Chủ nhật, 24/02/2019
Đường dây nóng: 0327 216 216

Nguyễn Đăng Đệ – vị quan liêm chính

Khám phá - 21/09/2018 11:20
Nguyễn Đăng Đệ – vị quan liêm chính
Nguyễn Đăng Đệ – vị quan liêm chính. Ở những nơi ông làm quan, việc kiện cáo luôn được yên ổn, nên ông được nha lại và dân chúng tin phục.

Học sâu nhưng không đỗ cao

Tổ tiên Nguyễn Đăng Đệ người xã Phù Lưu Tràng, huyện Thiên Lộc, phủ Đức Quang, trấn Nghệ An (nay là xã Phù Lưu, huyện Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh), nguyên là họ Trịnh. Cụ tổ xa đời là Trịnh Cam, làm quan thời nhà Lê đến Binh bộ Thượng thư.

Đến khi Mạc Đăng Dung phế Lê Cung Hoàng lập lên nhà Mạc, Trịnh Cam tránh vào ở Thuận Hóa, muốn chiêu tập những người trung nghĩa, mưu đồ khôi phục nhà Lê, nhưng chưa làm được đã chết. Về sau con cháu bèn nhập tịch ở xã An Hòa thuộc huyện Hương Trà, chiếm khoa mục rất nhiều.

Nguyễn Đăng Đệ (gốc Trịnh), cháu đời thứ 7 của Trịnh Cam là con thứ ba của Trịnh Phú, húy Viễn, tự Bang, hiệu Hòa Đức. Ông sinh ngày 17 tháng 6 năm Kỷ Dậu (14/7/1669) là người ôn nhã trung chính, văn học sâu rộng. Năm Đăng Đệ còn nhỏ, có thầy tướng số trông thấy bảo rằng: “Khiếu mắt có tàng thần, có quý cách đấy, chỉ tiếc tai thấp, không đỗ cao được”.

Ông thi đỗ chính đồ năm Ất Hợi (1695) bổ làm huấn đạo Triệu Phong. Năm Tân Tỵ (1701) thi đỗ sinh đồ. Đời vua Lê Hiển Tông (1740-1786) được bổ làm huấn đạo rồi thăng Tri huyện Minh Linh.

Năm Mậu Tý (1708) lúc 39 tuổi, Nguyễn Đăng Đệ được phong Văn chức, do là người ngay thẳng, giỏi ứng đối và thông thạo việc thảo ra các văn bản cho nhà chúa, nên được chúa Nguyễn Phúc Chu tin yêu ban cho quốc tính mà đổi ra họ Nguyễn (họ nhà chúa).

Từ đó toàn tộc Trịnh được đổi gọi tộc danh là Nguyễn Đăng. Năm Nhâm Thìn (1712) mùa hạ, Đăng Đệ được thăng ký lục ở doanh Quảng Nam. Khi làm quan, Nguyễn Đăng Đệ làm cho kiện cáo được giảm đi, phong tục được khuyến khích, dân đều yêu mến.

Làm cho dân không kiện cáo

Năm Ất Mùi (1715) Nguyễn Đăng Đệ được thăng Doanh đô tri. Năm Đinh Dậu (1717) mùa xuân, chúa cho rằng Đăng Đệ trước ở Quảng Nam, làm việc thanh liêm, công minh, chính trực, việc kiện cáo do vậy được yên ổn, vốn được nha lại và dân chúng tin phục bèn cho đi bình chức ký lục Quảng Nam. Chúa viết câu đối ban cho:

 “Lập pháp tinh hình, cánh kiến ngã triều sinh Cấp Ảm

Sử dân vô tụng, phương tri ngô quốc hữu Hoài Nam”

Nghĩa là: Lập luật pháp, bớt hình phạt lại thấy triều ta có cấp Ảm

Làm cho dân không kiện cáo, mới biết nước ta có Hoài Nam.

Năm Giáp Thìn (1724), Đăng Đệ được thăng chính danh ký lục. Ông xin cấm các hàng tiền bằng gang, kẽm, chì và sắt không được dùng để mua bán. Tiền đồng mẻ, gãy không được chọn chê. Chúa nghe theo.

Đời Lê Túc Tông năm đầu (1725) Nguyễn Đăng Đệ vâng mệnh Nguyễn Phúc Thụ (1725- 1738) đi tuần thú các tỉnh từ Quảng Nam trở vào kiểm tra các phủ, định rõ thể lệ quan chức của các thuộc mới lập. Thuộc nào từ 500 người trở lên đặt cai thuộc, ký thuộc đều một người. Thuộc nào từ 450 người, đặt một ký thuộc. Thuộc nào từ 100 người trở xuống, đặt một tướng thần. Duy các thuộc Hoa Châu, Phú Châu, hộ làm liềm, nhà đan lưới và nhà bè đặt một đề lĩnh.

Đăng Đệ lại xin cấm dân đánh bạc, kiện gian, trốn tránh sai dịch và ẩn lậu đinh khẩu. Chúa đều chấp nhận và cho thi hành.

Sau đó ông bị ốm nghỉ việc. Ngày 28 tháng 11 năm Đinh Mùi (9/1/1728) ông mất, thọ 59 tuổi được tặng Đặc tiến Kim tử Vinh Lộc đại phu, Thụy Cương nghị, được nhà chúa cho nhiều tiền, lụa để mai táng.

Ông có 2 bà vợ, bà chính là Nguyễn Thị Luân, bà thứ là Ngô Thị Liên, sinh được 15 con trai và 10 con gái. Các con của Đăng Đệ đều thành đạt, trong đó người con thứ 7 của ông là Nguyễn Đăng Nghi, húy Thịnh, hiệu là Cư Trinh là khai quốc công thần của nhà Nguyễn.

Trịnh Dương


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Khởi tố, bắt tạm giam ông Nguyễn Bắc Son, Trương Minh Tuấn

(khoahocdoisong.vn) - Hai ông Nguyễn Bắc Son và Trương Minh Tuấn bị khởi tố, bắt tạm giam để điều tra về những sai phạm trong thương vụ MobiFone mua 95% cổ phần AVG.

Vụ MobiFone mua AVG: Những ai đã bị bắt giam?

(khoahocdoisong.vn) - Ngày 23-2-2019, Cơ quan CSĐT của Bộ Công an đã ra quyết định khởi tố bị can và bắt tạm giam hai cựu Bộ trưởng TT&TT Nguyễn Bắc Son và Trương Minh Tuấn.

Thuốc giải rượu: có giải được rượu?

Nắm bắt được tâm lý muốn uống rượu bia mà không “xỉn”, một số hãng dược phẩm đã tung ra thị trường hàng loạt sản phẩm gọi là “viên giải rượu”.

Lò xử lý rác thải tại nhà - giảm áp lực xử lý rác tại Quảng Ngãi

Trong khi nhiều địa phương vẫn loay hoay tìm hướng xử lý rác thải thì tại xã Bình Mỹ, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi, người dân đã có cách làm sáng tạo là xây dựng lò xử lý rác thải tại nhà.

Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo lạc quan về triển vọng Thượng đỉnh Mỹ-Triều

Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Mike Pompeo đã có chương trình phỏng vấn với kênh Fox Business Network. Trong đó ông đã đề cập tới Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ-Triều Tiên...

Vụ 84 học sinh nhập viện sau súc miệng: Khiển trách 2 cán bộ y tế

Ngày 23.2, thông tin từ Trung tâm Y tế H.Trần Văn Thời (Cà Mau) cho biết, đơn vị đã kỷ luật khiển trách 2 viên chức có liên quan đến việc hàng loạt học sinh...

Xe 'Quái thú' của ông Trump đến Hà Nội

(khoahocdoisong.vn) - Khoảng 8h sáng 23/2 chiếc máy bay vận tải khổng lồ của Không lực Mỹ đáp xuống sân bay quốc tế Nội Bài với chiếc xe siêu chống đạn có biệt danh Quái thú.

Mới nhất

Vụ MobiFone mua AVG: Những ai đã bị bắt giam?

Pháp luật - 19:19 23/02/2019
(khoahocdoisong.vn) - Ngày 23-2-2019, Cơ quan CSĐT của Bộ Công an đã ra quyết định khởi tố bị can và bắt tạm giam hai cựu Bộ trưởng TT&TT Nguyễn Bắc Son và Trương Minh Tuấn.

Thuốc giải rượu: có giải được rượu?

Khỏe - 19:12 23/02/2019
Nắm bắt được tâm lý muốn uống rượu bia mà không “xỉn”, một số hãng dược phẩm đã tung ra thị trường hàng loạt sản phẩm gọi là “viên giải rượu”.

Lò xử lý rác thải tại nhà - giảm áp lực xử lý rác tại Quảng Ngãi

Chuyển động - 19:08 23/02/2019
Trong khi nhiều địa phương vẫn loay hoay tìm hướng xử lý rác thải thì tại xã Bình Mỹ, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi, người dân đã có cách làm sáng tạo là xây dựng lò xử lý rác thải tại nhà.

Khởi tố, bắt tạm giam ông Nguyễn Bắc Son, Trương Minh Tuấn

Thời sự - Bá Chiêm - 16:14 23/02/2019
(khoahocdoisong.vn) - Hai ông Nguyễn Bắc Son và Trương Minh Tuấn bị khởi tố, bắt tạm giam để điều tra về những sai phạm trong thương vụ MobiFone mua 95% cổ phần AVG.

Nên siêu âm mấy lần khi mang thai?

Khỏe - BS. Anh Tú - 16:06 23/02/2019
Cháu 24 tuổi, đã có thai lần đầu được 4-5 tuần. Cháu đi khám thì được khuyên là nên đi siêu âm thường xuyên để được theo dõi. Tuy nhiên, cháu hơi lo lắng vì siêu âm nhiều lại sợ ảnh hưởng đến con.

Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo lạc quan về triển vọng Thượng đỉnh Mỹ-Triều

Thời sự - 15:59 23/02/2019
Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Mike Pompeo đã có chương trình phỏng vấn với kênh Fox Business Network. Trong đó ông đã đề cập tới Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ-Triều Tiên...

8 nguyên tắc giúp sống lâu

Khỏe - 15:52 23/02/2019
Thông thường người ta chúc sức khỏe và sống thọ. Nhưng những nguyên tắc sống lâu thì không phải ai cũng biết.Nó rất đơn giản và trong tầm tay.

Yoga cho phái mạnh tăng thể lực

Khỏe - 15:44 23/02/2019
Đa phần nam giới khi tập thể hình đều có xu hướng tập trung nhiều vào việc luyện tập để phát triển tối đa cơ ngực, bắp tay, vai…

Trộm 455 lượng vàng trong 6 năm làm việc ở tiệm vàng

Pháp luật - 10:57 23/02/2019
Trải qua hành trình đánh án cam go, các Cảnh sát hình sự tỉnh Quảng Nam mới phát hiện ra sự thật động trời mà Nguyễn Đức Tuấn đã che giấu suốt 6 năm qua.

Điều cần biết khi dùng dầu ăn

Khỏe - Huệ An - 10:55 23/02/2019
Loại dầu bạn sử dụng trong nhà bếp sẽ không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng của bữa ăn, nó cũng có thể ảnh hưởng tới sức khỏe của bạn.

'Choáng váng' vì chi phí đi lại của Tổng thống Mỹ Trump

Thời sự - 10:23 23/02/2019
Khi công du nước ngoài, Tổng thống Mỹ Donald Trump được vài trăm nhân viên chính phủ tháp tùng, do đó chi phí đi lại cũng vì thế mà tăng 'chóng mặt'.

Vụ 84 học sinh nhập viện sau súc miệng: Khiển trách 2 cán bộ y tế

Khỏe - Nguyệt Danh - 10:21 23/02/2019
Ngày 23.2, thông tin từ Trung tâm Y tế H.Trần Văn Thời (Cà Mau) cho biết, đơn vị đã kỷ luật khiển trách 2 viên chức có liên quan đến việc hàng loạt học sinh...

Xe 'Quái thú' của ông Trump đến Hà Nội

Thời sự - BẢO DUY - 09:12 23/02/2019
(khoahocdoisong.vn) - Khoảng 8h sáng 23/2 chiếc máy bay vận tải khổng lồ của Không lực Mỹ đáp xuống sân bay quốc tế Nội Bài với chiếc xe siêu chống đạn có biệt danh Quái thú.

Thời tiết 23/2: Bắc Bộ mưa rét do ảnh hưởng không khí lạnh

Chuyển động - 08:55 23/02/2019
Do ảnh hưởng của không khí lạnh, ở các tỉnh phía Đông Bắc Bộ có mưa nhỏ rải rác. Trời rét.

Vụ cô gái giao gà bị giết, Giám đốc CA tỉnh nói 'dư luận đừng đánh bùn sang ao'

Pháp luật - Tiến Anh - 07:43 23/02/2019
Thiếu tướng Sùng A Hồng - Giám đốc Công an tỉnh Điện Biên cho biết: Bí thư Tỉnh ủy đã đề nghị Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy kiến nghị Ban Tuyên giáo Trung ương,...
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO