Thứ 2, 25/03/2019
Đường dây nóng: 0327 216 216

Hiểu đúng về vật chất trong Hệ Mặt trời

Khoa học - 12/03/2019 08:16
Hiểu đúng về vật chất trong Hệ Mặt trời
(khoahocdoisong.vn) - Hệ Mặt Trời của chúng ta không chỉ là nơi duy nhất trong vũ trụ từng được biết tới là có sự sống mà đến nay vẫn còn nhiều bí ẩn.

Sự phân bố các hành tinh

Trước hết, chúng ta có thể nhắc lại rằng Hệ Mặt Trời hiện được xác định có 8 hành tinh chính thức, cùng rất nhiều thiên thể nhỏ hơn chuyển động quanh một tâm chung là Mặt Trời. 8 hành tinh của Hệ theo thứ tự tính từ trong ra gồm: Sao Thủy, Sao Kim, Trái Đất, Sao Hỏa, Sao Mộc, Sao Thổ, Sao Thiên Vương và Sao Hải Vương. Điều thú vị khi các nhà khoa học tìm hiểu đặc điểm của các hành tinh là: 4 hành tinh gần Mặt Trời (trong đó có Trái Đất) là những hành tinh nhỏ có bề mặt rắn cấu tạo từ đất đá, trong khi đó 4 hành tinh phía ngoài đều có kích thước rất lớn và cấu tạo chủ yếu bởi khí và băng. Điều gì đã dẫn tới sự phân bố như vậy?

Để giải đáp câu hỏi đó, các nhà khoa học đã lần theo các manh mối để mô tả lại quá trình hình thành hệ hành tinh của chúng ta. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng Hệ Mặt Trời ra đời từ một tinh vân lớn cách đây khoảng 4,6 tỷ năm. Một vụ nổ supernova (vụ nổ rất lớn vào cuối đời của một sao nặng, đôi khi được dịch không chính xác là “siêu tân tinh”) ở khu vực lân cận đã kích hoạt sự xáo trộn của khí và bụi trong tinh vân, khiến chúng bắt đầu co lại.

 Dưới tác dụng của lực hấp dẫn, tinh vân co lại ngày càng nhanh và bắt đầu quay quanh tâm của chính nó. Ở vùng trung tâm đó Mặt Trời hình thành, còn các hành tinh thì hình thành nhờ sự co lại của những đám vật chất ở quỹ đạo cách xa trung tâm hơn. Hệ Mặt Trời đã ra đời theo cách đó, và đến đây chúng ta cần lưu ý về thành phần các loại vật chất của nó như sau: kim loại - 0,2%, các đá có chứa khoáng chất - 0,4%, băng hình thành từ nước, methane, ...- 1,4%, khí nhẹ (hầu hết là hydro và heli) - 98%.

Điều đó có nghĩa là Hệ Mặt Trời của chúng ta hầu hết là khí. Toàn bộ lượng vật chất ở dạng rắn và lỏng tạo nên Trái Đất cũng như mọi hành tinh, thiên thể khác và một phần ở ngay Mặt Trời cũng chỉ chiếm khoảng 2% tổng khối lượng của cả Hệ. Việc này đóng vai trò quyết định đối với sự phân bố các hành tinh mà chúng ta đang nói tới.

 Kim loại tập trung ở vùng lõi

Trong giai đoạn đầu của Hệ Mặt Trời, vật chất nặng (các nguyên tố kim loại cùng hợp chất của chúng) có xu hướng “chìm” sâu vào gần trung tâm, giống như khi ta thả một chiếc đinh sắt xuống nước. Việc đó khiến phần lớn kim loại tập trung ở Mặt Trời và khu vực lân cận. Đồng thời, những hành tinh hình thành gần Mặt Trời chịu lực hấp dẫn của Mặt Trời lớn hơn. Lực hấp dẫn lớn không chỉ đóng vai trò lực kéo mà còn khiến các lớp vật chất bị nén chặt hơn, trong khi lớp khí loãng phía ngoài thì bị gió Mặt Trời thổi dạt vào không gian.

Kết quả là các hành tinh ở gần Mặt Trời chỉ còn các lớp vật chất rắn cùng khí quyển mỏng (riêng Sao Thủy thì không có khí quyển). Trong khi đó, các hành tinh ở xa hình thành trong khu vực có lượng khí lớn. Các nhà khoa học cho rằng chúng vẫn có lõi kim loại rắn, nhưng với việc ít chịu tác động từ Mặt Trời hơn, chúng dễ dàng lấy thêm vật chất dạng khí và băng trên quỹ đạo của mình, để cuối cùng tạo thành các hành tinh khổng lồ với thành phần chính là khí.

4 hành tinh ngoài cùng của Hệ Mặt Trời này được gọi là các hành tinh khí khổng lồ bởi thành phần chính của chúng là các chất khí, riêng Sao Thiên Vương và Sao Hải Vương còn được gọi riêng là hành tinh băng khổng lồ (một phân nhánh của hành tinh khí khổng lồ) do bề mặt chúng được phủ bởi lớp băng tạo thành chủ yếu từ nước, amoniac và methane.

Mặc dù câu trả lời đã tương đối thỏa đáng, cho tới nay lịch sử hình thành Hệ Mặt Trời vẫn còn nhiều điều chưa được hoàn toàn sáng tỏ. Các nhà khoa học có thể khẳng định rằng Hệ Mặt Trời từng có số hành tinh nhiều hơn, thậm chí nhiều hơn rất nhiều con số ngày nay. Những va chạm lớn kéo dài trong khoảng 1 tỷ năm đầu tiên của Hệ Mặt Trời đã khiến nhiều hành tinh biến mất.

Đặng Vũ Tuấn Sơn, Hội Thiên văn học trẻ Việt Nam


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Chùa Ba Vàng 'không thông báo dừng gọi vong'

Thời điểm này chúng tôi đang nghe ngóng, chờ kết luận của cơ quan quản lý, không có chuyện thông báo ngừng thỉnh oan gia trái chủ", đại diện chùa Ba Vàng khẳng định.

Ông Dũng 'lò vôi': Tôi không khoác lác khi bỏ 10.000 tỷ xử lý ô nhiễm

Đại gia Dũng "lò vôi" cho biết Tập đoàn Đại Nam và Công ty Hằng Hữu Dũng đã chuẩn bị sẵn nguồn tài chính 10.000 tỷ đồng để xử lý ô nhiễm nguồn nước bằng phương pháp vi sinh.

Việt Nam cấm nhập khẩu thuốc trừ cỏ có hoạt chất Glyphosate

Cục Bảo vệ thực vật (Cục BVTV - Bộ NN&PTNT) vừa ra công văn yêu cầu các tổ chức, cá nhân ngưng ký hợp đồng mới việc nhập khẩu các loại thuốc trừ cỏ có chứa hoạt chất Glyphosate.

Sim 'ma' của Vinaphone cực hiếm, giá 200 triệu đồng?

(Khoahocdoisong.vn) - Một số khách hàng của Vinaphone tiết lộ do đầu số 0940 cực hiếm nên rất quý, giá mua bán có thể lên đến cả trăm triệu đồng.

Thaco mở rộng ‘tiếp sức’ bầu Đức sau vụ hợp tác 20.000 tỷ

Chi tiết hợp đồng không được tiết lộ nhưng Thaco sẽ giúp thêm HAGL trong việc chế biến nông sản xuất khẩu và phát triển thêm diện tích trồng trái cây.

Những công viên ở Hà Nội bị 'xén đất' làm nhà hàng, quán cà phê

Đất nhiều công viên ở Hà Nội bị biến tướng sai mục đích, thành các nhà hàng, quán nhậu, quán cà phê, thậm chí là bãi trông giữ xe.

Gian lận điểm thi ở Sơn La: 97 bài điểm chấm thẩm định thấp hơn điểm công bố

Theo Bộ GD&ĐT, kết quả chấm thẩm định cho thấy có 44 thí sinh với 95 bài thi trắc nghiệm và 2 bài thi ngữ văn có điểm thấp hơn điểm đã công bố.

Mới nhất

Nữ Giám đốc 9X dốc sức phát triển 5000 đại lý online trong 2 năm

Nhịp sống doanh nghiệp - PV - 16:48 24/03/2019
(khoahocdoisong.vn) - Thành lập từ năm 2017, chỉ qua 2 năm, dưới sự lãnh đạo của Giám đốc trẻ Nguyễn Thị Thùy Linh, Công ty Bình An đã phát triển trên 5.000 đại lý trong toàn quốc.

Bà Phạm Thị Yến trong mắt những người thân quen

Thời sự - 16:42 24/03/2019
Trước khi lên chùa Ba Vàng tu tập rồi được đặc quyền thuyết giảng về nhân quả, hiện tượng vong nhập, báo oán, giải oán... bà Phạm Thị Yến có cuộc sống bình thường, làm nghề thợ may

Lương công chức xã phường 'bèo bọt', vì sao còn cố làm?

Thời sự - 16:26 24/03/2019
Cả lương và phụ cấp chỉ được vài triệu đồng/tháng. Để duy trì cuộc sống, cán bộ công chức cấp xã, phường hầu hết trông nhờ gia đình. Vậy vì sao họ vẫn gắn bó với công việc?

Chùa Ba Vàng 'không thông báo dừng gọi vong'

Thời sự - 16:22 24/03/2019
Thời điểm này chúng tôi đang nghe ngóng, chờ kết luận của cơ quan quản lý, không có chuyện thông báo ngừng thỉnh oan gia trái chủ", đại diện chùa Ba Vàng khẳng định.

Sim 'ma' của Vinaphone cực hiếm, giá 200 triệu đồng?

Kinh tế - 16:15 24/03/2019
(Khoahocdoisong.vn) - Một số khách hàng của Vinaphone tiết lộ do đầu số 0940 cực hiếm nên rất quý, giá mua bán có thể lên đến cả trăm triệu đồng.

Ông Dũng 'lò vôi': Tôi không khoác lác khi bỏ 10.000 tỷ xử lý ô nhiễm

Chuyển động - 16:07 24/03/2019
Đại gia Dũng "lò vôi" cho biết Tập đoàn Đại Nam và Công ty Hằng Hữu Dũng đã chuẩn bị sẵn nguồn tài chính 10.000 tỷ đồng để xử lý ô nhiễm nguồn nước bằng phương pháp vi sinh.

Thaco mở rộng ‘tiếp sức’ bầu Đức sau vụ hợp tác 20.000 tỷ

Thời sự - 16:05 24/03/2019
Chi tiết hợp đồng không được tiết lộ nhưng Thaco sẽ giúp thêm HAGL trong việc chế biến nông sản xuất khẩu và phát triển thêm diện tích trồng trái cây.

Xe ben tông sập nhà dân, 2 vợ chồng đang ngủ tử vong

Thời sự - 16:01 24/03/2019
Xe ben mất lái tông thẳng vào nhà dân tại xã Thống Nhất, huyện Bù Đăng, tỉnh Bình Phước. Vụ tai nạn làm căn nhà sập nát, hai vợ chồng tử vong, bé gái 3 tuổi bị hất ra ngoài.

Việt Nam cấm nhập khẩu thuốc trừ cỏ có hoạt chất Glyphosate

Chuyển động - 15:57 24/03/2019
Cục Bảo vệ thực vật (Cục BVTV - Bộ NN&PTNT) vừa ra công văn yêu cầu các tổ chức, cá nhân ngưng ký hợp đồng mới việc nhập khẩu các loại thuốc trừ cỏ có chứa hoạt chất Glyphosate.

Hỏng xương, chóng già vì giảm béo nhanh

Y học và đời sống - Thúy Nga - 13:00 24/03/2019
(khoahocdoisong.vn) - việc giảm béo đột ngột, kém an toàn chính là hạn chế quá trình hấp thụ canxi ở xương và đẩy nhanh quá trình lão hóa và có thể xảy ra sự cố như: ngã, trượt chân, thậm chí là gãy xương.

Vì sao cựu bí thư Bến Cát và giám đốc ngân hàng bị bắt?

Thời sự - 09:49 24/03/2019
(Khoahocdoisong.vn) - Cựu bí thư thị xã Bến Cát (Bình Dương) "bắt tay" với chủ đất và giám đốc chi nhánh ngân hàng bán tài sản đang thế chấp làm thất thoát gần 37 tỉ đồng.

44 thí sinh ở Sơn La được nâng điểm là con cháu của ai?

Thời sự - 09:38 24/03/2019
Theo phụ huynh ở Sơn La, trong top những thí sinh có điểm thi cao bất thường của tỉnh, có không ít em là con, cháu của các cán bộ, lãnh đạo phòng, ban của tỉnh này.

Trụ trì chùa Ba Vàng từng nhiều lần bị nhắc nhở

Thời sự - 09:18 24/03/2019
Giáo hội Phật giáo tỉnh Quảng Ninh nhắc nhở trụ trì chùa Ba Vàng thực hiện đúng giới luật và pháp luật, nhưng không tiến triển.

Vì sao Hiệp hội Taxi Đà Nẵng quyết khởi kiện Grab?

Thời sự - 09:08 24/03/2019
(Khoahocdoisong.vn) - Ngày 23/3, đại diện Hiệp hội Taxi TP.Đà Nẵng cho hay, đơn vị này đang làm hồ sơ thủ tục pháp lý để khởi kiện Grab Việt Nam.

Vì sao ông Nguyễn Đức Tài thôi ghế Tổng giám đốc Thế Giới Di Động?

Doanh nghiệp - 09:06 24/03/2019
Theo Nghị định 71/2017/NĐ-CP, từ 1/8/2020, Chủ tịch hội đồng quản trị các công ty đại chúng không được phép kiêm nhiệm chức danh Tổng giám đốc.
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO