Thứ 4, 19/12/2018
Đường dây nóng: 0327 216 216

Lễ gọi vía cho phụ nữ mang thai của dân tộc Giáy ở Lào Cai

Dọc đường - 12/04/2018 09:29
Lễ gọi vía cho phụ nữ mang thai của dân tộc Giáy ở Lào Cai
Gọi vía” là một nghi lễ không thể thiếu của người Giáy (Lào Cai), thể hiện sự quan tâm, chăm sóc của nhà chồng cùng với anh em họ hàng hai bên dành cho người phụ nữ khi mang thai.

Đối với cộng đồng người Giáy, khi một phụ nữ mang thai, không chỉ là niềm vui riêng của một gia đình mà là niềm vui chung của cả dòng họ, làng xóm. Họ quan niệm, việc mang thai và sinh con của người phụ nữ gắn liền với câu chuyện về sự tồn tại của đất trời. Trên trời có một vườn hoa rất lớn với nhiều loại hoa, mỗi cây hoa lại có một hình dáng, màu sắc khác nhau, là đại diện cho vía của một đứa trẻ.

gọi vía

Người phụ nữ Giáy khi mang thai sẽ trải qua hai nghi lễ.

Quá trình mang thai là quá trình vía của người phụ nữ lên vườn hoa trời, tìm lấy một cây hoa ưng ý, cây hoa đó sẽ thụ vào người phụ nữ trở thành đứa con trong bụng và vía người phụ nữ sẽ canh giữ cây hoa đó đến thời kỳ sinh nở với mục đích không để vía người khác đến lấy mất cây hoa mà mình đã chọn. Chính vì vậy, trong quá trình 9 tháng mang thai, có 2 nghi lễ mà nhà chồng phải đứng ra làm cho con dâu: gọi vía nhỏ và gọi vía lớn.

Gọi vía nhỏ: Là lễ gọi vía khi người phụ nữ mang thai được 3 tháng với mục đích chính là thông báo về việc người phụ nữ đã có thai và cầu cho người phụ nữ mạnh khỏe, không bị sảy thai.

Lễ vật trong nghi lễ này tương đối đơn giản, chỉ cần ba lễ – “tham thiêng” gồm 1 đôi gà, vịt, 1 miếng thịt lợn ngoài ra có thêm xôi tím, hoa quả, bánh kẹo, nước ngọt,… do những người được mời dự mang đến để đón vía hai mẹ con.

Người chủ lễ là bà then cúng với nội dung bài cúng là lời kể thông qua giọng hát miêu tả về các cửa ải; cuộc hành trình của mình cưỡi ngựa cùng với các đồ đệ trải qua các cửa ải đó lên đến vườn hoa trời, tìm vía của người phụ nữ và vía của đứa trẻ đem về nhà, không cho người khác lấy mất vía của đứa trẻ. Lễ cúng diễn ra trong khoảng thời gian từ 9-10 giờ sáng đến 3-4 giờ chiều.

Trước khi kết thúc nghi lễ, bà then sẽ xem bói để biết vía có về vui vẻ hay không bằng cách: dùng một quả trứng gà ta, vừa gọi vía vừa dùng hai tay dựng đứng quả trứng lên, nếu hồn vui vẻ về nhà thì khi thả tay ra quả trứng sẽ dựng thẳng đứng mà không bị đổ, còn nếu vía không vui vẻ về nhà thì phải dựng lâu, nhiều lần quả trứng mới đứng được. Sau đó bà then bốc 1 nắm gạo ở bát cắm hương rắc lên trên quả trứng, nếu có nhiều hạt gạo bám lại trên quả trứng có nghĩa là vía đã vui vẻ trở về, bà then dùng tay gạt những hạt gạo bám lại trên quả trứng vào chiếc túi vải đã được chuẩn bị từ trước đặt trên bàn cúng, bên trong có một chiếc áo của người phụ nữ mang thai và 1 gói xôi với ý nghĩa cất vía vào đó để mang về nhà.

Kết thúc nghi lễ, người phụ nữ mang thai sẽ được bà then buộc chỉ đỏ vào tay để giữ vía ở lại và được mạnh khỏe, may mắn. Những người đến dự lễ cũng sẽ được buộc chỉ đỏ vừa để may mắn, mạnh khoẻ vừa để giúp gia chủ giữ vía. Sau đó bà then sẽ xem chân gà và xương đùi gà để biết đứa trẻ là trai hay gái và vía có mạnh khỏe hay không.

Gọi vía lớn – Về thời gian, người chủ lễ cũng như diễn trình của nghi lễ tương tự như “Gọi vía nhỏ” chỉ có một vài điểm khác biệt. Đây là lễ gọi vía khi người phụ nữ mang thai được 8 tháng với mục đích cầu cho việc sinh nở đúng ngày và quá trình sinh nở của sản phụ diễn ra dễ dàng.

Lễ vật trong nghi lễ này phải có bảy lễ “sặt thiêng” gồm 1 con lợn từ 40-60kg hoặc 1 thủ lợn và 3 đôi gà, vịt, các lễ vật khác tương tự như lễ cúng 3 tháng. Nội dung bài cúng là lời kể của bà then về cuộc hành trình của mình cùng với các đồ đệ mang lễ vật vượt qua các cửa ải để lên đến ao trời, lội qua 11 chiếc ao để đến với chiếc ao cuối cùng, nơi mà vía của đứa trẻ đang nô đùa và vía của người mẹ đang trông con ở đó tìm, mò vía của cả 2 mẹ con bỏ vào chiếc túi vải đã chuẩn bị sẵn mang về nhà nhằm nhắc nhở vía không được mải chơi mà quên mất ngày sinh của mình.

Kết thúc nghi lễ, bà then cũng dùng trứng gà bói xem vía có về vui vẻ hay không và xem xương chân gà để khẳng định lại lần nữa giới tính đứa trẻ cũng như đoán định ngày sinh nở, vía về có vui vẻ hay không.

Lễ cúng gọi vía trước khi sinh là lễ cúng rất tiêu biểu trong đời sống tâm linh của dân tộc Giáy Lào Cai. Nó không chỉ cầu chúc cho quá trình mang thai và sinh nở của sản phụ được may mắn mà còn thể hiện nét văn hóa truyền thống tốt đẹp trong gia đình, dòng họ người Giáy.

Theo Dân tộc Việt


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Cách trị mất ngủ người già

(khoahocdoisong.vn) - Theo đông y mất ngủ là do tâm hư, thận âm hư hoặc can khí mất kết. Ngoài ra mất ngủ còn do ảnh hưởng của một số bệnh lý khác. Bệnh không được điều trị dứt điểm dẫn đến mạn tính, mất ngủ triền miên, ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe và cuộc sống.

Chẩn đoán giới tính bằng bắt mạch

(khoahocdoisong.vn) - Nhiều chị em chẩn đoán giới tính bằng bắt mạch. Tuy nhiên, đây là biện pháp cấm và không chính xác.

Thực phẩm phòng ung thư đại tràng

(khoahocdoisong.vn) - Số người mắc ung thư đại tràng đứng thứ 5 trong số các loại ung thư. Những thực phẩm sau giúp phòng chống ung thư đại trực tràng.

Dinh dưỡng cho bệnh cam

(khoahocdoisong.vn) - Bệnh cam hay gặp ở trẻ em dưới 5 tuổi. Khi bị cam trẻ thường gầy yếu, chân tay bé, bụng to, tóc khô vàng hay gãy, cơ nhẽo, ăn kém, ngủ chập chờn…

Dược phẩm Tâm Bình – Doanh nghiệp tiêu biểu vì người lao động năm 2018

(khoahocdoisong.vn) - Dược phẩm Tâm Bình vinh dự là một trong 60 doanh nghiệp xuất sắc nhận danh hiệu cao quý: Doanh nghiệp tiêu biểu vì người lao động năm 2018.

Polyp dây thanh quản có nguy hiểm?

(khoahocdoisong.vn) - Polyp dây thanh quản ảnh hưởng đến giọng nói, nếu không điều trị dứt điểm có thể dẫn đến khàn tiếng kéo dài.

“Khôn ăn cái, dại ăn nước”

(khoahocdoisong.vn) - Khi ninh thịt, ninh xương các chất bổ béo đã ra hết vào nước, nên chỉ cần ăn nước là đủ chất, lại dễ ăn, dễ tiêu hóa… Theo các chuyên gia dinh dưỡng, câu đúc kết của các cụ là không sai.

Mới nhất

Cách trị mất ngủ người già

Sức khỏe A-Z - Thúy Nga - 19:30 18/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Theo đông y mất ngủ là do tâm hư, thận âm hư hoặc can khí mất kết. Ngoài ra mất ngủ còn do ảnh hưởng của một số bệnh lý khác. Bệnh không được điều trị dứt điểm dẫn đến mạn tính, mất ngủ triền miên, ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe và cuộc sống.

Người cao tuổi dễ mắc bệnh bởi “ngày nóng đêm lạnh”

Sức khỏe A-Z - BS. NGUYỄN QUỐC DUY - 18:35 18/12/2018
(Khoahocdoisong.vn) - Thời tiết thay đổi bất thường, sáng nắng chiều se lạnh của TP.HCM nói riêng và miền Nam nói chung trong những ngày cuối năm khiến người già và trẻ nhỏ dễ bị mắc bệnh đường hô hấp, tim mạch và đau xương khớp.

Dinh dưỡng cho bệnh cam

Chữa bệnh không dùng thuốc - BS Kim Lan, nguyên cán bộ Bệnh viện Châm cứu T.Ư - 18:32 18/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Bệnh cam hay gặp ở trẻ em dưới 5 tuổi. Khi bị cam trẻ thường gầy yếu, chân tay bé, bụng to, tóc khô vàng hay gãy, cơ nhẽo, ăn kém, ngủ chập chờn…

Bếp gas mini an toàn

Ý tưởng sáng tạo - Thu Hà - 18:32 18/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Việc sử dụng bếp gas tiềm ẩn nhiều rủi ro, nhất là bếp gas mini. Từ thực tế này Châu Thế Khanh, học sinh trường THCS Võ Thị Sáu, Châu Thành A, Hậu Giang đã tạo ra bếp gas mini an toàn.

Chẩn đoán giới tính bằng bắt mạch

Gia truyền trị bệnh - P.H - 18:31 18/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Nhiều chị em chẩn đoán giới tính bằng bắt mạch. Tuy nhiên, đây là biện pháp cấm và không chính xác.

Thực phẩm phòng ung thư đại tràng

Món ăn bài thuốc - Lương y Phan Thị Thạnh - 18:31 18/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Số người mắc ung thư đại tràng đứng thứ 5 trong số các loại ung thư. Những thực phẩm sau giúp phòng chống ung thư đại trực tràng.

Vinaconex bị truy thu và phạt gần 5 tỷ đồng tiền thuế

Câu chuyện doanh nhân - 14:15 18/12/2018
(Khoahocdoisong.vn) - Trong đó riêng thuế TNDN tăng thu qua kiểm toán Nhà nước năm 2017 gần 3,9 tỷ đồng.

Nội soi ống mềm - phương pháp mới chữa nói ngọng ở trẻ em

Sức khỏe A-Z - 14:14 18/12/2018
(Khoahocdoisong.vn) - Ngày 18/12, tại Bệnh viện Nhi Trung ương đã diễn ra lễ trao tặng tài trợ thiết bị nội soi ống mềm từ Đài Loan. Theo các bác sĩ, nội soi ống mềm sẽ giúp tìm nguyên nhân vì sao trẻ nói ngọng, phát âm sai để có hướng can thiệp kịp thời.

Nhức nửa đầu: Dùng thuốc gì?

Sức khỏe A-Z - DS.CKII. BÙI VĂN UY - 14:12 18/12/2018
(Khoahocdoisong.vn) - Migraine xảy ra không thường xuyên, chỉ kéo dài trong khoảng một vài giờ, một vài ngày, có cơn đau dữ dộị, kèm theo nôn, lại không chữa khỏi, có khi kéo dài hàng chục năm. Do đó, làm cho năng suất lao động kém, chất lượng cuộc sống giảm sút, chi phí chữa bệnh khá lớn.

Các quy tắc cần biết trước khi dùng chế phẩm bổ sung

Sức khỏe A-Z - 14:09 18/12/2018
(Khoahocdoisong.vn) - Các chế phẩm bổ sung dinh dưỡng, thực phẩm chức năng, thực phẩm chữa bệnh có thể rất có lợi khi được dùng đúng cách.

Ăn quán bình dân buổi hẹn đầu, bạn gái đòi chia tay

Nhìn qua khe cửa - Tri Giao - 14:06 18/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Trời mưa, tiện tôi rẽ luôn vào quán cơm gần nhất. Không ngờ, chỉ vì việc ăn quán bình dân buổi hẹn đầu tiên, mà bạn gái đòi chia tay tôi.

Sử dụng thiết bị sưởi đúng cách

Khoa học thường thức - Bảo Khánh - 14:04 18/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Sưởi ấm thế nào để vừa tiết kiệm điện, vừa an toàn, không để xảy ra chập, cháy… là những câu hỏi không dễ trả lời. Các chuyên gia sẽ đưa ra những lời khuyên để bạn vượt qua mùa đông giá rét trong ấm áp.

Son dưỡng có nguy cơ gây ung thư?

Mẹo làm đẹp - Bảo Khánh - 14:00 18/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Thành phần dầu bão hòa hydrocacbon khoáng có trong một số loại son dưỡng có khả năng gây ung thư cho người sử dụng là thông tin khiến không ít chị em giật mình.

Dưỡng trắng da siêu tốc bào mòn da

Khoa học thường thức - Bảo Khánh - 13:57 18/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Theo các chuyên gia, chị em không nên mù quáng chạy theo trào lưu làm trắng da siêu tốc để rước họa cho sức khỏe, thậm chí là có thể dẫn đến ung thư da.

Nguy cơ "siêu dự án" phá danh thắng Chùa Hương

Khoa học thường thức - Tô Hội - 13:30 18/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Theo các chuyên gia, việc đầu tư phát triển du lịch tâm linh ở chùa Hương là tốt, nếu vẫn giữ được hệ sinh thái nơi đây. Ngược lại, nếu làm không cẩn trọng, 1 trong 3 lá phổi của Hà Nội có thể sẽ bị phá nát.
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO