Chủ nhật, 21/10/2018
Đường dây nóng: 0327 216 216

Huyền tích giếng Ngọc làng Diềm

Dọc đường - 11/05/2018 18:59
Huyền tích giếng Ngọc làng Diềm
Làng Diềm là cái nôi của dân ca quan họ xứ Kinh Bắc, nhưng ở ngôi làng này cũng ẩn chứa những bí mật khó tin.

Một trong những bí mật ấy là huyền tích về giếng Ngọc cổ kính với ba “cụ cá” cùng một cầu tế với 8 cột đá xanh khắc chữ Nho.

Giếng Ngọc làng Diềm nổi tiếng xưa nay.

Giếng cổ thủy tụ

Câu chuyện về giếng Ngọc ở làng Diềm, xã Hòa Long (TP Bắc Ninh) được ông Lê Viết Nga, Giám đốc Bảo tàng tỉnh Bắc Ninh rất quan tâm. Sở dĩ, giếng cổ này trở nên nổi tiếng bởi những huyền tích lạ đã và đang lưu truyền trong nhân gian.

Hầu hết các nhà khảo cổ đều cho rằng, giếng Ngọc nằm ở vùng đất cao bên cạnh hai ngọn núi Kim Sơn và Lĩnh Sơn, ở nơi đất cao như vậy mà thủy tụ thì thực là quý lắm thay. Ấy vậy mà theo thần phả cùng văn bia lưu giữ thì giếng Ngọc đã có cách đây 1000 năm có lẻ, cùng với sự xuất hiện của đền Cùng.

Theo ông Nguyễn Văn Giai, Thủ nhang đền Cùng: “Làng Diềm có truyền thống trồng dâu nuôi tằm và được xác định là lâu đời nhất. Lại là quê hương thủy tổ của điệu hát quan họ nên việc xác định ngôi làng có từ bao giờ là điều không khó. Đền Cùng cũng là một trong những công trình cổ kính của xứ Kinh Bắc xưa”.

Theo quan sát của chúng tôi, giếng Ngọc có hình bán nguyệt rộng chừng 20m2. Giếng có 11 bậc gạch, 4 bậc đá và 1 bậc gỗ lim ở sát mép giếng. Dưới đáy giếng là lớp đá ong tự nhiên sâu khoảng 10m. Nước giếng màu xanh trong, vị rất ngọt và mát.

Các cao niên kể rằng, giếng Ngọc ngày trước được những người sành trà trưng dụng làm “bạn hữu”. Vì trong trà đạo, nước là bạn, lửa là thầy. Đã có cao nhân từng đem theo ấm song, ấm quý đến giếng và thề với thủ từ rằng, chừng nào nước giếng Ngọc cạn thì chừng ấy sẽ bỏ cái thú tao nhã thưởng trà.

Ấy vậy mà theo ông Giai, giếng Ngọc không bao giờ cạn nước. Mỗi năm đều có lễ “tát giếng”, nhưng kể cả máy bơm, máy hút suốt đêm ngày thì mức nước vẫn y nguyên. Bên cạnh đó là chiếc cối xay gạo bằng đá cổ kính, là vật dụng để dân làng mỗi khi có đám cưới nhờ vả. Lệ rằng, trai gái lập gia đình đều phải đem gạo nếp ra cho vào cối, dùng nước giếng Ngọc mà xay mà vo thì hạnh phúc tròn vẹn.

Ba “cụ cá thần”

Và huyền tích về giếng cổ tuyệt vời này còn gắn liền với ba “cụ cá thần” nghìn năm tuổi. Chuyện này ngỡ như thêu dệt bịa đặt nhưng kỳ thực lại rất thật. Rằng đó là ba con cá do thần hóa thân mà thành. Từ rất lâu đời rồi, ba con cá ấy đã sống dưới đáy giếng, chứng kiến những thăng trầm làng Diềm.

Ông Giai bảo, các cụ trong làng đã gọi đó là “cá thần” từ lâu. Những trận lụt năm 1957, 1971 khiến giếng ngập nước nhưng ba “cụ cá” vẫn không đi. Nhiều lần dân làng thả vào đó những con rùa tai đỏ thì rùa cũng phải bò đi nơi khác, không thể ở lại trong giếng. Rồi chuyện thả các loại cá khác vào cũng không chịu, cá mới thả cứ nổi lên như sắp chết.

Người làng cho rằng, ba “cụ cá thần” là hóa thân của hai nàng công chúa Ngọc Dung và Thủy Tiên cùng một nàng hầu. Đền Cùng là nơi thờ tự hai nàng công chúa triều Lý vốn có công lập làng làng và truyền nghề cho dân. Đến thời vua Bảo Thái đã cho dựng quy mô ngôi đền trên những cột đá, mà ngày nay vẫn còn lại chứng tích. Các triều đại về sau đều có sắc phong tặng Mẫu được thờ ở đây.

Tuy nhiên, theo Ban quản lý đền Cùng, vào dịp Đại lễ nghìn năm Thăng Long – Hà Nội, ba “cụ cá thần” đã quy tiên. Người làng Diềm coi việc đó hết sức trọng đại, vì vào dịp đó, ba “cụ cá thần” cũng đã tròn 1000 tuổi. Một nghi thức long trọng để tiễn biệt ba “cụ cá thần” được tiến hành với sự góp mặt đông đủ của người dân trong làng.

Theo ông Nguyễn Điệp, thủ nhang cũ của đền Cùng thì trên đầu ba “cụ cá” có các chấm đen giống như chữ Hán. Mỗi “cụ cá” nặng khoảng trên 2kg. Từ khi ba “cụ cá” quy tiên, dân làng nhóm họp rồi làm lễ thả xuống giếng ba con cá chép mới.

Cầu tế người chết với 8 cột đá.

Cầu đá tế người chết

Cũng nằm trong quần thể đền Cùng là cầu tế người chết đường chết chợ. Đây là cây cầu không phải để đi, cũng không phải để trang trí hay bắc qua sông qua rạch, cầu tế người chết được gọi theo tiếng cổ, là một ngôi nhà không tường bao, có 8 cột đá dựng đứng nâng đỡ các vì kèo và mái che.

Theo đo đạc của chúng tôi, mỗi cột đá cao 1,6m và đường kính khoảng 25cm. Đây là loại đá xanh nguyên khối được gia công cẩn thận. Phần trên cột đá đều có các mộng khớp với vì kèo rất chắc chắn. Trên các cột đá này đều có những hàng chữ nho, tuy đã mờ nét nhưng vẫn có thể luận được nghĩa.

Đây là nơi cúng tế những người đi qua địa phương mà chẳng may qua đời. Thi thể của họ sẽ được dân làng đưa đến cầu tế để cúng bái theo các nghi lễ địa phương, sau đó mới đem chôn cất theo luật tục.

Cối đá cổ để dân làng xay gạo.

Theo nghiên cứu của các nhà khảo cổ, cầu tế làng Diềm là một trong những công trình tâm linh cổ hiếm hoi còn sót lại nguyên vẹn cho đến ngày nay. Sở dĩ, cầu tế làng Diềm còn giữ được là bởi giá trị tâm linh gắn với đền Cùng và giếng Ngọc nên ít ai dám xâm phạm.

Ngoài những chứng tích cổ nói trên, hiện trong quần thể đền Cùng còn 4 cây cổ thụ vài trăm năm tuổi. Trong đó, có cây đa, cây cườm cườm, duối và cây Trâm mốc. Những cây cổ thụ này quanh năm thả bóng soi giếng Ngọc khiến cho một quần thể đình đền vốn đã u tịch càng thêm huyền bí.

Theo ông Đỗ Văn Hoan, Phó chủ tịch phụ trách văn hóa xã Hòa Long: Đền Cùng, giếng Ngọc là một công trình tâm linh cổ kính của địa phương.

Huyền tích về ba “cụ cá” là có thật và là biểu tượng tâm linh của người làng Diềm. Tuy nhiên, chưa có nhà khoa học nào nghiên cứu về ba “cụ cá” này nên không thể có kết luận chính xác nào.

Trần Hòa


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Sữa chua không chỉ chứa men vi sinh

(khoahocdoisong.vn) - Trong sữa chua chứa các vitamin và khoáng chất tốt cho sức khỏe, cần thiết cho cơ thể. Sữa chua mang lại nhiều tác dụng cho người ăn như đẹp da, tăng hệ thống miễn dịch, thị lực khỏe mạnh, thần kinh ổn định…

Chọn đúng gam màu phấn trang điểm với làn da

(khoahocdoisong.vn) - Nếu đánh đúng tông màu phấn trang điểm, da sẽ có độ mịn, căng mọng tự nhiên. Còn chọn sai, bạn sẽ nhận lại khuôn mặt bự phấn...

Vì sao nói bát đĩa trắng an toàn

(khoahocdoisong.vn) - Khi dùng bát đĩa trắng, ngoài yếu tố dễ sử dụng sạch, sạch người ta còn cho rằng sẽ an toàn nhất trong các loại bát đĩa. Vậy sự thực thế nào, vì sao?

Ung thư thận và những lưu ý trong ăn uống

Ung thư thận cũng hay gặp ở Việt Nam. Người bệnh cần được phát hiện sớm và chữa trị kịp thời. Ngoài việc điều trị bằng thuốc thì chế độ ăn uống cũng cần được đặc biệt quan tâm.

5 mẹo dưỡng môi cho làn môi xinh tự nhiên

Làn môi xinh xắn có lẽ là nét nổi bật nhất trên khuôn mặt. Khuôn mặt sẽ trở nên bừng sáng hơn, quyến rũ hơn khi môi hồng rạng rỡ, mềm mại tự nhiên.

Cách ngăn ngừa cảm cúm trong mùa đông

Thời tiết mùa đông lạnh khắc nghiệt dễ sinh cảm lạnh và cúm. Có rất nhiều cách để bạn giảm thiểu nguy cơ bị lạnh và cảm cúm.

Báo động mối liên quan giữa béo phì và teo não

Bệnh hư khớp, cao huyết áp, gan nhiễm mỡ, chứng nhồi máu cơ tim, ung thư, đột quỵ, tiểu đường tuyp 2 từ lâu đã được cảnh báo bởi nguyên nhân béo phì. Mới đây, các nhà nghiên cứu Leipzig (Đức) lại vừa đưa ra một thông tin đáng quan ngại liên quan đến béo phì: Việc quá cân có thể gây teo não và như vậy gây cản trở hoạt động của não bộ cũng như tư duy.

Mới nhất

Ung thư thận và những lưu ý trong ăn uống

Sức khỏe A-Z - 18:00 21/10/2018
Ung thư thận cũng hay gặp ở Việt Nam. Người bệnh cần được phát hiện sớm và chữa trị kịp thời. Ngoài việc điều trị bằng thuốc thì chế độ ăn uống cũng cần được đặc biệt quan tâm.

5 mẹo dưỡng môi cho làn môi xinh tự nhiên

Sức khỏe A-Z - 15:04 21/10/2018
Làn môi xinh xắn có lẽ là nét nổi bật nhất trên khuôn mặt. Khuôn mặt sẽ trở nên bừng sáng hơn, quyến rũ hơn khi môi hồng rạng rỡ, mềm mại tự nhiên.

Chính phủ giải thích nguyên nhân nợ thuế gần 83 ngàn tỷ

Phản biện - 14:59 21/10/2018
Tổng số tiền thuế nợ của Tổng cục Thuế tính đến thời điểm 30/9/2018 là 82.961 tỷ đồng, trong đó tiền thuế nợ không có khả năng thu hồi là 34.942 tỷ đồng.

Nữ sinh ném con ở chung cư Linh Đàm: Bi kịch tình yêu sinh viên

Phản biện - 14:58 21/10/2018
Theo chuyên gia tâm lý, cuộc sống sinh viên xa gia đình, trong khi nhiều bạn trẻ có suy nghĩ thoáng trong tình yêu và tình dục, nhưng lại chưa có đủ kiến thức để tự bảo vệ mình. Điều này dẫn đến những hậu quả đau lòng và bạn gái là người luôn chịu thiệt thòi nhất.

Cách ngăn ngừa cảm cúm trong mùa đông

Sức khỏe A-Z - 14:44 21/10/2018
Thời tiết mùa đông lạnh khắc nghiệt dễ sinh cảm lạnh và cúm. Có rất nhiều cách để bạn giảm thiểu nguy cơ bị lạnh và cảm cúm.

Đồng Nhân dân tệ có thể giảm quá “giới hạn đỏ”

Câu chuyện doanh nhân - 14:38 21/10/2018
Các chiến lược gia tiền tệ dự báo rằng đồng Nhân dân tệ của Trung Quốc có thể sẽ giảm quá một ngưỡng tâm lý quan trọng, dẫn tới sự sụt giảm sâu hơn nữa, và điều đó chắc chắn sẽ vấp phải một làn sóng chỉ trích mới của chính quyền Tổng thống Donald Trump - theo hãng tin CNBC.

Báo động mối liên quan giữa béo phì và teo não

Cánh cửa tri thức - 14:29 21/10/2018
Bệnh hư khớp, cao huyết áp, gan nhiễm mỡ, chứng nhồi máu cơ tim, ung thư, đột quỵ, tiểu đường tuyp 2 từ lâu đã được cảnh báo bởi nguyên nhân béo phì. Mới đây, các nhà nghiên cứu Leipzig (Đức) lại vừa đưa ra một thông tin đáng quan ngại liên quan đến béo phì: Việc quá cân có thể gây teo não và như vậy gây cản trở hoạt động của não bộ cũng như tư duy.

Chọn đúng gam màu phấn trang điểm với làn da

Tư vấn - PV - 14:21 21/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Nếu đánh đúng tông màu phấn trang điểm, da sẽ có độ mịn, căng mọng tự nhiên. Còn chọn sai, bạn sẽ nhận lại khuôn mặt bự phấn...

Sữa chua không chỉ chứa men vi sinh

Hỏi đáp - PV - 14:17 21/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Trong sữa chua chứa các vitamin và khoáng chất tốt cho sức khỏe, cần thiết cho cơ thể. Sữa chua mang lại nhiều tác dụng cho người ăn như đẹp da, tăng hệ thống miễn dịch, thị lực khỏe mạnh, thần kinh ổn định…

Quá trình đốt cháy mỡ bằng tập thể dục

Tư vấn - PV - 14:12 21/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Muốn giảm béo cơ thể phải tiêu hao năng lượng của thức ăn thành hoạt động cơ học. Khi tập thể dục, năng lượng của mỡ sẽ chuyển hóa thành nhiệt đốt cháy mỡ để giảm cân.

Đừng ham mật ong nguyên xác 

Tư vấn - V.Đài - 08:09 21/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Bán mật ong nguyên xác con ong như một cách để chứng minh cho người dùng, mật ong nguyên chất, ong “thật”. Nhưng chuyên gia cho rằng, không nên ham loại này.

Chồng toàn chơi thân với phụ nữ

Nhìn qua khe cửa - Tri Giao - 08:07 21/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Tôi thấy chồng hầu như toàn chơi thân với phụ nữ. Từ bạn bè hay khách hàng của anh, đa số đều là phụ nữ. Tôi thắc mắc anh về điều này thì anh bảo, ai quý anh nhiều hơn thì anh chơi với người đó.

Đi bộ giảm cơn thèm ăn và hút thuốc

Hỏi đáp - PV - 08:01 21/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Đi bộ khoảng 15 phút có thể kiềm chế cảm giác thèm ăn socola và thậm chí làm giảm lượng socola bạn ăn trong tình huống căng thẳng.

Tuyệt vọng khi chồng mất để lại đống nợ

Nhìn qua khe cửa - Tri Giao - 07:59 21/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Từ lúc chồng mất, tôi luôn trong tình trạng tuyệt vọng, bế tắc. Anh đau ốm 4  năm, tôi vay nợ hơn 3 trăm triệu chữa trị cho anh. Chồng mất để lại đống nợ. Với tôi, số tiền đó quá lớn.

Nấu cơm bằng nước lạnh ngon hơn nước nóng

Hỏi đáp - PV - 07:57 21/10/2018
(khoahocdoisong.vn) - Nhiều người thấy, khi nấu bằng nước lạnh cơm sẽ ngon hơn so với nấu nước nóng. Điều này hoàn toàn đúng, do cơ chế ngấm nước và hồ hóa.
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO