Thứ 2, 23/09/2019
Đường dây nóng: 0327 216 216

Khi mang thai và cho con bú, “chụp, chiếu” có an toàn?

BS. Lê Tiểu My - Khỏe - 27/01/2019 09:21
Khi mang thai và cho con bú, “chụp, chiếu” có an toàn?
Các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh hỗ trợ rất nhiều cho việc khám và chữa bệnh. Nhưng điều mà các bà mẹ mang thai và cho con bú quan tâm lại là những ảnh hưởng có thể xảy ra cho em bé.

Bạn từng nghe về siêu âm, chụp Xquang, chụp cắt lớp điện toán (CT), chụp cộng hưởng từ (MRI), và y học hạt nhân. Nhóm có tia xạ bao gồm Xquang, cắt lớp điện toán, y học hạt nhân. Còn lại thuộc nhóm không dùng tia xạ.

Câu hỏi dễ dàng bật ra: Phương pháp nào tốt nhất? Xin thưa: Không có tốt nhất. Mỗi phương pháp có ưu điểm riêng, có giá trị riêng, có chỉ định riêng và chỉ có bác sĩ mới biết rõ. Tùy điều kiện, khả năng của cơ sở y tế, tình trạng bệnh nhân..., bác sĩ sẽ chọn cho bạn phương pháp thích hợp nhất có thể để chẩn đoán bệnh hay điều trị bệnh.

Siêu âm

Cho đến nay, chưa có báo cáo nào ghi nhận siêu âm gây hại cho thai nhi hay ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và thai. Dù vậy, vẫn chỉ nên thực hiện đúng chỉ định khi thực sự cần thiết. Bạn cũng cần nhớ, y học là ngành học luôn thay đổi và cập nhật. Không ai dám cam đoan 10 - 20 năm sau người ta vẫn khẳng định “siêu âm an toàn tuyệt đối cho thai và cho con người nói chung”.

Khi mang thai và cho con bú, “chụp, chiếu” có an toàn?

Chưa có báo cáo nào ghi nhận siêu âm gây hại cho thai nhi hay ảnh hưởng tới sức khỏe của mẹ và bé.

Cộng hưởng từ (MRI)

MRI không sử dụng tia xạ nên không có chống chỉ định trên phụ nữ mang thai và cho đến nay vẫn chưa có bằng chứng gây hại đến thai dù có vài giả thuyết có thể gây dị tật. Vấn đề quan tâm là sử dụng chất cản từ trong MRI. Để tăng chất lượng hình ảnh chẩn đoán, bác sĩ sẽ cho tiêm thuốc cản từ, ví dụ gadolinium.

Gadolinium là chất tan trong nước, có thể qua nhau thai vào tuần hoàn thai và dịch ối. Gadolinium tự do lại là chất độc. Nguy cơ và mức độ ảnh hưởng tùy thuộc vào thời gian tiếp xúc của thai nhi với gadolinium trong dịch ối.

Tuy nhiên, một số thống kê nhỏ lại cho thấy nguy cơ ảnh hưởng thai nhi không gia tăng khi có sử dụng gadolinium trong 3 tháng đầu thai kỳ. Với những chứng cứ hiện có, các nhà y khoa chỉ có thể khuyến cáo rằng: hạn chế chỉ định nếu lợi ích không nhiều hơn nguy cơ.

Đối với phụ nữ cho con bú, sau 24 giờ, không quá 0,04% liều gadolinium được dùng qua sữa (còn em bé hấp thụ không quá 1% của lượng này), do đó vẫn có thể cho con bú.

Các phương pháp có tia xạ

Với chụp Xquang, các nghiên cứu hiện nay cho thấy tia X không làm tăng nguy cơ sẩy thai với liều tia xạ dưới 5 rad (đơn vị đo lường). Đối với sự phát triển của thai, ngay cả liều 10-20rad, nguy cơ dị tật thai cũng không tăng đáng kể. Thai có thể phát triển chậm nếu chụp Xquang trong giai đoạn sớm, nhưng ở liều đến 50rad.

Với nguy cơ bé ung thư: nếu chụp Xquang giai đoạn sớm, liều tia xạ trên 5rad thì nguy cơ này tăng 0,3-1% (nhắc lại là nguy cơ này cũng tồn tại sẵn 0,3% dù mẹ có tiếp xúc tia xạ trong khi mang thai hay không - số liệu của CDC). Tuy nhiên, cần lưu ý, tia X có tác động khác nhau ở mỗi giai đoạn thai kỳ.

2 tuần đầu thai kỳ: Nguy cơ sẩy thai khi liều tia xạ trên 5rad.

Tuần thứ 3 đến tuần thứ 8: Nguy cơ ảnh hưởng thai khi liều tia xạ từ 20-30rad.

Sau tuần thứ 20: Thai nhi phát triển khá hoàn chỉnh và nguy cơ sẩy thai không tăng khi chụp Xquang.

Với chụp cắt lớp điện toán và y học hạt nhân, giai đoạn thai kỳ và liều có thể gây hại cho thai là:

Trước khi làm tổ (0-2 tuần sau thụ tinh): Nguy cơ chết phôi hay không thụ tinh - liều ngưỡng ước đoán 50-100mGY.

Giai đoạn biệt hóa cơ quan (2-8 tuần sau thụ tinh): Nguy cơ gây dị tật bẩm sinh trên xương, mắt, giới tính - liều ngưỡng ước đoán là 200mGY; chậm tăng trưởng - liều 200-250mGY.

Thai 8-15 tuần: Nguy cơ chậm phát triển tâm thần với liều 60-310mGY.  Nguy cơ gây tật đầu nhỏ: 200 mGY.

Thai 16-25 tuần: Nguy cơ chậm phát triển tâm thần với liều 250-280mGY.

Với phụ nữ cho con bú, trong chụp cắt lớp điện toán, trước đây có khuyến cáo không cho con bú khi được tiêm chất cản quang. Tuy nhiên, hiện nay lại cho phép tiếp tục cho con bú vì lượng iod hấp thu vào đường tiêu hóa em bé rất thấp.

Theo suckhoedoisong.vn


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Xác định nguyên nhân khiến TP.HCM và cả Nam Bộ mù đặc, ô nhiễm nặng

Kết quả quan trắc và chạy mô hình cho thấy cháy rừng ở Indonesia là nguyên nhân chính gây ô nhiễm không khí TP.HCM và nhiều tỉnh, thành phố khu vực Nam Bộ.

Xe khách tông xe máy, lao vào gốc cây khiến 39 hành khách mắc kẹt, la hét cầu cứu

Xe khách chở 39 người lưu thông trên đường, bất ngờ xảy ra va chạm với xe máy, rồi lao vào gốc cây. 39 hành khách bị mắc kẹt la hét bên trong.

Báo nước ngoài viết gì về cú hạ cánh thót tim của VNA tại Australia

Là sự cố hiếm gặp tại Australia, báo chí nước này cùng nhiều tờ báo lớn trên thế giới đã đồng loạt đưa tin về việc máy bay Boeing 787 của Vietnam Airlines quên hạ càng.

Ổ gà, ổ voi tái xuất trên cao tốc 34.000 tỷ Đà Nẵng - Quảng Ngãi

Cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi đoạn gần nút giao Túy Loan (huyện Hòa Vang) xuất hiện ổ gà sau đợt mưa vừa qua khiến các tài xế lo lắng.

Anh hùng phi công Nguyễn Văn Bảy qua đời

Sau nhiều ngày điều trị xuất huyết não tại Bệnh viện Quân y 175 (TP.HCM), anh hùng phi công Nguyễn Văn Bảy đã qua đời vào tối 22/9, hưởng thọ 84 tuổi.

Kêu gọi sống xanh bằng thùng rác phân loại "giả tạo", hãng cà phê Phúc Long bị người dùng tẩy chay vì "lừa dối và xem thường" khách hàng

Thời gian gần đây, phong trào "less plastic" (giảm nhựa) đã và đang len lỏi vào từng ngóc ngách cuộc sống. Tuy nhiên, những thương hiệu đồ uống lớn nhất lại liên tục bị đặt dấu hỏi về trách nhiệm của họ với môi trường.

"Biệt phủ" ở Hà Nội của danh hài Xuân Bắc khiến dân tình lóa mắt vì độ hoành tráng

Ngôi nhà được Xuân Bắc xây dựng trong một không gian rộng lớn, hoàn toàn bằng gỗ tự nhiên, có hiên nhà để thư giãn, có đường đi bằng đá xen giữa những thảm cỏ xanh non, có cây cối, hoa cỏ xung quanh.

Mới nhất

VietinBank: Cầu nối thương mại, đầu tư hai nước Việt Nam - Lào

Nhịp sống doanh nghiệp - PV - 23:27 22/09/2019
(khoahocdoisong.vn) - Hiện diện tại Lào từ tháng 2/2012, sau hơn 7 năm xây dựng và phát triển, không chỉ nâng cấp thành Ngân hàng con (tháng 8/2015), VietinBank Lào còn phát triển nhiều sản phẩm, dịch vụ cho các doanh nghiệp và người dân hai nước, góp phần quan trọng thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội (KT - XH) của Lào.

Anh hùng phi công Nguyễn Văn Bảy qua đời

Thời sự - Bích Huệ - 22:35 22/09/2019
Sau nhiều ngày điều trị xuất huyết não tại Bệnh viện Quân y 175 (TP.HCM), anh hùng phi công Nguyễn Văn Bảy đã qua đời vào tối 22/9, hưởng thọ 84 tuổi.

Xác định nguyên nhân khiến TP.HCM và cả Nam Bộ mù đặc, ô nhiễm nặng

Thời sự - Sỹ Đông - 22:30 22/09/2019
Kết quả quan trắc và chạy mô hình cho thấy cháy rừng ở Indonesia là nguyên nhân chính gây ô nhiễm không khí TP.HCM và nhiều tỉnh, thành phố khu vực Nam Bộ.

Bốn du khách bị sóng biển cuốn

Thời sự - Xuân Ngọc - 22:01 22/09/2019
16 sinh viên vừa tốt nghiệp trường đại học từ TP HCM ra biển huyện Vạn Ninh tắm, bất ngờ 4 người bị cuốn trôi, sáng 22/9.

Sơn La có tân Bí thư Tỉnh uỷ

Thời sự - Viết Tuân - 21:54 22/09/2019
Ông Nguyễn Hữu Đông giữ chức Bí thư Tỉnh uỷ Sơn La thay ông Hoàng Văn Chất nghỉ hưu theo chế độ.

Ổ gà, ổ voi tái xuất trên cao tốc 34.000 tỷ Đà Nẵng - Quảng Ngãi

Bạn đọc - Hồ Giáp - 21:44 22/09/2019
Cao tốc Đà Nẵng - Quảng Ngãi đoạn gần nút giao Túy Loan (huyện Hòa Vang) xuất hiện ổ gà sau đợt mưa vừa qua khiến các tài xế lo lắng.

Kêu gọi sống xanh bằng thùng rác phân loại "giả tạo", hãng cà phê Phúc Long bị người dùng tẩy chay vì "lừa dối và xem thường" khách hàng

Doanh nghiệp - Phượng Hoàng - 21:40 22/09/2019
Thời gian gần đây, phong trào "less plastic" (giảm nhựa) đã và đang len lỏi vào từng ngóc ngách cuộc sống. Tuy nhiên, những thương hiệu đồ uống lớn nhất lại liên tục bị đặt dấu hỏi về trách nhiệm của họ với môi trường.

Luật sư mách nước để khách hàng của Địa ốc Alibaba đòi lại tiền

Tư vấn - Thiên Bình - 18:36 22/09/2019
Theo các luật sư, khách hàng của Địa ốc Alibaba cần phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng để làm rõ hành vi của công ty này và bảo vệ quyền lợi của mình.

Xe khách tông xe máy, lao vào gốc cây khiến 39 hành khách mắc kẹt, la hét cầu cứu

Nóng - Thanh Hải - 18:32 22/09/2019
Xe khách chở 39 người lưu thông trên đường, bất ngờ xảy ra va chạm với xe máy, rồi lao vào gốc cây. 39 hành khách bị mắc kẹt la hét bên trong.

Thầy giáo tố bị dọa chém sau khi viết báo về việc ngập nước ở Phú Quốc

Bạn đọc - Việt Tường - 18:28 22/09/2019
Viết bài phản ánh tình trạng ngập nước ở Phú Quốc, một thầy giáo bị chủ quán phở đe dọa trên mạng xã hội.

Xử lý hành vi ứng xử thiếu văn hóa với di sản

Đời sống - PV - 18:19 22/09/2019
Bị coi như phim trường, làm bối cảnh cho các bức ảnh độc, lạ để câu like, câu view, hình ảnh những khu di tích, di sản đang dần xấu đi vì một bộ phận du khách.

Landmark 81 'biến mất' trong bầu không khí mù đặc ở TP.HCM

Thời sự - Quỳnh Danh - 18:12 22/09/2019
Vài ngày nay, TP.HCM mù đặc từ sáng sớm đến chiều tối. Chuyên gia cảnh báo sương mù này rất có hại, người dân cần che kín khi ra đường.

Nhiều chuyến bay bị hủy, lùi giờ cất cánh do bão Tapah

Thời sự - Ngọc Tân - 18:07 22/09/2019
Vietnam Airlines lùi giờ 8 chuyến bay, VietJet cũng phải hủy một số chuyến để tránh bão Tapah đổ bộ vào Nhật Bản và Hàn Quốc.

Báo nước ngoài viết gì về cú hạ cánh thót tim của VNA tại Australia

Doanh nghiệp - Ngô Minh - 18:04 22/09/2019
Là sự cố hiếm gặp tại Australia, báo chí nước này cùng nhiều tờ báo lớn trên thế giới đã đồng loạt đưa tin về việc máy bay Boeing 787 của Vietnam Airlines quên hạ càng.

Cá Koi sông Tô Lịch có bảo vệ trông coi cả ngày lẫn đêm

Thời sự - Quang Thế - 17:58 22/09/2019
Sau khi các chuyên gia Nhật và Việt Nam thả cá Koi xuống vị trí làm sạch sông Tô Lịch, đơn vị thực hiện dự án đã cắt cử bảo vệ trông coi cả ngày lẫn đêm và lắp cả hệ thống camera để giám sát 24/24h.
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO