Chủ nhật, 16/12/2018
Đường dây nóng: 0327 216 216

Cánh cửa tri thức

Hồ Phi Tích, Quỳnh Lưu tứ hổ

Tìm hiểu lịch sử - 27/02/2018 22:00
Hồ Phi Tích, Quỳnh Lưu tứ hổ
Hồ Phi Tích, Quỳnh Lưu tứ hổ – là vị quan thanh liêm, đức độ, tài cao, giỏi chính sự, hết lòng vì dân, vì nước, được giao nhiều chức vụ quan trọng trong triều đình nhà Lê. Ông là một trong bốn Thượng thư có trí tuệ uyên thâm lúc bấy giờ.

Dòng họ Hồ nhiều người được ghi danh khoa bảng.

Vừa dạy học vừa học

Hồ Phi Tích húy là Kỳ, sinh ngày 15/05 năm Ất Tỵ (1665) tại Hoàn Hậu (nay là Quỳnh Đôi, Quỳnh Lưu, Nghệ An). Ông là hậu duệ đời thứ 9 của Hồ Kha thuộc trung chi II dòng họ Hồ đại tộc, tức chi họ Hồ Phi, một chi họ đời nối đời khoa bảng, trung quân ái quốc.

Hồ Phi Tích là con trai thứ tư của cụ Hồ Thế Anh (còn gọi là Hồ Sĩ Anh), một người văn chương đức hạnh, thi đậu Giải nguyên hai lần, từng làm Tri huyện, huyện Kỳ Hoa, Hương Sơn, sau giữ chức Tham chính xứ Thái Nguyên, được tặng Thị lang bộ Hộ, phong tước Diễm Trạch hầu. Mẹ người họ Hồ tên là Từ Đức người làng Bèo Hậu nay là Quỳnh Hậu, Quỳnh Lưu.

Từ nhỏ Hồ Phi Tích đã là người thông minh mẫn tiệp, có chí khí; tuổi thơ đầy khó khăn vất vả, tuy cha làm quan nhưng thanh liêm nên gia cảnh bần hàn; đặc biệt, khi mẹ mất càng khó khăn hơn. Nhưng ông đã vượt qua khó khăn, vươn lên học hành đậu đạt, từng bước khẳng định tên tuổi trên con đường học vấn khoa danh.

Năm Giáp Tý (1684) Hồ Phi Tích tham gia kỳ thi Hương và đỗ đầu xứ… Để có tiền trang trải việc học, ông khăn gói ra Thăng Long tìm nơi dạy học và 12 năm vừa học để tiếp tục thi Hội, thi Đình, vừa dạy học kiếm tiền, học trò theo học có đến 500 người.

Ở Trường Quốc Tử Giám, Hồ Phi Tích là một trong bốn học trò đất Quỳnh Lưu thay nhau đứng đầu bảng và được suy tôn là “Quỳnh Lưu tứ hổ”.

Chính sự giản thanh

Năm Quý Dậu (1693) ông đỗ khoa Thiên Hạ Vọng Sĩ (khoa thi đặc biệt cho những người có danh vọng trong hàng sỹ phu để bổ dụng). Năm Đinh Sửu (1697), ông tham gia thi Hội, đậu Giải Nguyên, được bổ dụng làm quan Huấn đạo phủ Quốc Oai.

Vào thi Đình năm Canh Thìn (1700), ông đỗ nhị giáp Tiến sĩ xuất thân (Hoàng giáp), được bổ nhiệm chức Hàn lâm viện Hiệu lý; sau 2 năm, được bổ làm quan ngoại nhiệm, giữ chức Đốc đồng Hải Dương, An Quảng.

Tại đây vì chính sự giản thanh (làm việc giản dị, không phiền nhiễu dân) mà trộm cắp yên, trước bắt bọn cầm đầu trộm cướp ở đất liền, sau bắt phá giặc bể, lập nhiều công tích được vua ban thưởng; xa gần đều khâm phục, một giải duyên hải bình yên.

Năm Mậu Tý (1708), ông được điều vào Nghệ An, giữ chức Phó Đốc thị, phụ trách tham mưu quân sự, cùng với Đốc trấn Nghệ An xử lý mọi việc quân, dân Nghệ An và châu Bố Chánh. Năm Kỷ Sửu (1709), ông được điều về Kinh đô, thăng chức Lại khoa Bộ cấp sự trung.

Năm Tân Mão (1711), ông dâng lên Vua bản điều trần nói về đường lối trị dân gồm 8 chương với lý lẽ rành mạch, kế sách ích nước, lợi dân, được vua Lê Dụ Tông khen ngợi và ban thưởng. Sau đó, ông được thăng chức Hộ khoa Cấp sự trung…

Năm Quý Tỵ (1713), “Trời hạn hán kéo dài, mất mùa, dân phải ăn vỏ cây, rễ cỏ, người chết đói đầy đường”. Đặc biệt các tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình dân đói nghiêm trọng, ông được cử đi phát chẩn vùng này.

Ngoài kho gạo của quốc gia, ông kêu gọi sự tương trợ giúp đỡ lẫn nhau, mở các cuộc quyên góp thóc gạo của nhà giàu cùng với quỹ “nghĩa thương”, phát hết cho dân; ông khuyến khích dân trồng cây ngắn ngày để có cái ăn qua nạn đói.

Nạn đói được đẩy lùi, dân viết sớ tâu lên Triều đình ân thưởng cho ông xứng đáng là vị “Nhân quan”. Năm Giáp Ngọ thăng quan chính thanh hoa rồi thăng tiếp Đại lý tự khanh và phụng sai làm giám đốc sứ Sơn Tây.

(còn nữa)

TS Nguyễn Thành Hữu


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Rối loạn cương dương - Coi chừng bệnh tim

Rối loạn chức năng cương dương có thể là một dấu hiệu cảnh báo sớm về các vấn đề tim mạch ở đàn ông. Mặt khác, nếu bị bệnh tim, việc điều trị đúng có thể hỗ trợ tốt cho tình trạng rối loạn cương dương.

Trị chứng ngứa mùa đông

Việc bài tiết của tuyến nhờn dưới da trong mùa đông gặp khó khăn, điều này làm cho lớp da đã khô càng thêm khô.

Vitamin tổng hợp - Lợi ích và nguy cơ

Vitamin là một trong những dưỡng chất quan trọng của cơ thể. Nếu thiếu sẽ gây ra nhiều rối loạn, là căn nguyên gây ra nhiều bệnh nguy hiểm.

Thuốc ho từ dược liệu có an toàn?

Ho là phản ứng của cơ thể để bài tiết những dị vật ra ngoài cơ thể và làm sạch đường hô hấp. Khi bị ho, một trong những loại thuốc có thể sử dụng là các loại thuốc ho từ dược liệu...

Thận trọng khi tự nắn chỉnh răng tại nhà

Tôi thấy trên các trang bán hàng online có bán bộ nắn chỉnh răng tại nhà với giá khá rẻ, nhiều phản hồi của khách hàng hài lòng với sản phẩm. Không biết thực sự tác dụng của bộ chỉnh răng tại nhà là thế nào? Tôi có nên mua dùng thử không?

5 lợi ích tuyệt vời của bóng đá đối với sức khỏe

Đá bóng không chỉ giúp cơ thể săn chắc, khỏe mạnh mà còn giúp cho cuộc sống của chúng ta thoải mái. Các bài tập giúp điều hòa tâm trạng, vì thế mà tâm trạng ổn định hơn, giảm được những suy nghĩ tiêu cực.

Cách ứng phó với bệnh viêm phế quản

Viêm phế quản là bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi, nhưng thường gặp hơn ở trẻ em. Bệnh có thể cấp tính hoặc mạn tính, do tình trạng cấp tính lặp đi lặp lại nhiều lần...

Mới nhất

Nhận biết tắc tuyến nước bọt mang tai

Sức khỏe A-Z - BS. Lê Thục - 16:35 16/12/2018
Thỉnh thoảng tôi bị ứ tắc nước bọt ở mang tai. Cụ thể là đang ăn bỗng nhiên đau ở mang tai, có một khối phồng lên, nếu lấy tay day vuốt thì thấy nước bọt ứ chảy vào miệng và khối phồng xẹp lại. Cơn đau có khi chỉ là tức nhẹ, có khi cảm giác nhói. Vì không gây phiền lắm nên tôi để thế đã nhiều năm. Xin hỏi có phải là bệnh? Nếu đi khám thì đến đâu?

Máy hút bụi thông minh

Ý tưởng sáng tạo - Thu Hà - 15:34 16/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Máy hút bụi thông minh là ý tưởng Lê Hoàng Duy, lớp 7 trường THCS Nguyễn Huệ, thị xã Ayunpa, Gia Lai.

Men gan cao và cách giảm không cần thuốc

Chữa bệnh không dùng thuốc - BS. Thanh Hoài - 11:24 16/12/2018
Nếu có men gan tăng cao, điều này có thể chỉ ra rằng gan đang bị tổn thương. Nếu bác sĩ tìm thấy men gan tăng nhẹ trong một xét nghiệm máu thường quy, các khuyến cáo xử trí trong hầu hết các trường hợp là đề nghị các cách tự nhiên để hạ thấp chỉ số này.

Các món ngon giúp trẻ chống rét

Món ăn bài thuốc - 10:51 16/12/2018
Những ngày này, thời tiết giá lạnh kèm mưa rả rích khiến càng “nghe rét mướt luồn trong gió”! Ngoài việc giữ ấm cơ thể, nên cho bé ăn gì để ngoài việc cung cấp chất dinh dưỡng còn có thể đáp ứng được nhu cầu nâng cao sức khỏe cho các bé là câu hỏi được các ông bố bà mẹ rất quan tâm.

Chạy bộ khiến bạn trẻ hơn

Khỏe A-Z - 10:46 16/12/2018
Một số nhà nghiên cứu đã suy đoán rằng, các tác dụng chống lão hóa phổ biến nhất của việc tập thể dục có thể xảy ra ở đầu các nhiễm sắc thể của chúng ta, được gắn với các mẩu vật chất nhỏ gọi là telomere.

Thuốc ho từ dược liệu có an toàn?

Bác sĩ của bạn - ThS. Lê Quốc Thịnh - 10:43 16/12/2018
Ho là phản ứng của cơ thể để bài tiết những dị vật ra ngoài cơ thể và làm sạch đường hô hấp. Khi bị ho, một trong những loại thuốc có thể sử dụng là các loại thuốc ho từ dược liệu...

Rối loạn cương dương - Coi chừng bệnh tim

Y học và đời sống - BS. Thanh Hoài - 10:38 16/12/2018
Rối loạn chức năng cương dương có thể là một dấu hiệu cảnh báo sớm về các vấn đề tim mạch ở đàn ông. Mặt khác, nếu bị bệnh tim, việc điều trị đúng có thể hỗ trợ tốt cho tình trạng rối loạn cương dương.

Thận trọng khi tự nắn chỉnh răng tại nhà

Bác sĩ của bạn - BS. Lê Thục - 10:34 16/12/2018
Tôi thấy trên các trang bán hàng online có bán bộ nắn chỉnh răng tại nhà với giá khá rẻ, nhiều phản hồi của khách hàng hài lòng với sản phẩm. Không biết thực sự tác dụng của bộ chỉnh răng tại nhà là thế nào? Tôi có nên mua dùng thử không?

Trị chứng ngứa mùa đông

Đông y - BS. Phạm Minh Dương - 10:31 16/12/2018
Việc bài tiết của tuyến nhờn dưới da trong mùa đông gặp khó khăn, điều này làm cho lớp da đã khô càng thêm khô.

5 lợi ích tuyệt vời của bóng đá đối với sức khỏe

Y học và đời sống - 09:59 16/12/2018
Đá bóng không chỉ giúp cơ thể săn chắc, khỏe mạnh mà còn giúp cho cuộc sống của chúng ta thoải mái. Các bài tập giúp điều hòa tâm trạng, vì thế mà tâm trạng ổn định hơn, giảm được những suy nghĩ tiêu cực.

Quế phát tán phong hàn, chữa cảm lạnh

Đông y - BS. Phạm Minh Dương - 09:27 16/12/2018
Theo y học cổ truyền, quế có vị cay hơi ngọt, tính ấm, vào hai kinh can, thận.

Thị trấn ngã ba sông

Dọc đường - 09:23 16/12/2018
Quê tôi là làng Cổ Liễu, nay đã trở thành một phần của thị trấn mang tên dòng sông - thị trấn Kiến Giang. Những ai yêu bài hát Quảng Bình quê ta ơi của nhạc sĩ Hoàng Vân đều biết đến Kiến Giang qua câu ca "trên dòng Kiến Giang dạt dào tình quê...".

Cách ứng phó với bệnh viêm phế quản

Sức khỏe A-Z - ThS. Nguyễn Thị Thúy - 09:20 16/12/2018
Viêm phế quản là bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi, nhưng thường gặp hơn ở trẻ em. Bệnh có thể cấp tính hoặc mạn tính, do tình trạng cấp tính lặp đi lặp lại nhiều lần...

Mục sở thị loài rắn độc nhất thế giới

Cánh cửa tri thức - 09:17 16/12/2018
Loài rắn Taipan nội địa là đứng đầu trong danh sách những loài rắn có nọc độc mạnh nhất hiện nay. Lượng nọc độc trong một lần cắn có thể giết chết 100 người.

Gấc: món ngon, thuốc quý

Đông y - 08:37 16/12/2018
Gấc là cây rất quý giá mà thiên nhiên ban tặng cho con người. Cơm quả gấc dùng nấu xôi, các bộ phận khác như hạt, rễ, lá, dây gấc đều là vị thuốc quý.
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO