Thứ 7, 20/04/2019
Đường dây nóng: 0327 216 216

Phép dưỡng sinh mùa xuân

BS.CKII. HUỲNH TẤN VŨ - Khỏe - 11/02/2019 09:58
Phép dưỡng sinh mùa xuân
Phép dưỡng sinh ngày nay là phải ăn ở cho đúng phép vệ sinh, dùng thực phẩm đầy đủ chất dinh dưỡng, năng hoạt động thể dục thể thao giữ cho thân thể khỏe mạnh cường tráng.

Phải tùy thời mà hoạt động sao cho hợp với đạo của trời đất.

Phép dưỡng sinh mùa xuân nói chung và dưỡng sinh ăn uống nói riêng, trên cơ sở nguyên tắc thuận ứng với tự nhiên, phải chú ý bảo vệ và bồi dưỡng dương khí, tuân thủ nguyên tắc “xuân hạ dưỡng dương”. Muốn vậy, thức ăn cần trọng dụng các loại thực phẩm có vị cay, tính ấm và tránh dùng các thức ăn lạnh dễ làm tổn thương dương khí. Hơn nữa, theo học thuyết ngũ hành, can thuộc Mộc, tỳ thuộc Thổ, can mộc vượng thịnh sẽ khắc phạt tỳ thổ.

Mùa xuân là mùa ứng với can mộc, nếu không biết phép dưỡng sinh mà làm cho can mộc quá vượng tất sẽ khiến cho tỳ thổ bị suy yếu mà phát sinh tật bệnh.

Bởi vậy, dưỡng sinh ăn uống mùa xuân không những cần tạo điều kiện cho tạng can hoạt động thuận lợi với vai trò là cơ quan chủ khí mà còn phải chú ý tránh làm cho can mộc vượng thịnh quá mức và bảo trợ tỳ vị làm tốt chức năng tiêu hóa và hấp thu thức ăn. Làm đúng đạo dưỡng sinh, cơ thể sẽ khỏe. Nếu trái lại sẽ thương đến can, không đủ khí giúp sự phát triển của Tâm, tới mùa hạ diễn ra bệnh hàn.

Về sinh hoạt

Đêm ngủ muộn, dậy sớm, tập thể dục nới rộng quần áo, để cho khí sinh ra. Nguyên nhân là do sau mùa đông, bước vào màu xuân, cơ thể có sự tăng lên về chuyển hóa cơ bản, cần có nhiều huyết dịch và oxy cho cơ thể, lượng máu lên não giảm, khiến giảm độ hưng phấn của não dễ gây mệt mỏi, buồn ngủ.

Để khắc phục tình trạng này người xưa cũng khuyên nên ngủ muộn hơn, dậy sớm hơn, tập thể dục, đầu tóc buông xõa, quần áo và thắt lưng nới rộng, làm cho tinh thần và cơ thể thoải mái.

Về tinh thần

Theo quan niệm của Đông y, khí mùa Xuân thông với tạng Can, ứng với hành Mộc. Nếu chức năng của Can bị trục trặc, con người sẽ dễ bị kích động, phát sinh “nộ khí” (cáu giận). Cho nên trong cách hành xử: “Chỉ sinh mà không sát, chỉ cho mà không cướp lấy, chỉ thưởng mà không phạt”

Cho nên ngày xuân, để dưỡng tinh thần, thuận ứng với sinh khí đang nảy nở tốt tươi trong trời đất, cần giữ cho tinh thần thoải mái, vui vẻ, cởi mở, lạc quan, yêu đời. Chính vì vậy, nên thời xưa coi “tháng giêng là tháng ăn chơi”, thường tổ chức giải trí, lễ hội...

Về ẩm thực

Nên trọng dụng những đồ ăn thức uống có tính ôn ấm và bồi bổ dương khí. Mùa xuân, vạn vật phục hồi, dương khí thịnh, khí dương trong nhân thể cũng tăng lên, lúc này rất cần phải dưỡng dương.

Khí dương chính là động lực và năng lượng của sự sống. Theo đó, về mùa xuân nên dùng nhiều các thực phẩm như tỏi, gừng, hành, hẹ, hạt tiêu, quế, hồi, hạt dẻ, củ mài, thịt chó, thịt dê, thịt chim sẻ, tôm… và những đồ ăn thức uống có tính cay ấm để sinh phát dương khí.

Nên ăn nhiều đồ ngọt, ăn ít chất chua. Y học cổ truyền cho rằng, tỳ vị là gốc của hậu thiên, là nguồn sinh hoá khí huyết của cơ thể. Tỳ vị vượng thịnh thì cơ thể khỏe mạnh và sống lâu. Nhưng vào mùa xuân can khí làm chủ, can thuộc mộc, tỳ thuộc thổ.

Theo học thuyết Ngũ hành, mộc khắc thổ cho nên mùa xuân can khí vượng thịnh dễ làm hại tỳ vị, ảnh hưởng không tốt đến chức năng tiêu hóa và hấp thu của cơ thể. Dinh dưỡng học phương Đông cho rằng, năm vị quy vào năm tạng: vị chua vào can, vị ngọt vào tỳ, vị cay vào phế, vị đắng vào tâm, vị mặn vào thận.

Đồ ăn thức uống có vị ngọt có thể bổ ích cho tỳ khí, vậy nên vào mùa xuân ăn nhiều đồ ngọt để tăng cường công năng của tỳ thổ và ăn ít chất chua để giảm bớt sự vượng thịnh của can mộc.

Lời khuyên của thầy thuốc
Nguyên tắc dưỡng sinh ẩm thực trong quá trình vận dụng phải tùy người, tùy nơi và tùy lúc mà dùng. Ví như, người có bệnh đái tháo đường thì cho dù là mùa xuân cũng không nên ăn nhiều đồ ngọt, người bị tăng huyết áp không nên ăn nhiều đồ mặn, người có thể chất dương thịnh thì không nên dùng nhiều đồ cay nóng và tráng dương, người âm thịnh thì không nên dùng nhiều đồ mát lạnh và dưỡng âm, tiết trời trở lạnh thì không nên dùng nhiều đồ mát lạnh…

Ăn uống nên thanh đạm và đa dạng. Thức ăn béo ngậy thường khó tiêu, khó hấp thu và dễ gây cảm giác ngấy chán khiến người ta cảm thấy mệt mỏi, đầy bụng, chậm tiêu. Bởi vậy, về mùa xuân ăn uống cần phải thanh đạm, hạn chế ăn những đồ béo ngậy, nhiều mỡ động vật, các món ăn chiên xào, quay rán…

Đồng thời phải đa dạng hóa các đồ ăn thức uống, biết phối hợp các món ăn với nhau sao cho hợp lý và khoa học, kết hợp hài hòa giữa các thức ăn thô và tinh, khô và loãng, mặn và chay, thịt cá và rau quả… như vậy mới giúp cơ thể hấp thu được nhiều chất dinh dưỡng, tinh lực ngày xuân trở nên dồi dào.

Nên ăn nhiều rau quả tươi. Kết quả nghiên cứu cho thấy, sau một mùa đông lạnh giá cơ thể thường lâm vào tình trạng thiếu vitamin, chất khoáng, các nguyên tố vi lượng và tân dịch. Đó là nguyên nhân gây nên các chứng bệnh như viêm niêm mạc miệng, viêm mép, viêm lưỡi, quáng gà, viêm da, ho khan, viêm họng, khô miệng…

Bởi vậy, việc trọng dụng các loại rau quả tươi vốn chứa nhiều vitamin và các nguyên tố vi lượng trong chế độ ăn là hết sức cần thiết, trong đó đặc biệt chú ý dùng các loại rau, quả như cam quýt, dưa hấu, táo, chuối tiêu, rau hẹ, rau chân vịt, măng, cà rốt, củ đậu, củ mài, hạt dẻ, mã thầy, ngó sen, giá đỗ, cà chua, sắn dây, các loại nấm…

Nên ăn những loại thực phẩm có công dụng giải nhiệt bên trong. Trong y học cổ truyền, nhiệt bên trong được gọi là nội nhiệt hay uất nhiệt. Theo quan niệm của Đông y, vào mùa đông để chống chọi với giá rét người ta thường mặc nhiều quần áo, ăn uống nhiều đồ cay nóng, thậm chí dùng rượu thái quá nên cơ thể tích nhiều nhiệt bên trong, đến mùa xuân dưới tác động của phong khí bên ngoài, thứ nhiệt này có xu hướng phát tán ra bên ngoài mà sinh ra các chứng váng đầu, tức ngực, phiền muộn, tứ chi nặng nề…

Bởi thế, phép dưỡng sinh ẩm thực mùa xuân khuyên nên trọng dụng những đồ ăn thức uống có công dụng thanh trừ nội nhiệt, bổ âm để dưỡng dương như các loại dưa, củ mài, đậu đen, nước mía, nước rau má, rau diếp cá, ngó sen, rau kim châm, ngân nhĩ, hạt sen, trà hoa cúc, trà kỷ tử, ba ba, cá chạch, lươn…

Về phòng bệnh

Cần đề phòng các bệnh nhiễm khuẩn do vi khuẩn, virút gây các bệnh về đường hô hấp như cảm cúm, viêm phế quản, viêm phổi... Theo y học cổ truyền, mùa xuân hay xuất hiện các chứng bệnh “phong ôn”, “ôn dịch”...

 
 
 

Theo suckhoedoisong.vn


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Mắc bệnh tim phức tạp vẫn sinh con khỏe mạnh

(khoahocdoisong.vn) - Bị bệnh tim phức tạp từ nhỏ khó có khả năng sinh con, nhưng nhờ “kỳ tích” của các bác sĩ Bệnh viện E, chị Lê Thị Hiền, 35 tuổi đã sinh con khỏe mạnh.

640 điểm cầu toàn quốc bàn giải pháp phòng chống bạo lực học đường

(khoahocdoisong.vn) - 640 điểm cầu trên toàn quốc với sự tham gia của gần 20.000 đại biểu đã cùng bàn giải pháp phòng chống bạo lực học đường.

"Hãy nhớ con số huyết áp như nhớ số tuổi của mình”

(khoahocdoisong.vn) - Tăng huyết áp (THA) là bệnh lý tim mạch phổ biến nhất trong cộng đồng, là nguyên nhân gây tử vong cho hơn 7 triệu người trên thế giới/năm. Ở nước ta, theo số liệu điều tra năm 2016 tỷ lệ người lớn bị THA ở mức 48%.

Ai đã chi hơn nửa tỷ mua điểm ở Hoà Bình?

Cơ quan điều tra xác định Đỗ Mạnh Tuấn - chuyên viên Phòng Khảo thí, Sở GD&ĐT tỉnh Hòa Bình thừa nhận được hưởng lợi bất chính 550 triệu đồng từ việc nâng điểm cho thí sinh, tuy nhiên đến nay, nhiều quan chức tỉnh Hoà Bình có thí sinh được nâng điểm vẫn chưa nhận trách nhiệm.

Thuốc đau khớp đớp dạ dày

(khoahocdoisong.vn) - Nhiều người bị đau nhức khớp thường tự ý mua thuốc trị xương khớp, thuốc giảm đau về uống mà không biết thuốc điều trị bệnh khớp nhưng lại kích thích bệnh lý khác phát triển dẫn đến hậu quả khó lường, đặc biệt là dạ dày.

Vì sao dự án Sunshine Boulevard nằm trên đất vàng lại "đắp chiếu" nhiều năm?

Có ví trí đắc địa ngay ngã tư đường Khuất Duy Tiến giao với Nguyễn Trãi, nhưng đã gần 3 năm trôi qua dự án Sunshine Boulevard của Sunshine Group vẫn trong tình trạng quây tôn, án binh bất động.

Cháu ruột Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hòa Bình cũng được nâng điểm

Cơ quan chức năng đã làm rõ hàng loạt con em cán bộ lãnh đạo tại tỉnh Sơn La được nâng điểm. Tương tự, tại Hòa Bình, nhiều thí sinh được nâng điểm cũng là con, cháu các cán bộ lãnh đạo chủ chốt thuộc các sở, ngành.

Mới nhất

Ai đã chi hơn nửa tỷ mua điểm ở Hoà Bình?

Thời sự - MA - 19:26 19/04/2019
Cơ quan điều tra xác định Đỗ Mạnh Tuấn - chuyên viên Phòng Khảo thí, Sở GD&ĐT tỉnh Hòa Bình thừa nhận được hưởng lợi bất chính 550 triệu đồng từ việc nâng điểm cho thí sinh, tuy nhiên đến nay, nhiều quan chức tỉnh Hoà Bình có thí sinh được nâng điểm vẫn chưa nhận trách nhiệm.

Môn Lịch sử là môn thi thứ 3 vào lớp 10 ở Quảng Bình

Giáo dục - PV - 19:14 19/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - Sở GD&ĐT tỉnh Quảng Bình vừa có quyết định về việc đưa môn Lịch sử làm môn thi thứ 3 ngoài môn Toán và Văn trong kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2019 - 2020

TPHCM điều chỉnh học phí THCS

Giáo dục - Cát Cát - 19:13 19/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - UBND TPHCM đã chấp thuận điều chỉnh mức học phí cho học sinh THCS tại các trường công lập trên địa bàn theo đề xuất của liên Sở GD&ĐT và Sở Tài chính.

640 điểm cầu toàn quốc bàn giải pháp phòng chống bạo lực học đường

Giáo dục - Nguyễn Mai - 19:12 19/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - 640 điểm cầu trên toàn quốc với sự tham gia của gần 20.000 đại biểu đã cùng bàn giải pháp phòng chống bạo lực học đường.

Mắc bệnh tim phức tạp vẫn sinh con khỏe mạnh

Y học và đời sống - Thúy Nga - 19:08 19/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - Bị bệnh tim phức tạp từ nhỏ khó có khả năng sinh con, nhưng nhờ “kỳ tích” của các bác sĩ Bệnh viện E, chị Lê Thị Hiền, 35 tuổi đã sinh con khỏe mạnh.

Năm 2019, có thể xuất khẩu 3.000 tấn quả xoài tươi sang Mỹ

Thị trường - Hồng Linh - 19:04 19/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản (Bộ NN&PTNT) dự báo, năm 2019, Việt Nam có thể xuất khẩu sang Mỹ khoảng 3.000 tấn quả xoài tươi.

Chọn sản phẩm nano đúng cách

Tư vấn - Hà Bình - 19:03 19/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - Các vật liệu đang được ứng dụng nhiều như nano dioxittitan, nano bạc là an toàn với cơ thể.

Thuốc đau khớp đớp dạ dày

Y học và đời sống - Thúy Nga - 19:00 19/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - Nhiều người bị đau nhức khớp thường tự ý mua thuốc trị xương khớp, thuốc giảm đau về uống mà không biết thuốc điều trị bệnh khớp nhưng lại kích thích bệnh lý khác phát triển dẫn đến hậu quả khó lường, đặc biệt là dạ dày.

Món ăn cho người bệnh trĩ

Chữa bệnh không dùng thuốc - Thúy Nga - 19:00 19/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - Tình trạng nóng trong người và táo bón là nguyên nhân đồng thời là yếu tố khiến bệnh trĩ phát triển. Vì vậy, cần phải biết cách ăn uống để phòng tránh và chữa trị bệnh.

Thuốc Nam điều trị chàm

Gia truyền trị bệnh - Nguyễn thị Lan - 19:00 19/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - Chàm (Eczema) là một trạng thái viêm lớp nông của da cấp tính hay mạn tính khá thường gặp. Bệnh có biểu hiện bằng đám mảng đỏ da, mụn nước và ngứa, tiến triển từng đợt hay tái phát.

"Hãy nhớ con số huyết áp như nhớ số tuổi của mình”

Khỏe - Khánh Thủy - 19:00 19/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - Tăng huyết áp (THA) là bệnh lý tim mạch phổ biến nhất trong cộng đồng, là nguyên nhân gây tử vong cho hơn 7 triệu người trên thế giới/năm. Ở nước ta, theo số liệu điều tra năm 2016 tỷ lệ người lớn bị THA ở mức 48%.

Vì sao dự án Sunshine Boulevard nằm trên đất vàng lại "đắp chiếu" nhiều năm?

Bất động sản - QC - 18:01 19/04/2019
Có ví trí đắc địa ngay ngã tư đường Khuất Duy Tiến giao với Nguyễn Trãi, nhưng đã gần 3 năm trôi qua dự án Sunshine Boulevard của Sunshine Group vẫn trong tình trạng quây tôn, án binh bất động.

Cháu ruột Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hòa Bình cũng được nâng điểm

Thời sự - MA - 17:57 19/04/2019
Cơ quan chức năng đã làm rõ hàng loạt con em cán bộ lãnh đạo tại tỉnh Sơn La được nâng điểm. Tương tự, tại Hòa Bình, nhiều thí sinh được nâng điểm cũng là con, cháu các cán bộ lãnh đạo chủ chốt thuộc các sở, ngành.

Khỉ mang não người – “ác mộng đạo đức”

Khoa học - Hà Bình - 16:00 19/04/2019
(khoahocdoisong.vn) - Những con khỉ mang gene não người xuất hiện mới đây ở Trung Quốc khiến không ít người gọi đó là cơn ác mộng đạo đức.

Tòa buộc Eximbank phải trả 115 tỷ đồng cho bà Chu Thị Bình

Pháp luật - Huyền Trâm - 15:52 19/04/2019
Tòa cấp phúc thẩm chấp nhận 2 nội dung kháng cáo của bà Chu Thị Bình, tuyên Eximbank phải thanh toán cho bà Bình tổng cộng 115 tỷ đồng gồm lãi và lãi phạt.
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO