Thứ 4, 19/12/2018
Đường dây nóng: 0327 216 216

Cánh cửa tri thức

Hồ Tông Thốc, nhà sử học lớn- kỳ 3: Làng Tam Công

Tìm hiểu lịch sử - 05/03/2018 07:53
Hồ Tông Thốc, nhà sử học lớn- kỳ 3: Làng Tam Công
Làng Tam Công ( nay là làng Tam Thọ, xã Thọ Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An), có Nhà thờ Trạng nguyên Hồ Tông Thốc; nhân dân thường gọi là Nhà thờ họ Hồ Tam Công.

Nhà thờ họ Hồ Tam Công.

Khoai ba bữa, đỗ cả nhà

Nhà thờ này thờ Hồ Kha, người sinh ra Hồ Hồng và Hồ Cao; Hồ Cao, người khởi tổ ra họ Hồ Tam Công, một trong ba người có công khai khẩn, chiêu dân lập ấp, xây dựng lên làng Tam Công, tức Kẻ Cuồi (Trang Cuồi); Thái phó Đường Quận công Hồ Tông Thốc; Trạng nguyên Hồ Tông Đốn; Trạng nguyên Hồ Tông Thành; Tiến sỹ Lộc quận công Hồ Đình Trụ; Tiến sỹ Thái bảo quận công Hồ Đình Trung; Tiến sỹ Hiến sát Hồ Doãn Văn và các thế hệ tiếp nối của dòng họ Hồ Tam Công.

Khu vực Nhà thờ Trạng nguyên Hồ Tông Thốc xưa là đồng chiêm trũng “Nắng thì cháy cả tiếng chim đa đa, mưa thì thối cả gan bàn chân con người”.

Thời Trần mảnh đất này là một ngọn đồi thoai thoải, dân gọi là Gò tràm nổi lên giữa đồng chiêm trũng rộng hàng ngàn mẫu. Dưới thời Trần Minh Tông  mới được khai phá xây dựng thành làng.

Xung quanh làng có nhiều hồ ao, đầm, đìa, dân thường trồng một giống khoai nước gọi là khoai Cuồi và lấy tên giống khoai đặc sản trồng trên mảnh đất mình ở để đặt tên cho nơi chôn rau cắt rốn của mình là Cuồi.

Về sự tích này, có câu chuyện cảm động về Hồ Tông Thốc mà dân trong vùng thường nhắc đến thuở hàn vi cũng như lúc ra làm quan, gia cảnh họ Hồ nghèo lắm, nhiều lúc không đủ cơm ăn, phải ăn khoai Cuồi thay cơm.

Nhiều năm mất mùa, khoai Cuồi là nguồn lương thực chính của nhà nông và nuôi lớn những tú tài, cử nhân, tiến sỹ, trạng nguyên. Bởi thế, dân trong vùng có câu ca: Sớm khoai, trưa khoai, tối khoai, khoai ba bữa – ông đỗ, cha đỗ, cháu đỗ, đỗ cả nhà. Khi đất kẻ Cuồi có ba người họ Hồ đậu Trạng nguyên thì kẻ Cuồi đổi thành làng Tam Công.

Danh tiếng truyền tới hôm nay

Thời Lê Mạt, sau trận binh hoả tàn phá, làng được xây dựng lại. Tên làng Tam Công được đổi thành Tam Thọ, thể hiện ước vọng của dân làng muốn quê hương mình tồn tại bền vững lâu dài mãi mãi. Nhà thờ Trạng nguyên Hồ Tông Thốc được xây dựng sau khi ông qua đời ngay trên nền nhà ông ở, một vị trí đẹp ở đầu làng Tam Thọ.

Năm 1919 nhà thờ được trùng tu lại khang trang mang dấu ấn kiến trúc  thời Nguyễn và kiến trúc miền Trung. Cách bài trí chặt chẽ và tôn nghiêm.

Trong đó có bức cửa vọng vàng vải nỉ thêu long phượng ở gian giữa bái đường mang bốn chữ lớn “Thái sơn bắc đẩu”… Hai giải hai bên  thêu tùng lộc, có sư tử chầu; giải bên phải  mang dòng chữ: “Tam công cựu chi kim nhưng tại” (làng Tam công ngày xưa bây giờ vẫn còn đây); giải bên trái có dòng chữ: “Nhất giáp, cao danh cổ vọng truyền” (đỗ Trạng nguyên danh tiếng từ thuở trước còn truyền lại đến ngày nay).

Và có đôi câu đối khảm xà cừ, bên trái là “Thần tâm, tử tâm, nhất ngô ninh háo súng tương vị hà” (lòng tôi, lòng con, ta một lòng đền đáp vẫn chưa xứng với công đức của tiền nhân). Vế bên phải là “Quốc khánh, gia khánh, trường tồn đức vinh phong tự kim thuỷ” (mừng nước, mừng nhà nhớ công đức lâu dài từ trước đến nay đều được phong chức tước).

Ngoài các đồ tế khí kể trên, di tích còn lưu giữ được 12 đạo sắc của thời Lê và thời Nguyễn phong tặng cho Hồ Tông Thốc và con cháu ông đã có những đóng góp cho đất nước.

Ngày 25/1/1991 Bộ Văn hoá – Thông tin ra quyết định số 154/QĐ-VH công nhận Di tích Nhà thờ Trạng nguyên Hồ Tông Thốc là Di tích lịch sử – văn hoá cấp Quốc gia. Hàng năm UBND xã Thọ Thành phối hợp với họ Hồ Tam Công mở lễ hội Đền thờ Hồ Tông Thốc vào ngày 9 và 10 tháng giêng âm lịch.

TS Nguyễn Thành Hữu


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Dự án D’. Palais de Louis Tân Hoàng Minh: Chất lượng bình dân giá "đế vương"

(khoahocdoisong.vn) - Dự án D’. Palais de Louis - Nguyễn Văn Huyên của tập đoàn Tân Hoàng Minh được quảng cáo là căn hộ đế vương, chất lượng hạng sang. Nhưng thực tế tính an toàn trong nguyên tắc thiết kế, chất lượng thi công, vật liệu sử dụng có nhiều vấn đề ảnh hưởng không tốt, thậm chí ảnh hưởng trực tiếp đến sinh mạng chủ nhân tương lai của “căn hộ đế vương”.

Bài thuốc giúp quý ông tự tin hơn

Yếu sinh lý là chứng trạng hay gặp ở nam giới dưới nhiều hình thức khác nhau như xuất tinh sớm, không tự xuất tinh được, loãng tinh, rối loạn cương, liệt dương, di tinh...

Lý do cần bổ sung omega-3 đầy đủ

Không phải chất béo nào cũng có hại cho cơ thể. Trong đó, axit béo omega-3 là một trong những loại chất béo tốt giúp giảm nguy cơ bệnh tim, trầm cảm, mất trí nhớ và viêm khớp.

Sử dụng lò vi sóng có gây ung thư?

Lò vi sóng một thiết bị gia dụng không thể thiếu trong mỗi gia đình nhưng nhiều người còn lo sợ vì nó có thể gây ung thư. Vậy công dụng của lò vi sóng như thế nào?

Lợi ích khi ăn đủ chất xơ

Chất xơ là một thành phần của thực phẩm có nguồn gốc thực vật. Khi ăn chất xơ cần được nhai kỹ nên nó kích thích nước miếng tiết ra nhiều; tới dạ dày và ruột làm trì hoãn sự tiêu hóa thực phẩm và sự hấp thụ chất bổ dưỡng nên tạo cảm giác no.

Khản tiếng, không nên xem thường

Khản tiếng, mất giọng trong một thời gian ngắn đôi khi chỉ là bệnh viêm thanh quản thông thường; tuy nhiên, khi khản tiếng, mất giọng kéo dài, coi chừng thanh quản bị trọng bệnh.

Những loại rau, củ rẻ tiền nhưng giảm mỡ bụng siêu nhanh

Không ai muốn phải để tâm đến vùng mỡ thừa "xấu xí" đầy ám ảnh, nhưng những gì bạn ăn ảnh hưởng mật thiết đến số đo vòng eo của bạn. Sau đây là những loại rau củ rẻ tiền nhưng làm giảm vòng 2 cực tốt.

Mới nhất

Bài thuốc giúp quý ông tự tin hơn

Sức khỏe A-Z - BS. Thanh Ngọc - 19:35 19/12/2018
Yếu sinh lý là chứng trạng hay gặp ở nam giới dưới nhiều hình thức khác nhau như xuất tinh sớm, không tự xuất tinh được, loãng tinh, rối loạn cương, liệt dương, di tinh...

Lý do cần bổ sung omega-3 đầy đủ

Khỏe A-Z - 19:30 19/12/2018
Không phải chất béo nào cũng có hại cho cơ thể. Trong đó, axit béo omega-3 là một trong những loại chất béo tốt giúp giảm nguy cơ bệnh tim, trầm cảm, mất trí nhớ và viêm khớp.

Sử dụng lò vi sóng có gây ung thư?

Y học và đời sống - 16:41 19/12/2018
Lò vi sóng một thiết bị gia dụng không thể thiếu trong mỗi gia đình nhưng nhiều người còn lo sợ vì nó có thể gây ung thư. Vậy công dụng của lò vi sóng như thế nào?

Thời gian cho một bữa ăn nhẹ lành mạnh

Khỏe A-Z - 16:08 19/12/2018
Ăn vặt đúng thời điểm và đúng loại thực phẩm sẽ không tăng cân lại lành mạnh cho sức khỏe.

Khò khè, thở rít báo hiệu bệnh gì?

Khỏe A-Z - TS.BS. Lê Bảo - 14:11 19/12/2018
Nhiều người thường nghĩ, khò khè, khó thở, thở rít là mắc bệnh hen suyễn hoặc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD).

Nên ăn gì khi mang thai?

Sức khỏe A-Z - BS. Kim Hằng - 14:07 19/12/2018
Em có thai lần đầu, có nhiều món em không muốn ăn nhưng chồng và bố mẹ em bắt ăn để bồi bổ sức khỏe.

Lác mắt, có chữa được không?

Bác sĩ của bạn - BS. Vũ Thanh - 14:04 19/12/2018
Con tôi mới được hơn 5 tháng tuổi. Tôi thấy mắt cháu có hiện tượng bị lác.

Rễ cỏ tranh - Vị thuốc thanh nhiệt, lợi tiểu

Đông y - TS. Nguyễn Đức Quang - 10:38 19/12/2018
Rễ cỏ tranh còn có tên bạch mao căn...Tên khoa học: Imperata cylindrica Beauv., họ lúa (Poaceae). Bộ phận dùng làm thuốc là rễ cây.

Bệnh tiêu chảy

Bác sĩ của bạn - BS. Phạm Mai Thanh - 10:35 19/12/2018
Bệnh tiêu chảy là tình trạng đi ngoài phân lỏng 3 lần hoặc nhiều hơn mỗi ngày, trọng lượng phân bài tiết trên 200g/ ngày. Bệnh thường gặp ở mọi lứa tuổi…

Bài thuốc tại nhà trị gàu trên da đầu

Mẹo làm đẹp - BS. Thu Vân - 10:34 19/12/2018
Một số thành phần sẵn có sẵn trong bếp gia đình bạn có thể giúp giảm gàu da đầu như muối, chanh, giấm hay lô hội.

Sợ thầy cô

Đi và suy ngẫm - Minh Anh - 10:32 19/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Sợ thầy cô đã ngấm vào máu rồi. Ngay cả phụ huynh cũng cổ súy cho nỗi sợ này vì quan niệm trẻ con càng sợ thì càng dễ bảo.

Lợi ích khi ăn đủ chất xơ

Món ăn bài thuốc - BS. Lê Thị Thanh - 10:31 19/12/2018
Chất xơ là một thành phần của thực phẩm có nguồn gốc thực vật. Khi ăn chất xơ cần được nhai kỹ nên nó kích thích nước miếng tiết ra nhiều; tới dạ dày và ruột làm trì hoãn sự tiêu hóa thực phẩm và sự hấp thụ chất bổ dưỡng nên tạo cảm giác no.

Củ cải trắng bổ dưỡng và trị được nhiều bệnh

Đông y - Lương y Thảo Nguyên - 10:30 19/12/2018
Củ cải trắng còn gọi la bặc tử, lai phục tử, rau lú bú. Củ cải trắng là thực phẩm được trồng phổ biến và rất quen thuộc trong mùa đông.

Ho do cúm mùa – Cách phòng và điều trị hiệu quả mẹ nên biết

Khỏe A-Z - 10:14 19/12/2018
Các triệu chứng cúm vào thời điểm giao mùa ở trẻ tuy đơn giản nhưng nếu không chữa trị có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm.

Dự án D’. Palais de Louis Tân Hoàng Minh: Chất lượng bình dân giá "đế vương"

Bạn đọc - Nhóm phóng viên - 09:22 19/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Dự án D’. Palais de Louis - Nguyễn Văn Huyên của tập đoàn Tân Hoàng Minh được quảng cáo là căn hộ đế vương, chất lượng hạng sang. Nhưng thực tế tính an toàn trong nguyên tắc thiết kế, chất lượng thi công, vật liệu sử dụng có nhiều vấn đề ảnh hưởng không tốt, thậm chí ảnh hưởng trực tiếp đến sinh mạng chủ nhân tương lai của “căn hộ đế vương”.
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO