Thứ 3, 17/09/2019
Đường dây nóng: 0327 216 216

Quy tỳ thang điều trị chứng tâm tỳ hư

  TTND. BS cao cấp Nguyễn Xuân Hướng - Gia truyền trị bệnh - 25/08/2019 15:03
Quy tỳ thang điều trị chứng tâm tỳ hư
(khoahocdoisong.vn) - Khi học thuyết tỳ vị luận của Lý Đông Viên ra đời, bài Quy tỳ thang của danh y Nghiêm Dụng Hòa được in trong bộ sách Tế sinh phương là bài thuốc mang tính thời sự, vì nó có tác dụng bổ tâm và tỳ.

Dưỡng sinh âm trưởng

Trong lục phủ ngũ tạng, so với các tạng phủ khác thì tâm và tỳ phải luôn làm việc và cũng là tạng dễ bị tổn thương, phát sinh ra nhiều bệnh tật khác nhau. Bài Quy tỳ thang là bài thuốc điều trị được nhiều chứng bệnh thuộc hai tạng ấy. Thế kỷ 18, Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác cho rằng, bài Quy tỳ thang có đủ các vị thuốc bồi bổ để: Dương sinh, âm trưởng, tùy cơ biến hóa, trị được mọi chứng bệnh rất hiệu nghiệm.

Bài thuốc gồm: Phục linh 8g, bạch truật 10g, cam thảo (chích) 2g, đương quy 4g, hoàng kỳ 10g, long nhãn 10g, mộc hương 2g, nhân sâm 10g, hắc táo nhân 4g, viễn chí 4g nhục quế 2g. Trong bài nhân sâm, bạch truật, chích thảo có tác dụng kiện tỳ ích khí. Hoàng kỳ phối hợp với nhân sâm để làm mạnh thêm ích khí kiện tỳ. Hắc táo nhân, viễn chí, nhục quế để dưỡng tâm, an thần. Mộc hương để lý khí tỉnh tỳ.

Bài thuốc này bổ cả khí và huyết ở hai tạng tâm và tỳ nhưng mục đích chính là trị chứng huyết hư. Trong bài chủ yếu dùng nhiều vị thuốc kiện tỳ, bổ khí vì “khí năng nhiếp huyết” “khí năng sinh huyết” đó là phương pháp trị chứng tỳ hư không thống huyết sinh ra chứng băng huyết, thổ huyết, chảy máu cam. Tỳ là nguồn không ngừng sinh hóa khí huyết để phục hồi khi bị tổn thương.

Trong Đông y tâm chủ huyết dịch, dựa vào huyết dịch để hoạt động, người huyết hư tâm hồi hộp, ít ngủ hay quên. Toàn bộ bài thuốc có tác dụng điều trị chứng tâm và tỳ đều hư, hồi hộp, mất ngủ, hay quên, ăn kém, mệt mỏi, kinh nguyệt không đều, rong huyết, xuất huyết dưới da, cơ thể suy nhược, thần kinh suy nhược dẫn đến suy tim.

Sáng tạo gia giảm bài thuốc

Sau này qua quá trình điều trị, danh y Vương Khẳng Đường gia thêm: Đan bì 4g, hắc chi tử 4g, phục thần 12g, đại táo 12g, sinh khương 12g, gọi là bài Quy tỳ gia vị thang. Đan bì, chi tử có tác dụng thanh huyết nhiệt, tán huyết ứ điều trị tà nhiệt vào phần dinh (phần huyết). Phục thần có tác dụng bổ tâm an thần, để trị chứng tim hồi hộp, hay quên, mất ngủ. Đại táo, sinh khương để bổ trung ích khí dưỡng tỳ hòa vị, trị chứng tỳ vị bị tổn thương, dinh vệ không điều hòa. Bài thuốc có tác dụng điều trị chứng tâm tỳ hư, thần kinh suy nhược, kém ăn, mất ngủ.

Danh y Hoài Bảo Kỳ tăng nhục quế lên 5g, gia thạch hộc (sao nước muối) 4g, thạch xương bồ 2g để tư âm bổ ích tỳ vị sinh tân dịch, hóa đờm, thông khí và thông các khiếu. Để bổ ích tâm tỳ, hòa trung chỉ thống. Trị chứng do ước muốn không đạt, suy nghĩ nhiều làm tổn thương trung khí đau vùng thượng vị.

Danh y Lý Văn Lượng gia thần khúc 10g để  hòa lý, hành khí, tiêu thực trị chứng ăn không tiêu, gây tích trệ, đại tiện phân lỏng. bài thuốc có tác dụng bổ thổ để sinh kim có tác dụng ninh tâm an thần, trị chứng lao hạch, xẹp phổi, ho ra máu.

Danh y Nghiêm Dụng Hòa gia hổ phách 4g, thần sa 4g. Gọi là Quy tỳ thang điều thần sa hổ phách mạt có tác dụng trấn tâm an thần. Điều trị chứng phụ nữ lo nghĩ nhiều, tâm thần không yên, mộng du ngủ không sâu giấc mơ thấy ma quỷ.

Hải Thượng Lãn Ông bỏ vị long nhãn, gia sinh địa 12g, thục địa 12g, gọi là bài Dưỡng huyết quy tỳ hoàn làm thành viên để điều trị chứng khí huyết hao tổn, thần kinh suy nhược, tiêu hóa kém, tim hồi hộp, ngủ kém. Phụ nữ đầu đau, hay choáng váng, do huyết hư kinh nguyệt không đều. Cụ lại bỏ vị bạch truật, long nhãn, mộc hương, sinh khương, đại táo. Gia bán hạ (chế) 8g, xuyên khung 4g, bá tử nhân 10g, ngụ vị tử 4g, tăng nhục quế lên 4g, phục linh lên 10g. Gọi là bài Dưỡng tâm thang để điều trị chứng tâm suy huyết hư, thần khí bất ninh, tim đập nhanh, hay quên, mất ngủ, khi ngủ hay thấy chiêm bao, ra mồ hôi, thần chí mệt mỏi. Cụ cho rằng: “Người thầy thuốc có kiến thức vững vàng, nhuần nhuyễn về y lý và dược lý biết kết hợp bài Quy tỳ thang với bài Bổ trung ích khí gia giảm ngoài điều trị các bệnh thuộc hai tạng tâm và tỳ, còn chữa được một số bệnh ở các phủ tạng khác cho cả nam và nữ, người trưởng thành và người cao tuổi thường mắc…

TTND. BS cao cấp Nguyễn Xuân Hướng

 

 

 


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

'Kho Rạng Đông cháy do chập điện'

Nhà kho Rạng Đông cháy do sự cố điện của bóng đèn chiếu sáng ở tầng 2, kho bán thành phẩm.

Hà Nội đề xuất chi 36 tỷ xây 3 cầu vượt sông Tô Lịch

Sở Giao thông Vận tải Hà Nội vừa trình thành phố đề xuất xây 3 cầu vượt cho người đi bộ qua sông Tô Lịch trị giá 36 tỷ đồng.

Tổng Liên đoàn Lao động đề xuất nghỉ thêm 3 ngày trong năm

Đại diện Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cho biết, cơ quan này kiến nghị 2 phương án tăng thêm 3 ngày nghỉ lễ trong năm.

Nhà giáo 86 tuổi tiết lộ 2 nguyên tắc vàng dạy con thành tiến sĩ

Sinh được 3 người con, cả 3 đều thành đạt, ông giáo 86 tuổi đã có những chia sẻ đáng suy ngẫm về cách dạy con.

4 cháu nhỏ Hải Phòng bị sốc ma túy do uống chung chai sữa

Bốn cháu nhỏ từ 13 đến 16 tuổi bị lơ mơ, co giật, trong đó 1 cháu hôn mê do uống chung chai sữa có chứa chất ma túy do 1 thanh niên đưa cho.

Hà Nội tuyên bố hàm lượng thủy ngân trong không khí dưới ngưỡng cho phép

Gần 20 ngày sau vụ cháy ở công ty Rạng Đông dẫn tới sự cố môi trường khiến người dân lo lắng, TP Hà Nội cho biết kết quả phân tích cho thấy hàm lượng thủy ngân trung bình 24 giờ trong không khí đều nằm dưới ngưỡng giới hạn cho phép.

Kỷ luật kíp trực ca sinh thai chết lưu rách cổ

Bệnh viện Đa khoa huyện Đức Thọ khiển trách bác sĩ Nguyễn Hữu Quyền và hộ sinh Hoàng Thị Định, cảnh cáo hộ sinh Hoàng Thị Trinh.

Mới nhất

Hà Nội đề xuất chi 36 tỷ xây 3 cầu vượt sông Tô Lịch

Thời sự - Sơn Hà - 20:49 17/09/2019
Sở Giao thông Vận tải Hà Nội vừa trình thành phố đề xuất xây 3 cầu vượt cho người đi bộ qua sông Tô Lịch trị giá 36 tỷ đồng.

Nhà giáo 86 tuổi tiết lộ 2 nguyên tắc vàng dạy con thành tiến sĩ

Giáo dục - Minh Anh - Huy Hùng - 20:46 17/09/2019
Sinh được 3 người con, cả 3 đều thành đạt, ông giáo 86 tuổi đã có những chia sẻ đáng suy ngẫm về cách dạy con.

4 cháu nhỏ Hải Phòng bị sốc ma túy do uống chung chai sữa

Thời sự - Hoài Anh - 20:43 17/09/2019
Bốn cháu nhỏ từ 13 đến 16 tuổi bị lơ mơ, co giật, trong đó 1 cháu hôn mê do uống chung chai sữa có chứa chất ma túy do 1 thanh niên đưa cho.

'Kho Rạng Đông cháy do chập điện'

Thời sự - Võ Hải - 20:39 17/09/2019
Nhà kho Rạng Đông cháy do sự cố điện của bóng đèn chiếu sáng ở tầng 2, kho bán thành phẩm.

Hà Nội tuyên bố hàm lượng thủy ngân trong không khí dưới ngưỡng cho phép

Thời sự - Xuân Long - 20:33 17/09/2019
Gần 20 ngày sau vụ cháy ở công ty Rạng Đông dẫn tới sự cố môi trường khiến người dân lo lắng, TP Hà Nội cho biết kết quả phân tích cho thấy hàm lượng thủy ngân trung bình 24 giờ trong không khí đều nằm dưới ngưỡng giới hạn cho phép.

Tổng Liên đoàn Lao động đề xuất nghỉ thêm 3 ngày trong năm

Thời sự - Đoàn Loan - 20:31 17/09/2019
Đại diện Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cho biết, cơ quan này kiến nghị 2 phương án tăng thêm 3 ngày nghỉ lễ trong năm.

Kỷ luật kíp trực ca sinh thai chết lưu rách cổ

Thời sự - Đức Hùng - 20:30 17/09/2019
Bệnh viện Đa khoa huyện Đức Thọ khiển trách bác sĩ Nguyễn Hữu Quyền và hộ sinh Hoàng Thị Định, cảnh cáo hộ sinh Hoàng Thị Trinh.

Bệnh viện Việt trong cuộc đua công nghệ

Nhịp sống doanh nghiệp - NB - 16:25 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Việc giao quyền tự chủ cho các bệnh viện dường như đã khởi động một cuộc “chạy đua vũ trang” nâng cấp chất lượng y tế. Trong đó, “nóng” nhất là cuộc đua trang bị máy móc y khoa hiện đại, đưa công nghệ điều trị hàng đầu về Việt Nam mà được lợi nhất chính là người bệnh.

Nhạc trưởng Olivier Ochanine: “Đây là dấu mốc quan trọng xác nhận SSO trên bản đồ âm nhạc quốc tế”

Nhịp sống doanh nghiệp - Hoàng Hà (ghi) - 16:14 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Mở bán vé các chương trình hòa nhạc lớn, mời những nghệ sĩ độc tấu hàng đầu thế giới biểu diễn hằng tháng… Mùa diễn 2019 - 2020 của Dàn nhạc Giao hưởng Mặt Trời (SSO) đang hứa hẹn nhiều điều thú vị cho công chúng. Nhạc trưởng Olivier Ochanine, Giám đốc Âm nhạc của SSO đã có những chia sẻ về mùa diễn mới với nhiều hé lộ thú vị.

"Thư tuyệt mệnh" nghi là của anh trai sát hại cả nhà em gái: "Tôi đã định hôm nay là ngày ra đi của mình"

Thời sự - M.H (th) - 15:24 17/09/2019
Trong bức thư tay lan truyền trên mạng xã hội được cho là của nghi phạm sát hại cả nhà em gái ở Thái Nguyên có đoạn: "Tôi đã định hôm nay là ngày ra đi của mình..."

Asanzo nói thiệt hại 1.000 tỷ đồng

Thời sự - Nguyễn Hoài - Nguyễn Hà - 15:20 17/09/2019
Chủ tịch HĐQT Asanzo Phạm Văn Tam nói công ty thiệt hại khoảng 1.000 tỷ đồng vì nghi án "giả xuất xứ".

Phúc XO bị đề nghị truy tố

Thời sự - Hoài Thanh và Lê Trai - 15:13 17/09/2019
Phúc XO đã chỉ đạo quản lý, nhân viên tạo điều kiện cho khách mang ma túy vào quán hát. Khách sử dụng ma túy thì tính tiền phụ thu nhưng không có trong bảng gía niêm yết.

U tủy thượng thận và viêm cơ tim

Bác sĩ của bạn - Thúy Nga - 15:01 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - U tủy thượng thận thường có biểu hiện ở tim mạch. Viêm cơ tim bao gồm hoại tử cơ tim tại chỗ với sự thâm nhiễm của các tế bào viêm, viêm quanh mạch máu và hoại tử các giải co cơ và cuối cùng dẫn đến sự xơ hóa.

Viêm đường hô hấp và viêm xoang mạn tính

Bác sĩ của bạn - Thúy Nga - 15:01 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Viêm đường hô hấp trên thường bị từ  6- 8 lần trong một năm nên rất khó chẩn đoán viêm xoang mạn tính trên một nhiễm khuẩn đường hô hấp trên.

Biểu hiện suy mạch vành

Bác sĩ của bạn - Thúy Nga - 15:00 17/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Biểu hiện của bệnh suy mạch vành là thường có những cơn đau thắt ngực xuất hiện khi gắng sức, điển hình là cảm giác đè nặng, thắt nghẹn hay bóp nghẹt ở vùng trước tim hoặc sau xương ức.
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO