Thứ 3, 18/12/2018
Đường dây nóng: 0327 216 216

Những pho sử sống ở làng Giàu

Dọc đường - 17/04/2018 07:21
Những pho sử sống ở làng Giàu
Những pho sử sống ở làng Giàu khiến ta thêm yêu thêm ngôi làng cổ, yêu thêm văn hóa làng xã. Để mỗi khi có người đến tìm hiểu để viết về làng đều tìm đến những người như họ.

Đình làng Phù Lưu (Làng Giàu, Từ Sơn, Bắc Ninh)

Đọc truyện ngắn Làng của nhà văn Kim Lân, tôi cứ tự hỏi tại sao ông Hai có thể yêu cái làng của mình đến thế. Về thăm làng Phù Lưu (làng Giàu, Từ Sơn, Bắc Ninh), đi trên con đường lát đá xanh nổi tiếng đó, trò chuyện với những người dân nơi đây, mới hiểu vì sao họ lại yêu và tự hào về làng mình đến vậy.

Con đường đá xanh nổi tiếng

Theo con đường vào đền Đô to đẹp, rẽ về bên tay trái là phố Phù Lưu. Làng giờ đã lên phố, nhà cửa khang trang, sầm uất, nhưng vẫn giữ được con đường lát đá xanh nổi tiếng mà nhà văn Kim Lân đã tả «Đường trong làng toàn lát đá xanh, trời mưa trời gió tha hồ đi khắp đầu làng cuối xóm, bùn không dính đến gót chân. Tháng năm, ngày mười phơi rơm, phơi thóc thì tốt thượng hạng, không có lấy một hạt thóc đất».

Con đường chính trong làng với 4 hàng đá xanh.

Con đường chính trong làng được lát 4 hàng đá, hai bên là gạch đỏ lát nghiêng. Rẽ vào các ngõ là đường lát 2 hàng đá, hai bên cũng lát gạch đỏ. Giờ chẳng còn rơm, thóc để mà phơi trên con đường sạch bong ấy, nhưng đi lại trên con đường đá mát rượi ấy, quả là thú.

Đường đá trong làng đều là đường thoát, tức là có thể thông nhau và thoát ra ngoài qua 6 cổng làng. Gọi là cổng nhưng không bao giờ có cánh cửa, không đóng bao giờ. Có quy chuẩn rõ ràng để khách đến cứ theo đường đá là đi được khắp làng còn khi nào thấy đường lát gạch là biết đã vào ngõ cụt.

Các cụ trong làng cho biết, con đường đá được khởi công xây dựng năm 1933 do cụ Hoàng Thúy Chi, lúc đó là quan Tổng trấn tỉnh Bắc Giang khởi xướng. Và 10 năm mới làm xong. Đá này được mua từ Đông Triều (Quảng Ninh), nghe nói thời đó giá mỗi viên đá tương đương khoảng 30kg gạo.

Trải qua gần thế kỷ, đá đã mòn cả đi, nhưng vẫn bền chắc. Thời Pháp thuộc, đường bị phá hỏng nhiều. Sau này, có ý kiến muốn bê tông hóa, nhưng các cụ đã kiên quyết giữ con đường đá, chỉ sửa chữa, phục hồi những chỗ hư hỏng.

Ông Lê Trần Lợi, thủ từ đình Phù Lưu cho biết, năm 1933, cùng lúc làm con đường đá này, làng khởi công 3 công trình nữa: trùng tu đình, thay nền gỗ bằng nền đá, cùng loại với đá làm đường; xây Hương Hiền từ, tức là văn chỉ thờ những người đỗ đạt trong làng; và Hương học đường, là trường học của làng để con em trong làng đến học, nhưng tiếc là đến nay Hương học đường không còn dấu tích nữa.

Tình quê sâu nặng

Có một người cũng yêu cái làng Phù Lưu của mình không kém ông Hai, đó là dịch giả Hoàng Thúy Toàn. Nói về làng mình, ông say sưa kể: Quê tôi là một làng rất đẹp, làng Giầu (Phù Lưu, Bắc Ninh). Làng tôi có nhiều luật lệ rất hay. Những người ở nơi khác đến, nhưng vẫn giữ được cái nếp ấy bởi vì mọi người chung tay, thấy cái gốc có rồi, một cái làng khang trang như thế này mình đến thì mình làm cho nó đẹp thêm.

Lần này về, tôi cũng được đến thăm nhà lưu niệm văn học Nga của ông. Ông bảo, cũng nhờ địa phương cho mượn nhà, được bà con xung quanh giúp đỡ trông nom nên mới làm được. Mỗi lần về quê ông lại mang thêm về những hiện vật, những người bạn, để có thêm nhiều người hiểu và yêu cái làng của ông.

Từ nhà Lưu niệm văn học Nga đi thêm một đoạn nữa là đến ngõ Văn Chỉ, nơi có Hương Hiền từ, cạnh đó là nhà lưu niệm nhà văn Kim Lân, cũng do địa phương cấp đất và gia đình tự xây dựng. Những người con của Phù Lưu, dù có đi đâu, vẫn nhớ về làng, vẫn lưu dấu ấn của mình ở làng.

Ông Lê Trần Thúy (84 tuổi), một trong những cụ cao niên của làng, là đời thứ 18 sống ở đây. Trước đây ông công tác tại Viện thiết kế, bộ Thủy lợi, sống bên Hà Nội nhưng năm nào cũng về quê ăn Tết.

Còn khi nghỉ hưu thì về sống hẳn ở quê. Bởi vì quê hương là căn cốt từ ngày xưa, cái tình quê rất sâu nặng. Ai sinh ra cũng có quê cha đất tổ, cũng có quê hương gắn bó với những kỷ niệm đầu đời, không thể xa dời được. Nhất là khi quê mình lại đẹp đến thế, hay đến thế.

Làng Phù Lưu là làng mở, vì gần chợ, gần đường xá, dân lại nhiều người buôn bán… nên không bó kín như những làng thuần nông. Vì thế nên tiếp thu được những cái mới.

Một trong những nét văn hóa của người Phù Lưu là luôn thích nghi với thời đại, không bảo thủ, cổ hủ. Trước năm 1945, Phù Lưu là nơi buôn bán sầm uất, là chợ đầu mối.

Nhiều người nói, Phù Lưu chỉ thua thành phố ở chỗ không có nước máy và không có ánh sáng điện. Nhưng thay vào đó dân ở đây nhà nào cũng đào giếng để có nước sạch. Còn ở các góc đường thì người ta dựng các cột đèn và tối thì đốt đèn lên để đường sá sáng sủa, tiện đi lại.

Những nếp xưa còn giữ

Là người cao tuổi trong làng, theo ông Thúy thì ngày nay những chất quê, những nét xưa cũ, những nét rất riêng ấy của làng đã phôi phai, đã mất đi nhiều rồi. Nên thế hệ những người như ông nhìn thấy mà tiếc lắm.

Ví dụ như cách ăn mặc, khi xưa các cụ đã dạy ra khỏi cổng nhà mình là phải ăn mặc đàng hoàng. Giao tiếp với mọi người phải xét mình ở vị trí nào để đi đứng, ăn nói, để ngồi cho đúng chỗ.

Nhưng ngày nay lớp trẻ sống rất khác. Thế nên cố giữ được đến đâu thì giữ thôi. Trong gia đình chỉ cố dạy dỗ con cháu dù có làm gì, có đổi thay thế nào cũng phải nhớ uống nước nhớ nguồn, nhớ rằng cây phải có gốc.

Được cái, một số nếp sống văn hóa vẫn giữ được nhờ có những quy định rất cụ thể. Đó là khi nhà nào có đám hiếu thì không tổ chức cỗ bàn ăn uống, mà chỉ đến khi 49 ngày mới làm cỗ. Mỗi khi nhà ai có việc tang, cả làng từ già trẻ lớn bé, thân, sơ… đều đến tiễn đưa. Đó cũng là một nét gắn bó tình làng nghĩa xóm không đổi thay.

Đặc biệt, truyền thống hiếu học của làng vẫn được duy trì và phát huy. Cùng với việc động viên, khen thưởng của mỗi dòng họ đối với con cháu, thì bao năm nay trong làng vẫn duy trì tiếng trống khuyến học.

Tức là tối tối (trừ thứ 7, chủ nhật), vào lúc 7h30, là loa truyền thanh lại phát thông báo đã đến giờ tự học, đề nghị phụ huynh tắt tivi để các cháu học sinh ngồi vào bàn học…Chỉ một việc làm đơn giản như thế nhưng đã tạo thành nếp, thành thói quen, khiến việc học được tất cả mọi người quan tâm.

Dẫn tôi ra Văn chỉ của làng, ông Thúy bảo văn bia ở đây ghi tên các vị đỗ đạt và có công với làng. Nhưng khi tôi thắc mắc, tại sao đến đời nay lại không ghi tiếp những người có học hàm học vị hoặc có cống hiến cho đất nước, thì ông chỉ cười, bảo, có lẽ vì chưa có tiêu chí nên chưa đưa vào được.

Ông cũng trăn trở với việc làm sử làng. Mỗi dòng họ đều có những ghi chép riêng, nhưng chưa có người tập hợp để làm một bộ sử đầy đủ về lịch sử, văn hóa của làng.

Mỗi khi có người đến tìm hiểu để viết về làng đều tìm đến những người cao niên như ông Thúy. Họ vừa là những pho sử sống của làng, vừa là những người yêu làng, yêu văn hóa làng.

Không chỉ có con đường đá hay những kiến trúc đình chùa, mà điều khiến những người dân Phù Lưu yêu quý làng của họ đến vậy, chính là văn hóa làng.

Tuệ Minh


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Cách trị mất ngủ người già

(khoahocdoisong.vn) - Theo đông y mất ngủ là do tâm hư, thận âm hư hoặc can khí mất kết. Ngoài ra mất ngủ còn do ảnh hưởng của một số bệnh lý khác. Bệnh không được điều trị dứt điểm dẫn đến mạn tính, mất ngủ triền miên, ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe và cuộc sống.

Chẩn đoán giới tính bằng bắt mạch

(khoahocdoisong.vn) - Nhiều chị em chẩn đoán giới tính bằng bắt mạch. Tuy nhiên, đây là biện pháp cấm và không chính xác.

Thực phẩm phòng ung thư đại tràng

(khoahocdoisong.vn) - Số người mắc ung thư đại tràng đứng thứ 5 trong số các loại ung thư. Những thực phẩm sau giúp phòng chống ung thư đại trực tràng.

Dinh dưỡng cho bệnh cam

(khoahocdoisong.vn) - Bệnh cam hay gặp ở trẻ em dưới 5 tuổi. Khi bị cam trẻ thường gầy yếu, chân tay bé, bụng to, tóc khô vàng hay gãy, cơ nhẽo, ăn kém, ngủ chập chờn…

Dược phẩm Tâm Bình – Doanh nghiệp tiêu biểu vì người lao động năm 2018

(khoahocdoisong.vn) - Dược phẩm Tâm Bình vinh dự là một trong 60 doanh nghiệp xuất sắc nhận danh hiệu cao quý: Doanh nghiệp tiêu biểu vì người lao động năm 2018.

Polyp dây thanh quản có nguy hiểm?

(khoahocdoisong.vn) - Polyp dây thanh quản ảnh hưởng đến giọng nói, nếu không điều trị dứt điểm có thể dẫn đến khàn tiếng kéo dài.

“Khôn ăn cái, dại ăn nước”

(khoahocdoisong.vn) - Khi ninh thịt, ninh xương các chất bổ béo đã ra hết vào nước, nên chỉ cần ăn nước là đủ chất, lại dễ ăn, dễ tiêu hóa… Theo các chuyên gia dinh dưỡng, câu đúc kết của các cụ là không sai.

Mới nhất

Cách trị mất ngủ người già

Sức khỏe A-Z - Thúy Nga - 19:30 18/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Theo đông y mất ngủ là do tâm hư, thận âm hư hoặc can khí mất kết. Ngoài ra mất ngủ còn do ảnh hưởng của một số bệnh lý khác. Bệnh không được điều trị dứt điểm dẫn đến mạn tính, mất ngủ triền miên, ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe và cuộc sống.

Người cao tuổi dễ mắc bệnh bởi “ngày nóng đêm lạnh”

Sức khỏe A-Z - BS. NGUYỄN QUỐC DUY - 18:35 18/12/2018
(Khoahocdoisong.vn) - Thời tiết thay đổi bất thường, sáng nắng chiều se lạnh của TP.HCM nói riêng và miền Nam nói chung trong những ngày cuối năm khiến người già và trẻ nhỏ dễ bị mắc bệnh đường hô hấp, tim mạch và đau xương khớp.

Dinh dưỡng cho bệnh cam

Chữa bệnh không dùng thuốc - BS Kim Lan, nguyên cán bộ Bệnh viện Châm cứu T.Ư - 18:32 18/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Bệnh cam hay gặp ở trẻ em dưới 5 tuổi. Khi bị cam trẻ thường gầy yếu, chân tay bé, bụng to, tóc khô vàng hay gãy, cơ nhẽo, ăn kém, ngủ chập chờn…

Bếp gas mini an toàn

Ý tưởng sáng tạo - Thu Hà - 18:32 18/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Việc sử dụng bếp gas tiềm ẩn nhiều rủi ro, nhất là bếp gas mini. Từ thực tế này Châu Thế Khanh, học sinh trường THCS Võ Thị Sáu, Châu Thành A, Hậu Giang đã tạo ra bếp gas mini an toàn.

Chẩn đoán giới tính bằng bắt mạch

Gia truyền trị bệnh - P.H - 18:31 18/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Nhiều chị em chẩn đoán giới tính bằng bắt mạch. Tuy nhiên, đây là biện pháp cấm và không chính xác.

Thực phẩm phòng ung thư đại tràng

Món ăn bài thuốc - Lương y Phan Thị Thạnh - 18:31 18/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Số người mắc ung thư đại tràng đứng thứ 5 trong số các loại ung thư. Những thực phẩm sau giúp phòng chống ung thư đại trực tràng.

Vinaconex bị truy thu và phạt gần 5 tỷ đồng tiền thuế

Câu chuyện doanh nhân - 14:15 18/12/2018
(Khoahocdoisong.vn) - Trong đó riêng thuế TNDN tăng thu qua kiểm toán Nhà nước năm 2017 gần 3,9 tỷ đồng.

Nội soi ống mềm - phương pháp mới chữa nói ngọng ở trẻ em

Sức khỏe A-Z - 14:14 18/12/2018
(Khoahocdoisong.vn) - Ngày 18/12, tại Bệnh viện Nhi Trung ương đã diễn ra lễ trao tặng tài trợ thiết bị nội soi ống mềm từ Đài Loan. Theo các bác sĩ, nội soi ống mềm sẽ giúp tìm nguyên nhân vì sao trẻ nói ngọng, phát âm sai để có hướng can thiệp kịp thời.

Nhức nửa đầu: Dùng thuốc gì?

Sức khỏe A-Z - DS.CKII. BÙI VĂN UY - 14:12 18/12/2018
(Khoahocdoisong.vn) - Migraine xảy ra không thường xuyên, chỉ kéo dài trong khoảng một vài giờ, một vài ngày, có cơn đau dữ dộị, kèm theo nôn, lại không chữa khỏi, có khi kéo dài hàng chục năm. Do đó, làm cho năng suất lao động kém, chất lượng cuộc sống giảm sút, chi phí chữa bệnh khá lớn.

Các quy tắc cần biết trước khi dùng chế phẩm bổ sung

Sức khỏe A-Z - 14:09 18/12/2018
(Khoahocdoisong.vn) - Các chế phẩm bổ sung dinh dưỡng, thực phẩm chức năng, thực phẩm chữa bệnh có thể rất có lợi khi được dùng đúng cách.

Ăn quán bình dân buổi hẹn đầu, bạn gái đòi chia tay

Nhìn qua khe cửa - Tri Giao - 14:06 18/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Trời mưa, tiện tôi rẽ luôn vào quán cơm gần nhất. Không ngờ, chỉ vì việc ăn quán bình dân buổi hẹn đầu tiên, mà bạn gái đòi chia tay tôi.

Sử dụng thiết bị sưởi đúng cách

Khoa học thường thức - Bảo Khánh - 14:04 18/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Sưởi ấm thế nào để vừa tiết kiệm điện, vừa an toàn, không để xảy ra chập, cháy… là những câu hỏi không dễ trả lời. Các chuyên gia sẽ đưa ra những lời khuyên để bạn vượt qua mùa đông giá rét trong ấm áp.

Son dưỡng có nguy cơ gây ung thư?

Mẹo làm đẹp - Bảo Khánh - 14:00 18/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Thành phần dầu bão hòa hydrocacbon khoáng có trong một số loại son dưỡng có khả năng gây ung thư cho người sử dụng là thông tin khiến không ít chị em giật mình.

Dưỡng trắng da siêu tốc bào mòn da

Khoa học thường thức - Bảo Khánh - 13:57 18/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Theo các chuyên gia, chị em không nên mù quáng chạy theo trào lưu làm trắng da siêu tốc để rước họa cho sức khỏe, thậm chí là có thể dẫn đến ung thư da.

Nguy cơ "siêu dự án" phá danh thắng Chùa Hương

Khoa học thường thức - Tô Hội - 13:30 18/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Theo các chuyên gia, việc đầu tư phát triển du lịch tâm linh ở chùa Hương là tốt, nếu vẫn giữ được hệ sinh thái nơi đây. Ngược lại, nếu làm không cẩn trọng, 1 trong 3 lá phổi của Hà Nội có thể sẽ bị phá nát.
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO