Thứ 2, 20/05/2019
Đường dây nóng: 0327 216 216

Hiểu đúng về vật chất trong Hệ Mặt trời

Khoa học - 12/03/2019 08:16
Hiểu đúng về vật chất trong Hệ Mặt trời
(khoahocdoisong.vn) - Hệ Mặt Trời của chúng ta không chỉ là nơi duy nhất trong vũ trụ từng được biết tới là có sự sống mà đến nay vẫn còn nhiều bí ẩn.

Sự phân bố các hành tinh

Trước hết, chúng ta có thể nhắc lại rằng Hệ Mặt Trời hiện được xác định có 8 hành tinh chính thức, cùng rất nhiều thiên thể nhỏ hơn chuyển động quanh một tâm chung là Mặt Trời. 8 hành tinh của Hệ theo thứ tự tính từ trong ra gồm: Sao Thủy, Sao Kim, Trái Đất, Sao Hỏa, Sao Mộc, Sao Thổ, Sao Thiên Vương và Sao Hải Vương. Điều thú vị khi các nhà khoa học tìm hiểu đặc điểm của các hành tinh là: 4 hành tinh gần Mặt Trời (trong đó có Trái Đất) là những hành tinh nhỏ có bề mặt rắn cấu tạo từ đất đá, trong khi đó 4 hành tinh phía ngoài đều có kích thước rất lớn và cấu tạo chủ yếu bởi khí và băng. Điều gì đã dẫn tới sự phân bố như vậy?

Để giải đáp câu hỏi đó, các nhà khoa học đã lần theo các manh mối để mô tả lại quá trình hình thành hệ hành tinh của chúng ta. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng Hệ Mặt Trời ra đời từ một tinh vân lớn cách đây khoảng 4,6 tỷ năm. Một vụ nổ supernova (vụ nổ rất lớn vào cuối đời của một sao nặng, đôi khi được dịch không chính xác là “siêu tân tinh”) ở khu vực lân cận đã kích hoạt sự xáo trộn của khí và bụi trong tinh vân, khiến chúng bắt đầu co lại.

 Dưới tác dụng của lực hấp dẫn, tinh vân co lại ngày càng nhanh và bắt đầu quay quanh tâm của chính nó. Ở vùng trung tâm đó Mặt Trời hình thành, còn các hành tinh thì hình thành nhờ sự co lại của những đám vật chất ở quỹ đạo cách xa trung tâm hơn. Hệ Mặt Trời đã ra đời theo cách đó, và đến đây chúng ta cần lưu ý về thành phần các loại vật chất của nó như sau: kim loại - 0,2%, các đá có chứa khoáng chất - 0,4%, băng hình thành từ nước, methane, ...- 1,4%, khí nhẹ (hầu hết là hydro và heli) - 98%.

Điều đó có nghĩa là Hệ Mặt Trời của chúng ta hầu hết là khí. Toàn bộ lượng vật chất ở dạng rắn và lỏng tạo nên Trái Đất cũng như mọi hành tinh, thiên thể khác và một phần ở ngay Mặt Trời cũng chỉ chiếm khoảng 2% tổng khối lượng của cả Hệ. Việc này đóng vai trò quyết định đối với sự phân bố các hành tinh mà chúng ta đang nói tới.

 Kim loại tập trung ở vùng lõi

Trong giai đoạn đầu của Hệ Mặt Trời, vật chất nặng (các nguyên tố kim loại cùng hợp chất của chúng) có xu hướng “chìm” sâu vào gần trung tâm, giống như khi ta thả một chiếc đinh sắt xuống nước. Việc đó khiến phần lớn kim loại tập trung ở Mặt Trời và khu vực lân cận. Đồng thời, những hành tinh hình thành gần Mặt Trời chịu lực hấp dẫn của Mặt Trời lớn hơn. Lực hấp dẫn lớn không chỉ đóng vai trò lực kéo mà còn khiến các lớp vật chất bị nén chặt hơn, trong khi lớp khí loãng phía ngoài thì bị gió Mặt Trời thổi dạt vào không gian.

Kết quả là các hành tinh ở gần Mặt Trời chỉ còn các lớp vật chất rắn cùng khí quyển mỏng (riêng Sao Thủy thì không có khí quyển). Trong khi đó, các hành tinh ở xa hình thành trong khu vực có lượng khí lớn. Các nhà khoa học cho rằng chúng vẫn có lõi kim loại rắn, nhưng với việc ít chịu tác động từ Mặt Trời hơn, chúng dễ dàng lấy thêm vật chất dạng khí và băng trên quỹ đạo của mình, để cuối cùng tạo thành các hành tinh khổng lồ với thành phần chính là khí.

4 hành tinh ngoài cùng của Hệ Mặt Trời này được gọi là các hành tinh khí khổng lồ bởi thành phần chính của chúng là các chất khí, riêng Sao Thiên Vương và Sao Hải Vương còn được gọi riêng là hành tinh băng khổng lồ (một phân nhánh của hành tinh khí khổng lồ) do bề mặt chúng được phủ bởi lớp băng tạo thành chủ yếu từ nước, amoniac và methane.

Mặc dù câu trả lời đã tương đối thỏa đáng, cho tới nay lịch sử hình thành Hệ Mặt Trời vẫn còn nhiều điều chưa được hoàn toàn sáng tỏ. Các nhà khoa học có thể khẳng định rằng Hệ Mặt Trời từng có số hành tinh nhiều hơn, thậm chí nhiều hơn rất nhiều con số ngày nay. Những va chạm lớn kéo dài trong khoảng 1 tỷ năm đầu tiên của Hệ Mặt Trời đã khiến nhiều hành tinh biến mất.

Đặng Vũ Tuấn Sơn, Hội Thiên văn học trẻ Việt Nam


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Bộ Công an truy nã ông chủ Nhật Cường Mobile

Bất kỳ người nào cũng có quyền bắt và giải ông Bùi Quang Huy đến cơ quan công an gần nhất.

Bắc và Trung Bộ sẽ đón cơn mưa giải nhiệt vào đêm nay

Từ gần sáng mai (20/5), Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa dông diện rộng, có nơi mưa to đến rất to, chấm dứt đợt nắng nóng đặc biệt gay gắt.

Hóa đơn tiền điện tăng cao, Bộ Công Thương báo cáo gì với Thủ tướng?

Bộ Công Thương vừa có báo cáo gửi Thủ tướng Chính phủ về phương án tăng giá điện theo Nghị quyết số 30/NQ-CP.

Khoán kinh phí sử dụng ôtô công theo số km di chuyển

Kinh phí sử dụng ôtô công phục vụ đưa đón và đi công tác đều được xác định bằng hai hình thức, khoán theo km thực tế hoặc khoán gọn.

Bộ Lao động lo 'gây sốc' thị trường khi nâng nhanh tuổi nghỉ hưu

Chốt việc nâng tuổi nghỉ hưu lên lần lượt 62 với nam và 60 cho nữ, Bộ Lao động đưa ra hai lộ trình đồng thời đề xuất chọn phương án nâng với tốc độ chậm hơn.

Bộ trưởng Trần Tuấn Anh: Nếu bổ sung thêm chi phí, giá điện tăng 9,26%

Bộ Công Thương cho biết nếu bổ sung đủ chi phí, giá điện đã tăng 9,26%. Bộ này cũng cho biết sẽ xem xét lại thang bậc tính giá điện.

Các hệ thống bán lẻ chính hãng sẽ hưởng lợi sau vụ việc của Nhật Cường?

Việc xử lý nghiêm tình trạng xách tay luồng lách theo nhiều ý kiến sẽ tác động khiến cuộc chơi với các đơn vị phân phối chính hãng sẽ công bằng hơn.

Mới nhất

Khoán kinh phí sử dụng ôtô công theo số km di chuyển

Thời sự - Quang Thắng - 19:28 19/05/2019
Kinh phí sử dụng ôtô công phục vụ đưa đón và đi công tác đều được xác định bằng hai hình thức, khoán theo km thực tế hoặc khoán gọn.

Bộ Lao động lo 'gây sốc' thị trường khi nâng nhanh tuổi nghỉ hưu

Thời sự - Hoài Thu - 19:25 19/05/2019
Chốt việc nâng tuổi nghỉ hưu lên lần lượt 62 với nam và 60 cho nữ, Bộ Lao động đưa ra hai lộ trình đồng thời đề xuất chọn phương án nâng với tốc độ chậm hơn.

Bắc và Trung Bộ sẽ đón cơn mưa giải nhiệt vào đêm nay

Thời sự - Hồng Quang - 19:21 19/05/2019
Từ gần sáng mai (20/5), Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa dông diện rộng, có nơi mưa to đến rất to, chấm dứt đợt nắng nóng đặc biệt gay gắt.

Bộ trưởng Trần Tuấn Anh: Nếu bổ sung thêm chi phí, giá điện tăng 9,26%

Thời sự - Hiếu Công - 19:19 19/05/2019
Bộ Công Thương cho biết nếu bổ sung đủ chi phí, giá điện đã tăng 9,26%. Bộ này cũng cho biết sẽ xem xét lại thang bậc tính giá điện.

Hóa đơn tiền điện tăng cao, Bộ Công Thương báo cáo gì với Thủ tướng?

Thời sự - Phương Dung - 19:13 19/05/2019
Bộ Công Thương vừa có báo cáo gửi Thủ tướng Chính phủ về phương án tăng giá điện theo Nghị quyết số 30/NQ-CP.

Các hệ thống bán lẻ chính hãng sẽ hưởng lợi sau vụ việc của Nhật Cường?

Thời sự - Tri Túc - 19:00 19/05/2019
Việc xử lý nghiêm tình trạng xách tay luồng lách theo nhiều ý kiến sẽ tác động khiến cuộc chơi với các đơn vị phân phối chính hãng sẽ công bằng hơn.

Bộ Công an truy nã ông chủ Nhật Cường Mobile

Thời sự - Bá Đô - 19:00 19/05/2019
Bất kỳ người nào cũng có quyền bắt và giải ông Bùi Quang Huy đến cơ quan công an gần nhất.

Bất ổn gây bất lực

Bác sĩ của bạn - LY hoài vũ - 19:00 19/05/2019
(khoahocdoisong.vn) - Khi gặp vấn đề trong cuộc sống, đời sống sinh hoạt sẽ bị ảnh hưởng. Đây là vấn đề tế nhị và nhạy cảm nên đàn ông thường giấu kín và âm thầm chịu đựng.

Ôn kinh nhiếp huyết

Khỏe - TTND.BSCC Nguyễn Xuân Hướng - 14:00 19/05/2019
(khoahocdoisong.vn) - Khi phụ nữ không phải hành kinh mà huyết ra nhiều, ra liên tục, gọi là băng huyết, hoặc rong huyết. Xin giới thiệu một số bài thuốc áp dụng cho những trường hợp này hiệu quả.

Khó kiểm soát cân nặng

Bác sĩ của bạn - Khánh Thủy - 14:00 19/05/2019
(khoahocdoisong.vn) - Không có cách điều trị đặc hiệu bệnh đái tháo đường tuýp 2 nhưng có thể quản lý hoặc thậm chí ngăn chặn các vấn đề bắt đầu bằng cách ăn các loại thực phẩm lành mạnh, tập thể dục và duy trì trọng lượng cơ thể cho phép.

Đeo găng tay khi dùng hóa chất tẩy rửa

Tư vấn - Hà Bình - 14:00 19/05/2019
(khoahocdoisong.vn) - Lau dọn nhà cửa, làm sạch bếp nấu ăn, nhà vệ sinh… đều cần đến các loại hóa chất tẩy rửa. Khi làm những công việc này, tốt nhất là sử dụng găng tay, khẩu trang.

Phòng ngừa bị rạn da

Hỏi đáp - Hà Bình - 14:00 19/05/2019
(khoahocdoisong.vn) - Rạn da không chỉ gặp ở phụ nữ sau thời kì thai nghén mà bất kỳ ai, từ những cô gái mới lớn đến những phụ nữ trung niên đều có nguy cơ mắc phải chứng bệnh khó chịu này.

Kim cương đo chiều sâu của Trái Đất

Hỏi đáp - Hà Bình - 14:00 19/05/2019
(khoahocdoisong.vn) - Những phát hiện mới cho thấy kim cương lớn (LIPPIR) có thể đã phát triển từ một chất lỏng kim loại trong lớp manti.

Nghệ đen, mật ong chữa viêm đại tràng

Bác sĩ của bạn - Thúy Nga - 14:00 19/05/2019
(khoahocdoisong.vn) - Mật ong và nghệ đen đều có lợi cho các bệnh lý đường tiêu hoá, trong đó đặc biệt là công dụng kháng khuẩn, giảm đau, chống co thắt, nhuận tràng và kích thích tiêu hoá, rất có lợi cho các bệnh đường tiêu hoá nói chung và bệnh lý đại tràng nói riêng.

Biểu hiện của u xương sụn

Bác sĩ của bạn - Thúy Nga - 14:00 19/05/2019
(khoahocdoisong.vn) - U xương sụn là tổn thương lành tính thường gặp nhất của các xương đang phát triển, tức là lứa tuổi từ 10 đến 25 tuổi. Biểu hiện của bệnh bao gồm: Một tổ chức cứng (u), sờ rõ, liền với xương và không đau...
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO