Thứ 4, 17/10/2018
Đường dây nóng: 0327 216 216

Cánh cửa tri thức

Nguyễn Trực – Trạng nguyên đầu tiên của nhà Hậu Lê – Kỳ 2: Công danh hai nước đều hoàn thành

Tìm hiểu lịch sử - 20/04/2018 00:03
Nguyễn Trực – Trạng nguyên đầu tiên của nhà Hậu Lê – Kỳ 2: Công danh hai nước đều hoàn thành
Công danh hai nước đều hoàn thành, Nguyễn Trực được

Bàn thờ Trạng nguyên Nguyễn Trực.

Nỗ lực trổ tài làm rạng danh quốc thể

Năm Giáp Tý (1444), Nguyễn Trực được vua Lê Nhân Tông ban chức Triều nghi đại phu Hàn lâm viện học sĩ Vũ Kỵ úy, ít lâu sau ông lại được vua tuyên triệu về triều ban chức Hàn Lâm viện thị giảng chi thập thị học sĩ ngự tiền học sinh nhị cục tầm ban.

Năm Ất Sửu (1445) được đổi thành Thiếu Trung khanh Đại phu Ngự sử đài Ngự sử thi Đô úy, nhưng Nguyễn Trực đã dâng sớ từ chối khiến vua Lê Nhân Tông phải sắc dụ tới ba lần ông mới chịu nhận. Mặc dù nhận nhưng Nguyễn Trực vẫn tự cho mình chưa đủ tài năng để đảm nhận chức vụ ấy.

Trong bài biểu tạ ơn vua, Nguyễn Trực viết: “Đức tiên hoàng (Lê Thái Tông) thân ra văn sách vấn, đã chấm cho đỗ Khôi nguyên. Nay bệ hạ nối chí thủ văn, lại đặt vào hàng pháp tụng. Thêm tuổi trẻ mà vinh hoa tột bậc e điều hư danh của tạo hóa, huống những thẹn thùng, ân nghĩa hai triều chưa đáp. Trên ban mệnh lệnh, quyền hành một lộ được chuyên”.

Năm Đinh Sửu (1457), khi đang chịu tang mẹ, vì có sứ nhà Minh Hoàng Gián tìm gặp nên vua Nhân Tông tuyên triệu Nguyễn Trực về triều. Nhờ vào tài năng ứng phó bằng thơ văn khiến sứ giả nhà Minh vô cùng cảm phục.

Năm đó Nguyễn Trực được cử đi sứ Trung Quốc. Khi đến nơi, gặp khoa thi Đình, vua Minh muốn thử tài sứ thần các nước bèn truyền cho phép đăng ký dự thi.

Nguyễn Trực liền bàn với phó sứ Trịnh Thiết Trường: “Nhà Minh muốn biết tài học vấn của người nước ngoài đây. Nay nhân có sứ thần bốn phương đến nên mới truyền cho tham dự. Tôi và ngài nên đăng ký tham gia. Ngài nghĩ sao?”.

Trịnh Thiết Trường đáp: “Chúng ta cần nỗ lực trổ tài văn thơ trong kỳ thi này để làm rạng danh quốc thể”. Trong kỳ thi ấy Chánh và Phó sứ tài văn võ rực rỡ, chữ đẹp như hoa, câu từ thanh thoát, khiến người Minh phải nể phục.

Kết quả, vua nhà Minh cho Nguyễn Trực đỗ Trạng nguyên và ban tặng danh hiệu Lưỡng quốc Trạng nguyên, còn phó sứ Trịnh Thiết Trường đỗ Bảng nhãn, nhận danh hiệu Lưỡng quốc bảng nhãn.

Hoàn thành nhiệm vụ trở về nước, Nguyễn Trực và Trịnh Thiết Trường được vua phong chức Thượng thư và ban thưởng tám chữ “Thành công danh Nam Bắc triều biên ngã” (công danh hai nước đều hoàn thành).

Triều Lê lừng lẫy mấy ai tày

Nguyễn Trực là văn thần được các vua Lê mến trọng, yêu quý. Vua Lê Nhân Tông rất quý ông. Khi Lê Nghi Dân giành được ngôi báu, biết tài của Nguyễn Trực nên ra sắc dụ vời ra làm quan nhưng ông từ chối.

Đời vua Lê Thánh Tông (1460- 1497), Nguyễn Trực càng được yêu quý, thơ văn vua sáng tác phần lớn đều đưa đến cho Nguyễn Trực xem để nhận xét, bình phẩm.

Bộ sách Thiên Nam dư hạ tập vua cũng cho người mang đến để Nguyễn Trực đọc, đủ thấy vua quý trọng ông đến nhường nào.

Làm quan một thời gian, do có những việc chưa vừa ý, Nguyễn Trực lấy cớ có bệnh xin cáo quan về quê, mấy lần dâng sớ nhưng vua Lê Thánh Tông không chấp nhận.

Đến khi Nguyễn Trực mất, vua thương tiếc vô cùng, truy tặng ông hàm Thái bảo, ban tiền bạc để làm lễ viếng, vua còn sai các đại thần hộ tống linh cữu Nguyễn Trực về tận quê hương, rồi sai dân bản quán lập đền thờ phụng.

Một đại thần đồng triều với Nguyễn Trực là Thân Nhân Trung đã ca ngợi ông là: “Khai quốc Trạng nguyên, văn chương vẻ vang trong nước, nổi tiếng một thời. Triều vua nào cũng yêu chuộng giữ việc văn hành ở ngôi quán các, là người khiêm tốn, trước sau vẹn toàn”.

Còn trong sách Việt sử tổng vịnh biên soạn vào thời Nguyễn cũng có câu khen Nguyễn Trực “triều Lê lừng lẫy mấy ai tày”.

  Dương Tuấn


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Lý giải nặng mùi mồ hôi khi tập yoga

(khoahocdoisong.vn) - Sau khi tập yoga, nhiều người cho hay mùi mồ hôi khác thường. Tại sao lại có mùi này?

Dùng giấm để xả sạch xà phòng trên quần áo

(khoahocdoisong.vn) - Nếu quần áo bạn vẫn còn phảng phất tồn dư xà phòng, hãy nghĩ ngay đến giấm.

Sự biến đổi sinh hóa của gạo lứt nảy mầm

(khoahocdoisong.vn) - Khi nảy mầm, gạo lứt có sự biến đổi sinh hóa do đó các hoạt chất dinh dưỡng như tinh bột được xúc tác enzym chuyển hóa sang dạng dễ tan.

Màng bọc thực phẩm bảo quản giày dép xăng đan

(khoahocdoisong.vn) - Dùng màng bọc thực phẩm quấn ra ngoài giày dép để bảo quản qua mùa là cách các chị nên áp dụng.

Khai mạc giải bóng đá học sinh THPT Hà Nội 2018 tranh Cup Number 1 Active

(khoahocdoisong.vn) - Ngày 14/10, Giải bóng đá học sinh THPT Hà Nội - Báo An ninh Thủ đô lần thứ XVIII tranh Cup Number 1 Active đã chính thức khai mạc tại sân vận động Tây Hồ.

Hai mặt của việc làm đẹp từ đắp mặt nạ

(Khoahocdoisong.vn) - Mặt nạ được bào chế với các hoạt chất có công dụng cải thiện một số vấn đề cho da.

Hay so sánh

(khoahocdoisong.vn) - Không phải lúc nào so sánh cũng tốt bởi so sánh đôi khi khập khiễng.

Mới nhất

8 loại thực phẩm không nên bỏ vào tủ lạnh

Sức khỏe A-Z - 20:30 16/10/2018
(Khoahocdoisong.vn) - Cà chua, hành, tỏi, các loại tương, cà phê... là những loại thực phẩm không nên bỏ trong tủ lạnh nếu bạn không muốn nó nhanh hỏng hơn.

Ăn rau muống chưa chín sẽ bị xơ gan?

Sức khỏe A-Z - Thanh Loan - 20:26 16/10/2018
(Khoahocdoisong.vn) - Gần đây xuất hiện thông tin ăn rau muống chưa chín kỹ dẫn đến xơ gan. Thông tin này khiến nhiều người lo lắng.

Những bộ phận của cá có thể gây nguy hiểm

Đông y - 20:13 16/10/2018
(Khoahocdoisong.vn) - Cá là thực phẩm dinh dưỡng tốt cho sức khỏe, tuy nhiên 3 bộ phận dưới đây nếu không ăn đúng cách có thể gây hại cho sức khỏe.

Lý giải nặng mùi mồ hôi khi tập yoga

Khoa học thường thức - Hiền Dung - 20:00 16/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Sau khi tập yoga, nhiều người cho hay mùi mồ hôi khác thường. Tại sao lại có mùi này?

Dùng giấm để xả sạch xà phòng trên quần áo

Mẹo vặt - V.Đài - 20:00 16/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Nếu quần áo bạn vẫn còn phảng phất tồn dư xà phòng, hãy nghĩ ngay đến giấm.

Màng bọc thực phẩm bảo quản giày dép xăng đan

Mẹo vặt - V.Đài - 20:00 16/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Dùng màng bọc thực phẩm quấn ra ngoài giày dép để bảo quản qua mùa là cách các chị nên áp dụng.

Sự thực về tập yoga giảm cân

Khoa học thường thức - Hiền Dung - 14:00 16/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Nhiều người nôn nóng đi tập yoga với mong muốn giảm cân nhanh chóng, lấy lại cơ thể săn chắc, dẻo dai cũng như một sức khỏe không bệnh tật.

Sự biến đổi sinh hóa của gạo lứt nảy mầm

Hỏi đáp - PV - 14:00 16/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Khi nảy mầm, gạo lứt có sự biến đổi sinh hóa do đó các hoạt chất dinh dưỡng như tinh bột được xúc tác enzym chuyển hóa sang dạng dễ tan.

Rán thức ăn bằng bếp từ thường khô hơn bếp gas

Tư vấn - PV - 14:00 16/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Rán thức ăn bằng bếp từ nhiều thực phẩm sẽ không ngon bằng dùng bếp gas, tất cả đều có lý do từ... nhiệt.

Nên phun diệt muỗi sốt xuất huyết vào buổi sáng

Hỏi đáp - PV - 11:06 16/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Phun thuốc muỗi đúng thời điểm sẽ khiến số lượng muỗi bị nhiễm độc cao dẫn đến bị tiêu diệt nhiều hơn.

Hai mặt của việc làm đẹp từ đắp mặt nạ

Sức khỏe A-Z - 10:51 16/10/2018
(Khoahocdoisong.vn) - Mặt nạ được bào chế với các hoạt chất có công dụng cải thiện một số vấn đề cho da.

Đợt không khí lạnh duy trì bao lâu?

Cánh cửa tri thức - Nguyễn Hoài - 10:48 16/10/2018
(Khoahocdoisong.vn) - Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, các đợt không khí lạnh sẽ liên tiếp tràn xuống trong những ngày tới.

Chuyên gia chỉ cách dự phòng hen phế quản khi thời tiết thay đổi

Sức khỏe A-Z - M.H (th) - 10:42 16/10/2018
(Khoahocdoisong.vn) - Thời tiết thay đổi, nhiệt độ lên cao, xuống thấp đột ngột dễ gây bệnh hô hấp, đặc biệt là hen phế quản. Nếu dự phòng hen không tốt, có thể làm khởi phát các cơn hen ác tính, xử lý chậm trễ có thể gây nguy hiểm tính mạng.

Loại lá dân dã công dụng không kém trà xanh: Việt Nam có nhiều nhưng còn bị bỏ phí

Đông y - 09:56 16/10/2018
(Khoahocdoisong.vn) - Trà lá ổi từ lâu đã phổ biến ở Mexico và các quốc gia khác ở vùng Nam Mỹ. Tại các nước Châu Âu và Châu Á thì đây vẫn còn là một thức trà tương đối mới mẻ.

Cải xanh trị ho tiêu đờm, giảm đau

Sức khỏe A-Z - TS. Nguyễn Đức Quang - 09:46 16/10/2018
(Khoahocdoisong.vn) - Theo Đông y, cải xanh vị cay, ôn; vào kinh phế. Có tác dụng ôn hoá hàn đàm, chữa các chứng hàn đàm ủng phế, đàm ẩm khí nghịch, đàm thấp kinh lạc, loa lịch đàm hạch...
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO