--Quảng cáo---
--Quảng cáo---

Nguyễn Văn Giai – công thần khai quốc thời Lê Trung hưng – Kỳ 2: Nổi tiếng là người thanh liêm

01:28 06/05/2018

Nổi tiếng là người thanh liêm, Nguyễn Văn Giai tự làm gương cho các quan noi theo, ngay cả chúa Trịnh cũng kiềng nể.

Đền thờ Nguyễn Văn Giai ở Lộc Hà.

Văn sử bất phân
Gia phả còn chi lại lời ông răn bảo triều thần: “Ta giữ việc triều chính cốt cho liêm chính, không nhận hối lộ của bất kỳ ai. Người có tài đức phải biết trọng dụng; ai có lỗi lầm phải biết lựa lời can ngăn; ai oan uổng phải biết cứu xét phân minh cẩn trọng và bênh vực; kẻ nghèo khó phải ra tay giúp đỡ. Không nên làm những điều bất chính để tích trữ vàng ngọc làm giàu; phải biết tu nhân tích đức cho đời sau con cháu vậy”.

Nhưng ông cũng là người mang tư tưởng chính thống cứng nhắc, đem tài sức mình dựng lại một thế lực thực tế đã mất vai trò lịch sử.
Tên tuổi tể tướng Nguyễn Văn Giai đã đi vào sử sách như một bậc tể phụ đầu triều lừng lẫy cách đây hơn bốn trăm năm.

Lẫy lừng đến mức xung quanh ông có cả một kho huyền thoại được thêu dệt ngay lúc ông còn sống và cứ thế lưu truyền đan xen với sự thật. Vì thế, cả huyền thoại lẫn thơ ca của ông từ lâu đã đan kết với nhau, tạo nên một hiện tượng phức hợp, một hiện tượng “văn sử bất phân”.

Ăn bao nhiêu cũng không xuể
Trong những giai thoại có câu chuyện ông với đền Đồng Cổ và dân làng Đan Nê. Tương truyền, khi ra Thăng Long, trên đường qua Thanh Hóa, ông dừng lại ở làng Đan Nê (Yên Thọ, Yên Định), vừa đi làm thuê kiếm sống, vừa “sôi kinh nấu sử”. Ông đã được một nhà họ Lê ở gần núi Khả Lao cho ở trọ, học hành thi đỗ được bổ làm quan Hiến sát sứ lộ Thanh Hóa.
Dựa vào một bộ “Tập truyện”, gia phả kể lại, Nguyễn Văn Giai có sức ăn rất khỏe. Một hôm từ kinh đô trở về, qua làng Đồng Cổ ở Thanh Hóa thì trời tối, không tìm ra quán trọ, ông ghé vào bên đền Đồng Cổ ngủ tạm, thấy trên bệ thờ có cỗ xôi, chai rượu và một vai lợn luộc bày sẵn, đang lúc đói liền hạ xuống đánh chén.

No say túy lúy rồi, ông lần vào hậu cung ngủ luôn một giấc. Khi mọi người đến chia phần thấy cỗ cúng đã biến mất, vội đi tìm mà không biết thủ phạm ở đâu. Sáng ra, viên thủ từ mới tìm thấy ông, bèn trói lại giải về cho người làng tra hỏi.

Có một vị trưởng giả trong làng đến bảo: “Thôi, hãy cởi trói cho người ta đi”. Hỏi thì vị này cho biết, đêm qua nằm mộng thấy ông thần của làng hiện về bảo rằng anh thanh niên đây vốn có túc duyên với mình: bữa cỗ tế thần đem đãi anh ta là ý của thần, xin làng đừng nặng lời trách mắng.

Nói rồi vị trưởng giả hỏi ông: “Thư sinh mà ăn khỏe như cậu phỏng ăn bao nhiêu mới đủ?”. Ông đáp: “Ăn bao nhiêu cũng không xuể”. Người làng nghe vậy vội bảo nhau mỗi người về nấu một niêu cơm đem đến đình làng góp chung lại mời ông ăn. Ông không một chút khách sáo, cầm đũa xới cơm ăn hết nhẵn rồi mới từ tạ ra đi.
Cũng theo gia phả kể lại, được tin ông mất, dân Đồng Cổ cử người ra kinh đô xin thụy hiệu của ông đem về phối thờ ở đền và đến nay, hàng năm vào tháng giêng đền vẫn tổ chức lễ tế ông trùng với ngày họ tộc tế ông ở Ba Xã (Lộc Hà, Hà Tĩnh hiện nay).

(còn nữa)

Nguyễn Thành Trung


(0) Bình luận
Nổi bật Khoa học & Đời sống
 ECMO di động- "vũ khí hạng nặng" cứu bệnh nhân Covid-19 nguy kịch
Khỏe- An Quý - 07:00 29/11/2021
Nhiều người bệnh suy hô hấp nguy kịch, có thể tử vong trên đường chuyển viện. Các bác sĩ đã áp dụng ECMO Mobile đến tận nơi thực hiện ECMO rồi vận chuyển đi.
--Quảng cáo---
--Quảng cáo---
--Quảng cáo---
  • Chủ quan không chữa hạch thành di căn
    Khỏe- ThS.BS Nguyễn Quốc Dũng (Khoa Phẫu thuật đầu - cổ, Bệnh viện K) - 09:30 29/11/2021
    Với các hạch cổ di căn chưa rõ nguyên phát người bệnh nên đi khám. Phát hiện sớm, điều trị kịp thời đưa lại hiệu quả điều trị tối đa.
  • Dimensity 9000 - đối thủ đáng gờm của các gã khổng lồ Qualcomm hay Apple
    Khoa học- Phúc Sơn - 09:10 29/11/2021
    Dimensity là dòng CPU điện thoại cao cấp của MediaTek, dù ra mắt không lâu nhưng nhận được rất nhiều sự quan tâm, ưa chuộng từ nhiều thương hiệu lớn như Xiaomi, Oppo, SamSung… Mới đây, Media Tek đã trình làng con chip mang tên Dimensity 9000 sở hữu vô số những thứ “đầu tiên trên thế giới”. Đây dự kiến sẽ là dòng chip có thể tạo ra thách thức cho những gã khổng lồ như Qualcomm hay Apple.
  • Cách phát hiện sớm ung thư gan
    Khỏe- GS.TS Nguyễn Bá Đức (nguyên Giám đốc Bệnh viện K) - 08:30 29/11/2021
    Ung thư gan có tiên lượng rất xấu. Nếu không chủ động phát hiện bệnh, hầu hết bệnh nhân không còn khả năng điều trị khỏi khi có triệu chứng. Ứng dụng các nghiên cứu mới để phòng ngừa, phát hiện và điều trị sớm ung thư gan sẽ giúp cho người bệnh cải thiện chất lượng sống.
  • Nhiều glucose trong nước tiểu có đáng lo?
    Hỏi đáp- Thúy Nga (ghi) - 08:14 29/11/2021
    Khá nhiều bệnh nhân đái tháo đường hốt hoảng khi thấy kết quả xét nghiệm có glucose trong nước tiểu. Thủ phạm là do dùng các thuốc ức chế SGLT-2.
  • Miền Bắc đón đợt rét mới, miền Trung mưa lớn
    Thời sự- Nguyên Khôi - 08:10 29/11/2021
    Bắc Bộ chuẩn bị đón đợt rét mới với nhiệt độ thấp nhất ở đồng bằng có thể xuống ngưỡng 11-13 độ C.