--Quảng cáo---
--Quảng cáo---

Người chưa tiêm văcxin là “nhà máy” sản xuất biến thể?

BẢO KHÁNH - 10:11 07/07/2021

(khoahocdoisong.vn) - Cho rằng người chưa tiêm văcxin Covid-19 chính là các “nhà máy” sản xuất biến thể của virus là điều không thuyết phục, thiếu căn cứ khoa học.

Đột biến nhân lên ở người nhiễm virus

Ngày 4/7, phát biểu trên kênh CNN, GS.TS William Schaffner, công tác tại Khoa Bệnh Truyền nhiễm thuộc Trung tâm Y tế Đại học Vanderbilt (Mỹ) cảnh báo, những người không (hoặc chưa được) tiêm  văcxin Covid-19 là những nhà máy sản xuất biến thể tiềm tàng. Càng có nhiều người không được chủng ngừa, virus càng có nhiều cơ hội sinh sôi, phát triển.

Theo đó, các loại virus đều đột biến trong cơ thể vật chủ, trong khi một số đột biến làm suy yếu virus, một số khác lại giúp ích cho nó dễ lây nhiễm hơn hoặc khả năng lây nhiễm vật chủ đa dạng hơn. Khi virus xuất hiện, nó sẽ đột biến và có thể tạo ra một dạng đột biến thậm chí còn nghiêm trọng hơn. Khi virus truyền sang người khác, đột biến sẽ nhân lên và nếu đủ mạnh, nó sẽ trở thành một biến thể. Một phiên bản đột biến phải tự tái tạo để trở thành một biến thể mới, và những người chưa được tiêm ngừa sẽ tạo cho nó cơ hội đó.

Về cơ bản, nếu virus không lây lan thì không thể đột biến nên phạm vi tiêm chủng càng bao phủ thì hiệu quả ngăn chặn các đột biến trở thành biến thể đáng lo ngại càng cao. Thống kê cho thấy những biến thể nguy hiểm nhất thường được phát hiện trong giai đoạn số lượng bệnh nhân tăng cao. Mỗi khi virus thay đổi, nó lại bổ sung một nền tảng khác để xuất hiện thêm nhiều đột biến.

Không đồng tình với quan điểm đột biến virus chỉ xuất hiện ở người chưa tiêm văcxin, GS.TS Nông Văn Hải, Viện Công nghệ Sinh học, Viện Hàn lâm KH&CN Việt Nam cho rằng, điều này là không có cơ sở khoa học. Theo các nghiên cứu đến thời điểm này thì virus SARS-CoV-2 có tốc độ (tần suất) đột biến ngẫu nhiên ~11 ngày/ 1 điểm (nucleotide). Do đó, virus có thể nhiễm cho người chưa tiêm và cả những người đã tiêm, rồi nhân lên và tiếp tục đột biến theo cách ngẫu nhiên của nó.

Theo cơ chế miễn dịch tự nhiên, trong cơ thể người chưa tiêm văcxin, virus khi xâm nhập sẽ nhân lên và cùng “chiến đấu” với hệ miễn dịch của cơ thể. Tùy thuộc vào sức đề kháng của từng người mà kết quả của cuộc “chiến đấu” này khác nhau. Song đa số các trường hợp nhiễm virus SARS-CoV-2 đều khỏi bệnh do hệ miễn dịch đã đánh bại virus.

Người tiêm văcxin rồi, virus vẫn đột biến

GS.TS Nông Văn Hải cho biết, trên thực tế, với những người đã tiêm văcxin cũng không thiếu người có hệ miễn dịch kém. Ở đây không loại trừ khả năng virus vừa nhân lên vừa "đột biến định hướng" sao cho, theo cách "chọn lọc tự nhiên" là "né tránh miễn dịch" đối với các kháng thể sẵn có của cơ thể. Từ đó, các biến thể mới xuất hiện, không loại trừ cả người đã tiêm văcxin. Việc tiêm văcxin là cần thiết để đẩy lùi dịch bệnh, song không thể cho rằng người chưa tiêm văcxin chính là nơi “sản xuất” các biến thể của virus.

Các loại virus nói chung và virus SARS-CoV-2 nói riêng, trong quá trình lưu hành, sau nhiều lần sao chép và nhân bản có thể xuất hiện những biến đổi trong cấu trúc của gene, nghĩa là có sự thay đổi ở một hoặc một số vị trí trên bộ gene di truyền so với bộ gene ban đầu của virus, điều này được gọi là đột biến gene. Khi quá trình lây nhiễm tăng nhanh, quá trình virus sao chép và nhân bản cũng gia tăng, các đột biến gene của virus có cơ hội xuất hiện nhiều hơn, dẫn đến khả năng xuất hiện biến thể cao hơn.

Hiện nay, trên thế giới đã phát hiện khoảng hơn 28 nghìn đột biến trên gene của virus SARS-CoV-2. Hầu hết các đột biến không làm thay đổi đặc tính của virus, nhưng có một số đột biến có thể gây ảnh hưởng đến đặc tính sinh học như làm tăng khả năng lây nhiễm, giúp virus có khả năng lẩn tránh hệ miễn dịch hay làm tăng khả năng xâm nhập vào các tế bào biểu mô đường hô hấp.

Do đó, người đã tiêm văcxin không được chủ quan, người chưa tiêm văcxin cũng không nên quá lo sợ.


(0) Bình luận
Nổi bật Khoa học & Đời sống
--Quảng cáo---
--Quảng cáo---
--Quảng cáo---
  • Bắt tạm giam Trưởng khoa xét nghiệm CDC tỉnh Yên Bái
    Pháp luật- Thụy Bình - 15:08 26/06/2022
    Ngày 26/6, Công an tỉnh Yên Bái cho biết, vừa khởi tố, bắt tạm giam bà Đoàn Thị Hồng Hạnh (sinh năm 1975), Trưởng khoa Xét nghiệm - Chẩn đoán hình ảnh - Thăm dò chức năng, thuộc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) tỉnh Yên Bái.
  • Nắng nóng diện rộng ở Bắc Bộ, Trung Bộ
    Thời sự- Nhật Nam - 15:06 26/06/2022
    Ngày 26/6, ở khu vực Bắc Bộ, Trung Bộ nắng nóng diện rộng, có nơi hơn 36 độ C. Ngày mai, 27/6, nắng nóng gia tăng ở Bắc Bộ và Trung Bộ. Từ ngày 29/6, nắng nóng ở Bắc Bộ có xu hướng giảm dần.
  • Độc đáo Lễ hội Trứng đầu tiên của Việt Nam
    Đời sống- PV - 15:00 26/06/2022
    Trứng khổng lồ, trứng vẽ nghệ thuật, các món trứng sáng tạo từ các siêu đầu bếp.... là những nội dung chính từ Lễ hội văn hóa ẩm thực Việt Nam và Quốc tế - Sáng tạo từ trứng (Eggs Festival) diễn ra tại Trung tâm Triển lãm Nghệ thuật Việt Nam.
  • "Cô dâu 8 tuổi" phần 2 chính thức lên sóng
    Đời sống- Hồng Linh - 13:55 26/06/2022
    Tối 24/6, phim Cô dâu 8 tuổi mùa 2 đã chính thức phát sóng tập đầu tiên trên kênh truyền hình TodayTV và ứng dụng giải trí trực tuyến Today Plus.
  • Việt Nam đăng cai tổ chức Hoa hậu Hòa bình quốc tế 2023
    Thời sự- Hồng Linh - 11:24 26/06/2022
    Trang fanpage của Miss Grand International vừa chia sẻ dòng thông báo Việt Nam sẽ là nước chủ nhà của cuộc thi này vào năm 2023. Trước đó, Việt Nam từng đăng cai tổ chức đấu trường nhan sắc quốc tế này vào năm 2017.