lý vé máy bay

Pháp luật - 19:41 26/03/2019
Ngày 26-3, Công an TP Rạch Giá (Kiên Giang) phát hiện một băng nhóm hoạt động tín dụng đen dưới vỏ bọc đại lý vé máy bay.

Xuất hiện ổ dịch tả lợn châu Phi quy mô lớn

Thời sự - 19:34 26/03/2019
Giai đoạn đầu, dịch tả lợn chỉ bùng phát ở những hộ nhỏ lẻ thì nay đã xuất hiện ở những đàn lợn hàng nghìn con.

Nhiều cây xăng Hà Nội dừng bán RON 95

Thời sự - 19:29 26/03/2019
Treo biển dừng bán, nhiều cửa hàng ở Hà Nội nói chỉ còn xăng E5 RON 92 và "chưa biết khi nào xăng RON 95 về".

Vi phạm của tài xế sẽ được cập nhật trên mạng từ 1/6

Thời sự - 19:25 26/03/2019
Cục CSGT sẽ kết nối dữ liệu về bằng lái xe, vi phạm giao thông, xét nghiệm ma tuý của người điều khiển phương tiện với Tổng cục Đường bộ.

Giáo hội Phật giáo sẽ đình chỉ tất cả chức vụ của trụ trì chùa Ba Vàng

Thời sự - 19:22 26/03/2019
Chiều 26/3, đại diện Giáo hội Phật giáo Việt Nam khẳng định đại đức Thích Trúc Thái Minh và chùa Ba Vàng đã làm 'tổn thương đến thanh danh Giáo hội, Tăng đoàn'

Nguy cơ từ tham vọng nhà máy điện hạt nhân nổi ở Biển Đông – kỳ cuối: Công nghệ thấp, kinh nghiệm ít và thảm hoạ tiềm ẩn

Phản biện - Vương Hữu Tấn (Chủ tịch Hội Năng lượng nguyên tử Việt Nam) - 19:12 26/03/2019
(khoahocdoisong.vn) - Kinh nghiệm của Trung Quốc về lĩnh vực sử dụng lò phản ứng hạt nhân trong tàu ngầm, tàu chiến còn hạn chế, vì vậy khó phát triển công nghệ nhà máy điện hạt nhân nổi.

Bộ Công an điều động gần 1.000 cán bộ về các địa phương

Thời sự - Nam Phong - 15:39 26/03/2019
Thực hiện Nghị định 01 của Chính phủ về tinh giản bộ máy, Bộ Công an đã thực hiện việc sắp xếp bộ máy, có 985 cán bộ, chiến sĩ điều động từ cơ quan Bộ Công an về địa phương; trên 5.900 cán bộ được tăng cường từ tỉnh về huyện

Lấy phiếu tín nhiệm Ủy viên Thường vụ Quân ủy trung ương và Thứ trưởng Bộ Quốc phòng

Thời sự - Lam Thanh - 15:32 26/03/2019
Kết quả lấy phiếu tín nhiệm được công bố, công khai tại hội nghị sẽ được sử dụng đúng mục đích, nghiêm cấm các biểu hiện lợi dụng việc lấy phiếu tín nhiệm để vận động, lôi kéo, có hành vi tác động làm sai lệch mức độ tín nhiệm, làm tổn hại uy tín của tập thể và cá nhân, gây chia rẽ, mất đoàn kết nội bộ”, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Ngô Xuân Lịch nói.

Việt Nam nghiên cứu vắcxin dịch tả lợn châu Phi

Thời sự - VH - 15:19 26/03/2019
Chính phủ thành lập Ban chỉ đạo quốc gia phòng chống dịch tả lợn châu Phi trong bối cảnh dịch đã xảy ra ở 21 tỉnh, thành.

Viện kiểm sát nhân dân tối cao bổ nhiệm 3 Vụ trưởng

Thời sự - 14:12 26/03/2019
Chiều 25/3 tại Hà Nội, VKSND tối cao đã tổ chức Lễ công bố và trao các quyết định của Viện trưởng VKSNDTC về công tác cán bộ.

Bộ GD&ĐT: Chấn chỉnh bữa ăn tại hàng loạt các trường học ở Bắc Ninh

Giáo dục - 14:06 26/03/2019
Ngày 19/3, Bộ GD&ĐT đã có công văn gửi UBND các tỉnh, thành phố về tăng cường chỉ đạo công tác đảm bảo vệ sinh, an toàn thực phẩm trong các cơ sở giáo dục.
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO