Thứ 2, 26/08/2019
Đường dây nóng: 0327 216 216

Miền Tây, lạ lạ, xưa xưa...

Dọc đường - 08/02/2019 07:48
Miền Tây, lạ lạ, xưa xưa...
Cuối năm vừa rồi, tôi có chuyến về Cà Mau thăm thú những nơi mà thời làm báo đã đi qua. Cùng đồng hành có ông bạn đồng nghiệp dân Hà Nội gốc.
Miền Tây, lạ lạ, xưa xưa...

 Tôi vừa về tới Sài Gòn, anh Trần Lỡ gọi điện bảo có gì lạ lạ, xưa xưa ở miệt cây đước, cây tràm mà tôi vừa mới đi, viết cho Doanh Nhân Sài Gòn số Tết Kỷ hợi. Thú thật, tôi không biết cái gì lạ lạ, xưa xưa như anh ấy gợi ý. Bây giờ đi nơi nào cũng thấy "tân tiến", mà người già như tôi không khỏi chạnh lòng...

 Trong chuyến đi, tôi được mời dự một đám giỗ, ở quê tôi gọi là cúng cơm. Ngày trước, đám giỗ, bà con xa gần xách con gà, con vịt, ký cá, ký tôm, người mang trái bí, trái bầu, bó rau đến, đơn giản vậy nhưng rất tình cảm. Còn người được mời thì xách chai rượu đế nút bằng lá chuối khô, rót ra cúng người đã khuất, ấm cúng biết bao!

 Còn bây giờ, người ta đặt món ăn làm sẵn ở nhà hàng, người được mời đi dự thì bỏ túi cái phong bì năm bảy chục, một trăm ngoài. Tiện thì có tiện, nhưng thấy cứ sao sao, không nặng tình nặng nghĩa như hồi trước.

 Chắc là anh Trần Lỡ biết, mươi mười mấy năm trước, đường bộ ở Cà Mau không thắng nổi đường thủy. Vậy mà bây giờ từ thành phố Cà Mau, đi đến các huyện lỵ, kể cả nhiều thôn xã trong tỉnh, xuống tận Đất Mũi bằng xe hơi cứ thông thống dễ dàng. Nhưng chuyến đi vừa rồi, do một số việc cần, chúng tôi đi bằng vỏ lãi. Hiện nay đó là một phương tiện hiếm hoi, rất thú vị.

 Anh bạn người Hà Nội lo lắng khi ngồi trong chiếc xuồng máy thon dài như con sán lãi, phóng bay bay trên mặt sông sâu, nước chảy mạnh. Tôi phải giải thích để anh yên tâm. Ngày xưa luật đường thủy ở đây đã có, nghĩa là hai thuyền nếu lỡ đụng nhau, thuyền nào chở nhẹ hơn, thuận dòng nước, chạy quá mau thì chịu phạt. Nhưng khi kiện cáo, khó phân ai phải, ai trái. Do đó, có một loại luật không thành văn nữa: Khi thuyền sắp gặp nhau, phải hô "bát", như vậy thuyền nào cũng phải chạy cặp bờ bên phải (do nói trại, hầu hết đều hô "oác"), còn như muốn rẽ trái để cập bến, hay lỡ mắc cạn, thì hô "cạy".

  

    Kham-pha-rung-ngap-man-8807-1547703152.j

 Rồi cũng chuyện sông nước, anh người Hà Nội lại thắc mắc. Thế nào là con nước lớn, con nước ròng? Ở xứ này, sự chuyển động của dòng nước, cũng có lắm tên gọi. Nào là nước ròng, nước kém, nước trôi, nước dềnh, nước sụt, nước giựt, nước bò, nước đứng, nước nằm, nước chửng, nước ương, nước sình, nước chết, nước sát, nước rạt. Ở vùng Châu Đốc, Long Xuyên, Tháp Mười, nước lên gọi là nước nổi, nước dâng, hoặc nước về. Đến mồng 5 tháng 5 âm lịch thì "nước quay". Tháng 7 thì nước "nhảy lên bờ", nghĩa là thời kỳ ngập lụt.

 Kể để anh Trần Lỡ nghe chơi, trong suốt chuyến đi, anh bạn người Hà Nội cứ hỏi tới hỏi lui cá đường là loại cá gì, sao gọi là "xác cá đường". Con cá đó ở vùng biển xứ mình nói không biết thì cũng kỳ, còn nói sai thì đáng trách hơn. Tôi cố nhớ để kể cho bạn mình nghe một vài điều về con cá nước mặn này, nhưng lại tên là "đường". Chắc có nhiều chi tiết không chính xác, nhưng tạm hình dung vậy.

 Hằng năm, cứ theo chu kỳ, vào khoảng tháng ba, tháng tư và từ tháng sáu đến tháng tám âm lịch, cá đường hội tụ vùng biển chót mũi Cà Mau nhiều vô kể. Những ngày cá đường hội tụ cũng chính là lúc con ruốc (một loại tép biển) từ biển vào cặp mé bờ, nhiều đến nổi đặc nước.

 Cá đường về hội, bơi chậm, di chuyển vòng tròn, rồi nhích dần vào bãi cạn, kết bè dày, thỉnh thoảng lại nổi lên mặt nước theo mồi làm nổi sóng cả một vùng rộng. Chúng vừa bơi vừa phát kêu "cục, cục, cục...", trên dưới một cây số cũng nghe rõ. Đến gần, âm thanh cá đường phát ra át cả tiếng người.

 Khi phát hiện được điểm cá đường, ngư dân ven biển báo động cho nhau, gióng trống hoặc tuýt còi. Nếu là đêm thì đốt lửa ven bờ, sát nơi cá đường hội.

 Lưới đủ loại, ngư dân cứ thả đại vào bầy cá, rồi nhảy xuống nước, bơi theo cá, ôm cá vào ngực, xẻ bụng, giật lấy bong bóng, xác cá xô đi trong nước. Cá bị lấy bong bóng không biết cơ man nào. Vài ngày sau, người ta mới thấy xác cá trôi dạt thành từng đống trên bãi biển Khai Long.

 Bong bóng cá đường là một đặc sản rất quý, hầu như chỉ có ở vùng biển Cà Mau mới nhiều.

  

    Ca-loi-thoi-con-vat-ky-la-nhat-7052-7464

 Đó là ngày trước. Mười mấy năm trở lại đây cá đường nơi đây không còn nhiều nữa, nếu không nói là mất luôn.
 Người ta tính rằng, một con cá đường nặng 12kg thì bong bóng khoảng 0,250kg. Bong bóng cá đường có màu trắng đục, thon dài, đầu nhọn, mổ ra, đưa ngay vào nước muối 20 độ, sau đó lột bỏ màng mỡ, rửa sạch, phơi ráo, rồi ép lại đem phơi khô vài nắng, thấy trong trong là dùng được. Đây là một sản vật quý dùng để chế biến món ăn cao cấp mà giới người Hoa rất ưa chuộng.

 Có chuyện này kể anh Trần Lỡ nghe để nhớ Đồng Tháp Mười. Rằng trong chuyến đi, trên đường về TP.HCM, tôi ghé Cao Lãnh có chút việc. Như cách nay vài ba mươi năm trước, tôi chạy tìm mua gạo lúa trời về tặng bạn bè ăn Tết. Nhưng đi hàng gạo nào, người ta cũng nhìn tôi cười như người trên trời rơi xuống. Giống gạo trời sinh ấy đã gần như hết tiệt từ lâu rồi. Anh nghĩ coi có buồn không!

 Anh là người đi nhiều ở vùng Đồng Tháp Mười, Tứ giác Long Xuyên, chắc anh còn nhớ, lúa trời ý nói là trời cho, không ai gieo mà có, còn gọi là lúa ma vì tự nhiên xuất hiện trên những khoảng đồng không mông quạnh. Lúa trời có sức sống rất mãnh liệt. Hột lúa rụng xuống không thúi, mùa sau lại mọc. Nước lên cao bao nhiêu nó vươn theo bấy nhiêu. Lúa chưa trổ bông, người ta dễ lầm nó là một loại cỏ.

 Lá lúa trời xanh đậm, nhám và bén, nhỏ và cứng. Bông lúa ngắn. Hạt bé và dài. Đầu hột có đuôi dài, khá giòn. Khi lúa chín, cuống hột rất bở, chỉ cần chạm nhẹ là rụng. Người ta dùng xuồng để đập lúa trời chứ không dùng hái gặt. Thường thì căng chiếc mền hay chiếc chiếu rồi cầm nhánh tre áp ngọn lúa vào xuồng cho hột rụng xuống. Cơm gạo lúa trời dẻo và thơm lắm, không có gạo nào sánh bằng.

 Kể vắn tắt anh nghe chơi về cây lúa trời để anh đỡ nhớ, đỡ thèm nồi cơm của giống lúa "không trồng mà mọc" này.
 Mùa gió chướng sắp về. Tết Kỷ hợi đang đến. Tôi cũng sắp sửa bước sang tuổi 80, viết lách không còn tươi tắn, ngọt ngào như năm nào. Anh chịu khó đọc...

Theo doanhnhansaigon.vn


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Cảnh giác với điện thoại giá rẻ

(khoahocdoisong.vn) - Hàng loạt website bán điện thoại siêu rẻ vừa được phát hiện. Đáng chú ý, có nhiều loại điện thoại vừa ra mắt thị trường với giá gần 30 triệu đồng/chiếc thì tại những trang này rao bán chỉ dưới 3 triệu đồng/chiếc.

ĐH Đông Đô đã "qua mặt" Bộ GD&ĐT như thế nào?

(khoahocdoisong.vn) - Bộ GD&ĐT khẳng định không hề cấp phép cho ĐH Đông Đô được đào tạo văn bằng 2. Tuy nhiên, ĐH Đông Đô đã lợi dụng những kẽ hở để "qua mặt" Bộ, đào tạo văn bằng 2 không phép trong suốt nhiều năm.

Chương trình Vui khỏe mỗi ngày: “Một chương trình tư vấn sức khỏe vô cùng bổ ích và thiết thực!”

(khoahocdoisong.vn) - Đó là cảm nhận đầy trân trọng của bác Phạm Ngọc Diệu (64 tuổi, quận 1, TPHCM) dành cho Chương trình Vui khỏe mỗi ngày với chủ đề: “Bệnh lý Thoái hóa khớp gối & ký sinh trùng ở người cao tuổi” do Báo Khoa học & Đời sống phối hợp cùng Hệ thống Bệnh viện Sài Gòn ITO và Hội Người cao tuổi quận 1, TPHCM tổ chức ngày 23/8.

Từ năm 2016 đến nay, Sở Xây dựng Hà Nội đã kỷ luật gần 90 cán bộ

(khoahocdoisong.vn) - Đây là một trong số các thông tin từ buổi làm việc của Chủ tịch UBND TP Hà Nội với Sở Xây dựng.

Vinh danh 74 công trình "Sách vàng sáng tạo Việt Nam"

(khoahocdoisong.vn) - Lễ công bố Sách vàng Sáng tạo Việt Nam năm 2019 đã diễn ra tại Hà Nội nhằm cổ vũ, tôn vinh và khẳng định sự trân trọng đối với các tổ chức, cá nhân tiêu biểu, có đóng góp hiệu quả trong hoạt động khoa học, công nghệ,

TT Trump nói hối tiếc, Nhà Trắng đính chính 'tiếc vì nhẹ tay với TQ'

Sau khi Tổng thống Trump nói ông hối tiếc khi thương chiến leo thang đến mức này, Nhà Trắng đính chính rằng tổng thống tiếc đã không tăng thuế cao hơn với Trung Quốc.

Công an Hà Nội truy nã Phó TGĐ công ty lừa đảo dự án nhà ở

Hưng đã đưa ra những thông tin gian dối về Dự án Khu biệt thự ở Hưng Yên qua đó chiếm đoạt tiền tỷ. Công an Hà Nội đang truy nã đối tượng này.

Mới nhất

Long An chấp thuận cho IDICO - CONAC đầu tư hơn 1.500 tỷ đồng xây KCN Thủ Thừa

Bất động sản - Thái Bình - 06:30 26/08/2019
(khoahocdoisong.vn) - Sở KHĐT tỉnh Long An vừa cấp Giấy chứng nhận đầu tư Dự án Đầu tư xây dựng và Kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu công nghiệp (KCN) thị trấn Thủ Thừa cho Công ty CP Phát triển KCN và đô thị Thủ Thiêm IDICO - CONAC.

Điều chỉnh mở rộng thị trấn Nam Đàn quy mô gần 2.250ha

Bất động sản - Thái Bình - 06:29 26/08/2019
(khoahocdoisong.vn) - UBND tỉnh Nghệ An vừa phê duyệt nhiệm vụ điều chỉnh mở rộng quy hoạch chung xây dựng thị trấn Nam Đàn, huyện Nam Đàn đến năm 2035 (tỷ lệ 1/5.000).

Thêm Thiên Minh Group lập hãng hàng không Cánh Diều

Doanh nghiệp - Nhật Nam - 06:28 26/08/2019
(khoahocdoisong.vn) - Đại diện Công ty CP hàng không Thiên Minh cho biết doanh nghiệp này vừa gửi hồ sơ lên Sở KHĐT tỉnh Quảng Nam đề xuất thành lập hãng hàng không Cánh Diều (KiteAir) đặt trụ sở tại cảng hàng không Chu Lai (Quảng Nam).

Mỗi ngày phục vụ 700 chuyến bay: Tân Sơn Nhất quá tải từ cả trên trời lẫn dưới đất

Kinh tế - Hồng Linh - 06:28 26/08/2019
(khoahocdoisong.vn) - Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) vừa phân tích chi tiết nguyên nhân của tình trạng quá tải sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất. Trung bình cứ 1 phút 20 giây lại có một máy bay cất hoặc hạ cánh tại sân bay này.

Đến hết năm 2019, sẽ có 500 MW điện mặt trời áp mái

Kinh tế - Hồng Linh - 06:27 26/08/2019
(khoahocdoisong.vn) - Ông Võ Quang Lâm, Phó tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho hay trong 3 tháng qua, sản lượng điện mặt trời áp mái đã tăng lên 200 MW, với 4.000 hộ sử dụng.

Bộ Công Thương: Chất lượng xe Việt vẫn chưa bằng xe nhập khẩu

Thị trường - Đức Vinh - 06:26 26/08/2019
(khoahocdoisong.vn) - Theo Bộ Công Thương, hiện cả nước có khoảng hơn 170 doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp ôtô, với tổng công suất lắp ráp thiết kế khoảng 500.000 xe/năm.

Từ năm 2016 đến nay, Sở Xây dựng Hà Nội đã kỷ luật gần 90 cán bộ

Thời sự - Trọng Nhân - 06:25 26/08/2019
(khoahocdoisong.vn) - Đây là một trong số các thông tin từ buổi làm việc của Chủ tịch UBND TP Hà Nội với Sở Xây dựng.

Cảnh giác với điện thoại giá rẻ

Khoa học - Hà Bình - 06:24 26/08/2019
(khoahocdoisong.vn) - Hàng loạt website bán điện thoại siêu rẻ vừa được phát hiện. Đáng chú ý, có nhiều loại điện thoại vừa ra mắt thị trường với giá gần 30 triệu đồng/chiếc thì tại những trang này rao bán chỉ dưới 3 triệu đồng/chiếc.

Vinh danh 74 công trình "Sách vàng sáng tạo Việt Nam"

Thời sự - Mai Nguyễn - 06:12 26/08/2019
(khoahocdoisong.vn) - Lễ công bố Sách vàng Sáng tạo Việt Nam năm 2019 đã diễn ra tại Hà Nội nhằm cổ vũ, tôn vinh và khẳng định sự trân trọng đối với các tổ chức, cá nhân tiêu biểu, có đóng góp hiệu quả trong hoạt động khoa học, công nghệ,

ĐH Đông Đô đã "qua mặt" Bộ GD&ĐT như thế nào?

Giáo dục - Thanh Tuyền - 06:11 26/08/2019
(khoahocdoisong.vn) - Bộ GD&ĐT khẳng định không hề cấp phép cho ĐH Đông Đô được đào tạo văn bằng 2. Tuy nhiên, ĐH Đông Đô đã lợi dụng những kẽ hở để "qua mặt" Bộ, đào tạo văn bằng 2 không phép trong suốt nhiều năm.

Chương trình Vui khỏe mỗi ngày: “Một chương trình tư vấn sức khỏe vô cùng bổ ích và thiết thực!”

Khỏe - Hữu Thông - 06:10 26/08/2019
(khoahocdoisong.vn) - Đó là cảm nhận đầy trân trọng của bác Phạm Ngọc Diệu (64 tuổi, quận 1, TPHCM) dành cho Chương trình Vui khỏe mỗi ngày với chủ đề: “Bệnh lý Thoái hóa khớp gối & ký sinh trùng ở người cao tuổi” do Báo Khoa học & Đời sống phối hợp cùng Hệ thống Bệnh viện Sài Gòn ITO và Hội Người cao tuổi quận 1, TPHCM tổ chức ngày 23/8.

TT Trump nói hối tiếc, Nhà Trắng đính chính 'tiếc vì nhẹ tay với TQ'

Thời sự - Hà Lan - 20:56 25/08/2019
Sau khi Tổng thống Trump nói ông hối tiếc khi thương chiến leo thang đến mức này, Nhà Trắng đính chính rằng tổng thống tiếc đã không tăng thuế cao hơn với Trung Quốc.

Sinh viên lái Exciter uống rượu trước tai nạn làm 4 người chết

Nóng - Anh Thư - 20:52 25/08/2019
Theo lời khai của những người liên quan, nam sinh viên điều khiển xe Exciter đâm vào dải phân cách làm 4 người tử vong đã uống rượu khi dự sinh nhật.

Ăn nhạt người không khỏe

Bác sĩ của bạn - Khánh Thủy - 19:53 25/08/2019
(khoahocdoisong.vn) -Muối ăn (Natri) là một chất khoáng có tự nhiên trong hầu hết các loại thực phẩm. Theo khuyến cáo, nhu cầu muối ăn hàng ngày của một người chỉ là 2g, tức là tương đương với khoảng một thìa muối, cho tất cả những thức ăn được tiêu thụ hàng ngày.

Món ăn cho người dương khí hư

Khỏe - LY Nguyễn Văn Sáu - 19:52 25/08/2019
(khoahocdoisong.vn) - Người mắc dương khí hư thường chân tay lạnh, mệt mỏi, kém hưng phấn, có người đang mùa hè mà sợ lạnh, sợ gió.
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO