--Quảng cáo---
--Quảng cáo---

Ruột non khó tiếp cận nhất trong hệ thống tiêu hóa

GS.TS ĐÀO VĂN LONG - 11:23 02/10/2021

Mỗi ngày, ruột non phải làm nhiệm vụ tiêu hóa và hấp thu lượng lớn thức ăn, do đó cũng là một cơ quan rất dễ bị tổn thương.

Ruột non dài nhất ống tiêu hóa

Ruột non dài khoảng 5-9m, đường kích từ 1.5-3cm là đoạn dài nhất của ống tiêu hóa, đi từ môn vị của dạ dày đến góc tá - hỗng tràng. Ruột non gồm 3 phần là tá tràng, hỗng tràng và hồi tràng.

Tá tràng là bộ phận đầu của ruột non có chiều dài khoảng 25cm và có hình chữ C. Tá tràng bao quanh đầu tụy và theo đường gấp khúc, phần ở trên hơi phình to và được gọi là bóng tá tràng.

Hỗng tràng và hồi tràng: Chiều dài của 2 bộ phận này khoảng từ 6-7m, ⅘ ở đoạn đầu là hỗng tràng, phần còn lại là hồi tràng. Thông thường ranh giới của 2 bộ phận này sẽ không được rõ ràng. Hỗng tràng và hồi tràng nằm trong ổ bụng, dưới đại tràng ngang và mạc treo đại tràng ngang, phía trên là các tạng trong chậu hông bé, bên cạnh là đại tràng lên và đại tràng xuống. Hồi tràng và hỗng tràng được bao bọc bởi mạc nối lớn.

Ruột non có cấu tạo giống như cấu tạo chung của các thành ống tiêu hóa gồm có 4 lớp: màng bọc, lớp cơ, lớp dưới niêm mạc và lớp niêm mạc.

Màng bọc có cấu tạo phức tạp gồm các phúc mạc ở mặt dưới và mô liên kết ở mặt phía sau. Phúc mạc gồm 2 lớp là lớp thanh mạc và tấm dưới thanh mạc.

Lớp cơ có 2 lớp cơ trơn, giữa các lớp cơ này là các mạch máu, bạch huyết. Lớp cơ có tác dụng nhào trộn thức ăn và di chuyển chúng tới ruột già.

Lớp dưới niêm mạc có các mô cơ liên kết lỏng lẻo, đây là nơi chứa các đám rối mạch máu và dây thần kinh.

Lớp niêm mạc trong ruột non có chức năng tiết ra dịch vị và hấp thụ các chất dinh dưỡng và bảo vệ cơ quan này. Ngoài ra bề mặt niêm mạc của ruột non cũng được phủ nhiều nhung mao, mỗi nhung mao có chứa nhiều mao mạch và mạch bạch huyết.

Nhờ diện tích hấp thu lớn cùng với cấu trúc đặc biệt của niêm mạc ruột mà ruột non là nơi xảy ra sự tiêu hóa và hấp thu thức ăn chính của cơ thể. Lượng dịch được hấp thu hàng ngày khoảng 8-9 lít bao gồm dịch tiêu hóa và dịch của thức ăn, khoảng 77.5 lít được hấp thu ở ruột non, còn lại xuống ruột già. Quá trình chuyển hóa và hấp thụ chất dinh dưỡng ở ruột non diễn ra như sau:

Thức ăn từ dạ dày sẽ được đẩy xuống ruột non sẽ được tiêu hoá bởi dịch tụy, dịch mật và dịch ruột. Các chất dinh dưỡng, điện giải và nước có trong thức ăn sẽ được hấp thụ qua thành ruột. Những chất này sẽ được vận chuyển qua đường tĩnh mạch vào gan để lọc lại. Sau đó mới tiếp tục được vận chuyển về tìm qua đường tĩnh mạch chủ. Lúc này tim sẽ co để chuyển máu có chất dinh dưỡng đi nuôi cơ thể.

Một số bệnh lý có thể gặp ở ruột non

Mỗi ngày, ruột non phải làm nhiệm vụ tiêu hóa và hấp thu lượng lớn thức ăn, do đó cũng là một cơ quan rất dễ bị tổn thương. Các bệnh lý thường gặp ở ruột non phải kể đến như:

Túi thừa Meckel là một bất thường bẩm sinh phổ biến nhất của đường tiêu hoá. Các triệu chứng phổ biến là đau bụng, phân lẫn máu, buồn nôn và nôn mửa.

Tắc ruột: Tình trạng này hay xảy ra ở hồi tràng của ruột non. Dấu hiệu của bệnh là đau bụng từng cơn và tập trung vùng quanh rốn. Sau đó, cơn đau nhiều hơn và lan rộng ra xung quanh. Bệnh nhân có thể bị nôn mửa, táo bón, trướng bụng, dễ đổ mồ hôi và suy nhược cơ thể. Kéo dài bệnh có thể dẫn đến thủng, viêm màng bụng và nhiễm khuẩn huyết.

Hội chứng ruột kích thích: Người ta thường biết đến hội chứng ruột kích thích thường xảy ra ở đại tràng (ruột già) nhưng ít ai biết rằng ruột non cũng xảy ra tình trạng này. Đây là hiện tượng rối loạn chức năng của ruột tái phát nhiều lần. Khá nhiều người mắc phải hội chứng kích thích ruột.

Để chẩn đoán bệnh chính xác nhất các bệnh lý ở ruột non, người ta phải dùng tới hệ thống máy nội soi ruột non bóng đôi do ruột non là một cơ quan tương đối dài, gấp khúc và khó tiếp cận nhất trong đường tiêu hoá,. Nội soi ruột non bằng bóng đôi nhằm giúp bác sĩ chẩn đoán chính xác các bệnh lý như: xuất huyết tiêu hóa từ ruột non, các trường hợp loét, bệnh viêm ruột mạn tính có tổn thương ruột non, hội chứng kém hấp thu chưa rõ nguyên nhân cần thăm dò.

Ngoài ra, việc nội soi ruột non bằng bóng đôi có những ưu điểm vượt trội hơn hẳn so với các kỹ thuật khác như vừa có thể giúp chẩn đoán vừa giúp sinh thiết và thậm chí điều trị can thiệp nếu có (cầm máu, cắt polyp, u...)

GS.TS Đào Văn Long – nguyên Trưởng khoa Tiêu hoá Bệnh viện Bạch Mai

  • Cứu bệnh nhân tím ruột non vì tắc động mạch mạc treo
    Khỏe- Hằng Nga - 10:15 15/06/2019
    (khoahocdoisong.vn) - Bị đau bụng đi ngoài ra máu bệnh nhân không thể ngờ lại bị tắc hoàn toàn động mạch nuôi ruột, ruột non bị tím, nguy cơ tử vong cận kề. Nhờ cấp cứu kịp thời và phối hợp đồng bộ giữa khoa phẫu thuật tiêu hóa và tim mạch, các bác sĩ bệnh viện TWQĐ 108 đã bắc cầu nối cứu bệnh nhân và giúp đoạn ruột đang hoại tử bình phục.

(0) Bình luận
Nổi bật Khoa học & Đời sống
Gặp người sáng tạo "2022 chú hổ độc bản"
Đời sống- Vân Bùi - 17:35 27/01/2022
Làng cổ Đường Lâm, Sơn Tây, Hà Nội những ngày này tấp nập du khách tìm tới chiêm ngưỡng bộ sưu tập “2022 tạo tác hổ sơn mài độc bản” của họa sĩ, nghệ nhân Nguyễn Tấn Phát.
--Quảng cáo---
--Quảng cáo---
--Quảng cáo---