Chủ nhật, 20/01/2019
Đường dây nóng: 0327 216 216

Lê Hiến Phủ - phù chính nghĩa lòng son lẫm liệt - kỳ 3: Bốn chữ đồng

Nguyễn Thành Hữu - Khám phá - 28/12/2018 07:40
Lê Hiến Phủ - phù chính nghĩa lòng son lẫm liệt - kỳ 3: Bốn chữ đồng
(khoahocdoisong.vn) - Bốn chữ đồng của anh em Lê Hiến Phủ, Lê Hiến Tứ: đồng sinh, đồng liêu, đồng khoa và đồng tử, một trường hợp hiếm có trong lịch sử Việt Nam

Di tích đền thờ hai vị đại khoa

Di tích Đền Thượng Lao và đền Xối Thượng, xã Nam Thanh, huyện Nam Trực là nơi thờ hai vị đại khoa thời Trần: Bảng nhãn Lê Hiến Giản và Tiến sĩ Lê Hiến Tứ.

Căn cứ vào các nguồn tư liệu lịch sử và một số thư tịch cổ còn lưu giữ tại di tích, đặc biệt là cuốn Ngọc phả “Sự tích hai vị đại khoa thời Trần” được Phó bảng Đỗ Huy Uyển chép lại vào niên hiệu Tự Đức thứ nhất (1848) thì đền Thượng Lao và Xối Thượng ngày nay là nơi ở cũ của hai vị đại khoa cùng gia đình thuở sinh thời.

Sau khi hai ông mất, nhà vua cho phép nhân dân địa phương tu sửa thành ngôi đền thờ để tri ân công đức. Vì vậy đền Thượng Lao và đền Xối Thượng còn bảo tồn được những giá trị lịch sử đầu tiên mang ý nghĩa tưởng niệm sâu sắc về cuộc đời và sự nghiệp của hai vị đại khoa.

Lăng Lê Hiến Giản được xây dựng từ đời vua Thành Thái năm thứ nhất (1889). Tương truyền khi hai ông mất, bốn mỹ nữ theo hầu vì quá thương tiếc nên đã tự gieo mình xuống con ngòi tuẫn tiết, nhân dân đặt tên con ngòi là “Mỹ nữ hàn khê” (Ngòi mỹ nữ).

Tại nghi môn đền Thượng Lao có đôi câu đối viết về sự kiện này: Trinh tầm bất dẫn Đào giang thủy - Thắng tích do truyền mỹ nữ khê (Tấm lòng son sắt giữ gìn cùng nước Đào giang còn chảy mãi - Di tích tốt đẹp còn truyền kia khe mỹ nữ vẫn nêu tên).

Trong tâm thức của nhân dân địa phương, hai vị đại khoa không chỉ là những vị quan văn võ song toàn, trung nghĩa đối với nhà Trần mà các ông còn được suy tôn là “bậc thánh”. Đó là Đức thánh cả Lê Hiến Giản, Đức thánh hai Lê Hiến Tứ. Quan niệm này cũng được truyền tụng lại và ghi nhiều trong sử sách: Đời Hậu Trần (1407-1414) Giản Định đế truy phong tước vương cho Lê Hiến Giản và Lê Hiến Tứ là: “Nhất tự tịnh kiện vương”.

Bốn chữ đồng

Tương truyền vào năm Bính Ngọ (1426) Bình Định vương Lê Lợi, khi tiến quân ra Bắc qua vùng Thượng Lao, được hai ông báo mộng. Năm 1428, khi dẹp xong giặc Minh, Lê Lợi lên ngôi vua đã ban sắc phong cho hai ông là: “Thượng đẳng phúc thần” và thờ làm Thành hoàng.

Thời vua Lê Chiêu Tông bị nhà Mạc cướp ngôi, Thái tử Duy Ninh cùng Thái úy Nguyễn Kim đem quân đóng ở trước đền, đêm nằm mơ thấy thần dâng mũ ngọc xin giúp việc quân về sau quả ứng nghiệm. Khi Thái tử lên ngôi vua (Lê Trang Tông) gia phong cho Lê Hiến Giản bốn chữ “Quan phục linh ứng”.

Đến thời Nguyễn, xét hai ông trung nghĩa và cả nước chưa có ai như hai ông đạt bốn chữ “ đồng” là: đồng sinh (cùng sinh một ngày); đồng khoa (cùng đỗ một khoa); đồng liêu (cùng làm quan một triều); đồng tử (cùng chết một ngày), vì vậy nhà Nguyễn ban "quốc tế" vào những ngày mở hội lớn, nhân dân địa phương dựng rạp trước cửa đền để quan tỉnh vâng mệnh về tế, khu đất ấy có tên là “Áng quan”.

Chuyện về “Đức thánh cả” “ Đức thánh hai” giúp Bình Định vương Lê Lợi và vua Lê Trang Tông đánh thắng giặc hẳn là một biến thể của niềm tin và kính phục của người đời đối với hai vị đại khoa không riêng gì ở Thượng Lao, Xối Thượng mà còn ở Xối Tây, Xối Trì xã Nam Thanh, đền Thánh Cả ở Trung Đông, Trực Ninh; đền Bình An, Phú Cường, Gia Viễn, Ninh Bình…

Việc tế lễ trước đây được diễn ra vào ngày hai ông mất (12/12), nhân dân đã làm lễ rước thánh vị của hai ông ở các nơi về đền chính “Đức thánh cả” Thượng Lao hợp tế.  Với những giá trị lịch sử, văn hoá, đền Thượng Lao, Xối Thượng đã được xếp hạng di tích Lịch sử - Văn hoá cấp Quốc gia năm 2001.


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Tránh hại sức khỏe vì dược liệu dởm

(khoahocdoisong.vn) - Dược liệu dởm, thuốc bắc đã bị chiết xuất hết hoạt chất, thậm chí bị ngâm tẩm hóa chất… đe dọa sức khỏe người dùng. Bởi thế, hãy cẩn trọng khi sử dụng bất cứ loại thuốc bắc, dược liệu nào.

Sai lầm khi gội đầu mùa đông

(khoahocdoisong.vn) - Thấy lạnh nên lười không gội đầu, chỉ gội bằng nước cho nhanh, gội xong sấy ở mức to nhất để tóc nhanh khô... là những thói quen sai lầm của nhiều người vào mùa đông.

Vì sao mua hàng trên Lazada thường xuyên bị lỗi?

Khi giao dịch trên Lazada, không chỉ người mua dính phải hàng giả, hàng kém chất lượng, mà ngay cả người bán cũng có thể gặp nhiều rủi ro như bị tráo hàng, mất hàng… Vậy nguyên nhân do đâu?

Bí quyết thuyết trình: Càng đơn giản, càng thuyết phục

Những nhà lãnh đạo thông minh truyền tải thông điệp đơn giản đến mức học sinh lớp 3 cũng có thể đọc và hiểu được.

Kích thích huyệt chữa vai đau mỏi

(khoahocdoisong.vn) - Đau mỏi cổ vai là triệu chứng rất thường gặp trong cuộc sống. Việc luyện tập thường xuyên sẽ giúp chúng ta phòng trị bệnh và nâng cao sức khỏe.

Bắt quả tang 2 ghe máy khai thác cát trái phép trên sông Thu Bồn

Sáng 19/1, Phòng Cảnh sát đường thủy Công an tỉnh Quảng Nam xác nhận, vừa bắt quả tang 2 ghe máy khai thác cát trái phép trên sông Thu Bồn.

Bụp giấm chữa bệnh gan mật, cao huyết áp

(khoahocdoisong.vn) - Bụp giấm vị chua, tính mát; có tác dụng thanh nhiệt, giải khát, lợi tiểu, lợi mật, giúp ngăn ngừa bệnh tim mạch, tăng cường chức năng tiêu hoá, hạ huyết áp, chống xơ vữa động mạch, bảo vệ tế bào gan...

Mới nhất

Đình chỉ lưu hành dung dịch vệ sinh Gynophaco

Khỏe - 09:32 20/01/2019
(Khoahocdoisong.vn - Cục Quản lý Dược vừa ra công văn đình chỉ lưu hành trên toàn quốc lô sản phẩm Dung dịch vệ sinh Gynophaco.

Sai lầm khi gội đầu mùa đông

Khoa học - Sơn Hà - 09:31 20/01/2019
(khoahocdoisong.vn) - Thấy lạnh nên lười không gội đầu, chỉ gội bằng nước cho nhanh, gội xong sấy ở mức to nhất để tóc nhanh khô... là những thói quen sai lầm của nhiều người vào mùa đông.

Tránh hại sức khỏe vì dược liệu dởm

Khoa học - Bảo Khánh - 09:30 20/01/2019
(khoahocdoisong.vn) - Dược liệu dởm, thuốc bắc đã bị chiết xuất hết hoạt chất, thậm chí bị ngâm tẩm hóa chất… đe dọa sức khỏe người dùng. Bởi thế, hãy cẩn trọng khi sử dụng bất cứ loại thuốc bắc, dược liệu nào.

Vì sao mua hàng trên Lazada thường xuyên bị lỗi?

Thời sự - 09:25 20/01/2019
Khi giao dịch trên Lazada, không chỉ người mua dính phải hàng giả, hàng kém chất lượng, mà ngay cả người bán cũng có thể gặp nhiều rủi ro như bị tráo hàng, mất hàng… Vậy nguyên nhân do đâu?

Bí quyết thuyết trình: Càng đơn giản, càng thuyết phục

Kinh tế - 09:18 20/01/2019
Những nhà lãnh đạo thông minh truyền tải thông điệp đơn giản đến mức học sinh lớp 3 cũng có thể đọc và hiểu được.

Cách phòng tránh bệnh ung thư xương

Khỏe - Thúy Nga - 08:23 20/01/2019
(khoahocdoisong.vn) - Ung thư xương phát sinh tại chỗ hoặc di căn từ nơi khác đến. Chúng ta hoàn toàn có thể phòng ngừa nó.

Kích thích huyệt chữa vai đau mỏi

Gia truyền trị bệnh - Thúy Nga - 08:20 20/01/2019
(khoahocdoisong.vn) - Đau mỏi cổ vai là triệu chứng rất thường gặp trong cuộc sống. Việc luyện tập thường xuyên sẽ giúp chúng ta phòng trị bệnh và nâng cao sức khỏe.

Yên Bái: Người dân Giới Phiên khốn khổ vì dự án treo

Kinh tế - 19:05 19/01/2019
Giai đoạn 2 Dự án đầu tư xây dựng công trình nâng cấp Quốc lộ 32C đoạn Hiền Lương – thành phố Yên Bái được triển khai thực hiện từ năm 2016.

Giảm hóa đơn điện cho thiết bị điện dân dụng

Tư vấn - Thu Hà - 19:00 19/01/2019
(khoahocdoisong.vn) - Trong cuộc sống hiện đại, các thiết bị điện dân dụng ngày càng nhiều và “ngốn” khá nhiều điện. Phải làm thế nào để tiết kiệm điện?

Rượu vang từ nước lọc và hóa chất độc thế nào?

Khoa học - Bảo Khánh - 19:00 19/01/2019
(khoahocdoisong.vn) - Một cơ sở sản xuất rượu vang bằng pha chế siêu tốc chỉ bằng một chút phẩm màu và nước khiến dư luận không khỏi hoang mang. Làm thế nào để nhận biết loại rượu vang rởm này, tránh rước họa cho sức khỏe?

Bụp giấm chữa bệnh gan mật, cao huyết áp

Gia truyền trị bệnh - Thúy Nga - 19:00 19/01/2019
(khoahocdoisong.vn) - Bụp giấm vị chua, tính mát; có tác dụng thanh nhiệt, giải khát, lợi tiểu, lợi mật, giúp ngăn ngừa bệnh tim mạch, tăng cường chức năng tiêu hoá, hạ huyết áp, chống xơ vữa động mạch, bảo vệ tế bào gan...

Sáng tạo đồ chơi từ giấy

Công nghệ - Thu Hà - 19:00 19/01/2019
(khoahocdoisong.vn) - Sáng tạo đồ chơi từ giấy là ý tưởng của Nguyễn Thành Đạt, Nguyễn Thị Anh Thư, học sinh trường tiểu học Long Hưng, Tân Châu, An Giang.

Ập vào vũ trường Đông Kinh, phát hiện 27 dân chơi dương tính ma túy

Pháp luật - 19:00 19/01/2019
Rạng sáng 19/1, Đội quản lý hành chính về trật tự xã hội phối hợp với Đoàn kiểm tra liên ngành văn hóa xã hội quận 5 (TP.HCM) kiểm tra hành chính khách sạn, vũ trường Đông Kinh trên đường Trần Tuấn Khải, (phường 5).

Đám cưới con cán bộ trong sân UBND xã: Đình chỉ công tác Chủ tịch xã

Pháp luật - 19:00 19/01/2019
Liên quan đến việc tổ chức đám cưới tại trụ sở UBND xã làm “tê liệt” việc công, ông Trần Quang Vũ - Chủ tịch UBND huyện Bố Trạch (Quảng Bình) vừa ký công văn báo cáo kết quả vi phạm.

Đây là chìa khóa thành công của Branson và Buffett

Doanh nghiệp - 19:00 19/01/2019
Ngày nay, một doanh nhân thành công phải là một người kể chuyện. Tạo ra một sản phẩm tuyệt vời thôi chưa đủ, bạn còn phải biết cách làm sao để mọi người biết về nó nữa.
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO