Chủ nhật, 24/03/2019
Đường dây nóng: 0327 216 216

Phương pháp 'đột biến hô hấp' có thể tạo giống lúa đạt 30 tấn/ha

Khoa học - 07/01/2019 09:04
Phương pháp 'đột biến hô hấp' có thể tạo giống lúa đạt 30 tấn/ha
Cây lúa cũng có gene đóng vai trò "lãnh đạo", khi đột biến hô hấp có thể kết tụ gene ưu tú từ nhiều giống, tạo giống "siêu" năng suất.

PGS Trần Đăng Xuân (giữa) đang hướng dẫn tại Phòng thí nghiệm. 

Kỹ thuật "đột biến hô hấp" hứa hẹn trước mắt có thể tạo ra các "siêu" lúa, cũng như cây trồng nhờ việc lai 10 hoặc hơn các giống lúa ưu tú với nhau để tạo ra một giống lúa ưu việt. "Năng suất lý thuyết có thể đạt 30 tấn/ha thậm chí cao hơn, không bị sâu bệnh và rất ngon", PGS Trần Đăng Xuân, Trưởng phòng thí nghiệm Sinh lý thực vật và Hóa sinh, Đại học Hiroshima (Nhật Bản) tiết lộ sau hơn 10 năm ông cùng nhóm nghiên cứu theo đuổi các thí nghiệm để lai tạo giống lúa có thể giúp liên kết các đặc tính tốt nhất của cây lúa.

Kết quả khi áp dụng kỹ thuật "đột biến hô hấp", các đặc tính kháng bệnh, năng suất cao, phẩm chất tốt... từ nhiều giống lúa dường như được liên kết lại với nhau và không tạo nên sự phân ly, hoặc có phân ly với tỷ lệ rất ít. Bằng phương pháp lai tạo thông thường, hiện tại chưa thể lai đồng thời nhiều giống lúa với nhau, đặc biệt trên 10 giống có nền di truyền khác xa nhau, vì sẽ tạo ra sự phân ly lớn và phức tạp.PGS Xuân cho biết, thay vì áp dụng các lý thuyết di truyền phổ biến của Mendel, ông và các cộng sự đã thực hiện các thí nghiệm đột biến trên lúa theo phương pháp ngược lại. Đó là xử lý đột biến bằng hóa học, nhưng khác với thông thường là sử dụng nồng độ rất thấp và trong một thời gian dài. 

Điểm đột phá, liên kết gene cho phép di truyền theo giống mẹ, chứ không phải từ giống bố như thông thường. Lúa có một số gene nằm trong tế bào chất có thể di truyền theo giống mẹ, nhưng phần lớn không phải là các gene quan trọng, vì các gene này thường nằm trong nhân tế bào.

Lý thú hơn, sự đột biến cho phép lai không giới hạn các giống lúa với nhau để tạo ra một giống lúa theo lý thuyết mang tất các các gene ưu tú của các giống tham gia lại tạo, chỉ trong một thời gian ngắn. Những điểm này trong kỹ thuật chọn giống hiện chưa nơi nào làm được.

Thông thường trong lai giống, các giống bố phải mang các tính trạng tốt và cần thiết cho mục đích chọn giống, nhưng vì các tính trạng do nhiều gene tương tác và quyết định, nên việc chọn giống thông thường rất phức tạp và mất nhiều thời gian.

Ngược lại chọn giống áp dụng bằng kỹ thuật phân tử tiết kiệm thời gian, nhưng sự bền vững và tính hiệu quả vẫn là một nan giải. Vì vậy kỹ thuật "hô hấp đột biến" đang thể hiện những ưu việt trong lai tạo giống.

Phát hiện gene "lãnh đạo" ở cây lúa

PGS Trần Đăng Xuân còn phát hiện trong cây lúa cũng có một hoặc nhiều gene đóng vai trò như gene "lãnh đạo" hoặc gene "trung tâm", có khả năng liên kết với tất cả các gene khác khi "đột biến hô hấp" xảy ra.

Ông chia sẻ, áp dụng kỹ thuật mới này cho phép khả năng kết tụ các gene quan trọng trong cây lúa, bất kể từ bố hoặc từ mẹ vào một cá thể để tạo ra các giống "siêu" lúa với những phẩm chất ưu tú vượt trội.

PGS Trần Đăng Xuân với các thí nghiệm về gene của cây lúa. Ảnh: Đại học Hirosima.

PGS Trần Đăng Xuân với các thí nghiệm về gene của cây lúa. Ảnh: Đại học Hirosima.

Tuy nhiên PGS Xuân cũng lưu ý để đạt thành công này còn mất rất nhiều thời gian, có thể lên tới vài chục năm. Nếu thành công, chỉ cần Việt Nam sản xuất cũng đủ lúa gạo cho toàn châu Á, thậm chí cả thế giới.

Sự không phân ly của các tính trạng trên cây lúa có khả năng tạo nên sự đột phá trong lai tạo lúa và cây trồng, giải quyết vấn đề thiếu lương thực do biến đổi khí hậu, dân số gia tăng và diện tích gieo trồng đang bị thu hẹp lại của nhiều nơi trên thế giới.

Vì thế ông và nhóm nghiên cứu đang tiếp tục theo đuổi để cung cấp đầy đủ các bằng chứng khoa học rõ ràng và thuyết phục trước khi chính thức công bố trên các tạp chí khoa học danh tiếng.

Nhóm nghiên cứu đang tập trung xem xét kỹ điều gì đã xảy ra trong bộ gene cây lúa, DNA, RNA và tế bào, để tạo nên sự liên kết gần như tuyệt đối xoay quanh một số gene "trung tâm" khi đột biến hô hấp xảy ra, ngược lại với các phương pháp đột biến thông thường.

"Đột phá này sẽ phải nghiên cứu rất kỹ trong nhiều năm, thậm chí cần vài chục năm", PGS Xuân nói và mơ ước một ngày nào đó, khi vị trí của gene trung tâm hoặc gene "lãnh đạo" trong con người có thể được tìm ra và tạo nên sự liên kết gene của con người. Ví dụ tạo nên một con người tương lai vừa thông minh tài giỏi, sức khỏe, sống lâu, hình thức đẹp... vượt trội so với loài người hiện tại.

Từ những thành công qua các thí nghiệm đã thực hiện PGS Xuân có niềm tin về một ngày nào đó các "siêu" lúa và cây trồng, thậm chí cả động vật cũng có thể tạo nên dễ dàng để phục vụ cho nhu cầu ngày càng tăng của con người là có cơ sở.

PGS. TS Trần Đăng Xuân là nhà khoa học người Việt đang sinh sống và làm việc tại Nhật Bản. Hiện ông hoạt động trong lĩnh vực nghiên cứu chủ yếu về nhân giống cây trồng, bộ gene, khoa học cỏ dại, sản xuất nông nghiệp bền vững, hóa học hữu cơ, hóa học phân tích, năng lượng sinh khối...

Ông có hơn 110 công trình đăng trên các tạp chí khoa học quốc tế trong danh mục ISI và 130 bài trong danh mục Scopus, với điểm H-index là 24. 

Ông từng đoạt một số giải thưởng như Sao Tháng Giêng khi còn là sinh viên, đồng giải thưởng công trình xuất sắc nhất của Hội Khoa học Cỏ dại Nhật Bản năm 2010, giải thưởng Kusunoki của tỉnh Miyazaki, Nhật Bản năm 2008, giải thưởng nghiên cứu môi trường của Dầu mỏ Showa năm 2003. 

Đặc biệt trong hai năm liên tiếp 2017 và 2018, PGS. TS Xuân đã hai lần nhận giải thưởng Phoenix Outstanding Researcher Award dành cho các nhà khoa học trẻ dưới 45 tuổi của Đại học Hiroshima. 

Ông là một trong 100 nhà khoa học trẻ của Việt Nam tại nước ngoài tham gia chương trình Đổi mới Sáng tạo do Chính phủ Việt Nam, Bộ Khoa học Công nghệ, và Bộ Kế hoạch Đầu tư tổ chức vào tháng 8/2018 tại Việt Nam. 

 

 

Theo vnexpress.net


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Chùa Ba Vàng 'không thông báo dừng gọi vong'

Thời điểm này chúng tôi đang nghe ngóng, chờ kết luận của cơ quan quản lý, không có chuyện thông báo ngừng thỉnh oan gia trái chủ", đại diện chùa Ba Vàng khẳng định.

Ông Dũng 'lò vôi': Tôi không khoác lác khi bỏ 10.000 tỷ xử lý ô nhiễm

Đại gia Dũng "lò vôi" cho biết Tập đoàn Đại Nam và Công ty Hằng Hữu Dũng đã chuẩn bị sẵn nguồn tài chính 10.000 tỷ đồng để xử lý ô nhiễm nguồn nước bằng phương pháp vi sinh.

Việt Nam cấm nhập khẩu thuốc trừ cỏ có hoạt chất Glyphosate

Cục Bảo vệ thực vật (Cục BVTV - Bộ NN&PTNT) vừa ra công văn yêu cầu các tổ chức, cá nhân ngưng ký hợp đồng mới việc nhập khẩu các loại thuốc trừ cỏ có chứa hoạt chất Glyphosate.

Sim 'ma' của Vinaphone cực hiếm, giá 200 triệu đồng?

(Khoahocdoisong.vn) - Một số khách hàng của Vinaphone tiết lộ do đầu số 0940 cực hiếm nên rất quý, giá mua bán có thể lên đến cả trăm triệu đồng.

Thaco mở rộng ‘tiếp sức’ bầu Đức sau vụ hợp tác 20.000 tỷ

Chi tiết hợp đồng không được tiết lộ nhưng Thaco sẽ giúp thêm HAGL trong việc chế biến nông sản xuất khẩu và phát triển thêm diện tích trồng trái cây.

Những công viên ở Hà Nội bị 'xén đất' làm nhà hàng, quán cà phê

Đất nhiều công viên ở Hà Nội bị biến tướng sai mục đích, thành các nhà hàng, quán nhậu, quán cà phê, thậm chí là bãi trông giữ xe.

Gian lận điểm thi ở Sơn La: 97 bài điểm chấm thẩm định thấp hơn điểm công bố

Theo Bộ GD&ĐT, kết quả chấm thẩm định cho thấy có 44 thí sinh với 95 bài thi trắc nghiệm và 2 bài thi ngữ văn có điểm thấp hơn điểm đã công bố.

Mới nhất

Nữ Giám đốc 9X dốc sức phát triển 5000 đại lý online trong 2 năm

Nhịp sống doanh nghiệp - PV - 16:48 24/03/2019
(khoahocdoisong.vn) - Thành lập từ năm 2017, chỉ qua 2 năm, dưới sự lãnh đạo của Giám đốc trẻ Nguyễn Thị Thùy Linh, Công ty Bình An đã phát triển trên 5.000 đại lý trong toàn quốc.

Bà Phạm Thị Yến trong mắt những người thân quen

Thời sự - 16:42 24/03/2019
Trước khi lên chùa Ba Vàng tu tập rồi được đặc quyền thuyết giảng về nhân quả, hiện tượng vong nhập, báo oán, giải oán... bà Phạm Thị Yến có cuộc sống bình thường, làm nghề thợ may

Lương công chức xã phường 'bèo bọt', vì sao còn cố làm?

Thời sự - 16:26 24/03/2019
Cả lương và phụ cấp chỉ được vài triệu đồng/tháng. Để duy trì cuộc sống, cán bộ công chức cấp xã, phường hầu hết trông nhờ gia đình. Vậy vì sao họ vẫn gắn bó với công việc?

Chùa Ba Vàng 'không thông báo dừng gọi vong'

Thời sự - 16:22 24/03/2019
Thời điểm này chúng tôi đang nghe ngóng, chờ kết luận của cơ quan quản lý, không có chuyện thông báo ngừng thỉnh oan gia trái chủ", đại diện chùa Ba Vàng khẳng định.

Sim 'ma' của Vinaphone cực hiếm, giá 200 triệu đồng?

Kinh tế - 16:15 24/03/2019
(Khoahocdoisong.vn) - Một số khách hàng của Vinaphone tiết lộ do đầu số 0940 cực hiếm nên rất quý, giá mua bán có thể lên đến cả trăm triệu đồng.

Ông Dũng 'lò vôi': Tôi không khoác lác khi bỏ 10.000 tỷ xử lý ô nhiễm

Chuyển động - 16:07 24/03/2019
Đại gia Dũng "lò vôi" cho biết Tập đoàn Đại Nam và Công ty Hằng Hữu Dũng đã chuẩn bị sẵn nguồn tài chính 10.000 tỷ đồng để xử lý ô nhiễm nguồn nước bằng phương pháp vi sinh.

Thaco mở rộng ‘tiếp sức’ bầu Đức sau vụ hợp tác 20.000 tỷ

Thời sự - 16:05 24/03/2019
Chi tiết hợp đồng không được tiết lộ nhưng Thaco sẽ giúp thêm HAGL trong việc chế biến nông sản xuất khẩu và phát triển thêm diện tích trồng trái cây.

Xe ben tông sập nhà dân, 2 vợ chồng đang ngủ tử vong

Thời sự - 16:01 24/03/2019
Xe ben mất lái tông thẳng vào nhà dân tại xã Thống Nhất, huyện Bù Đăng, tỉnh Bình Phước. Vụ tai nạn làm căn nhà sập nát, hai vợ chồng tử vong, bé gái 3 tuổi bị hất ra ngoài.

Việt Nam cấm nhập khẩu thuốc trừ cỏ có hoạt chất Glyphosate

Chuyển động - 15:57 24/03/2019
Cục Bảo vệ thực vật (Cục BVTV - Bộ NN&PTNT) vừa ra công văn yêu cầu các tổ chức, cá nhân ngưng ký hợp đồng mới việc nhập khẩu các loại thuốc trừ cỏ có chứa hoạt chất Glyphosate.

Hỏng xương, chóng già vì giảm béo nhanh

Y học và đời sống - Thúy Nga - 13:00 24/03/2019
(khoahocdoisong.vn) - việc giảm béo đột ngột, kém an toàn chính là hạn chế quá trình hấp thụ canxi ở xương và đẩy nhanh quá trình lão hóa và có thể xảy ra sự cố như: ngã, trượt chân, thậm chí là gãy xương.

Vì sao cựu bí thư Bến Cát và giám đốc ngân hàng bị bắt?

Thời sự - 09:49 24/03/2019
(Khoahocdoisong.vn) - Cựu bí thư thị xã Bến Cát (Bình Dương) "bắt tay" với chủ đất và giám đốc chi nhánh ngân hàng bán tài sản đang thế chấp làm thất thoát gần 37 tỉ đồng.

44 thí sinh ở Sơn La được nâng điểm là con cháu của ai?

Thời sự - 09:38 24/03/2019
Theo phụ huynh ở Sơn La, trong top những thí sinh có điểm thi cao bất thường của tỉnh, có không ít em là con, cháu của các cán bộ, lãnh đạo phòng, ban của tỉnh này.

Trụ trì chùa Ba Vàng từng nhiều lần bị nhắc nhở

Thời sự - 09:18 24/03/2019
Giáo hội Phật giáo tỉnh Quảng Ninh nhắc nhở trụ trì chùa Ba Vàng thực hiện đúng giới luật và pháp luật, nhưng không tiến triển.

Vì sao Hiệp hội Taxi Đà Nẵng quyết khởi kiện Grab?

Thời sự - 09:08 24/03/2019
(Khoahocdoisong.vn) - Ngày 23/3, đại diện Hiệp hội Taxi TP.Đà Nẵng cho hay, đơn vị này đang làm hồ sơ thủ tục pháp lý để khởi kiện Grab Việt Nam.

Vì sao ông Nguyễn Đức Tài thôi ghế Tổng giám đốc Thế Giới Di Động?

Doanh nghiệp - 09:06 24/03/2019
Theo Nghị định 71/2017/NĐ-CP, từ 1/8/2020, Chủ tịch hội đồng quản trị các công ty đại chúng không được phép kiêm nhiệm chức danh Tổng giám đốc.
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO