--Quảng cáo---
--Quảng cáo---

Ngải bún có thể ngừa Covid-19?

TS.DS NGUYỄN THÀNH TRIẾT - 05:00 24/05/2021

(khoahocdoisong.vn) - Hiện nay, trong cộng đồng đang lan truyền thông tin về việc uống nước sắc ngải bún để phòng ngừa SARS-CoV-2. Tuy nhiên, nghiên cứu về tác dụng này của dược liệu còn rất hạn chế, mới dừng lại ở nghiên cứu in vitro, hoàn toàn chưa có nghiên cứu lâm sàng.

Một loại gia vị quen thuộc

Theo thông tin truyền miệng, đặc biệt theo những người dân có người thân đang sinh sống tại Thái Lan, người Thái đang sử dụng loại dược liệu này sắc uống nhằm ngừa Covid-19. Thông tin này làm cho nhiều người đang tìm mua ngải bún và làm giá của nó được đẩy lên cao. 

  • Ngải bún được sử dụng như một loại gia vị phổ biến trong các món bún đặc sản của người dân miền Tây.

    Ngải bún được sử dụng như một loại gia vị phổ biến trong các món bún đặc sản của người dân miền Tây như: Bún nước lèo, bún cá, bún mắm... bởi mùi vị nhẹ nhàng và đặc trưng của nó.

Ngải bún được sử dụng rất nhiều tại các tỉnh miền Tây, đặc biệt các tỉnh có cộng động người Khmer sinh sống như: Trà Vinh, Sóc Trăng, Kiên Giang, An Giang và một số huyện giáp Campuchia của Long An.

Ngải bún là một cây họ Gừng có tên khoa học là Boesenbergia pandurata Roxb. Schlecht., đồng danh là Boesenbergia rotunda Linn. Mansft, có phân bố chủ yếu ở Trung Quốc và khu vực Đông Nam Á.

Thân rễ dưới đất của nó ngắn và phân nhánh nhiều thành những phần có hình giống như ngón tay xuất phát từ một thân rễ trung tâm, vì vậy, còn có tên gọi là “rễ ngón tay” (fingerroot). Ngoài ra do cách phân nhánh nhìn tổng thể toàn bộ hình dạng thân rễ (người dân thường gọi là củ) như một nải chuối hay một chùm chìa khóa làm cho nó còn mang một số tên gọi khác như Chinese keys, Chinese ginger…

Dược liệu ngải bún đã được sử dụng như một gia vị truyền thống trong nền ẩm thực của Trung Quốc và một số nước Đông Nam Á, đặc biệt là Thái Lan, Indonesia và các tỉnh miền Tây Việt Nam.

Ngoài ra, nó còn được sử dụng trong nền y học cổ truyền của các nước này dùng để điều trị các bệnh như: Tiêu chảy, lỵ, đau dạ dày, viêm da, ho khan, u xơ, huyết trắng...

Theo các tài liệu nghiên cứu hiện đại cho thấy thân rễ ngải bún có thành phần hóa học chủ yếu là tinh dầu và các hợp chất flavonoid. Các flavonoid có mặt trong dược liệu rất đa dạng về mặt cấu trúc, có thể phân vào các nhóm như chalcon, flavon và flavanon với một số hợp chất tiêu biểu như: cardamonin, panduratin A, isopanduratin A, tectochrysin, pinocembrin….

Ngải bún có rất nhiều tác dụng dược lý khác nhau như: kháng khuẩn, kháng viêm, giảm đau, hạ sốt, kháng khối u, gây độc trên một số dòng tế bào ung thư, đặc biệt là ung thư tụy.

Một ứng viên tiềm năng

Ngoài ra, ngải bún có tác dụng khá thú vị là khả năng kháng virus in vitro, đã được thử nghiệm trên các chủng HIV-1 và Dengue virus (DENV) gây bệnh sốt xuất huyết qua cơ chế ức chế protease của chúng.

Đặc biệt, một nghiên cứu gần đây của Thái Lan có thể là nguyên nhân cơ bản dẫn đến những lời đồn thổi lan truyền trong cộng đồng về tác dụng kháng Covid-19 của dược liệu này là việc sàng lọc một số dược liệu của Thái Lan cho tác dụng kháng SARS-CoV-2.

Nghiên cứu được tiến hành trên 122 cao chiết và hợp chất tinh khiết từ dược liệu thông qua phương pháp miễn dịch huỳnh quang trên tế bào biểu mô thận khỉ (Vero E6 cells) được gây nhiễm virus SARS-CoV-2.

Kết quả nghiên cứu cho thấy cao chiết ngải bún và panduratin A được chiết từ thân rễ của nó có tác dụng kháng virus SARS-CoV-2 trên cả hai giai đoạn: ức chế bám và xâm nhập tế bào cũng như ức chế sự nhân lên của virus sau khi xâm nhập tế bào.

Như vậy, qua các chứng cứ ở trên cho thấy ngải bún có thể là một ứng viên “tiềm năng” trong việc phát triển các thuốc có tác dụng kháng SARS-CoV-2 có nguồn gốc từ dược liệu. Tuy nhiên, nguồn dữ liệu về tác dụng này còn rất hạn chế, mới dùng lại ở nghiên cứu in vitro, hoàn toàn chưa có nghiên cứu lâm sàng.

Vì vậy, mọi người có thể sử dụng ngải bún như một loại gia vị hay một thảo dược với các công dụng đã được dùng từ trước đến nay.

Nếu sử dụng làm thuốc cần có liều lượng và theo ý kiến của chuyên gia, đừng nên đổ xô tìm kiếm với mục đích điều trị Covid-19, điều này tạo điều kiện cho một số người thu gom, buôn bán và nâng giá dược liệu một cách thái quá và là nguy cơ có thể dẫn đến sự tiệt chủng loài dược liệu quý này. Đặc biệt nguy hiểm là vì tin tưởng vào dược liệu này mà có thể bỏ qua các phương pháp điều trị thiết thực khác.

TS.DS Nguyễn Thành Triết (Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM, Cơ sở 3)

  • Dinh dưỡng phòng ngừa Covid-19 cho bà mẹ mang thai
    Khỏe- Thúy Nga - 10:40 21/08/2020
    (khoahocdoisong.vn) - Tuy chưa có bằng chứng về khả năng lây truyền SARS-CoV-2 từ mẹ sang con, song viêm phổi do virus nói chung ở phụ nữ mang thai có liên quan đến tăng nguy cơ sinh non, thai chậm phát triển và tử vong thai nhi và trẻ sơ sinh... Vì vậy, trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 đang diễn ra, thai phụ cần phải biết cách tự bảo vệ sức khỏe cho bản thân

(0) Bình luận
Nổi bật Khoa học & Đời sống
Khi đàn ông bị “của lạ” khiến “mạt vận”
Đời sống- Đức Vinh - 09:40 12/08/2022
Nhìn cả trong nước và nước ngoài, không ít “sao” và doanh nhân dính vào bê bối tình dục, lạm dụng trẻ vị thành niên hay ồn ào tình ái. Hầu hết họ đều khó có sự nghiệp thăng hoa sau khi bị lộ sự việc. Chỉ vì một phút nông nổi, “ham của lạ” mà nhiều quý ông đã phải đánh đổi cả sự nghiệp, danh vọng, tiền tài, hạnh phúc...
--Quảng cáo---
--Quảng cáo---
--Quảng cáo---
  • Pin nổ, bé 10 tuổi bị tổn thương nặng
    Khỏe- Nhật Hà - 15:40 12/08/2022
    Pin đồ chơi phát nổ khiến các mảnh vỡ bóng đèn văng vào người khiến trẻ bị dị vật găm vào nhiều nơi trên cơ thể.
  • Tổn thương viêm màng não do nang sán
    Khỏe- Khánh Thủy - 15:39 12/08/2022
    Các thầy thuốc Bệnh viện Hữu nghị Việt Nam - Cuba Đồng Hới (Quảng Bình) vừa tiếp nhận và điều trị cho một trường hợp người bệnh bị tổn thương viêm não do nang sán.
  • Klinefelter- hội chứng rối loạn di truyền ở nam giới
    Khỏe- Khánh Thủy - 15:37 12/08/2022
    Klinefelter được phát hiện lần đầu tiên vào năm 1942, nguyên nhân do thừa một nhiễm sắc thể X, dẫn đến nhiễm sắc thể đột biến XXY (thông thường là XY). Đây là một rối loạn di truyền ở nam giới, cứ khoảng 800-1.000 trẻ nam sinh ra thì có một trẻ mắc hội chứng này. Người mắc bệnh là nam giới thường không thể sinh con.
  • Virus mới phát hiện ở Trung Quốc dễ bùng phát bệnh ở người
    Khỏe- Khánh Thủy - 15:31 12/08/2022
    Henipavirus là mầm bệnh mới nổi, độc lực cao, dễ bùng phát bệnh ở người, tỷ lệ tử vong cao hơn so với Covid-19.
  • Chưa tiêm vắc xin phòng Covid-19 cho trẻ dưới 5 tuổi
    Khỏe- Thúy Nga - 15:27 12/08/2022
    Bộ Y tế đã xây dựng kế hoạch phân bổ vắc xin đến hết năm 2022 và kế hoạch sử dụng vắc xin năm 2023. Hội đồng tư vấn sử dụng vắc xin của Bộ Y tế đã tổ chức họp về việc tiêm vắc xin Covid-19 cho trẻ em dưới 5 tuổi và chưa có khuyến cáo tiêm cho nhóm tuổi này.