Thứ 4, 21/08/2019
Đường dây nóng: 0327 216 216

Phép dưỡng sinh mùa xuân

BS.CKII. HUỲNH TẤN VŨ - Khỏe - 11/02/2019 09:58
Phép dưỡng sinh mùa xuân
Phép dưỡng sinh ngày nay là phải ăn ở cho đúng phép vệ sinh, dùng thực phẩm đầy đủ chất dinh dưỡng, năng hoạt động thể dục thể thao giữ cho thân thể khỏe mạnh cường tráng.

Phải tùy thời mà hoạt động sao cho hợp với đạo của trời đất.

Phép dưỡng sinh mùa xuân nói chung và dưỡng sinh ăn uống nói riêng, trên cơ sở nguyên tắc thuận ứng với tự nhiên, phải chú ý bảo vệ và bồi dưỡng dương khí, tuân thủ nguyên tắc “xuân hạ dưỡng dương”. Muốn vậy, thức ăn cần trọng dụng các loại thực phẩm có vị cay, tính ấm và tránh dùng các thức ăn lạnh dễ làm tổn thương dương khí. Hơn nữa, theo học thuyết ngũ hành, can thuộc Mộc, tỳ thuộc Thổ, can mộc vượng thịnh sẽ khắc phạt tỳ thổ.

Mùa xuân là mùa ứng với can mộc, nếu không biết phép dưỡng sinh mà làm cho can mộc quá vượng tất sẽ khiến cho tỳ thổ bị suy yếu mà phát sinh tật bệnh.

Bởi vậy, dưỡng sinh ăn uống mùa xuân không những cần tạo điều kiện cho tạng can hoạt động thuận lợi với vai trò là cơ quan chủ khí mà còn phải chú ý tránh làm cho can mộc vượng thịnh quá mức và bảo trợ tỳ vị làm tốt chức năng tiêu hóa và hấp thu thức ăn. Làm đúng đạo dưỡng sinh, cơ thể sẽ khỏe. Nếu trái lại sẽ thương đến can, không đủ khí giúp sự phát triển của Tâm, tới mùa hạ diễn ra bệnh hàn.

Về sinh hoạt

Đêm ngủ muộn, dậy sớm, tập thể dục nới rộng quần áo, để cho khí sinh ra. Nguyên nhân là do sau mùa đông, bước vào màu xuân, cơ thể có sự tăng lên về chuyển hóa cơ bản, cần có nhiều huyết dịch và oxy cho cơ thể, lượng máu lên não giảm, khiến giảm độ hưng phấn của não dễ gây mệt mỏi, buồn ngủ.

Để khắc phục tình trạng này người xưa cũng khuyên nên ngủ muộn hơn, dậy sớm hơn, tập thể dục, đầu tóc buông xõa, quần áo và thắt lưng nới rộng, làm cho tinh thần và cơ thể thoải mái.

Về tinh thần

Theo quan niệm của Đông y, khí mùa Xuân thông với tạng Can, ứng với hành Mộc. Nếu chức năng của Can bị trục trặc, con người sẽ dễ bị kích động, phát sinh “nộ khí” (cáu giận). Cho nên trong cách hành xử: “Chỉ sinh mà không sát, chỉ cho mà không cướp lấy, chỉ thưởng mà không phạt”

Cho nên ngày xuân, để dưỡng tinh thần, thuận ứng với sinh khí đang nảy nở tốt tươi trong trời đất, cần giữ cho tinh thần thoải mái, vui vẻ, cởi mở, lạc quan, yêu đời. Chính vì vậy, nên thời xưa coi “tháng giêng là tháng ăn chơi”, thường tổ chức giải trí, lễ hội...

Về ẩm thực

Nên trọng dụng những đồ ăn thức uống có tính ôn ấm và bồi bổ dương khí. Mùa xuân, vạn vật phục hồi, dương khí thịnh, khí dương trong nhân thể cũng tăng lên, lúc này rất cần phải dưỡng dương.

Khí dương chính là động lực và năng lượng của sự sống. Theo đó, về mùa xuân nên dùng nhiều các thực phẩm như tỏi, gừng, hành, hẹ, hạt tiêu, quế, hồi, hạt dẻ, củ mài, thịt chó, thịt dê, thịt chim sẻ, tôm… và những đồ ăn thức uống có tính cay ấm để sinh phát dương khí.

Nên ăn nhiều đồ ngọt, ăn ít chất chua. Y học cổ truyền cho rằng, tỳ vị là gốc của hậu thiên, là nguồn sinh hoá khí huyết của cơ thể. Tỳ vị vượng thịnh thì cơ thể khỏe mạnh và sống lâu. Nhưng vào mùa xuân can khí làm chủ, can thuộc mộc, tỳ thuộc thổ.

Theo học thuyết Ngũ hành, mộc khắc thổ cho nên mùa xuân can khí vượng thịnh dễ làm hại tỳ vị, ảnh hưởng không tốt đến chức năng tiêu hóa và hấp thu của cơ thể. Dinh dưỡng học phương Đông cho rằng, năm vị quy vào năm tạng: vị chua vào can, vị ngọt vào tỳ, vị cay vào phế, vị đắng vào tâm, vị mặn vào thận.

Đồ ăn thức uống có vị ngọt có thể bổ ích cho tỳ khí, vậy nên vào mùa xuân ăn nhiều đồ ngọt để tăng cường công năng của tỳ thổ và ăn ít chất chua để giảm bớt sự vượng thịnh của can mộc.

Lời khuyên của thầy thuốc
Nguyên tắc dưỡng sinh ẩm thực trong quá trình vận dụng phải tùy người, tùy nơi và tùy lúc mà dùng. Ví như, người có bệnh đái tháo đường thì cho dù là mùa xuân cũng không nên ăn nhiều đồ ngọt, người bị tăng huyết áp không nên ăn nhiều đồ mặn, người có thể chất dương thịnh thì không nên dùng nhiều đồ cay nóng và tráng dương, người âm thịnh thì không nên dùng nhiều đồ mát lạnh và dưỡng âm, tiết trời trở lạnh thì không nên dùng nhiều đồ mát lạnh…

Ăn uống nên thanh đạm và đa dạng. Thức ăn béo ngậy thường khó tiêu, khó hấp thu và dễ gây cảm giác ngấy chán khiến người ta cảm thấy mệt mỏi, đầy bụng, chậm tiêu. Bởi vậy, về mùa xuân ăn uống cần phải thanh đạm, hạn chế ăn những đồ béo ngậy, nhiều mỡ động vật, các món ăn chiên xào, quay rán…

Đồng thời phải đa dạng hóa các đồ ăn thức uống, biết phối hợp các món ăn với nhau sao cho hợp lý và khoa học, kết hợp hài hòa giữa các thức ăn thô và tinh, khô và loãng, mặn và chay, thịt cá và rau quả… như vậy mới giúp cơ thể hấp thu được nhiều chất dinh dưỡng, tinh lực ngày xuân trở nên dồi dào.

Nên ăn nhiều rau quả tươi. Kết quả nghiên cứu cho thấy, sau một mùa đông lạnh giá cơ thể thường lâm vào tình trạng thiếu vitamin, chất khoáng, các nguyên tố vi lượng và tân dịch. Đó là nguyên nhân gây nên các chứng bệnh như viêm niêm mạc miệng, viêm mép, viêm lưỡi, quáng gà, viêm da, ho khan, viêm họng, khô miệng…

Bởi vậy, việc trọng dụng các loại rau quả tươi vốn chứa nhiều vitamin và các nguyên tố vi lượng trong chế độ ăn là hết sức cần thiết, trong đó đặc biệt chú ý dùng các loại rau, quả như cam quýt, dưa hấu, táo, chuối tiêu, rau hẹ, rau chân vịt, măng, cà rốt, củ đậu, củ mài, hạt dẻ, mã thầy, ngó sen, giá đỗ, cà chua, sắn dây, các loại nấm…

Nên ăn những loại thực phẩm có công dụng giải nhiệt bên trong. Trong y học cổ truyền, nhiệt bên trong được gọi là nội nhiệt hay uất nhiệt. Theo quan niệm của Đông y, vào mùa đông để chống chọi với giá rét người ta thường mặc nhiều quần áo, ăn uống nhiều đồ cay nóng, thậm chí dùng rượu thái quá nên cơ thể tích nhiều nhiệt bên trong, đến mùa xuân dưới tác động của phong khí bên ngoài, thứ nhiệt này có xu hướng phát tán ra bên ngoài mà sinh ra các chứng váng đầu, tức ngực, phiền muộn, tứ chi nặng nề…

Bởi thế, phép dưỡng sinh ẩm thực mùa xuân khuyên nên trọng dụng những đồ ăn thức uống có công dụng thanh trừ nội nhiệt, bổ âm để dưỡng dương như các loại dưa, củ mài, đậu đen, nước mía, nước rau má, rau diếp cá, ngó sen, rau kim châm, ngân nhĩ, hạt sen, trà hoa cúc, trà kỷ tử, ba ba, cá chạch, lươn…

Về phòng bệnh

Cần đề phòng các bệnh nhiễm khuẩn do vi khuẩn, virút gây các bệnh về đường hô hấp như cảm cúm, viêm phế quản, viêm phổi... Theo y học cổ truyền, mùa xuân hay xuất hiện các chứng bệnh “phong ôn”, “ôn dịch”...

 
 
 

Theo suckhoedoisong.vn


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Bộ trưởng Trần Hồng Hà trả lời việc cấp hàng ngàn hecta đất xây chùa Bái Đính, Tam Chúc

Bộ trưởng Bộ TN-MT Trần Hồng Hà đã có văn bản trả lời ĐBQH TP Đà Nẵng về căn cứ cho việc cấp hàng ngàn hecta đất tại Ninh Bình, Hà Nam,... để doanh nghiệp xây chùa.

Hãng bay tăng số máy bay, cơ quan quản lý lo gặp khó tài chính

(khoahocdoisong.vn) - Ngày 14/8/2019, Bamboo Airways đã được đồng ý điều chỉnh chủ trương tăng quy mô đội bay lên 30 máy bay đến năm 2023. Để đạt mục tiêu này, thách thức về tài chính đối với Bamboo Airways là vô cùng lớn.

Thái Nguyên: Chính quyền phạt vi phạm, rồi... quên thực hiện?

(khoahocdoisong.vn) - Dự án Nhà máy may Thagaco Đại Từ được xây dựng trên khu đất rộng hơn 6,5ha tại xã Bản Ngoại, huyện Đại Từ (Thái Nguyên). Dù chưa được cơ quan chức năng cấp giấy phép xây dựng, nhưng trước thực tế nhà máy vẫn xây dựng, thì phản ứng của chính quyền lại khá...yếu ớt.

Cục Hàng không cấm mang một số máy tính Macbook Pro lên máy bay dưới mọi hình thức

Cục Hàng không Việt Nam vừa ban hành Chỉ thị cấm hành khách, thành viên tổ bay mang máy tính xách tay 15-inch Macbook Pro, sản xuất và tiêu thụ từ tháng 9/2015 đến tháng 2/2017, khi đi máy bay dưới  mọi hình thức.

Nữ monitor trường Gateway: Bình tĩnh lại, tôi nhớ ra nhiều điều bất thường

Bà Quy - nữ monitor vụ bé lớp 1 trường Gateway tử vong cho biết, sau khi bình tĩnh lại, bà thấy có nhiều điều bất thường trong ngày 6/8.

Vì sao lũ quét tàn phá Quan Sơn, Thanh Hóa?

(khoahocdoisong.vn) - Không phải là địa phương có lượng mưa lớn nhất, cũng không nằm trong tâm bão, nhưng Quan Sơn (Thanh Hóa) lại là nơi có lũ quét kinh hoàng nhất. Vì sao lại như vậy?

Nạn nhân xe Phương Trang: Người văng khắp nơi, la hét thất thanh

Tất cả hành khách bị đánh thức bởi tiếng nổ lớn, sau đó là tiếng khóc, tiếng la hét vang lên trong đêm tối, máu vương vãi khắp nơi.

Mới nhất

Hãng bay tăng số máy bay, cơ quan quản lý lo gặp khó tài chính

Doanh nghiệp - Tuyết Vân - 19:07 21/08/2019
(khoahocdoisong.vn) - Ngày 14/8/2019, Bamboo Airways đã được đồng ý điều chỉnh chủ trương tăng quy mô đội bay lên 30 máy bay đến năm 2023. Để đạt mục tiêu này, thách thức về tài chính đối với Bamboo Airways là vô cùng lớn.

Miền Trung luôn có vị trí ưu tiên trong chương trình nghị sự của Chính phủ

Thời sự - Quốc Trọng - 19:05 21/08/2019
(khoahocdoisong.vn) - Chính phủ, Thủ tướng luôn coi trọng sự phát triển kinh tế-xã hội miền Trung, luôn đặt ở vị trí ưu tiên trong sổ tay chương trình nghị sự của mình, để khi lật ra là nhớ và hành động.

Không ăn rau muống nước sau mưa

Tư vấn - Hà Bình - 19:00 21/08/2019
(khoahocdoisong.vn) - Vào những đợt mưa lớn và kéo dài, đa phần rau muống nước đều phát triển rất mạnh do lúc này nước ở các ao, hồ dâng cao, các loại chất bẩn được rửa trôi chảy về

Trị chứng hơi thở có mùi hôi

Khỏe - TTND. BS cao cấp Nguyễn Xuân Hướng - 19:00 21/08/2019
(khoahocdoisong.vn) - Trong Đông y các chứng bệnh từ miệng có nhiều, như lở miệng, trong miệng lở loét, ban trắng trong miệng, hôi miệng, đắng miệng, miệng khát, lưỡi sưng... Dưới đây là một số bài thuốc trị hơi thở hôi.

Thông tắc tia sữa bằng thực phẩm

Bác sĩ của bạn - Khánh Thủy - 19:00 21/08/2019
(khoahocdoisong.vn) - Tắc tia sữa có nhiều nguyên nhân như mẹ ăn uống một số thực phẩm không tốt cho nguồn sữa, cho con bú không hết bầu sữa...

Đau đầu do phong thấp thịnh

Chữa bệnh không dùng thuốc - LY Nguyễn Văn Phúc - 19:00 21/08/2019
(khoahocdoisong.vn) - Theo y học cổ truyền đầu là nơi hội tụ mọi phần dương, nơi chứa não bộ, khí huyết của lục phủ ngũ tạng đều hội tụ ở đó nên ngoại cảm hay nội thương đều có thể gây đau đầu.

Rán cá không bị bắn dầu mỡ

Mẹo vặt - Hà Bình - 17:00 21/08/2019
(khoahocdoisong.vn) - Rán cá thế nào để dầu mỡ không bắn tung tóe, văng ra khỏi chảo? Bạn hãy thử dùng vài hạt muối trong căn bếp nhà mình để khắc phục điều này.

Canh dạ dày trị viêm đại tràng

Chữa bệnh không dùng thuốc - Thúy Nga - 17:00 21/08/2019
(khoahocdoisong.vn) - Trên cơ sở học thuyết lấy tạng bổ tạng và những tác dụng “dược lý” của dạ dày lợn, khi bị viêm đại tràng mạn tính có thể dùng món ăn này để trị liệu.

Công nghệ làm ngọt nước tinh khiết

Khoa học - Hà Bình - 17:00 21/08/2019
(khoahocdoisong.vn) - Nhóm nghiên cứu của Công ty TNHH Công nghệ lọc nước Việt Úc đã nghiên cứu thành công công nghệ lọc và làm ngọt nước tự nhiên nhằm nâng cao chất lượng nước uống tinh khiết và tăng tuổi thọ cho thiết bị xử lý nước.

Thịt lợn hữu cơ không bổ dưỡng hơn

Tư vấn - Hà Bình - 16:30 21/08/2019
(khoahocdoisong.vn) - Thịt lợn sạch là thịt phải đạt đủ 3 tiêu chuẩn sạch về lí học, hóa học và sinh học.

Hydrogel dẫn điện mở ra chân trời mới cho các thiết bị phục vụ con người

Công nghệ - Thái Bằng - 16:02 21/08/2019
(khoahocdoisong.vn) - Một trong những thách thức lớn nhất của việc thiết kế các thiết bị điện tử có thể đeo trên người được là vấn đề cung cấp năng lượng để hoạt động. Nhiều thiết bị phải mềm và đàn hồi, nhưng vẫn có thể trở lại hình dạng ban đầu sau khi chịu lực.

Cục Hàng không cấm mang một số máy tính Macbook Pro lên máy bay dưới mọi hình thức

Thời sự - Châu Như Quỳnh - 15:52 21/08/2019
Cục Hàng không Việt Nam vừa ban hành Chỉ thị cấm hành khách, thành viên tổ bay mang máy tính xách tay 15-inch Macbook Pro, sản xuất và tiêu thụ từ tháng 9/2015 đến tháng 2/2017, khi đi máy bay dưới  mọi hình thức.

Nữ monitor trường Gateway: Bình tĩnh lại, tôi nhớ ra nhiều điều bất thường

Thời sự - Văn Huế - 15:29 21/08/2019
Bà Quy - nữ monitor vụ bé lớp 1 trường Gateway tử vong cho biết, sau khi bình tĩnh lại, bà thấy có nhiều điều bất thường trong ngày 6/8.

Bộ trưởng Trần Hồng Hà trả lời việc cấp hàng ngàn hecta đất xây chùa Bái Đính, Tam Chúc

Thời sự - Hoàng Đan - 15:21 21/08/2019
Bộ trưởng Bộ TN-MT Trần Hồng Hà đã có văn bản trả lời ĐBQH TP Đà Nẵng về căn cứ cho việc cấp hàng ngàn hecta đất tại Ninh Bình, Hà Nam,... để doanh nghiệp xây chùa.

Thiếu gia Tô Công Lý hưởng lợi gì ngoài vốn ưu đãi xây nhà máy rác?

Pháp luật - Việt Tường - 15:14 21/08/2019
Ngoài việc nhận ưu đãi 50% vốn đầu tư nhà máy xử lý rác thải, Công ty Công Lý còn được tỉnh Cà Mau hỗ trợ chi phí xử lý mỗi tấn rác là 350.000 đồng.
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO