Thứ 5, 21/03/2019
Đường dây nóng: 0327 216 216

Sự thật chuyện Trạng Me đè Trạng Ngọt - kỳ 2: Trạng Me phát lộ tài năng sớm

Nguyễn Thành Hữu - Khám phá - 04/12/2018 08:00
Sự thật chuyện Trạng Me đè Trạng Ngọt - kỳ 2: Trạng Me phát lộ tài năng sớm
(khoahocdoisong.vn) - Trạng Me phát lộ tài năng sớm. Dù mang tiếng là mạo Trạng nguyên, nhưng Nguyễn Giản Thanh cũng là người có thực tài, được triều đình trọng dụng.

Chuyện “trạng Me đè trạng Ngọt”, sách xưa còn ghi, Nguyễn Giản Thanh, người làng Ông Mặc, hay còn gọi là làng Me, huyện Đông Ngàn, trấn Kinh Bắc (nay là Bắc Ninh). Giản Thanh là con trai của Tiến sĩ Nguyễn Giản Liên. Cha mất sớm, ngay từ nhỏ, Giản Thanh đã có phong tư tài mạo sáng sủa, thông minh đĩnh ngộ.

Giai thoại kể rằng, năm lên sáu tuổi, một hôm Giản Thanh đang chơi ngựa bằng tua cau thì có viên quan nghỉ hưu trên đường đi tới. Lính tráng ra oai dẹp đường, nhưng Giản Thanh vẫn cưỡi tua cau đứng nhìn. Viên quan bèn hỏi: Cháu bé đã đi học chưa?

Khi nghe Giản Thanh trả lời là đã biết chữ, làm được câu đối, viên quan liền ra thử vế đối. Trẻ cưỡi mo cau! Giản Thanh nhìn thấy người lính đứng bế con hạc gỗ, đội biển vua ban, nên đối luôn: Già chơi hạc gỗ! Viên quan biết Nguyễn Giản Thanh phát lộ tài năng sớm, sau này ắt sẽ làm nên sự nghiệp, nên khen ngợi và thưởng cho tiền.

Bấy giờ Tiến sĩ Đàm Thận Huy, nổi tiếng hay chữ, là thành viên của Tao đàn Nhị thập bát tú của vua Lê Thánh Tông, nghỉ việc quan mở lớp dạy học trò. Nguyễn Giản Thanh may mắn được nhận vào học. Một hôm học xong thì trời đổ mưa, học trò không về được. Nhân đấy cụ Nghè ra câu đối thử tài học trò của mình. Vế đối ra là:

Vũ vô kiềm tỏa năng lưu khách (mưa không khóa cửa mà giữ được khách ở lại). Mấy trò đều đưa câu đối dâng lên thầy, trong đó có câu của Giản Thanh:

Sắc bất ba đào dị nịch nhân (Sắc đẹp không phải sóng gió mà làm đắm được người). Cụ Nghè tỏ ý khen rất tài hoa, đối rất chỉnh, sau này đỗ đạt, nhưng cậu học trò này có tính đa tình, say mê sắc đẹp.

Có thực trạng Me đè trạng Ngọt?     

Đến kỳ thi đại khoa năm Mậu Thìn đời vua Lê Uy Mục (1508), các quan giám khảo chấm được hai người xuất sắc nhất là Hứa Tam Tỉnh và Nguyễn Giản Thanh.

Cả hai đều cân sức cân tài, xem ra Nguyễn Giản Thanh văn hay, bay bổng hơn, nhưng Hứa Tam Tỉnh thâm trầm, sâu sắc hơn. Khi khảo quan chấm xong thấy bài Hứa Tam Tỉnh có phần trội hơn nên lấy đỗ nhất, còn Nguyễn Giản Thanh xếp thứ hai.

Các quan trường có ý chọn Tam Tỉnh đứng đầu, nhưng vẫn còn khâu cuối cùng do nhà vua trực tiếp sát hạch. Buổi chầu hôm ấy có mặt Hoàng thái hậu. Bà thấy Hứa Tam Tỉnh lùn thấp, đen đủi, trong khi Nguyễn Giản Thanh người cao ráo, trắng trẻo thư sinh, đã chỉ ngay mà nói: ồ, đây hẳn là trạng nguyên tân khoa. Xứng đáng quá đi rồi!

Vua cũng biết là văn tài của Tam Tỉnh hơn Giản Thanh nhưng vì muốn chiều lòng mẹ nên mới bèn nghĩ ra cách cho hai người cùng một bài phú, đầu đề là: “Phụng thành xuân sắc”, nghĩa là “Cảnh xuân ở Kinh thành”.

Hứa Tam Tỉnh làm bài bằng chữ Hán. Nguyễn Giản Thanh nhận thấy đến vua cũng còn nể ý kiến Thái phi, mà bà thì không am hiểu mấy chữ Hán, nên làm bài phú bằng chữ Nôm. Vả lại nếu thi tài chữ Hán thì Nguyễn Giản Thanh biết mình khó có thể làm hay hơn Hứa Tam Tỉnh. Bài phú của Nguyễn Giản Thanh có đoạn:

Chợ hoa đầm ấm, phố ngọc tần vần - Trai bảnh bao đá cầu vén áo -
Gái éo le rủ yếm khỏi quần…Bà Kinh phi nghe đọc mà miệng tấm tắc khen hay. Nhà vua rất đẹp lòng, bèn đánh tụt Hứa Tam Tỉnh xuống Bảng nhãn, đưa Nguyễn Giản Thanh lên Trạng nguyên.

Biết được chuyện chỉ vì “đẹp giai” mà Nguyễn Giản Thanh đoạt mất chức Trạng nguyên của Hứa Tam Tỉnh, người làng mình xứng đáng hơn, các bậc trí giả làng Vọng Nguyệt, tỏ ra bất bình, bèn đặt tên cho Nguyễn Giản Thanh là "Mạo Trạng nguyên". Tên gọi này có hai nghĩa, mạo là diện mạo, là vẻ mặt, đồng thời cũng có nghĩa là giả mạo. Còn dân gian thì lưu truyền câu "Trạng Me đè Trạng Ngọt".

Tuy vậy, công bằng mà nói, Nguyễn Giản Thanh cũng là một người tài. Chẳng thế mà ông được tin dùng giao cho chức Hàn lâm viện Thị thư kiêm Đông các Đại học sĩ thời Lê. Sau đó, lại ra làm quan với nhà Mạc và được cử đi sứ sang nhà Minh để cầu phong cho Mạc Đăng Dung. Khi trở về, ông được thăng Thượng thư Bộ Lễ kiêm Hàn lâm viện Thị độc, Chưởng viện sự, tước Trung Phụ bá. Khi mất được ban cho tước hầu.


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Rau quả sạch nhạt hơn rau quả thông thường

(khoahocdoisong.vn) - Rau quả sạch (rau quả thủy canh, trồng trong nhà màng…) không đậm đà như canh tác truyền thống là do giống và chăm sóc.

Tủ lạnh cũ vẫn dùng tốt

(khoahocdoisong.vn) - Nhiều người cho rằng mua tủ lạnh cũ thì nguy cơ cháy nổ cao là không đúng. Bởi hệ số an toàn của tủ lạnh rất cao.

Tẩy giun bằng thực phẩm

(khoahocdoisong.vn) - Nhiễm giun sán là chứng bệnh thường gặp, nhất là ở trẻ nhỏ do thói quen ăn uống, sinh hoạt thiếu vệ sinh.

Cách nhận biết mỹ phẩm hỏng

(khoahocdoisong.vn) - Sản phẩm bị biến màu, biến mùi. Màu thì có thể từ sáng màu thành vàng nâu, hoặc từ có màu chuyển về mất màu.

Chập điện trời nồm, một phen hú hồn

(khoahocdoisong.vn) - Đang tắm, chị My thấy tia lửa lòe lên, khói bốc khét lẹt. Thì ra, một ổ điện bị chập, cháy. Chị được một phen hú hồn, vì bình nóng lạnh vẫn đang bật.

Các phương pháp trị suy tĩnh mạch chi

(khoahocdoisong.vn) - Bệnh suy tĩnh mạch chi dưới gây nhiều biến chứng nguy hiểm tính mạng. Lựa chọn phương pháp điều trị tùy thuộc vào tĩnh mạch bị giãn.

Không dùng vàng thử chì trong son

(khoahocdoisong.vn) - Đầu tiên phải hiểu rằng khi sản xuất son, người ta sử dụng nhiều chất phụ gia tạo màu được khai thác từ dưới lòng đất, mà phẩm khoáng là một ví dụ.

Mới nhất

Điểm yếu nhất trong quản lý nhân sự của Thế giới di động trong mắt ông Nguyễn Đức Tài và lời giải gợi ý của Chủ tịch Vingroup Phạm Nhật Vượng

Kinh tế - 08:15 21/03/2019
Lời giải cho bài toán nhân lực theo ông Vượng đều xoay quanh chữ Đào tạo. Nếu không đào tạo thì không có được nhân tài, nhân lực để duy trì hoạt động chứ chưa nói đến sự phát triển hệ thống.

Tủ lạnh cũ vẫn dùng tốt

Khoa học - Bảo Khánh - 07:30 21/03/2019
(khoahocdoisong.vn) - Nhiều người cho rằng mua tủ lạnh cũ thì nguy cơ cháy nổ cao là không đúng. Bởi hệ số an toàn của tủ lạnh rất cao.

Ý nghĩa của dự báo mưa

Hỏi đáp - Hà Bình - 07:28 21/03/2019
(khoahocdoisong.vn) - Dựa trên các đặc trưng chung về điều kiện địa lý, địa hình, tính đồng nhất tương đối về mặt khí hậu để chia ra khu vực.

Mẹo nhận biết mật ong thật – giả

Hỏi đáp - Hà Bình - 07:28 21/03/2019
(khoahocdoisong.vn) - Thông thường mật ong thật hay có mùi thơm rất đặc trưng và rất sánh.

Tủ đặc dụng đặt tiêu bản cụ rùa Hồ Gươm

Hỏi đáp - Hà Bình - 07:28 21/03/2019
(khoahocdoisong.vn) - Tủ kính đặt tiêu bản cụ rùa được chế tạo bằng kính siêu trắng. Đây là loại kính rất đắt tiền mà Việt Nam không có, được dùng cho các dòng xe chống đạn.

Rau quả sạch nhạt hơn rau quả thông thường

Khoa học - Hà Bình - 07:28 21/03/2019
(khoahocdoisong.vn) - Rau quả sạch (rau quả thủy canh, trồng trong nhà màng…) không đậm đà như canh tác truyền thống là do giống và chăm sóc.

Cách nhận biết mỹ phẩm hỏng

Hỏi đáp - Hà Bình - 07:27 21/03/2019
(khoahocdoisong.vn) - Sản phẩm bị biến màu, biến mùi. Màu thì có thể từ sáng màu thành vàng nâu, hoặc từ có màu chuyển về mất màu.

Tẩy giun bằng thực phẩm

Khỏe - Phạm Hằng - 07:26 21/03/2019
(khoahocdoisong.vn) - Nhiễm giun sán là chứng bệnh thường gặp, nhất là ở trẻ nhỏ do thói quen ăn uống, sinh hoạt thiếu vệ sinh.

Khung phần mềm hợp nhất với việc phát hành MPLAB® Harmony phiên bản 3.0 (v3)

Nhịp sống doanh nghiệp - TH - 20:52 20/03/2019
(khoahocdoisong.vn) - Microchip Technology đã công bố khung phần mềm hợp nhất với việc phát hành MPLAB® Harmony phiên bản 3.0 (v3).

Chập điện trời nồm, một phen hú hồn

Khỏe - Cát Cát (ghi) - 19:00 20/03/2019
(khoahocdoisong.vn) - Đang tắm, chị My thấy tia lửa lòe lên, khói bốc khét lẹt. Thì ra, một ổ điện bị chập, cháy. Chị được một phen hú hồn, vì bình nóng lạnh vẫn đang bật.

Trẻ hóa làn da từ bên trong và bên ngoài

Y học và đời sống - Khánh Thủy - 19:00 20/03/2019
(khoahocdoisong.vn) - Hiện có nhiều phương pháp trẻ hóa làn da, nhưng chọn cách nào cần được chuyên gia tư vấn và phải được tiến hành tại các cơ sở thẩm mỹ có uy tín.

Cách chữa vẹo cổ cấp

Gia truyền trị bệnh - Mai Nguyễn (ghi) - 19:00 20/03/2019
(khoahocdoisong.vn) - Vẹo cổ cấp là sau một đêm ngủ dậy thấy đau vùng vai, gáy, cứng cổ gáy không quay, không cúi ngửa được. Khi bị bệnh có thể xoa bóp, day ấn huyệt và dùng thuốc.

Các phương pháp trị suy tĩnh mạch chi

Khỏe - Thúy Nga - 19:00 20/03/2019
(khoahocdoisong.vn) - Bệnh suy tĩnh mạch chi dưới gây nhiều biến chứng nguy hiểm tính mạng. Lựa chọn phương pháp điều trị tùy thuộc vào tĩnh mạch bị giãn.

Đầu hè, phòng tránh côn trùng “tấn công”

Khoa học - 19:00 20/03/2019
(khoahocdoisong.vn) - Cuối xuân đầu hè là thời điểm côn trùng sinh sôi mạnh mẽ nhất. Việc phòng tránh, diệt côn trùng phải được thực hiện ở thời điểm này.

Giá điện tăng 8,36%, mỗi gia đình sẽ mất thêm bao nhiêu tiền mỗi tháng?

Phản biện - 18:54 20/03/2019
Đại diện Bộ Công Thương cho hay, đối với khách hàng hộ gia đình sử dụng dưới 50kWh sẽ phải trả thêm khoảng 7 nghìn đồng; khách hàng sử dụng 50-100kWh sẽ phải trả thêm khoảng 14 nghìn đồng; từ 100-200kWh phải trả thêm 31.000 đồng; 200-300kWh phải trả thêm trung bình khoảng 53 nghìn đồng....
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO