Thứ 3, 11/12/2018
Đường dây nóng: 0327 216 216

Cánh cửa tri thức

Hà Tông Huân - thanh giá như vàng, ngọc... kỳ 3: Quan Nghè kén rể

Nguyễn Thành Trung - Tìm hiểu lịch sử - 07/12/2018 08:25
Hà Tông Huân - thanh giá như vàng, ngọc... kỳ 3: Quan Nghè kén rể
(khoahocdoisong.vn) - Quan Nghè kén rể là một trong những giai thoại về cuộc đời Hà Tông Huân, từ khi còn ít tuổi đã học giỏi và làm lụng hơn người.

Học giỏi, làm lụng hơn người

Quan nghè có ba cô con gái, ý thầy muốn gả cho ba học trò giỏi nhất của mình là Huân, Giai và Kỳ liền bàn với vợ. Bà Nghè muốn tường tận tính nết từng cậu qua tư cách, nên một hôm mới dọn riêng mâm cơm dưới nhà, nhắn mời riêng ba người. Quá bữa đã lâu, bà mới cho gọi.

Mấy cậu chắc mẩm sẽ được chén cỗ bàn thịnh soạn, ngờ đâu mâm cơm chỉ có ba suất, mỗi suất vỏn vẹn ba chén cơm và một quả trứng vịt luộc cùng ít nước mắm. Bụng đói meo, nhìn quanh lại chẳng có người, không cần giữ ý tứ, mạnh ai nấy ăn. 

Đỗ Huy Kỳ xắn trứng làm tư, ba chén cơm kèm 3 miếng trứng, miếng cuối dùng tráng miệng. Trịnh Đồng Giai dầm trứng với nước chấm, chan đều ba chén rồi ăn. Hà Tông Huân cho quả trứng vào miệng nhai ngon lành, kế đến ăn cơm với nước mắm.

Nấp trong buồng quan sát, bà nghè ưng lối ăn của Giai, điều hòa, căn bản ắt đời luôn sung túc ấm no. Kế đến cách ăn của Kỳ cũng căn cơ, tính toán, về sau cũng nhàn hạ sung sướng. Riêng Huân bà chê, ăn kiểu ấy chỉ là ngữ phá nhà phá cửa, sau rồi tán gia bại sản, vợ con khổ thôi.

Quan Nghè vuốt râu cười khà, đoạn bảo vợ: "Đấy chỉ là cách đánh giá thường tình của nhân gian, nào biết kẻ ăn to thì to lớn" rồi bà xem, khóa sau, Huân sẽ đỗ cao, quan to hơn hẳn bọn kia nữa là!"

Bà Nghè hoài nghi lắm, cho đến một hôm, bà nhờ ba cậu phát giúp cỏ dại ở đìa ruộng. Cả ba sáng sớm vác dao liềm ra đồng. Xế trưa đi chợ về, tạt ngang qua xem, chỉ thấy Giai, Kỳ cắm cúi phát đã quá nửa phần ruộng được giao. Riêng Huân nằm dưới bóng râm, nón che mặt mà ngủ khì.

Bà Nghè hộc tốc về mách lại chồng. Thầy Nghè chẳng nói gì, lững thững ra xem hư thực, bà Nghè theo sau, không ngớt lời chê bai dè bỉu Huân. Đến nơi, ông bà thấy Huân phạt cỏ nhanh soàn soạt, vượt luôn cả hai bạn, cậu phát nhanh đến nỗi cua cá nổi lềnh bềnh, cụt đuôi sứt càng vì không kịp chạy. Thầy Nghè hài lòng lắm, bảo vợ: "Học giỏi, làm lụng hơn người, Hà Tông Huân còn tiến xa nữa. Thật không phụ công ta nuôi dạy".

Chọn ngọc, chọn vàng...

Về sau, thầy trò càng tương đắc, ý thầy muốn tác duyên cho ba cô con gái, mới nghĩ ra cách: Tông Huân vốn ở làng Kim Vực, thầy lấy chữ Kim (vàng); Đồng Giai xuất thân làng Ngọc Hoạch, thầy trích chữ Ngọc ra; Huy Kỳ quê làng Thử Cốc thầy mượn chữ Cốc (ngũ cốc), rồi gọi ba con gái mà hỏi:  "Nay bố có ba món: Lúa, Ngọc và Vàng, mỗi con chỉ được chọn một thứ, hãy nói bố nghe": cô cả chọn lúa, ông gả cho Huy Kỳ (đỗ Thám Hoa năm 1731); cô thứ chọn ngọc, ông gả cho Đồng Giai (đỗ Tiến sĩ, tục gọi ông Nghè Vạc); riêng cô út chọn vàng, thầy gả cho Hà Tông Huân, đỗ Bảng nhãn mà người đời vẫn gọi là ông Bảng Vàng.

Thông minh, mẫn tiệp, nhưng Hà Tông Huân lại rất ham mê cờ bạc. Một hôm, bố vợ sai người đi tìm, khi về ngang qua ruộng nhà bố vợ và mấy người đàn ông đang làm lụng vất vả, bố vợ nâng đòn, toan nện cho một trận, nhưng rồi lại không nỡ, bèn ra một vế đối, bảo phải lấy việc trước mắt mà đối, đối được mới tha, vế đối như sau: Học bác tài xa dự nhập tứ môn chi tuyển (học rộng tài cao, dự cả bốn kỳ thi tuyển). Huân đối lại: Phụ canh tử nậu, kỳ thu bách mẫu chi công (cha cày con bừa nên thu công cả trăm mẫu). Lời đối tuy không sắc nhưng bố vợ nghe thế cũng yên lòng.

 

 


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Đề phòng hạn hán trong năm 2019

(khoahocdoisong.vn) - Một điểm đáng lưu ý trong thời gian tới đấy là tình trạng thiếu hụt nước ở miền Trung. Các cơ quan chức năng cần sớm có biện pháp để đối phó với tình trạng thiếu nước và hạn hán trong năm 2019.

Xoa mật gấu bầm nặng hơn

(khoahocdoisong.vn) - Bong gân là một tổn thương dây chằng, tổn thương này có thể nhẹ như dãn dây chằng, có thể nặng tới mức đứt dây chằng.

Các loại rau cho người cao huyết áp

(khoahocdoisong.vn) - Người bị cao huyết áp, mỡ máu nhiều ăn tăng rau là đúng. Mùa này bác nên ăn cần tây vì cần tây có tác dụng làm giãn mạch, lợi niệu và hạ huyết áp. Rau cải cúc chứa nhiều axit amin và tinh dầu, có tác dụng làm giảm huyết áp nên được ưu tiên.

Tiềm năng tài nguyên của bể than sông Hồng

(khoahocdoisong.vn) - Bể than sông Hồng có tiềm năng tài nguyên than rất cao (cao nhất Việt Nam). Nếu tính đến độ sâu -3.500m thì tổng tài nguyên than đạt 210 tỷ tấn, gấp 20 lần bể than Quảng Ninh được chia thành 8 vùng tài nguyên than.

Máy tách vỏ quả dẻ

(khoahocdoisong.vn) - Hiện nay công đoạn tách hạt ra khỏi quả dẻ vẫn được thực hiện thủ công. Cách này tiềm ẩn nhiều rủi ro, đồng thời rất mất thời gian, năng suất thấp hạt bị hỏng, vỡ. Từ thực tế này, Nông Thị Trang và Nguyễn Thị Cẩm Tú, học sinh trường THPT chuyên Chu Văn An, TP Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn đã thiết kế máy tách vỏ quả dẻ.

Tính độc của sâu róm

(khoahocdoisong.vn) - Không phải loài sâu róm nào lông của chúng cũng có độc. Các loài lông có độc thường gây ra đau rát, sưng phồng cho vùng da bị dính lông sâu róm. Các loài không có độc thường chỉ gây cảm giác ngứa, khó chịu do lông sâu róm nhỏ, khi bám vào da dễ gây cảm giác khó chịu.

Rượu bia ùm ùm mà không bệnh

(khoahocdoisong.vn) - Thói quen nhậu nhẹt, ăn uống không kiêng khem tác động lên mỗi người bệnh một khác. Sự gia tăng bất thường của nồng độ axit uric trong máu được xác định là nguyên nhân chính tạo nên các cơn gút.

Mới nhất

Tiềm năng tài nguyên của bể than sông Hồng

Hỏi đáp - Thu Hà - 08:16 11/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Bể than sông Hồng có tiềm năng tài nguyên than rất cao (cao nhất Việt Nam). Nếu tính đến độ sâu -3.500m thì tổng tài nguyên than đạt 210 tỷ tấn, gấp 20 lần bể than Quảng Ninh được chia thành 8 vùng tài nguyên than.

Xua đuổi rắn bằng cây xanh

Tư vấn - Thu Hà - 08:13 11/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Có nhiều tài liệu cho thấy, một số loại thực vật, cây xanh có thể “xua đuổi” được rắn. Người dân miền Trung thường trồng cây nén thuộc họ hành tỏi, còn được biết đến với các tên  hành tăm, hành trắng xung quanh nhà để “trừ” rắn, ngăn chúng bò vào nhà.

Máy tách vỏ quả dẻ

Ý tưởng sáng tạo - Thu Hà - 08:12 11/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Hiện nay công đoạn tách hạt ra khỏi quả dẻ vẫn được thực hiện thủ công. Cách này tiềm ẩn nhiều rủi ro, đồng thời rất mất thời gian, năng suất thấp hạt bị hỏng, vỡ. Từ thực tế này, Nông Thị Trang và Nguyễn Thị Cẩm Tú, học sinh trường THPT chuyên Chu Văn An, TP Lạng Sơn, tỉnh Lạng Sơn đã thiết kế máy tách vỏ quả dẻ.

Tính độc của sâu róm

Hỏi đáp - Thu Hà - 08:03 11/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Không phải loài sâu róm nào lông của chúng cũng có độc. Các loài lông có độc thường gây ra đau rát, sưng phồng cho vùng da bị dính lông sâu róm. Các loài không có độc thường chỉ gây cảm giác ngứa, khó chịu do lông sâu róm nhỏ, khi bám vào da dễ gây cảm giác khó chịu.

Đề phòng hạn hán trong năm 2019

Tin khoa học - Sơn Hà - 08:02 11/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Một điểm đáng lưu ý trong thời gian tới đấy là tình trạng thiếu hụt nước ở miền Trung. Các cơ quan chức năng cần sớm có biện pháp để đối phó với tình trạng thiếu nước và hạn hán trong năm 2019.

Khó ăn và miệng hôi

Sức khỏe A-Z - MA - 19:40 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Càng niềng răng thì càng phải giữ vệ sinh răng miệng. Tuần đầu tiên sau niềng răng nên ăn những loại thực phẩm mềm như cháo, súp, sữa để tránh gây tổn thương, lệch hay đứt niềng răng.

Vợ không chịu theo chồng về quê

Nhìn qua khe cửa - Tri Giao - 19:39 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Vợ không chịu theo chồng về quê với lý do công việc cô ấy đang ổn định, cô ấy lại từ nhỏ sinh ra ở thành phố, quen sống tiện nghi, cô ấy không thể chịu đựng được cảnh sống mà theo cô ấy nói là "úi xùi, bẩn thỉu".

Rượu bia ùm ùm mà không bệnh

Bác sĩ của bạn - PT - 19:33 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Thói quen nhậu nhẹt, ăn uống không kiêng khem tác động lên mỗi người bệnh một khác. Sự gia tăng bất thường của nồng độ axit uric trong máu được xác định là nguyên nhân chính tạo nên các cơn gút.

Xoa mật gấu bầm nặng hơn

Bác sĩ của bạn - PT - 19:31 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Bong gân là một tổn thương dây chằng, tổn thương này có thể nhẹ như dãn dây chằng, có thể nặng tới mức đứt dây chằng.

Hoa hồi giảm đau xương khớp

Cây thuốc quanh ta - BS. Hoàng Xuân - 19:30 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Hoa hồi là quả của cây đại hồi hoặc tiểu hồi được nhân dân sử dụng làm gia vị. Hoa hồi có mùi thơm, vị ngọt, tính cay, nóng, trị nhiều chứng bệnh.

Những điều cần lưu ý trong chế độ ăn uống cho người bị ung thư tuyến giáp

Nhịp sống doanh nghiệp - Mi Anh - 16:27 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Ung thư tuyến giáp là một trong những bệnh ung thư phổ biến nhất và đa số là cải thiện được nếu phát hiện sớm, điều trị đúng cách. Để việc điều trị ung thư tuyến giáp mang đến hiệu quả cao, ngoài việc sử dụng thuốc, chế độ ăn cũng đóng vai trò quan trọng.

Người mắc bệnh u nang buồng trứng nên ăn gì?

Nhịp sống doanh nghiệp - Kiều Mi - 16:26 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Không chỉ cần điều trị và theo dõi chặt chẽ, người mắc u nang buồng trứng còn phải chú ý tới chế độ ăn uống, sinh hoạt khoa học để cải thiện tình trạng bệnh tốt hơn. Dưới đây là những thực phẩm chị em mắc u nang buồng trứng nên thêm vào thực đơn của mình.

6 thực phẩm người mắc thủy đậu không nên “động đũa”

Nhịp sống doanh nghiệp - Kiều Mi  - 16:24 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Thủy đậu là bệnh có tốc độ lây nhiễm chóng mặt và khó kiểm soát. Đây là bệnh do virus gây nên, chúng dễ khiến người mắc rơi vào trạng thái mệt mỏi, sốt,… và có thể dẫn tới biến chứng nguy hiểm. Vậy người bị thủy đậu nên kiêng ăn gì để nhanh khỏi mà không để lại sẹo lõm xấu xí? Bạn hãy xem ngay bài viết dưới đây để tìm ra câu trả lời!

Synology® ra mắt DiskStation DS1819+

Nhịp sống doanh nghiệp - 16:22 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Ngày 10/12/2018 Synology Inc. ra mắt DiskStation DS1819+, giải pháp lưu trữ dữ liệu qua mạng NAS để bàn với 8 khay ổ cứng mang đến hiệu suất vượt trội với khả năng mở rộng tuyệt vời, sẵn sàng phát triển khi doanh nghiệp phát triển.

Vợ luôn dọa sẽ ngoại tình

Nhìn qua khe cửa - Tri Giao - 16:15 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Cô ấy có một cô bạn gái ngoại tình, tôi đã không thích chuyện này. Vậy mà vợ luôn dọa, sẽ ngoại tình giống như cô bạn nếu như tôi không tốt, không thay đổi. Tôi rất bực mình, sao vợ có thể như vậy? Có phải cô ấy cũng có ý tưởng muốn ngoại tình không?
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO