--Quảng cáo---
--Quảng cáo---

Nuôi trẻ khỏe mạnh từ trong bụng mẹ

BS.CKII. ĐỖ THỊ NGỌC DIÊP - 07:51 31/03/2019

Các nghiên cứu khoa học cho thấy tình trạng sức khỏe, dinh dưỡng của bà mẹ có ảnh hưởng trực tiếp đến con từ khi còn là bào thai đến khi trẻ trưởng thành.

Chế độ dinh dưỡng, vận động, nghỉ ngơi hợp lý, đầy đủ sẽ giúp thai nhi phát triển tối ưu, bà mẹ đủ sức khỏe để sinh con, nuôi dưỡng và chăm sóc con.

Nhiều hoạt động, nhiều chương trình hỗ trợ chăm sóc sức khỏe người dân nói chung và phụ nữ tuổi sinh đẻ, phụ nữ mang thai nói riêng, đem lại nhiều kết quả. Ngày nay, mặc dù kiến thức dinh dưỡng đã được các thai phụ quan tâm, tuy nhiên tình trạng thiếu năng lượng, thiếu vi chất vẫn còn phổ biến và đây là nguyên nhân chính dẫn đến trẻ sơ sinh có cân nặng thấp.

Các yếu tố nguy cơ của tình trạng trẻ sơ sinh có cân nặng thấp bao gồm tình trạng dinh dưỡng kém của bà mẹ trước và trong khi mang thai; tuổi quá trẻ khi sinh con và kết hôn, đặc biệt là sinh con dưới 23 tuổi; khoảng cách giữa các lần sinh ngắn, dưới 2 năm; bà mẹ lao động nặng quá mức trong thời gian mang thai và tăng cân không đủ trong thời gian mang thai.

Thời kỳ trẻ còn trong bào thai, dinh dưỡng của trẻ phụ thuộc vào dinh dưỡng của mẹ. Nguồn dinh dưỡng từ mẹ sẽ theo máu qua nhau thai đến cung cấp cho con. Dinh dưỡng đầy đủ sẽ giúp mẹ có sức đề kháng tốt tránh mắc bệnh, đủ sức để sinh con, mau phục hồi sức khỏe sau sinh, có đủ sữa cho con bú.

Mẹ được dinh dưỡng tốt từ trước và trong khi mang thai giúp con không bị suy sinh dưỡng bào thai, suy thai, chậm phát triển tâm thần, vận động.

Nuôi trẻ khỏe mạnh từ trong bụng mẹẢnh minh họa

Đảm bảo năng lượng và các chất dinh dưỡng chính

Nhu cầu năng lượng

Nhu cầu năng lượng trung bình ở phụ nữ 2.200 kcal/ngày. Phụ nữ mang thai trong ba tháng giữa cần tăng nhu cầu năng lượng thêm 360 kcal/ngày, ba tháng cuối cần thêm 475 kcal/ngày. Cung cấp đủ nhu cầu năng lượng trong quá trình mang thai để đảm bảo tăng cân cho bà mẹ

Tốc độ tăng cân nên duy trì ở mức 0,4kg/tuần trong 3 tháng giữa và 3 tháng cuối thai kỳ đối với phụ nữ có cân nặng bình thường trước khi mang thai, tăng 0,5kg/tuần đối với phụ nữ có cân nặng thấp và 0,3kg/tuần đối với phụ nữ thừa cân.

Chất đạm: Chất đạm cần thiết để xây dựng bào thai, nhau thai, mô cơ thể mẹ. Nên ăn các thực phẩm giàu chất đạm như thịt cá, trứng, sữa, các loại đậu.

Chất béo: Chất béo cần thiết cho xây dựng màng tế bào và hệ thống thần kinh của thai nhi, cung cấp năng lượng và giúp hấp thu các vitamin tan trong dầu cho mẹ. Phụ nữ có thai cần lipid ở mức cao hơn bình thường

Nên sử dụng cả acid béo no và không no. Acid béo no (có nhiều trong mỡ động vật, dầu dừa, dầu cọ) nhưng không nên dùng quá 10% năng lượng khẩu phần. Tăng cường sử dụng dầu thực vật (dầu nành, dầu đậu phộng, dầu mè, mỡ cá) để cung cấp nhiều acid béo không no.

Đảm bảo vitamin và các khoáng chất

Nhu cầu của nhiều vitamin và khoáng chất tăng lên khi phụ nữ mang thai.

Canxi

- Canxi cần cho thai nhi xây dựng bộ xương và tạo răng. Nhu cầu canxi hàng ngày ở phụ nữ mang thai cần tăng thêm 300mg/ngày đạt 1.000mg/ ngày

- Thực phẩm chứa nhiều canxi như sữa và các sản phẩm từ sữa, cá, đậu, rau xanh. Sữa và các sản phẩm từ sữa như sữa chua, phomai, kem là nguồn cung cấp canxi tốt cho cơ thể

Acid folic

- Acid folic cần thiết cho sự phát triển bình thường của cơ thể. Thiếu acid folic ở phụ nữ có thai dễ gây ra thiếu máu dinh dưỡng đại hồng cầu và gây dị tật ống thần kinh ở thai nhi.

- Acid folic có nhiều trong các loại rau có lá, bắp cải, măng tây, bông cải xanh và trắng, cam, chuối, thận, trứng

- Nhu cầu acid folic ở phụ nữ mang thai cần cao hơn bình thường: 600µg/ngày.

- Hiện nay, viên bổ sung acid folic cho phụ nữ mang thai 400µg/ngày được áp dụng rộng rãi trên thế giới. Cần lưu ý phải uống bổ sung sớm ngay khi phát hiện có thai và liên tục đến tuần thứ 12.

Vitamin A

- Cơ thể mẹ cần có một lượng vitamin A dự trữ đủ để cung cấp cho con và tăng sức đề kháng cho mẹ. Nhu cầu vitamin A của phụ nữ mang thai cao hơn bình thường, 800µg/ngày. Tuy nhiên nếu phụ nữ mang thai tiêu thụ quá nhiều vitamin A có thể gây quái thai.

- Vitamin A có nhiều trong các thực phẩm từ nguồn gốc động vật: gan, lòng đỏ trứng, bơ, sữa, thịt… rau quả có màu xanh, màu vàng, đỏ.

Vitamin D

- Vitamin D cần thiết cho sự hấp thu canxi và phospho, góp phần cấu tạo xương. Thiếu vitamin D sẽ dẫn tới nhuyễn xương, co giật do hạ canxi máu, loãng xương.

- Nguồn cung cấp vitamin D quan trọng cho cơ thể (80%) là do sự tổng hợp trong da dưới tác dụng của ánh nắng mặt trời.

- Thực phẩm có nguồn gốc động vật giàu vitamin D là gan cá, trứng, bơ, sữa, các loại cá béo.

Vitamin B1

- Phụ nữ mang thai cần được cung cấp đủ vitamin B1 để phòng tránh bệnh tê phù.

- Nhu cầu vitamin B1 sẽ được đáp ứng khi sử dụng gạo không xay xát trắng quá, chế độ ăn nhiều hạt họ đậu. Những thực phẩm thiếu vitamin B1 là các loại đã qua chế biến ví dụ như gạo xát quá trắng, các loại ngũ cốc, dầu mỡ tinh chế và rượu. Thực phẩm giàu vitamin B1 là thịt heo, các loại hạt đậu, rau, các loại sản phẩm từ nấm mốc, men, một số loài cá.

Nuôi trẻ khỏe mạnh từ trong bụng mẹTối thiểu phải khám thai được 3 lần trong thai kỳ

Lưu ý nhóm vi chất

Sắt: Sắt rất cần thiết cho cả mẹ lẫn con. Thức ăn nguồn gốc động vật như thịt, gan động vật chứa lượng sắt tương đối cao và dễ hấp thu. Một số thực phẩm chế biến sẵn được tăng cường sắt như bột dinh dưỡng, bột mì… cũng là nguồn cung cấp sắt quan trọng trong phòng chống thiếu máu.

Iốt: Iốt có vai trò rất quan trọng đối với phụ nữ mang thai. Thiếu iốt ảnh hưởng đến sự phát triển của bào thai. Phụ nữ mang thai thiếu iốt có nguy cơ sảy thai, thai chết lưu, sinh non, trẻ sinh ra sẽ bị chậm phát triển trí tuệ do tổn thương não, cân nặng sơ sinh thấp, ngoài ra dễ bị các khuyết tật bẩm sinh như liệt tay chân, nói ngọng, điếc, câm, lé. Thiếu iốt dẫn đến tăng tỷ lệ tử vong chu sinh.

Thực phẩm giàu iốt là cá biển, rong biển. Sử dụng muối ăn có bổ sung iốt là giải pháp chính để phòng chống các rối loạn do thiếu hụt iốt. Nhu cầu iốt ở phụ nữ mang thai cần cao hơn bình thường, 200µg/ngày.

Xử lý vấn đề thường gặp

- Phụ nữ có thai không nên kiêng khem. Bữa ăn cần thực phẩm đa dạng, hàng ngày nên dùng tối thiểu khoảng 15 loại thực phẩm khác nhau để có thể cung cấp đủ các chất dinh dưỡng. Nên ăn nhiều rau quả vì ngoài vitamin và khoáng chất còn cung cấp chất xơ phòng chống táo bón.

- Không nên dùng các loại kích thích như rượu, cà phê, thuốc lá. Hạn chế gia vị như ớt, hạt tiêu, tỏi, dấm. Chọn các loại thực phẩm tươi, sạch, có giá trị dinh dưỡng cao, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Nếu bị nghén nên chia nhỏ bữa ăn và rải đều trong ngày.

- Phụ nữ có thai nên làm việc theo khả năng, không được làm việc quá sức. Tránh làm việc ở trên cao và ngâm mình dưới nước. Nên nghỉ giải lao trong thời gian làm việc. Tháng cuối thai kỳ cần nghỉ ngơi để mẹ có sức và con tăng cân. Nên vận động nhẹ nhàng bằng cách làm việc nhà, không nên nghỉ ngơi thụ động.

- Đảm bảo ngủ mỗi ngày ít nhất 8 giờ, nên ngủ trưa 30 phút đến 1 giờ; giữ cuộc sống tinh thần thoải mái, tránh căng thẳng, lo âu phiền muộn. Hạn chế đi xa. Giữ môi trường sống trong lành, thoáng đãng, tránh khói thuốc lá, bụi.

- Khám thai định kỳ hàng tháng tại các cơ sở y tế, tối thiểu phải khám thai được 3 lần trong thai kỳ. Khám thai ngay nếu có các biểu hiện bất thường như xuất huyết âm đạo, đau bụng từng cơn, đau bụng dữ dội, thai ít máy hoặc không máy…

- Khám vú và lưu ý phát hiện bất thường núm vú như núm vú ngắn, núm vú thụt để có hướng dẫn bà mẹ cách chăm sóc để tạo điều kiện nuôi con bằng sữa mẹ.

- Chích ngừa phòng chống uốn ván đủ 2 mũi.

- Thiếu máu thiếu sắt: Thường xảy ra từ 3 tháng giữa, nhất là 3 tháng cuối thai kỳ. Chương trình phòng chống thiếu máu dinh dưỡng: Uống viên sắt bổ sung với hàm lượng Sắt nguyên tố 60mg và 400µg acid folic. Uống mỗi ngày 1 viên liên tục từ khi phát hiện có thai cho đến 1 tháng sau khi sinh. Uống giữa các bữa ăn, không uống kèm với sữa, nước trà, cà phê.

- Khó tiêu: Do áp lực của tử cung lên hệ tiêu hóa. Nên chia nhỏ bữa ăn, không ăn no trước khi đi ngủ. Ăn chậm, ngồi thẳng khi ăn.

- Táo bón: Xảy ra ở khoảng 30 - 40% phụ nữ có thai. Nên uống nhiều nước (8 ly/ngày), ăn thức ăn có nhiều chất xơ.

- Nôn ói: Thường xảy ra vào tuần 6 - 16. Nên tránh thức ăn có mùi. Dùng thức ăn có nhiều bột đường, ít chất béo. Sáng sớm ngủ dậy nên uống một ly nước nóng với bánh mì, bánh quy.

 
 
 

(0) Bình luận
Nổi bật Khoa học & Đời sống
Khởi tố vụ án ‘Chiếm đoạt tài liệu bí mật’ liên quan hai cán bộ UBND Hà Nội
Thời sự- X.A - 19:30 16/07/2020
Ngày 16/7, Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an đã ra quyết định khởi tố vụ án liên quan hai cán bộ UBND TP Hà Nội và một cán bộ C03 Bộ Công an.
--Quảng cáo---
--Quảng cáo---
--Quảng cáo---
  • Người dân lại chặn xe vào bãi rác Nam Sơn
    Thời sự- Mỹ Hà - 07:35 16/07/2020
    Người dân gần bãi rác Nam Sơn ở huyện Sóc Sơn, Hà Nội tiếp tục chặn xe rác sau nhiều lần không thỏa thuận được mức đền bù di dời.
  • Đoàn kết, dân chủ, đổi mới làm nên sức mạnh của Đảng bộ LHH Việt Nam
    Thời sự- Tô Hội (thực hiện) - 07:00 16/07/2020
    (khoahocdoisong.vn) - Theo TS Phạm Văn Tân, Bí thư Đảng ủy, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (LHH Việt Nam), với đặc thù riêng như phần lớn đảng viên được đào tạo cơ bản, có trình độ cao về chuyên môn, nghiệp vụ, lý luận chính trị, có kinh nghiệm hoạt động thực tiễn; nhiều đồng chí đã từng giữ cương vị lãnh đạo, quản lý cấp cao của Đảng, Nhà nước và các tổ chức xã hội ở Trung ương… Đảng bộ LHH Việt Nam không ngừng lớn mạnh và trưởng thành.
  • Chi bộ Cơ quan Tổng hội Địa chất Việt Nam: Góp phần xây dựng Đảng bộ vững mạnh
    Thời sự- Nguyễn Đồng Hưng - 07:00 16/07/2020
    (khoahocdoisong.vn) - Chi bộ cơ quan Tổng hội Địa chất Việt Nam được thành lập từ năm 1998. Nhiệm vụ chính trị trọng tâm của Chi bộ là tập hợp các Đảng viên hoạt động trong Cơ quan và các tổ chức Tổng hội Địa chất Việt Nam dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Đảng ủy LHH Việt Nam để tổ chức thực hiện các chủ trương chính sách của Đảng và Pháp luật của Nhà nước.
  • Khối tài sản khổng lồ của ba mẹ con cựu Thứ trưởng Hồ Thị Kim Thoa
    Thời sự- Hạnh Nguyên - 06:53 16/07/2020
    Cựu Thứ trưởng Bộ Công Thương Hồ Thị Kim Thoa từng lọt top những người phụ nữ giàu nhất Việt Nam. Còn hai ái nữ của bà Thoa không chỉ sở hữu số cổ phiếu khủng mà còn đang nắm chức vụ quan trọng tại CTCP Bóng đèn Điện Quang.
  • Đại tá Vũ Hoài Bắc tái đắc cử Bí thư Đảng bộ Công an Trà Vinh
    Thời sự- Minh Anh - 06:42 16/07/2020
    Gần 200 đại biểu đã bầu trực tiếp Bí thư Đảng bộ Công an tỉnh Trà Vinh. Đại tá Vũ Hoài Bắc, Giám đốc Công an tỉnh này, tái đắc cử bí thư.
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO