Thứ 4, 27/03/2019
Đường dây nóng: 0327 216 216

Nhà giàu và cướp

Đi và suy ngẫm - 16/03/2019 13:33
Nhà giàu và cướp
Điều tôi mang về sau chuyến đi tới Nam Phi là câu nói của bác tài chúng tôi đã thuê suốt hành trình. Tóc xoăn, da đen nháy, chỉ đôi mắt to nổi bật trên khuôn mặt thường xuyên cúi xuống, ông nói: “Người nghèo ở xứ này bây giờ khổ lắm”.

Tôi hỏi tại sao, ông giải thích, rằng chế độ nô lệ được xóa bỏ vào năm 1883 ở Nam Phi và người da đen được giải phóng. Tự do cho con người đã có mặt ở đất nước này hơn một thế kỷ, nhưng với ông, đời sống của người nghèo chưa thay đổi bao nhiêu.

Những ai từng sang Nam Phi sẽ chung một cảm nhận khó quên: Sự hùng vĩ của thiên nhiên, sự xa hoa giàu có của nhóm người thượng lưu không thể tách rời vẻ khốn khó, lầm than của người nghèo. Trong nhận định của World Bank, đây là quốc gia thuộc nhóm bất bình đẳng lớn nhất thế giới.

Dọc theo các bãi biển và đại lộ là hai bức tranh đối nghịch. Một bên là những tòa nhà sơn trắng nguy nga nằm giữa những cánh đồng nho trải dài ngút mắt của các ông chủ. Ngay cạnh đó, những túp lều rách rưới tạm bợ với diện tích chỉ khoảng 5 mét vuông cho một gia đình nối nhau kéo dài hàng chục cây số. Bức tường kiên cố trên hai mét chia đôi hai mảng đời hoàn toàn trái ngược. Đi trên đại lộ, tôi liên tục nhìn thấy những người đàn ông da đen đang đứng ven đường hoặc giữa các ngã tư, tay cầm tấm bìa với dòng chữ "các con tôi cần thức ăn, tôi cần việc làm".

Sau lưng là hàng rào điện ngăn chính những người như họ trèo vào trộm cắp trong cánh đồng của người giàu. Tôi nghĩ, đời nào mà những người phụ nữ chân đất đội củi trên đầu, người đàn ông chầu chực vệ đường kia chạm tới được dù là một viên gạch trước cổng của các tòa nhà đều có 2 đến 3 bảo vệ lăm lăm súng.

Chúng tôi, cũng như nhiều người tới đất nước này, đều phải bỏ tiền thuê một người vừa là lái xe vừa là bảo vệ để chống cướp. Mọi lái xe đều có súng. Lái xe của tôi cũng vậy, ông tận tụy, chu đáo, cần tiền công để đem về nuôi một vợ với ba con trong căn nhà cấp bốn cũ. Dù được bảo vệ, nhưng tôi đã không thể hưởng thụ hết vẻ đẹp của nơi này.

Điều gì đã tạo lên một xã hội như Nam Phi và cái giá của nó là gì, tôi tự hỏi. Tài sản và phương tiện sản xuất bao gồm đất đai, khoáng sản, tài chính và vốn con người đều thuộc sở hữu của những người giàu là lý do chính đẩy rất cao cán cân bất bình đẳng ở đất nước này. Theo Ngân hàng Thế giới, hệ số GINI về bất bình đẳng thu nhập năm 2014 của họ là 0,69. Tức là 69% cái bánh thu nhập quốc dân GDP được phân phối không đồng đều. 20% dân số giàu nhất tiêu dùng đến 65% tổng tiêu dùng quốc gia. Trong khi đó, 20% dân số nghèo nhất chỉ tiêu dùng chưa đến 3%.

Chính sự bất bình đẳng quá lớn đã dẫn Nam Phi trở thành một nước có tỷ lệ tội phạm, tỷ lệ người dân bị giết, tỷ lệ bị cướp cao nhất thế giới. Rủi ro lớn khiến cho người giàu cũng khó có cuộc sống hạnh phúc khi mà tài sản và mạng sống của mình luôn bị đe dọa. Họ phải bỏ ra một chi phí không hề nhỏ hàng ngày để bảo vệ tài sản và tính mạng của mình. Rủi ro cách biệt giàu-nghèo cũng dẫn đến hệ lụy lớn đối với quốc gia này như: khó thu hút được các nhà đầu tư nước ngoài, khách du lịch, thúc đẩy được các doanh nghiệp mở rộng sản xuất, tạo việc làm và khó giữ chân những người giàu và tài sản của họ ở lại đất nước. Hệ quả là tốc độ tăng trưởng kinh tế của Nam Phi luôn luôn thấp hơn rất nhiều so với tiềm năng, chỉ 1% năm 2018. Còn tỷ lệ thất nghiệp thuộc hàng cao nhất thế giới, tới 27,2% năm 2018.

Đây chính là một cảnh báo sớm cho các quốc gia, trong đó có Việt Nam.

Việt Nam hiện là một ngôi sao sáng trong mắt nhà đầu tư nước ngoài. Một xã hội được đánh giá là ổn định và an toàn. Tuy nhiên, lợi ích của người nghèo ngày càng bị thu hẹp. Tư liệu sản sản xuất của họ, đặc biệt là đất đai, ngày càng co lại do sự thành lập các khu công nghiệp, đô thị, các khu nghỉ dưỡng. Bất bình đẳng về tiếp cận với các dịch vụ công như giáo dục, y tế chất lượng cao đang gia tăng. Kết quả là người nghèo ngày càng có ít cơ hội được tham gia và hưởng lợi từ quá trình phát triển kinh tế nhanh của Việt Nam.

Theo Tổng cục Thống kê, chênh lệch khoảng cách thu nhập giữa nhóm 20% dân số giàu nhất so với nhóm 20% dân số nghèo nhất đã tăng từ 4,4 lần năm 1993 lên đến trên 10 lần năm 2016. Hệ số GINI đo lường bất bình đẳng của Việt Nam đã tăng từ 0,33 năm 1993 lên 0,44 năm 2016.

Tuy nhiên, thực tế có thể cao hơn nhiều vì thu nhập của người giàu đang rất khó đo đếm. Những nghiên cứu của chúng tôi cho thấy, bất bình đẳng về cơ hội và thu nhập ngày càng gia tăng và các hệ lụy của nó đã bắt đầu nhen nhóm. Người giàu ở Việt Nam đã bắt đầu phải bỏ ra các khoản chi thêm để thuê bảo vệ ngôi nhà, người thân, tài sản, nhà máy và công ty của mình dù tại gia hay nơi công cộng. Nạn cướp bóc ngày một trắng trợn dù Nhà nước vẫn đang gia tăng các hoạt động bảo vệ an ninh trật tự.

10% dân số nghèo nhất chỉ được hưởng 2,59% GDP trong khi đó 10% dân số giàu nhất chiếm giữ tới 30% GDP. Việt Nam đang nằm trong nhóm 10 quốc gia có số người di cư lớn nhất thế giới.

Nhưng vẫn còn kịp nếu chính phủ tập trung vào câu chuyện. Các chính sách phân bổ lại thu nhập thông qua thuế cần đánh trúng hơn vào nhóm có khả năng chi trả cao, như đánh thuế vào tài sản bao gồm bất động sản, hàng hóa xa xỉ - sau khi được minh bạch hóa bởi hệ thống dữ liệu từ ngân hàng và các tổ chức tài chính. Nguồn lực thu được từ thuế cần đầu tư vào phát triển vốn con người, đặc biệt là giáo dục và y tế công có chất lượng, đảm bảo các nhóm yếu thế được tiếp cận công bằng với các dịch vụ công.

Chỉ khi những giải pháp chính sách cốt yếu được thực thi quyết liệt hơn, thực chất hơn, Việt Nam mới có thể giảm thiểu tác động tiêu cực của bất bình đẳng giàu - nghèo với gần 95 triệu dân.

Và khi đó, tôi tin người giàu cũng sẽ sống hạnh phúc hơn.

Theo vnexpress.net


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Nguy cơ từ tham vọng nhà máy điện hạt nhân nổi ở Biển Đông – kỳ cuối: Công nghệ thấp, kinh nghiệm ít và thảm hoạ tiềm ẩn

(khoahocdoisong.vn) - Kinh nghiệm của Trung Quốc về lĩnh vực sử dụng lò phản ứng hạt nhân trong tàu ngầm, tàu chiến còn hạn chế, vì vậy khó phát triển công nghệ nhà máy điện hạt nhân nổi.

Giáo hội Phật giáo sẽ đình chỉ tất cả chức vụ của trụ trì chùa Ba Vàng

Chiều 26/3, đại diện Giáo hội Phật giáo Việt Nam khẳng định đại đức Thích Trúc Thái Minh và chùa Ba Vàng đã làm 'tổn thương đến thanh danh Giáo hội, Tăng đoàn'

Doanh nghiệp kêu thiếu xăng để bán

Nhiều đơn vị phân phối bán xăng ra cầm chừng khi nguồn cung không dồi dào, chiết khẩu giảm 1/3.

Giang hồ cho vay nặng lãi 'núp bóng' đại lý vé máy bay

Ngày 26-3, Công an TP Rạch Giá (Kiên Giang) phát hiện một băng nhóm hoạt động tín dụng đen dưới vỏ bọc đại lý vé máy bay.

Xuất hiện ổ dịch tả lợn châu Phi quy mô lớn

Giai đoạn đầu, dịch tả lợn chỉ bùng phát ở những hộ nhỏ lẻ thì nay đã xuất hiện ở những đàn lợn hàng nghìn con.

Nhiều cây xăng Hà Nội dừng bán RON 95

Treo biển dừng bán, nhiều cửa hàng ở Hà Nội nói chỉ còn xăng E5 RON 92 và "chưa biết khi nào xăng RON 95 về".

Vi phạm của tài xế sẽ được cập nhật trên mạng từ 1/6

Cục CSGT sẽ kết nối dữ liệu về bằng lái xe, vi phạm giao thông, xét nghiệm ma tuý của người điều khiển phương tiện với Tổng cục Đường bộ.

Mới nhất

Hà Tĩnh: Gần 30 người bị ngộ độc sau khi đi ăn giỗ

Khỏe - 20:02 26/03/2019
Sau khi đi ăn giỗ về có 26 người dân ở xã Hòa Hải, huyện Hương Khê (Hà Tĩnh) phải nhập viện vì có dấu hiệu đau bụng, sốt cao, tiêu chảy... nghi do bị ngộ độc thực phẩm.

Chăm sóc tâm linh trong y khoa có phải là mê tín dị đoan?

Phản biện - 19:59 26/03/2019
Vai trò của BS trong chăm sóc tâm linh là tôn trọng và lắng nghe, chứ không phải dùng tâm linh để chữa bệnh. Nhất là dùng những quan điểm phản khoa học để giải thích bệnh lý.

Nguy cơ bùng phát dịch sốt xuất huyết ở Hà Nội

Khỏe - 19:54 26/03/2019
Từ đầu năm đến nay, Hà Nội đã ghi nhận 554 trường hợp mắc sởi, 150 trường hợp mắc sốt xuất huyết, 158 trường hợp mắc tay chân miệng và 46 trường hợp mắc ho gà.

Hội Nhà báo Đà Nẵng: Lên án vụ hành hung phóng viên báo Người Lao Động

Thời sự - 19:46 26/03/2019
Hội Nhà báo TP Đà Nẵng xem đây là hành động không thể chấp nhận, xem thường pháp luật, cản trở phóng viên, nhà báo tác nghiệp và lên án vụ việc trên.

Giang hồ cho vay nặng lãi 'núp bóng' đại lý vé máy bay

Pháp luật - 19:41 26/03/2019
Ngày 26-3, Công an TP Rạch Giá (Kiên Giang) phát hiện một băng nhóm hoạt động tín dụng đen dưới vỏ bọc đại lý vé máy bay.

Xuất hiện ổ dịch tả lợn châu Phi quy mô lớn

Thời sự - 19:34 26/03/2019
Giai đoạn đầu, dịch tả lợn chỉ bùng phát ở những hộ nhỏ lẻ thì nay đã xuất hiện ở những đàn lợn hàng nghìn con.

Nhiều cây xăng Hà Nội dừng bán RON 95

Thời sự - 19:29 26/03/2019
Treo biển dừng bán, nhiều cửa hàng ở Hà Nội nói chỉ còn xăng E5 RON 92 và "chưa biết khi nào xăng RON 95 về".

Vi phạm của tài xế sẽ được cập nhật trên mạng từ 1/6

Thời sự - 19:25 26/03/2019
Cục CSGT sẽ kết nối dữ liệu về bằng lái xe, vi phạm giao thông, xét nghiệm ma tuý của người điều khiển phương tiện với Tổng cục Đường bộ.

Giáo hội Phật giáo sẽ đình chỉ tất cả chức vụ của trụ trì chùa Ba Vàng

Thời sự - 19:22 26/03/2019
Chiều 26/3, đại diện Giáo hội Phật giáo Việt Nam khẳng định đại đức Thích Trúc Thái Minh và chùa Ba Vàng đã làm 'tổn thương đến thanh danh Giáo hội, Tăng đoàn'

Nguy cơ từ tham vọng nhà máy điện hạt nhân nổi ở Biển Đông – kỳ cuối: Công nghệ thấp, kinh nghiệm ít và thảm hoạ tiềm ẩn

Phản biện - Vương Hữu Tấn (Chủ tịch Hội Năng lượng nguyên tử Việt Nam) - 19:12 26/03/2019
(khoahocdoisong.vn) - Kinh nghiệm của Trung Quốc về lĩnh vực sử dụng lò phản ứng hạt nhân trong tàu ngầm, tàu chiến còn hạn chế, vì vậy khó phát triển công nghệ nhà máy điện hạt nhân nổi.

Bộ Công an điều động gần 1.000 cán bộ về các địa phương

Thời sự - Nam Phong - 15:39 26/03/2019
Thực hiện Nghị định 01 của Chính phủ về tinh giản bộ máy, Bộ Công an đã thực hiện việc sắp xếp bộ máy, có 985 cán bộ, chiến sĩ điều động từ cơ quan Bộ Công an về địa phương; trên 5.900 cán bộ được tăng cường từ tỉnh về huyện

Lấy phiếu tín nhiệm Ủy viên Thường vụ Quân ủy trung ương và Thứ trưởng Bộ Quốc phòng

Thời sự - Lam Thanh - 15:32 26/03/2019
Kết quả lấy phiếu tín nhiệm được công bố, công khai tại hội nghị sẽ được sử dụng đúng mục đích, nghiêm cấm các biểu hiện lợi dụng việc lấy phiếu tín nhiệm để vận động, lôi kéo, có hành vi tác động làm sai lệch mức độ tín nhiệm, làm tổn hại uy tín của tập thể và cá nhân, gây chia rẽ, mất đoàn kết nội bộ”, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Ngô Xuân Lịch nói.

Việt Nam nghiên cứu vắcxin dịch tả lợn châu Phi

Thời sự - VH - 15:19 26/03/2019
Chính phủ thành lập Ban chỉ đạo quốc gia phòng chống dịch tả lợn châu Phi trong bối cảnh dịch đã xảy ra ở 21 tỉnh, thành.

Viện kiểm sát nhân dân tối cao bổ nhiệm 3 Vụ trưởng

Thời sự - 14:12 26/03/2019
Chiều 25/3 tại Hà Nội, VKSND tối cao đã tổ chức Lễ công bố và trao các quyết định của Viện trưởng VKSNDTC về công tác cán bộ.

Bộ GD&ĐT: Chấn chỉnh bữa ăn tại hàng loạt các trường học ở Bắc Ninh

Giáo dục - 14:06 26/03/2019
Ngày 19/3, Bộ GD&ĐT đã có công văn gửi UBND các tỉnh, thành phố về tăng cường chỉ đạo công tác đảm bảo vệ sinh, an toàn thực phẩm trong các cơ sở giáo dục.
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO