Thứ 4, 21/11/2018
Đường dây nóng: 0327 216 216

GS.TS Mai Trọng Khoa: Liệu pháp miễn dịch không phải "liều thuốc tiên" chữa ung thư

Dương Hải - Sức khỏe A-Z - 09/11/2018 11:56
GS.TS Mai Trọng Khoa: Liệu pháp miễn dịch không phải "liều thuốc tiên" chữa ung thư
(Khoahocdoisong.vn) - Chuyên gia đầu ngành về ung thư cho rằng, chúng ta đánh giá cao việc các nhà khoa học phát hiện ra liệu pháp miễn dịch trong điều trị ung thư, nhưng đó mới chỉ là bước đầu và cần có nghiên cứu thêm.

Kể từ sau thông tin Giải Nobel Y sinh học 2018 được trao cho nhà khoa học James P. Allison và Tasuku Honjo nhờ phát hiện liệu pháp điều trị ung thư bằng cách ức chế các protein ngăn cản hệ miễn dịch tiêu diệt khối u ung thư, nhiều người đã "thần thánh" hóa việc chữa ung thư bằng liệu pháp miễn dịch như một "liều thuốc tiên" có thể chữa khỏi ung thư.

Tại các khoa ung bướu, bệnh viện chuyên ngành ung thư, không ít bệnh nhân đã yêu cầu các bác sĩ điều trị cho họ bằng liệu pháp miễn dịch vì nghĩ rằng đây là cách duy nhất có thể giúp họ chữa khỏi ung thư.

Tuy nhiên, GS.TS Mai Trọng Khoa - Nguyên Phó Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, Giám đốc Trung tâm Y học hạt nhân và ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai nhấn mạnh, việc điều trị ung bướu vẫn phải dựa theo nguyên tắc: Điều trị phối hợp nhiều phương pháp, bao gồm phẫu thuật, xạ trị, hóa trị, nội tiết, đích, miễn dịch sinh học.

“Miễn dịch sinh học chỉ là một trọng các phương pháp điều trị bệnh, mang lại hiệu quả cao nếu được chỉ định đúng theo các tiêu chuẩn lựa chọn (phải xét nghiệm sâu ở mức sinh học phân tử như PD-L1, tumor mutant burden TMB)” - GS. Khoa nói.

Theo GS. Khoa, điều trị miễn dịch sinh học hiện nay đa số mới chỉ có thể áp dụng cho bệnh ung thư giai đoạn muộn. Do vậy, điều trị mới chỉ mang tính chất kéo dài thời gian sống, nâng cao chất lượng cuộc sống và giảm các tác dụng phụ so với hóa trị. Còn đối với bệnh ung thư tại giai đoạn sớm hơn, vẫn phải sử dụng các phương pháp điều trị cơ bản như phẫu thuật, xạ trị, hóa trị mới có thể đạt khỏi bệnh lâu dài.

Các nghiên cứu liệu pháp miễn dịch sinh học cho ung thư giai đoạn sớm vẫn đang được tiến hành, hứa hẹn mang lại nhiều hy vọng cho bệnh nhân ung thư.

Không phải bệnh ung thư nào cũng có thể điều trị miễn dịch

Giám đốc Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, từ tháng 5/2017, điều trị miễn dịch đã được các bác sĩ của Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu áp dụng cho bệnh nhân ung thư đầu tiên. Trước đó, tháng 3/2017, Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) chấp thuận cho phép sử dụng phương pháp điều trị miễn dịch cho bệnh Hogdkin.

"Điều trị miễn dịch (miễn dịch trị liệu) có thể được hiểu là một phương pháp sử dụng một trong các thành phần của hệ thống miễn dịch trên bệnh nhân để chống lại bệnh tật trong đó có bệnh ung thư. Phương pháp này được thực hiện theo hai cách chính: Kích thích hệ thống miễn dịch làm việc “nhiều hơn” và “thông minh hơn” để tấn công lại các tế bào ung thư và bổ sung cho bệnh nhân thành phần trong hệ miễn dịch: như tế bào miễn dịch, kháng thể.

Hệ thống miễn dịch có thể hiểu đơn giản là một bộ máy của cơ thể chúng ta giúp chống lại tác nhân gây bệnh và cả các tế bào ung thư. Các tế bào của hệ miễn dịch bao gồm các tế bào T và tế bào B. Các tế bào B sản xuất kháng thể để trung hòa hoặc tiêu diệt tác nhân gây bệnh. Các tế bào T có chức năng nhận diện và điều hòa hệ thống miễn dịch thông qua các thụ thể kháng nguyên và cytokine, thông qua đó tiêu diệt vi khuẩn, các tế bào bị nhiễm vi rút hoặc tế bào ung thư"- chuyên gia ung thư cho hay.

Cho đến nay, Trung tâm đã điều trị được 20 ca bệnh, bao gồm 18 ca ung thư phổi không tế bào nhỏ, 1 ca Hogdkin Lymphoma, 1 ca ung thư hắc tố. Kết quả ban đầu cho thấy thuốc có kết quả rất tốt nếu được lựa chọn, chỉ định đúng (PD-L1 (+) >50%, bước 1). Thuốc cũng tương đối an toàn, dễ dung nạp (trong 20 trường hợp điều trị, có 1 trường hợp viêm gan, 1 trường hợp viêm màng bồ đào).

Các chuyên gia tại đây cũng đã thực hiện phối hợp nhiều thử nghiệm lâm sàng quốc tế đa trung tâm về điều trị miễn dịch sinh học mang lại kết quả rất khả quan. Đối với ung thư phổi, có nghiên cứu PEARL về điều trị bước 1 sử dụng Durvalumab, nghiên cứu AZ Pacific về điều trị ung thư phổi với MEDI4736, nghiên cứu Mystic phối hợp Durvalumab và Tremelimumab. Đối với ung thư đầu cổ, có nghiên cứu KESTREL về sử dụng miễn dịch sinh học MEDI4736 với Tremelimumab cho bệnh nhân ung thư đầu cổ tế bào vẩy tái phát.

Các bác sĩ thăm khám cho bệnh nhân tại Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, BV Bạch Mai.

Ngoài ra, các bác sĩ của Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu đã phối hợp với Trung tâm Giải phẫu bệnh của Bệnh viện Bạch Mai để xét nghiệm các marker liên quan đến liệu pháp miễn dịch giúp lựa chọn bệnh nhân, nâng cao hiệu quả điều trị vì hiện tại giá thành của các thuốc là rất cao so với thu nhập của đa số nhân dân.

"Kết quả thử nghiệm lâm sàng quốc tế đa trung tâm cho thấy hiện tại, liệu pháp này chỉ có hiệu quả trên một số bệnh ung thư nhất định như: ung thư da và ung thư phổi. Các loại ung thư khác vẫn đang được tiếp tục nghiên cứu để có câu trả lời về kết quả cuối cùng" GS. Khoa cho hay.

Cũng theo GS. Khoa, định hướng nghiên cứu khoa học về điều trị miễn dịch cũng các nhà khoa học ở Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu quan tâm từ rất sớm, xuất bản thành sách chuyên khảo “Kháng thể đơn dòng và phân tử nhỏ”. Cuốn sách đề cập rất chi tiết về liệu pháp miễn dịch trị liệu này.

GS.TS Mai Trọng Khoa cho rằng, hai nhà khoa học nói trên được nhận giải Nobel vì họ đã giúp chúng ta trả lời được câu hỏi: Tại sao các tế bào T không phản ứng chống lại tế bào ung thư? Câu trả lời là trên bề mặt của các tế bào T có 2 protein ngăn chặn sự kích hoạt của tế bào T.

Vào những năm 1990, nhóm nghiên cứu của Allison phát hiện một protein có tên là CTLA-4, có vai trò như một cái phanh không cho tế bào T tấn công các tế bào ung thư. Allison đưa ra một thuật ngữ mới là "checkpoint inhibitor" hay "điểm ức chế" để mô tả hiện tượng này. Năm 1992, nhóm của Hanjo phát hiện một protein khác cũng có chức năng như CTLA-4 và đặt tên cho nó là PD-1 (viết tắt từ chữ programmed cell death).

Hình minh họa về chức năng của CTLA- 4 và PD-1 và ứng dụng trong miễn dịch trị liệu.

Trong cơ thể bình thường thì CTLA-4 và PD-1 sẽ gắn với các protein trên tế bào trình diện kháng nguyên (Antigen presenting cell -APC), giúp tế bào T không tấn công các tế bào bình thường, tránh gây ra bệnh tự miễn. Ngoài ra, trên bề mặt tế bào ung thư có PD-L1 có khả năng gắn với PD-1 trên tế bào T, làm cho tế bào T bị ức chế nhiều hơn, giúp tế bào ung thư trốn thoát hệ thống miễn dịch.

Kết quả nghiên cứu đã mở ra một hướng mới trong điều trị ung thư là sử dụng kháng thể đơn dòng giúp giải phóng các “điểm ức chế” CTLA-4 và PD-1, cũng như giải phóng sự kết hợp giữa PD-1 và PD-L1, từ đó tế bào T tăng khả năng tiêu diệt các tế bào ung thư. Như vậy, phương pháp miễn dịch trị liệu tác động gián tiếp, tăng cường khả năng của hệ thống miễn dịch, giúp tiêu diệt khối u.

Theo suckhoedoisong.vn


Gửi bình luận
(0) Bình luận

Tiêu điểm

Bí đao tốt cho xơ cứng động mạch

(khoahocdoisong.vn) - Thành phần chính của bí đao gồm nước và không có chất béo, với hàm lượng natri rất thấp, vì vậy có tác dụng tốt đối với bệnh xơ cứng động mạch, tăng huyết áp, viêm thận, ung nhọt, phù thũng.

Đại biểu Phạm Tất Thắng: Lương giáo viên phải được xếp cao nhất!

(khoahocdoisong.vn) - Lương giáo viên phải được xếp cao nhất trong thang bảng lương. Tuy nhiên, một chủ trương rất đúng đắn, nhân văn đó hai chục năm nay chưa triển khai được

Ngọc trai dưỡng da và trị sẹo thủy đậu

Hỗn hợp bột ngọc trai với chuối giã nhuyễn, sữa, trà xanh đắp mặt giúp loại trừ nếp nhăn và giúp da sáng rạng rỡ.

Viêm đại tràng mãn tính do tiêu hóa kém?

(khoahocdoisong.vn) - Có nhiều nguyên nhân khác nhau dẫn đến viêm đại tràng mãn tính như do vi khuẩn, virus, nấm, ký sinh trùng, bệnh crohn, xạ trị… gây viêm loét và rối loạn các chức năng của đại tràng.

Trị viêm da cơ địa theo đông y

(khoahocdoisong.vn) - Viêm da cơ địa là một bệnh da hay gặp với các biểu hiện lâm sàng trên da như mụn nước, sẩn trên nền da đỏ, ranh giới không rõ, rỉ dịch...

VinFast bán giá “sốc” - người dân xếp hàng mua xe trong đêm

(khoahocdoisong.vn) - VinFast đã có khởi điểm “bùng nổ” ngoài dự kiến sau khi biểu giá gây “sốc” được công bố.

Lại xuất hiện áp thấp nhiệt đới mới gần biển Đông có thể mạnh lên thành bão

Một áp thấp mới vừa xuất hiện gần biển Đông, cách bờ biển miền Trung Phi-líp-pin khoảng 300km về phía Đông Đông Nam, với sức gió giật cấp 9 và có khả năng mạnh lên thành bão.

Mới nhất

Yêu thú cưng, nhiễm bệnh

Sức khỏe A-Z - PV - 19:26 21/11/2018
(khoahocdoisong.vn) - Bệnh nhiễm ấu trùng giun sán từ thú cưng không có triệu chứng lâm sàng đặc hiệu, bệnh thường gặp ở trẻ em nhiều hơn người lớn.

Viêm đại tràng mãn tính do tiêu hóa kém?

Bác sĩ của bạn - PV - 19:24 21/11/2018
(khoahocdoisong.vn) - Có nhiều nguyên nhân khác nhau dẫn đến viêm đại tràng mãn tính như do vi khuẩn, virus, nấm, ký sinh trùng, bệnh crohn, xạ trị… gây viêm loét và rối loạn các chức năng của đại tràng.

Đại biểu Phạm Tất Thắng: Lương giáo viên phải được xếp cao nhất!

Trò chuyện - Mai Loan - 19:23 21/11/2018
(khoahocdoisong.vn) - Lương giáo viên phải được xếp cao nhất trong thang bảng lương. Tuy nhiên, một chủ trương rất đúng đắn, nhân văn đó hai chục năm nay chưa triển khai được

Trị viêm da cơ địa theo đông y

Chữa bệnh không dùng thuốc - PT - 19:22 21/11/2018
(khoahocdoisong.vn) - Viêm da cơ địa là một bệnh da hay gặp với các biểu hiện lâm sàng trên da như mụn nước, sẩn trên nền da đỏ, ranh giới không rõ, rỉ dịch...

Bí đao tốt cho xơ cứng động mạch

Bác sĩ của bạn - PT - 19:21 21/11/2018
(khoahocdoisong.vn) - Thành phần chính của bí đao gồm nước và không có chất béo, với hàm lượng natri rất thấp, vì vậy có tác dụng tốt đối với bệnh xơ cứng động mạch, tăng huyết áp, viêm thận, ung nhọt, phù thũng.

Nông nghiệp 4.0: Gian nan khởi nghiệp

Dọc đường - Tô Hội - 14:27 21/11/2018
(khoahocdoisong.vn) - Ứng dụng công nghệ, thay đổi tập quán sản xuất để nâng cao chất lượng sản phẩm nông nghiệp hay còn gọi nền nông nghiệp 4.0 ở Việt Nam vẫn còn là con đường gian nan.

Bột ngọt - Hiểu đúng và đủ

Sức khỏe A-Z - TS.BS Lưu Thị Mỹ Thục - 14:12 21/11/2018
(Khoahocdoisong.vn) - Bột ngọt có từ đầu thế kỷ XX và được sử dụng nhiều trong đời sống. Tuy nhiên không phải ai cũng hiểu đúng và biết cách dùng cho phù hợp loại gia vị này.

Đèn chiếu sáng ‘ép’ cây lớn nhanh, giảm nửa tiền điện

Cánh cửa tri thức - 14:08 21/11/2018
(Khoahocdoisong.vn) - Các nhà khoa học Việt đã nghiên cứu, chế tạo loại bột huỳnh quang chuyên dùng trong nuôi cấy mô, giúp cây khỏe, không bị dị tật.

Giặt khăn tắm thế nào để tránh nhiễm bệnh?

Sức khỏe A-Z - 14:06 21/11/2018
(Khoahocdoisong.vn) - Khăn tắm nếu không được giặt giũ thường xuyên sẽ trở thành nơi sản sinh vi khuẩn với tốc độ chóng mặt và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người dùng.

Phan Văn Vĩnh bị đề nghị 7 -7,5 năm tù, Nguyễn Văn Dương từ 11-13 năm tù

Sức khỏe A-Z - Phú Hiền - 14:03 21/11/2018
(Khoahocdoisong.vn) - Viện Kiểm sát đề nghị phạt Phan Văn Vĩnh từ 7 đến 7,5 năm tù về tội lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ.

Tái đông lạnh thịt đã rã đông có thực sự gây hại?

Đông y - 14:00 21/11/2018
(Khoahocdoisong.vn) - Tái đông lạnh thịt đã rã đông có an toàn hay không phụ thuộc phần lớn vào cách rã đông, và cách xử lý miếng thịt thế nào.

Lá lốt chữa viêm nhiễm âm đạo

Sức khỏe A-Z - 13:58 21/11/2018
(Khoahocdoisong.vn) - 50g lá lốt, 40g nghệ, 20g phèn chua, đổ nước ngập thuốc khoảng hai đốt ngón tay, đun sôi liu riu khoảng 10 - 15 phút rồi chắt lấy một bát nước dùng rửa âm đạo chữa viêm nhiễm.

“Hùng Dũng Tướng” - Nguyễn Công Nhàn

Tìm hiểu lịch sử -     Nguyễn Trung Thành - 13:55 21/11/2018
(khoahocdoisong.vn) - “Hùng Dũng Tướng” - Nguyễn Công Nhàn,  danh tướng nhà Nguyễn với tài thao lược, giỏi về binh pháp và kinh nghiệm trận mạc. Ông còn là người chủ xướng việc đào kênh Vĩnh An ở An Giang, đem lại nhiều lợi ích kinh tế - xã hội.

Khổ sâm trị viêm loét dạ dày tá tràng

Cây thuốc quanh ta - Thúy Nga - 08:00 21/11/2018
(khoahocdoisong.vn) - Khổ sâm thường được dùng để trị các chứng bệnh liên quan đến đường tiêu hóa như đầy bụng, chậm tiêu, viêm loét dạ dày tá tràng… 

Thầy giáo cùng 7 người thân trong gia đình đăng ký hiến tạng

Tuổi gặt hái - 19:53 20/11/2018
Cả gia đình 10 người của thầy Phạm Phúc Thịnh đều đồng lòng đăng ký hiến tạng để sự sống cứ thế được tiếp nối.
Xem thêm
Thông tin tòa soạn
Cơ quan thường trú TPHCM
Trung tâm truyền thông quảng cáo
2018 Bản quyền thuộc về khoahocdoisong.vn
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO