Thứ 4, 18/09/2019
Đường dây nóng: 0327 216 216

Sống là danh sĩ, chết hóa thần – Kỳ 4: 7 chính sách chấn hưng đất nước

Dọc đường - 26/11/2017 22:36
Sống là danh sĩ, chết hóa thần – Kỳ 4: 7 chính sách chấn hưng đất nước
Năm Nhâm Ngọ 1462, vua Lê Thánh Tông canh tân đường lối cai trị, đã xuống chiếu cầu lời nói thẳng. Tiến sĩ Hoàng Trình Thanh dâng sớ nêu 7 chính sách chấn hưng đất nước.

Sớ tấu của Tiến sĩ Hoàng Trình Thanh với 7 kế sách lớn sáng suốt đã được vua Lê Thánh Tông tin dùng cho thể hiện khá đầy đủ trong Bộ luật Hồng Đức là bộ luật tiêu biểu nổi tiếng của các triều đại phong kiến Việt Nam.

Ông Xương cho biết, 7 kế sách của Hoàng Trình Thanh được vua Lê Thánh Tông tin dùng, thể hiện trong Bộ luật Hồng Đức.

Thượng sách chấn hưng

Tiến sĩ Hoàng Thế Xương, hậu duệ danh sĩ Hoàng Trình Thanh ở làng Đa Sỹ, phường Kiến Hưng (Hà Đông – Hà Nội), cho biết: “Năm 1459 Hoàng Trình Thanh được vua cử đi sứ nhà Minh. Năm Quang Thuận thứ 3 (1463), ông qua đời. Trước đó 1 năm, đất nước rơi vào tình trạng khó khăn trì trệ, vua Lê đã kêu gọi các danh sĩ nói thẳng, dâng kế chấn hưng. Hoàng Trình Thanh dâng 7 chính sách”.

Chúng tôi xin được trích 7 chính sách ấy mà đương thời nhà Lê được coi là 7 thượng sách được áp dụng để thay đổi đường lối cai trị của vua cũng như làm cho đất nước thoát khỏi những ì ạch trì trệ để phát triển. 7 chính sách đó là:

“Thứ nhất, phải thuận âm – dương, trên – dưới, trong – ngoài thì trong nước mới có hòa khí. Thứ nhì, phải trọng người hiền tài, có học thức, trọng kinh sách, noi theo tiền nhân thì nền chính học mới thịnh vượng. Thứ ba, phải chăm sóc bồi dưỡng các thế hệ đời sau. Thứ tư, phải tiết kiệm của cải tiền bạc thì mới mở mang được kinh tế. Thứ năm, phải thận trọng tuyển chọn quan chức mới chăm lo được chúng dân chứ không phải cai trị dân. Thứ sáu, phải thường xuyên huấn luyện quân sự thì nền võ bị mới mạnh. Thứ bẩy, phải lập đồn điền để kết hợp kinh tế với quốc phòng”.

Giữ gìn hòa khí

Tiến sĩ Hoàng Thế Xương, cho biết: Trong 7 chính sách trên thì chính sách thứ nhất “giữ gìn hòa khí” được coi là quan trọng hơn cả. Đây là kiến nghị mang tính tổng quát, chi phối mọi hoạt động, đường lối chính sách của triều đình.

Mộ phần danh sĩ Hoàng Trình Thanh ở Đa Sỹ.

“Hoàng Trình Thanh đưa ra ba cặp đối lập: Âm – dương, trên – dưới, trong – ngoài. Trong đó, âm – dương là nội hàm cơ bản, nguyên thủy của triết học phương Đông. Còn trên – dưới cũng bao hàm quân – thần hoặc vua – tôi và quan – dân. Theo đạo Nho, cũng có nghĩa là Tam cương. Làm vua phải tôn trọng quốc sự, lợi ích đất nước là trên hết. Quan là những bề tôi thay mặt vua quản lý hành chính. Quan phải chí công vô tư, hết lòng phụng vụ nhân dân”, ông Xương giải thích.

Về chính sách thứ hai là “coi trọng kẻ sĩ”. Thực ra, không phải chỉ ở xã hội phong kiến theo đạo Nho, mà ở bất kỳ một xã hội, thể chế nào cũng đều phải coi trọng kẻ sĩ. Họ là những hiền tài, mà hiền tài lại là nguyên khí quốc gia. Lịch sử 10 năm chống quân Minh cho thấy, Lê Lợi đã tập hợp được quanh mình những hiền tài như Nguyễn Trãi, Trần Nguyên Hãn, Nguyễn Xí… Và có khi, một bức thư của Nguyễn Trãi còn mạnh mẽ hơn cả trăm vạn hùng binh.

Tuy nhiên, lịch sử đau thương đã cho hậu thế biết rằng, không phải lúc nào bề trên cũng coi trọng kẻ sĩ. Hoàng Trình Thanh dâng lên kế này nhằm thức tỉnh tính kiêu hãnh vốn có của các bề vua. Lê Thái Tổ và các vua đầu triều nhà Lê đã có bài học đau đớn nhất, hết Trần Nguyên Hãn đến Nguyễn Trãi và hàng chục vị khai quốc công thần đã dính phải án oan trước tỵ hiềm ganh ghét.

Các nhà sử học thời xưa và nay đều đánh giá, chính sách này của Hoàng Trình Thanh không mới, nhưng ông đã thấu suốt bài học tự ngàn xưa. Thời các vua Nghiêu, Thuấn bên Trung Quốc khi truyền ngôi đều lấy tiêu chuẩn truyền hiền. Đến ngôi vua cũng truyền cho người hiền tài.

Chính sách thứ ba có thể gọi tắt là “kế sách lâu dài”, lấy chăm lo thế hệ đời sau làm chuẩn. Đó là việc mở mang kinh tế làm cho dân giàu nước mạnh, phát triển văn hóa, giáo dục, phát huy truyền thống. Trong đó, giáo dục vẫn là một quốc sách phải ưu tiên hàng đầu.

Tiết kiệm để mở mang

Ông Hoàng Nghĩa Lược, Trưởng ban liên lạc họ Hoàng – Huỳnh toàn quốc, sau nhiều năm nghiên cứu về 7 chính sách của danh sĩ Hoàng Trình Thanh và rất tâm đắc với chính sách này. Ông nhận định: Quốc khố không phải là vô hạn. Mùa màng có khi được khi mất, ngân quỹ có lúc đầy lúc vơi.

Những dòng ghi chép công trạng Hoàng Trình Thanh.

Chính sách này làm chúng ta liên hệ tới Hữu Nhược, một học trò sáng giá của Khổng Tử, khi trả lời Lỗ Ai Công về việc thu thuế, nói: “Trăm họ no đủ thì làm sao vua thiếu được, trăm họ thiếu thốn thì làm sao vua đủ được”.

Chính sách thứ năm, Hoàng Trình Thanh lưu ý việc tuyển chọn quan chức. Quan chức là để chăn dắt dân chúng chứ không phải để trị dân. Hoàng Trình Thanh không nêu tiêu chuẩn, nhưng là một nhà nho trong một xã hội Nho học, chúng ta cũng hiểu mặc nhiên tiêu chuẩn ấy là tài đức, phẩm hạnh.

Chính sách thứ sáu được nhiều nhà khoa học gọi tắt là “chính sách quốc phòng”. Đặt trong bối cảnh nhà Lê lúc bấy giờ có nhiều nguy biến. Phía Nam bị Chiêm Thành rình rập và xâm lấn, phía Bắc thì luôn xung đột bởi tranh chấp biên giới. Vì vậy, Hoàng Trình Thanh đề cao “văn ôn võ luyện” để ứng phó với các tình thế bất ngờ.

Một số nhà khoa học cho rằng, khi nêu kiến nghị này, chắc chắn danh sĩ Hoàng Trình Thanh có đề cập đến lực lượng dân binh. Đó là những người “động vi binh, tĩnh vi dân”, lúc bình thì cầm cày cầm quốc, khi có chiến sự thì cầm vũ khí mà chiến đấu.

Chính sách cuối cùng là kết hợp kinh tế với quốc phòng. Đó là phải lập đồn điền, các đồn điền ấy là nơi quân đội khai khẩn tự túc một phần quân lương, giảm gánh nặng lương thực cho dân chúng và triều đình.

Theo danh sĩ Hoàng Trình Thanh thì, mở mang các dồn điền là cách kết hợp kinh tế quốc phòng hữu hiệu nhất, phù hợp với điều kiện kinh tế nông nghiệp của đất nước. Chính sách này, cho đến ngày nay vẫn còn hiệu quả, đó là các đoàn kinh tế quốc phòng thuộc các quân khu đã tăng gia sản xuất phục vụ nhu cầu của quân đội.

Danh sĩ Hoàng Trình Thanh, qua câu thơ “Nhậm trọng tư văn thác giám hành”, tức phải hết sức coi trọng việc tự mình làm gương sáng cán cân văn hiến thi thơ – nói rõ về việc nêu gương các bạc hiền tài. Đồng thời, với câu “Dĩ an duy dục xỉ tiên hiền” đã dặn hậu duệ phải biết noi gương. Một danh sĩ, một hiền tài như ông khi dâng 7 chính sách chấn hưng thì chắc chắn cũng phải suy xét rất thấu đáo”.

Nhà sử học Lê Văn Lan.

Trần Hòa


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Cách phòng tránh bệnh Whitmore

(khoahocdoisong.vn) - Whitmore còn nguy hiểm hơn virus SARS bởi tỷ lệ tử vong cao gấp 3 lần, nhưng chúng ta cũng không nên lo lắng, bởi bệnh này có thể phòng ngừa được.

Masan: Kỳ lạ tập đoàn lãi lớn “cơ cấu nợ” bằng trái phiếu

(khoahocdoisong.vn) - Dù thuộc top doanh nghiệp niêm yết có lợi nhuận 6 tháng đầu năm 2019, lớn nhất nhì thị trường, nhưng Masan vẫn phát hành 1.500 tỷ đồng để cơ cấu lại các khoản nợ.

Giật mình ô nhiễm không khí Hà Nội

(khoahocdoisong.vn) - Nhiều ngày liên tục, kết quả quan trắc chất lượng không khí ở Hà Nội luôn báo động đỏ. Tình trạng ô nhiễm này không riêng ở điểm đo nào mà phổ biến cả ở 40 điểm đo.

NÓNG: Bà Thảo vắng mặt trong phiên tòa ly hôn nghìn tỷ, ông Vũ cho biết không muốn nhắc đến chuyện gia đình

Hôm nay (18/9), TAND cấp cao tại TP.HCM đã tạm hoãn phiên tòa phúc thẩm vụ ly hôn nghìn tỷ của vợ chồng ông chủ Trung Nguyên sau khi có đơn xin tạm hoãn, vắng mặt của nguyên đơn - bà Lê Hoàng Diệp Thảo.

Cùng bị bỏ quên trên xe ô tô, vì sao bé trai 3 tuổi ở Bắc Ninh thoát chết?

(khoahocdoisong.vn) - BS cho biết, bé trai 3 tuổi ở Bắc Ninh bị hôn mê sau khi bị bỏ quên 7 tiếng trên xe đưa đón học sinh đã được cứu sống do nhiều lý do may mắn.

Cựu binh Mỹ tìm lại bạn gái Việt: Kết thúc nào cho mối tình cổ tích?

Gặp lại sau nửa thế kỷ bặt tin, trong khi bà Thúy Lan chưa tính đến chuyện tương lai thì ông Ken lại hy vọng có thể ở bên bà trong quãng đời còn lại.

ĐH Y Dược TPHCM đổi thành ĐH Sức khỏe TPHCM: Chỉ việc đổi tên và lắp người vào

(khoahocdoisong.vn) - Để không tụt hậu so với Lào và Campuchia, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đề nghị trường ĐH Y dược TPHCM nhanh chóng làm đề án thành lập ĐH Sức khỏe TPHCM. Nhà trường chỉ việc đổi tên và lắp người vào, bởi các vị trí đều đã quá chuẩn.

Mới nhất

Hải Phòng bác thông tin 4 trẻ em bị ngộ độc ma túy

Thời sự - Giang Chinh - 10:54 18/09/2019
Bốn trẻ ở phường Lạch Tray, quận Ngô Quyền chia nhau uống chai sữa có pha tinh dầu thuốc lá điện tử nên đau bụng, không phải ngộ độc ma tuý như đồn thổi.

NÓNG: Bà Thảo vắng mặt trong phiên tòa ly hôn nghìn tỷ, ông Vũ cho biết không muốn nhắc đến chuyện gia đình

Đời sống - Văn Tiên-Hoàng Lê - 10:10 18/09/2019
Hôm nay (18/9), TAND cấp cao tại TP.HCM đã tạm hoãn phiên tòa phúc thẩm vụ ly hôn nghìn tỷ của vợ chồng ông chủ Trung Nguyên sau khi có đơn xin tạm hoãn, vắng mặt của nguyên đơn - bà Lê Hoàng Diệp Thảo.

Câu chuyện về người vợ ''chờ con thi ĐH xong mới ly hôn'' khiến rất nhiều ông chồng phải giật mình suy ngẫm

Đời sống - Bun Nguyễn - 09:59 18/09/2019
Một người đàn ông vừa ly hôn nói về vợ cũ của mình, anh ấy nói, khi chúng tôi bước ra từ Cục dân chính, tôi thì khóc, cô ấy lại cười. Cô ấy nói, tôi chờ ngày này đã mười năm, mười năm chăm chỉ học hành của con, là mười năm cô ấy nếm mật nằm gai''...

Xét xử vụ gian lận thi cử tại Hà Giang: Tòa triệu tập 176 người

Pháp luật - N.V.Hải - 09:28 18/09/2019
8h sáng nay 18-9, TAND tỉnh Hà Giang đưa ra xét xử vụ án lợi dụng chức vụ, quyền hạn để nâng điểm cho hàng loạt thí sinh trong kỳ thi THPT quốc gia năm 2018 tại tỉnh này.

Cơ sở mầm non để quên trẻ gỡ biển hiệu 'cao cấp'

Giáo dục - Thanh Hằng - 09:19 18/09/2019
Tấm biển 'Mầm non cao cấp Đồ Rê Mí' gắn ở tầng 1 ngôi nhà 5 tầng, trụ sở nhóm lớp mầm non Đồ Rê Mí, được dỡ xuống lúc 22h ngày 16/9.

Giá vàng miếng SJC tăng

Thị trường - Hà Thu - 09:08 18/09/2019
Giá mua bán mỗi lượng tăng vài chục nghìn tùy nơi, vẫn duy trì sát mốc 42 triệu đồng.

Tòa xét xử kín vụ ly hôn của vợ chồng Trung Nguyên

Đời sống - Hải Duyên  - 09:03 18/09/2019
TAND Cấp cao xử kín phiên xem xét kháng cáo xin đoàn tụ của bà Lê Hoàng Diệp Thảo và yêu cầu chia lại tài sản của ông Đặng Lê Nguyên Vũ, sáng 18/9.

16 năm việc di dời các nhà máy tại Hà Nội không tiến triển

Doanh nghiệp - Nhật Nam - 08:59 18/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Năm 2016, tại báo cáo về tác động của Luật Thủ đô, UBND TP Hà Nội cho biết, đã xây dựng lộ trình đến năm 2020 sẽ di dời 117 cơ sở gây ô nhiễm trên địa bàn 12 quận ra khỏi nội thành.

Chế độ dinh dưỡng phòng ngừa cận thị học đường

Giáo dục - Hà Thu - 08:55 18/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Trong thời buổi công nghệ hiện đại phát triển nhanh như ngày nay. Khi trẻ sử dụng các món đồ công nghệ trong thời gian dài thì sẽ rất dễ gặp phải các vấn đề về mắt mà thường gặp nhất là tật cận thị.

Xuất khẩu rau quả 8 tháng giảm 5,8%

Thị trường - Hồng Linh - 08:53 18/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Theo Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản, giá trị xuất khẩu rau quả tháng 8/2019 ước đạt 246 triệu USD, đưa giá trị xuất khẩu rau quả 8 tháng qua ước đạt 2,53 tỷ USD, giảm 5,8% so với cùng kỳ năm 2018.

AVG đổi tên thành VivaTV

Kinh tế - Hồng Linh - 08:52 18/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Website của dịch vụ truyền hình MobiTV (mobitv.net.vn) thông báo, "từ ngày 15/9, hệ thống truyền hình VivaTV thay thế cho MobiTV".

Vĩnh Phúc: KCN Bá Thiện II hoạt động 10 năm mới có quyết định thành lập?

Bất động sản - Ngô Trọng Nghĩa - 08:52 18/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Đó là chuyện lạ nhưng có thật, đang xảy ra tại Khu công nghiệp (KCN) Bá Thiện II tỉnh Vĩnh Phúc.

Phạt hai cá nhân bán chui và thao túng giá cổ phiếu DPS

Chứng khoán - Đức Vinh - 08:51 18/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) vừa xử phạt vi phạm hành chính ông Nguyễn Quang Nguyên - Chủ tịch HĐQT CTCP Đầu tư Phát triển Sóc Sơn (MCK: DPS).

Cách tưới nước làm tăng năng suất cà chua

Hỏi đáp - Hà Bình - 08:50 18/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Kỹ thuật tưới nhỏ giọt và tính toán chi tiết chế độ tưới thích hợp theo từng giai đoạn sinh trưởng của cây cà chua.

TPHCM: Trao quyết định của Ban Bí thư cho 5 Thành ủy viên mới

Thời sự - Hữu Thông - 07:18 18/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Ngày 16/9, Bí thư Thành ủy TPHCM- Nguyễn Thiện Nhân đã trao quyết định của Ban Bí thư chỉ định bổ sung 5 ủy viên Ban chấp hành Đảng bộ TPHCM khóa X, nhiệm kỳ 2015-2020.
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO