--Quảng cáo---
--Quảng cáo---

Sốt rét nặng có biến chứng là sốt rét ác tính

08:35 05/12/2018

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng như các nước ngoài thường dùng thuật ngữ sốt rét nặng và biến chứng hay sốt rét nặng có biến chứng (severe and complicated malaria) để chỉ những trường hợp sốt rét nguy kịch có nguy cơ dẫn đến tử vong nếu không được phát hiện, chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Sốt rét ác tính là thể bệnh sốt rét nặng có những biến chứng trầm trọng (ảnh minh họa).

Riêng nước ta, thuật ngữ sốt rét ác tính được sử dụng đối với những trường hợp này vì nó mang tính hợp lý và có giá trị thực tiễn nhiều hơn.

Thực tế sốt rét ác tính là một thể sốt rét nguy kịch do người bệnh bị nhiễm chủng loại ký sinh trùng sốt rét Plasmodium falciparum gây nên rối loạn huyết động, tắc nghẽn vi tuần hoàn phủ tạng, nhất là ở não. Bệnh có thể gây tổn thương ở nhiều phủ tạng khác nhau như não, gan, lách, thận, tim, phổi... với cơ chế chủ yếu là giảm sự cung cấp máu, thiếu oxy ở các tổ chức.

Lâm sàng sốt rét ác tính rất đa dạng và có nhiều thể bệnh khác nhau, phổ biến nhất là thể não chiếm tỷ lệ khoảng 85%. Tỷ lệ sốt rét ác tính trên tổng số bệnh nhân mắc sốt rét còn được gọi là tỷ lệ chuyển đổi từ sốt rét thể thông thường sang sốt rét ác tính diễn biến tùy theo quần thể cộng đồng người dân mắc bệnh sốt rét đã có miễn dịch đối với sốt rét một phần hay chưa và được xử trí can thiệp điều trị sớm hay muộn. Lưu ý rằng sốt rét ác tính là thể bệnh có tỷ lệ tử vong cao, tỷ lệ này cũng thay đổi tùy theo thể loại sốt rét ác tính, cơ địa của bệnh nhân và việc xử trí cấp cứu điều trị kịp thời hay chậm trễ.

Về thuật ngữ sốt rét nặng có biến chứng

Các nhà khoa học ở nước ngoài thường sử dụng thuật ngữ sốt rét nặng và biến chứng hay sốt rét nặng có biến chứng (severe and complicated malaria) nhưng trên thực tế không có một thuật ngữ nào mang ý nghĩa một cách đầy đủ. Việc dùng thuật ngữ sốt rét nặng và biến chứng hay sốt rét nặng có biến chứng với mục đích nâng cao cảnh giác của nhân viên y tế để theo dõi, phát hiện những triệu chứng nặng của bệnh sốt rét và mô tả mọi biểu hiện cần được thông báo đầy đủ trong các công trình nghiên cứu về thể nặng của bệnh sốt rét. Theo đó có 10 tiêu chuẩn của sốt rét nặng, 5 tiêu chuẩn nặng tùy theo vùng và lứa tuổi.

10 tiêu chuẩn của sốt rét nặng bao gồm: Sốt rét ác tính thể não có hôn mê. Thiếu máu nặng với huyết cầu tố Hb dưới 5g/100ml. Suy thận với lượng nước tiểu dưới 400ml/24 giờ và creatinin trên 265µmol/l. Phù phổi cấp AOP (acute obstructive pulmonary) hoặc hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển ARDS (acute respiratory distress syndrome). Hạ đường huyết với glucose máu dưới 2,2mmol/l. Choáng hay sốc với huyết áp tâm thu dưới 70mmHg. Xuất huyết và đông máu rải rác nội mạch. Co giật toàn thân với trên 2 cơn trong 24 giờ. Toan huyết với pH máu động mạch dưới 7,25, bicarbonat huyết tương dưới 15mmol/l. Tiểu huyết cầu tố do sốt rét mà không phải do thuốc sốt rét và thiếu men G6PD (glucose 6 phosphat dehydrogenase).

5 tiêu chuẩn nặng tùy theo vùng và lứa tuổi bao gồm: Ý thức bị rối loạn nhưng chưa hôn mê thực sự. Bệnh nhân rất mệt nhọc, không ngồi và không đi được. Mật độ ký sinh trùng sốt rét cao trên 5%. Da vàng với bilirubine trên 50µmol/l. Sốt cao với nhiệt độ đo được ở hậu môn trên 40oC.

Trên thực tế thuật ngữ sốt rét nặng và biến chứng hay sốt rét nặng có biến chứng với những tiêu chuẩn đã nêu ở trên khó đánh giá xác định ở các vùng sốt rét nặng tại nước ta vì triệu chứng thiếu máu với hồng cầu dưới 1,5 triệu tại vùng sốt rét nặng cũng thường gặp ở cả trong những trường hợp cơn sốt rét thường, thậm chí ở cả những bệnh nhân ngoài cơn sốt rét; hai dấu hiệu hạ đường huyết và toan huyết khó xác định ở tuyến cơ sở không có điều kiện xét nghiệm; ba triệu chứng mật độ ký sinh trùng sốt rét cao trên 5%, da vàng với bilirubin máu trên 50µmol/l, sốt cao với nhiệt độ đo được ở hậu môn trên 40oC đều có thể xảy ra ở những bệnh nhân sốt rét thể thông thường và sốt rét nặng. Chính vì vậy nên khi ứng dụng các tiêu chuẩn đánh giá này ở nước ta thì việc chẩn đoán xác định sốt rét ác tính đã tạo nên tình trạng chẩn đoán quá mức và từ đó xác định tỷ lệ sốt rét ác tính trên số bệnh nhân sốt rét không đúng thực trạng, theo đó việc quản lý ngăn ngừa sốt rét thể thông thường chuyển thành sốt rét ác tính gặp rất nhiều khó khăn.

 
 
 
Theo suckhoedoisong.vn (link gốc)
  • Thường sơn chữa sốt rét
    Gia truyền trị bệnh- 07:24 20/12/2017
    Thường sơn còn gọi là hoàng trường sơn, kê niệu thảo. Cây thường sơn mọc hoang rất nhiều ở các tỉnh miền rừng núi nước ta. Dưới đây là một số tác dụng cụ thể của thường sơn.

(0) Bình luận
Nổi bật Khoa học & Đời sống
Thẻ chống virus Covid–19 chỉ là trò lừa bịp
Khoa học- Bảo Khánh - 06:15 24/02/2020
(khoahocdoisong.vn) - Thẻ đeo chống virus, diệt khuẩn được nhiều người dân lùng sục đặt mua và coi đó “như bùa hộ mệnh” để phòng tránh sự lây nhiễm của Covid-19 mà không biết đó chỉ là trò lừa bịp.
--Quảng cáo---
--Quảng cáo---
--Quảng cáo---
  • Uống sữa và nước bị tiểu đêm
    Khỏe- Thúy Nga - 10:20 24/02/2020
    (khoahocdoisong.vn) - Tiểu đêm ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe và hạnh phúc con người. Nó khiến cơ thể mệt mỏi, dẫn đến các vấn đề về trí nhớ, trầm cảm, lo lắng hay nguy cơ cao mắc bệnh tim, đau dạ dày và té ngã.
  • TPHCM "giải cứu" dưa hấu
    Đời sống- Hữu Thông - 10:08 24/02/2020
    (khoahocdoisong.vn) - Đó là cách mà nhiều người ở TPHCM đang thực hiện để giúp người nông dân trồng dưa hấu tại khu vực Tây Nguyên vượt qua khó khăn do không tiêu thụ được sản phẩm vì ảnh hưởng của dịch Covid -19.
  • Bổ sung C ngừa corona thành ra loét dạ dày
    Y học và đời sống- thúy nga - 08:47 24/02/2020
    (khoahocdoisong.vn) - Vitamin C làm tăng độ axit gây ra ăn mòn thành dạ dày. Bệnh nhân bị loét dạ dày là do tăng tiết axit. Bởi vậy, những viên sủi giàu vitamin C khiến bệnh viêm loét dạ dày trầm trọng hơn.
  • Vệ sinh máy tính, điện thoại tránh Covid - 19
    Khoa học- Hà Bình - 07:09 24/02/2020
    (khoahocdoisong.vn) - Máy tính, điện thoại… là những thiết bị sử dụng hàng ngày của nhiều người cũng là ổ vi khuẩn, có thể phát tán, lây lan nhanh, nếu không được vệ sinh đúng cách.  
  • Kiến nghị không học bù vào thứ bảy, chủ nhật
    Giáo dục- Cát Cát - 07:02 24/02/2020
    (khoahocdoisong.vn) - Nhiều giáo viên và phụ huynh kiến nghị, không nên cho học sinh học bù vào thứ 7, chủ nhật vì sẽ dẫn tới quá tải, khiến học sinh không thể tiếp thu được kiến thức.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO