Thứ 2, 10/12/2018
Đường dây nóng: 0327 216 216

Cánh cửa tri thức

Hà Tông Huân - thanh giá như vàng, ngọc...

Nguyễn Thành Trung - Tìm hiểu lịch sử - 05/12/2018 08:02
Hà Tông Huân - thanh giá như vàng, ngọc...
(khoahocdoisong.vn) - Hà Tông Huân - thanh giá như vàng, ngọc... không chỉ là một vị quan tốt, ông còn là nhà giáo giàu tâm huyết và đức độ, được nhiều người đương thời coi là bậc tôn sư.

Nhà ngoại giao chuyên đàm phán với nhà Thanh

Hà Tông Huân (1697 -1766), người làng Kim Thành, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa, cháu 9 đời của Hà Công Trình.

Từ nhỏ, Hà Tông Huân đã được mọi người mệnh danh là "Thần đồng Kim Vực" vì thán phục trí nhớ siêu việt của ông. Đến tuổi niên thiếu, sau khi đã hấp thụ hết kiến thức của vị thầy đồ trong làng, Huân bèn rủ hai bạn đồng môn là Trịnh Đồng Giai và Đỗ Huy Kỳ tìm đến thầy Trần Ân Chiêm, tục gọi quan Nghè Bón (vì ở làng Châu Bội hay làng Bón) xin thụ giáo.

Khoa thi Đình năm Giáp Thìn (1724), niên hiệu Bảo Thái thứ 5 đời vua Lê Dụ Tông, ông đỗ Bảng Nhãn. Vì khoa đó không chấm ai Trạng nguyên và Thám hoa, nên ông đỗ cao nhất nước. Người đương thời gọi là ông Bảng Vàng. (Tức Bảng Nhãn làng Vàng, cũng là đứng đầu Bảng Vàng đề tên).

Hà Tông Huân làm quan, trải thờ năm đời Hoàng đế nhà Lê, đầu là Lê Dụ Tông (1705 - 1729), cuối là Lê Hiển Tông (1740 -1786). Thoạt đầu ông được bổ chức Đốc đồng Trấn Sơn Nam; Đốc trấn An Quảng.

Sau này, do có công dẹp giặc núi ở Thanh Hoa và tham mưu việc quân quốc cơ yếu cho vua Lê, chúa Trịnh, nên được phong Thượng thư bộ Binh. Ông cũng là Tế tửu Quốc Tử Giám, nhà ngoại giao chuyên đàm phán các tranh chấp, mâu thuẫn với nhà Thanh.

Đỉnh cao sự nghiệp đến khi ông đương nhiệm chức Thượng thư rồi Tể tướng đầu triều. Năm 65 tuổi, ông xin nghỉ hưu, song chúa Trịnh lại vời ông làm quan Chủ khảo chấm kỳ thi Đình, rồi biên soạn lại sách dạy cho sĩ tử cả nước học. Sau khi hoàn tất, ông lui về làng Kim Vực, vui thú điền viên cùng bà con chòm xóm.

Lúc đến dân mừng, lúc đi dân nhớ

Ngoài tiếng tốt để lại trong khi làm quan, Hà Tông Huân còn là một nhà giáo giàu tâm huyết và đức độ, được không ít người đương thời coi là bậc tôn sư.

Sách Đại Việt sử ký tục biên viết: “...Thanh giá ông như vàng, ngọc; phẩm chất ông như phượng, loan. Năm 12 tuổi đỗ ở quận, năm 16 tuổi đỗ Hương giải nổi tiếng thần đồng, Vua Chúa đều biết... Rồi đỗ đầu khoa Hoành từ, đỗ Bảng nhãn... Bởi thế, làm quan trong, quan ngoài, đi đến đâu cũng đều tốt. Khi gặp việc khó khăn, giống như bổ củi rắn, gỡ tơ rối, cũng chỉ nhón tay là xong. Tới đất khách ở núi Bắc, hùng biện mà lấy lại được bờ cõi xưa. Ở Nam quan tiếp khách quý, đối đáp làm cho bớt cung đốn. Cho đến làm Thừa tuyên, làm Trấn phủ, gần thì Sơn Tây, Sơn Nam, xa thì Thái Nguyên, An Quảng... đến đâu cũng làm phúc tinh soi sáng mọi phương, làm giọt mưa ngọt thấm nhuần khắp cõi. Lúc đến thì dân mừng, lúc đi thì dân nhớ... Lại còn lòng vẫn khiêm cung, chi dùng tiết kiệm. Lượng sống thênh thang, nguyên lão mà đề cử người tuổi trẻ. Ngôi sao thăm thẳm, đắc thời mà lại nhượng cho người sau. Đó là điều mà các vị danh tướng cũng khó làm được như vậy".

Lịch triều hiến chương loại chí của Phan Huy Chú viết: “Ông bụng dạ thản nhiên, rộng rãi, không câu nệ việc nhỏ nhặt. Khi thi thố những công việc to tát, việc gì cũng xong. Ở triều hơn 30 năm, trải làm tướng văn, tướng võ, công danh hiển hách lại “trích tác thành cho người hậu thế”. Nay ông về chống gậy đi dép vui với gió xuân; giảng đàn uống rượu vui cùng trăng thu. Tìm nơi lạ, chọn chỗ đẹp, tiêu dao ở đó… Khi đã về, ông dựng một ngôi nhà ở bến sông, mỗi khi buổi chiều đẹp trời thường ra đó uống rượu. Thỉnh thoảng mời các cụ già trong thôn đến trò chuyện, thú phong lưu tiêu sái, không có vẻ gì là từng ở ngôi quý hiển ngày xưa”.

(còn nữa)


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Vi khuẩn HP gây teo đét niêm mạc dạ dày

(khoahocdoisong.vn) - Các số liệu thống kê cho thấy, cứ 1000 người dân thì có tới hơn 700 trường hợp nhiễm vi khuẩn HP (Heclicobacter pylori). Tại TP HCM, 90% số người bị viêm dạ dày có sự hiện diện của vi khuẩn HP. Vi khuẩn HP thực chất là gì ?

Các loại rau cho người cao huyết áp

(khoahocdoisong.vn) - Người bị cao huyết áp, mỡ máu nhiều ăn tăng rau là đúng. Mùa này bác nên ăn cần tây vì cần tây có tác dụng làm giãn mạch, lợi niệu và hạ huyết áp. Rau cải cúc chứa nhiều axit amin và tinh dầu, có tác dụng làm giảm huyết áp nên được ưu tiên.

Dùng thảo mộc cũng cần tuân thủ kỹ thuật

(khoahocdoisong.vn) - Dùng thảo mộc để chăm sóc cây trồng đã được cha ông ta thực hiện từ xa xưa, thời chưa có thuốc bảo vệ hóa học. Dùng thảo mộc là tốt. Tuy nhiên, dùng thảo mộc cũng cần tuân thủ kỹ thuật.

Thắp sáng Hạnh phúc trong Lễ hội Giáng sinh diệu kỳ tại Vincom

(khoahocdoisong.vn) - Vincom không chỉ là một điểm đến đầytrải nghiệm mà còn là nơi để thể hiện yêu thương trong mùa lễ hội cuối năm.

Cẩn thận với thuyên tắc mỡ

(khoahocdoisong.vn) - Hút mỡ bụng giúp loại bỏ lượng mỡ thừa tích tụ ở bụng, đây là phương pháp thẩm mỹ nhiều chị em giới văn phòng quan tâm. Ám ảnh vòng bụng chảy xệ sau sinh, vòng bụng to do ngồi nhiều khiến chị em thiếu tự tin. Hút mỡ bụng sẽ hiệu quả trong trường hợp nào? Chỉ nên hút tối đa bao nhiêu? Ai nên thực hiện ai không nên?

Nguyễn Mậu Tuyên - nguyên lão cầm quyền chính

(khoahocdoisong.vn) - Nguyễn Mậu Tuyên - nguyên lão cầm quyền chính, công thần thời Lê- Trịnh. Ông làm quan đến chức Tể tướng, đứng đầu danh thần đời Lê Trung hưng.

2 -3 đợt rét đậm, rét hại trong tháng 12

(khoahocdoisong.vn) - Theo dự báo, sẽ có khoảng 3-5 đợt không khí lạnh và có khả năng xảy ra khoảng 2-3 đợt rét đậm, rét hại ở các tỉnh miền Bắc, tập trung trong thời kỳ từ ngày 8 đến ngày 10/12/2018 và trong khoảng 11 ngày cuối tháng.

Mới nhất

Những điều cần lưu ý trong chế độ ăn uống cho người bị ung thư tuyến giáp

Nhịp sống doanh nghiệp - Mi Anh - 16:27 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Ung thư tuyến giáp là một trong những bệnh ung thư phổ biến nhất và đa số là cải thiện được nếu phát hiện sớm, điều trị đúng cách. Để việc điều trị ung thư tuyến giáp mang đến hiệu quả cao, ngoài việc sử dụng thuốc, chế độ ăn cũng đóng vai trò quan trọng.

Người mắc bệnh u nang buồng trứng nên ăn gì?

Nhịp sống doanh nghiệp - Kiều Mi - 16:26 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Không chỉ cần điều trị và theo dõi chặt chẽ, người mắc u nang buồng trứng còn phải chú ý tới chế độ ăn uống, sinh hoạt khoa học để cải thiện tình trạng bệnh tốt hơn. Dưới đây là những thực phẩm chị em mắc u nang buồng trứng nên thêm vào thực đơn của mình.

6 thực phẩm người mắc thủy đậu không nên “động đũa”

Nhịp sống doanh nghiệp - Kiều Mi  - 16:24 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Thủy đậu là bệnh có tốc độ lây nhiễm chóng mặt và khó kiểm soát. Đây là bệnh do virus gây nên, chúng dễ khiến người mắc rơi vào trạng thái mệt mỏi, sốt,… và có thể dẫn tới biến chứng nguy hiểm. Vậy người bị thủy đậu nên kiêng ăn gì để nhanh khỏi mà không để lại sẹo lõm xấu xí? Bạn hãy xem ngay bài viết dưới đây để tìm ra câu trả lời!

Synology® ra mắt DiskStation DS1819+

Nhịp sống doanh nghiệp - 16:22 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Ngày 10/12/2018 Synology Inc. ra mắt DiskStation DS1819+, giải pháp lưu trữ dữ liệu qua mạng NAS để bàn với 8 khay ổ cứng mang đến hiệu suất vượt trội với khả năng mở rộng tuyệt vời, sẵn sàng phát triển khi doanh nghiệp phát triển.

Vợ luôn dọa sẽ ngoại tình

Nhìn qua khe cửa - Tri Giao - 16:15 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Cô ấy có một cô bạn gái ngoại tình, tôi đã không thích chuyện này. Vậy mà vợ luôn dọa, sẽ ngoại tình giống như cô bạn nếu như tôi không tốt, không thay đổi. Tôi rất bực mình, sao vợ có thể như vậy? Có phải cô ấy cũng có ý tưởng muốn ngoại tình không?

Cẩn thận với thuyên tắc mỡ

Khỏe A-Z - Khánh Thủy - 15:57 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Hút mỡ bụng giúp loại bỏ lượng mỡ thừa tích tụ ở bụng, đây là phương pháp thẩm mỹ nhiều chị em giới văn phòng quan tâm. Ám ảnh vòng bụng chảy xệ sau sinh, vòng bụng to do ngồi nhiều khiến chị em thiếu tự tin. Hút mỡ bụng sẽ hiệu quả trong trường hợp nào? Chỉ nên hút tối đa bao nhiêu? Ai nên thực hiện ai không nên?

Vi khuẩn HP gây teo đét niêm mạc dạ dày

Khỏe A-Z - Khánh Thủy - 15:30 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Các số liệu thống kê cho thấy, cứ 1000 người dân thì có tới hơn 700 trường hợp nhiễm vi khuẩn HP (Heclicobacter pylori). Tại TP HCM, 90% số người bị viêm dạ dày có sự hiện diện của vi khuẩn HP. Vi khuẩn HP thực chất là gì ?

Cẩn trọng khi dùng magie

Y học và đời sống - 14:06 10/12/2018
Các sản phẩm có chứa magiê thường được sử dụng phổ biến nhằm bổ sung magiê cho cơ thể và phòng chống một số bệnh đường ruột như táo bón.

Mắc bệnh này, bạn có nguy cơ đột tử trước tuổi 40

Sức khỏe A-Z - 13:19 10/12/2018
Với những người trẻ bị đau đầu thường xuyên, có dấu hiệu hoa mắt chóng mặt, cần đi kiểm tra vì có thể bị dị dạng mạch máu não - căn bệnh gây đột quỵ rất nhanh ở người trẻ.

Bị gút có nên ăn chay?

Sức khỏe A-Z - 13:14 10/12/2018
Tôi nghe nói bệnh gút do uống rượu, ăn hải sản mà mấy thứ đó tôi không ăn, không uống. Nhưng tôi vẫn bị bệnh gút. Xin hỏi phụ nữ có mắc gút không? Nếu tôi ăn chay liệu có hết bệnh không?

Mắt sụp mí

Bác sĩ của bạn - PV - 10:59 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Viêm tuyến lệ là tình trạng viêm của tuyến sản xuất nước mắt. Viêm tuyến lệ cấp tính thường gặp do nhiễm virus, vi khuẩn. Viêm tuyến lệ mãn tính do rối loạn viêm không do nhiễm trùng.

Các loại rau cho người cao huyết áp

Sức khỏe A-Z - PV - 10:38 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Người bị cao huyết áp, mỡ máu nhiều ăn tăng rau là đúng. Mùa này bác nên ăn cần tây vì cần tây có tác dụng làm giãn mạch, lợi niệu và hạ huyết áp. Rau cải cúc chứa nhiều axit amin và tinh dầu, có tác dụng làm giảm huyết áp nên được ưu tiên.

​​​​​​​Bài học về tính khiêm tốn

Đi và suy ngẫm - Minh Anh - 10:36 10/12/2018
(khoahocdoisong.vn) - Bài học về tính khiêm tốn là rất cần thiết bởi vì giờ đây nhiều người ngoa ngôn quá. Làm được một chút việc tốt đã yên tâm mình là người tốt.

7 cách tránh khô da trong mùa lạnh

Mẹo làm đẹp - 10:12 10/12/2018
Một số lời khuyên sau đây giúp bạn giữ cho làn da được mịn màng, tươi trẻ trong mùa đông.

Tam thất - Thuốc tư bổ cường tráng

Đông y - TS. Nguyễn Đức Quang - 10:08 10/12/2018
Tam thất vị ngọt hơi đắng, tính ôn; vào các kinh can và thận, tam thất có tác dụng chủ yếu là tán ứ, chỉ huyết, tiêu thũng, định thống, tư bổ cường tráng.
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO