Số 18 (4384) Thứ Năm (1/5/2025) 15 Trong nghiên cứu mới công bố trên tạp chí GSA Today, tảng đá lâu đời nhất ở Mỹ là tảng đá gneis Watersmeet ở Michigan có niên đại ít nhất là 3,6 tỷ năm. Trong nhiều thập kỷ, một tấm biển được dựng từ năm 1975 đã đứng hiên ngang tại Thung lũng Sông Minnesota với dòng chữ "Tảng đá lâu đời nhất thế giới". Tấm biển này đánh dấu vị trí của một tảng đá gneis được cho là có tuổi đời 3,8 tỷ năm. Tuy nhiên, nghiên cứu gần đây của nhóm chuyên gia do nhà địa chất Carol Frost dẫn đầu đã chứng minh rằng con số trên có thể đã bị phóng đại ít nhất 300 triệu năm. Câu chuyện này bắt đầu từ một cuộc trò chuyện giữa các nhà địa chất. Đồng tác giả nghiên cứu, giáo sư Bob Stern đến từ Đại học Texas tại Dallas và nghiên cứu sinh Clinton Crowley đã khởi xướng cuộc thảo luận này. Sau đó, họ đã liên hệ với các chuyên gia về định tuổi đá cổ, trong đó có nhà địa chất Frost để cùng nhau làm sáng tỏ bí bí ẩn về tảng đá trên. Việc xác định tuổi của đá không hề đơn giản. Nhà địa chất Frost thuộc Đại học Wyoming cho hay khi các chuyên gia xác định tuổi của đá, họ thực chất đang định tuổi các khoáng vật cấu thành nên đá đó. Điều này giống như việc cố gắng xác định tuổi của một tòa nhà bằng cách phân tích từng viên gạch nhưng không phải tất cả các viên gạch đều có cùng độ tuổi. Khoáng vật zircon thường được giới khoa học thường dùng trong việc xác định tuổi đá. Tuy nhiên, độ bền vững của nó - có khả năng chịu đựng được thời tiết, nhiệt độ và áp suất cao - đồng nghĩa với việc nó thường tồn tại lâu hơn cả đá chủ. Sau khi kết tinh trong magma, các tinh thể zircon có thể bị cuốn vào trầm tích hoặc bị nghiền nát bởi các lực kiến tạo, tạo thành đá mới nhưng có thể làm sai lệch tuổi của tinh thể. Nhóm nghiên cứu đã lấy mẫu đá gneis từ ba khu vực: Minnesota, Wyoming và Michigan. Kết quả phân tích cho thấy đá gneis Watersmeet ở Michigan có tuổi của zircon trải dài từ 3,8 tỷ đến 1,3 tỷ năm. Mẫu đá này có những dấu hiệu của một quá khứ đầy dữ dội: xâm nhập núi lửa, biến chất và hoạt động kiến tạo. Dựa trên các bằng chứng thu thập được, các nhà khoa học đã xác định tuổi tối thiểu của nó là 3,6 tỷ năm. Jeffrey Vervoort, nhà địa chất học từ Đại học Bang Washington, người không tham gia nghiên cứu, nhận định việc hiểu chính xác tuổi của các tảng đá cổ giúp các nhà khoa học tái hiện lịch sử Trái Đất một cách chính xác hơn, từ thời điểm sự sống bắt đầu hình thành cho đến khi các dãy núi mọc lên và khí hậu thay đổi. Mặc dù đá gneis Watersmeet hiện giữ danh hiệu "Tảng đá cổ nhất nước Mỹ" nhưng các nhà khoa học vẫn tin rằng có thể tồn tại những tảng đá còn cổ hơn. TÂM ANH (theo Sciencenews) TRI THỨC NHÂN LOẠI GIẢI MÃ KHOA HỌC Bí mật tảng đá lâu đời nhất nước Mỹ THANH BÌNH Bến Vàm Lũng được lịch sử cách mạng Việt Nam ghi nhận là bến đón nhận chuyến tàu đầu tiên của con đường huyền thoại - đường Hồ Chí Minh trên biển vào ngày 16/10/1962. Tối 24/4, UBND tỉnh Cà Mau đã tổ chức lễ đón nhận bằng xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt đường Hồ Chí Minh trên biển (bến Vàm Lũng, huyện Ngọc Hiển, tỉnh Cà Mau). Đây chính là di tích đầu tiên của Cà Mau được xếp hạng Di tích quốc gia đặc biệt. Chuyến tàu lịch sử Bến Vàm Lũng được lịch sử cách mạng Việt Nam ghi nhận là bến đón nhận chuyến tàu đầu tiên của con đường huyền thoại - đường Hồ Chí Minh trên biển vào ngày 16/10/1962. Ngược dòng thời gian, sau Hiệp định Genève, Mỹ có ý định xây dựng miền Nam Việt Nam thành một căn cứ quân sự, chia cắt lâu dài nước ta, ngăn chặn và đẩy lùi phong trào giải phóng dân tộc ở Châu Á và trên thế giới. Ngày 13/01/1965, Ban chấp hành Trung ương Đảng khoá II họp Hội nghị lần thứ XV mở rộng để xác định đường lối cách mạng miền Nam. Trên cơ sở đó, Bộ Chính trị nêu rõ nhiệm vụ trước mắt của quân và dân miền Nam là: “Đẩy mạnh đấu tranh chính trị, quân sự, giành và giữ vững thế chủ động, đẩy địch vào thế bị động hơn nữa, tích cực xây dựng lực lượng về mọi mặt... tiến lên xây dựng một lực lượng vũ trang lớn mạnh cùng với toàn dân đánh bại quân thù”. Thực hiện chủ trương của Bộ Chính trị, Quân uỷ Trung ương phân công Trung tướng Trần Văn Trà, Tổng Tham mưu phó trực tiếp phụ trách việc mở tuyến vận tải Bắc Nam trên biển, trong đó xúc tiến việc thành lập đoàn vận tải tiếp tế vũ khí bằng đường biển từ Bắc vào Nam. Tháng 2/1961, Bộ Chính trị và Quân uỷ Trung ương chỉ thị cho các tỉnh Nam bộ chuẩn bị bến bãi, tổ chức lực lượng tiếp nhận vũ khí chi viện từ miền Bắc cho chiến trường miền Nam. Ngày 23/10/1961, Bộ Quốc phòng ra Quyết định số 97/QP do Trung tướng Hoàng Văn Thái - Thứ trưởng Bộ Quốc phòng ký thành lập Đoàn 759, sau đổi lại là Đoàn 125 - đoàn vận tải quân sự đường biển đặt dưới sự chỉ đạo của Bộ Quốc phòng. Chấp hành Chỉ thị của Trung ương, Tỉnh uỷ Cà Mau tổ chức tàu thuyền ra Bắc báo cáo tình hình và vận chuyển vũ khí về Cà Mau. Công việc được tiến hành khẩn trương và bí mật. Chuyến tàu đầu tiên do đồng chí Bông Văn Dĩa chỉ huy, khởi hành từ rạch Cá Mòi và cập bến Nhật Lệ (Quảng Bình) sau 7 ngày vượt biển. Uỷ ban thống nhất Trung ương đưa đoàn về Hà Nội ở tại số nhà 18 Nguyễn Thượng Hiền từ tháng 8/1961 đến tháng 01/1962. Thời gian ở đây đoàn được học tập văn hóa và đi thăm nhiều tỉnh. Đầu tháng 4/1962, Bộ Quốc Phòng giao nhiệm vụ cho đồng chí Bông Văn Dĩa và đội tàu quay về Cà Mau báo cáo với Khu uỷ Nam bộ về chủ trương của Trung ương Đảng đưa vũ khí vào Nam bộ và đề ra ba phương án tổ chức xây dựng bến bãi để tiếp nhận hàng. Qua khảo sát nhiều đảo và cửa sông, Vàm Lũng được lựa chọn vì điều kiện địa hình thuận lợi và bảo đảm bí mật. Ngày 11/10/1962, chuyến tàu đầu tiên mang phiên hiệu “Phương Đông I” chở 30 tấn vũ khí rời bến Đồ Sơn (Hải Phòng) mở đường vào Nam. Ngày 16/10/1962, tàu cập bến Vàm Lũng an toàn, sau đó đưa về rạch Chùm Gộng để lên hàng. Đây là chuyến tàu “của đoàn tàu không số” khai thông tuyến vận tải chiến lược trên biển vào bến Vàm Lũng đã đi vào lịch sử là bến đón nhận chuyến tàu đầu tiên của con đường huyền thoại - đường Hồ Chí Minh trên biển. Từ chuyến tàu đầu tiên đến con đường huyền thoại trên biển Tin vui thắng lợi của chuyến chở vũ khí đầu tiên bằng đường biển vào bến Vàm Lũng (Cà Mau) được báo cáo lên Chủ tịch Hồ Chí Minh, Bộ Chính trị và Quân uỷ Trung ương. Bác Hồ trực tiếp gửi điện biểu dương những cán bộ, chiến sĩ, công nhân đã góp công sức để lập nên chiến công xuất sắc. Tiếp theo tàu Phương Đông I, các tàu Phương Đông II, III, IV trong vòng 02 tháng đều lần lượt cập bến Vàm Lũng (Cà Mau) an toàn, chở được 111 tấn vũ khí cùng nhiều trang bị, thuốc men cho Quân khu 9. Đây là thắng lợi lớn trong lúc lực lượng vũ trang Nam bộ đang phát triển, rất cần vũ khí, việc đưa vũ khí vào vùng đất tận cùng Tổ quốc có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần củng cố niềm tin, quyết tâm cho đồng chí, đồng bào đang chiến đấu củng cố niềm tin vào Đảng, Bác Hồ, vào hậu phương lớn miền Bắc, vào thắng lợi của cách mạng miền Nam. Sau khi đưa vũ khí vào Cà Mau, ba tàu được sửa chữa chuẩn bị trở ra Bắc để tiếp tục nhận nhiệm vụ vận chuyển, con tàu thứ nhất ở lại sử dụng tại bến. Để có lực lượng tại chỗ tiếp nhận, bảo quản và chuyển giao hàng hóa cho các địa phương, Khu 9 quyết định lập Đoàn 962 do đồng chí Tư Đức làm đoàn trưởng, đồng chí Sáu Toàn làm chính uỷ, đồng chí Bông Văn Dĩa làm phó đoàn. Nhiệm vụ Đoàn 962 lúc bấy giờ là tổ chức triển khai bến bãi, kho chứa để tiếp nhận, cất giữ chuyển giao hàng theo lệnh phân phối của Trung ương cho các tỉnh như: Trà Vinh, Bến Tre, Sóc Trăng, Long An... và lực lượng trong tỉnh để kịp thời phục vụ chiến đấu. Theo yêu cầu ngày càng cao của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, đường Hồ Chí Minh trên biển cùng với đường Hồ Chí Minh trên dãy Trường Sơn trở thành một bộ phận không thể thiếu được trong hệ thống vận tải quân sự chi viện chiến lược cho cuộc chiến đấu anh hùng của quân và dân ta. Trên con đường Hồ Chí Minh trên biển mặc dù gặp muôn vàn khó khăn nguy hiểm, hàng ngàn cán bộ, chiến sĩ cùng lực lượng hải quân, nhân dân vẫn kiên quyết lên đường và đã lập được nhiều chiến công, nêu cao những tấm gương mẫu mực về chủ nghĩa anh hùng cách mạng, sự hy sinh, sự mưu trí sáng tạo chiến đấu trên vùng biển của Tổ quốc, luôn đương đầu với địch, vật lộn với sóng to gió lớn, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trong những tình huống phức tạp, khó khăn nhất, vững vàng nhất để đưa tàu và vũ khí tới bến bãi an toàn. Trở lại với bến Vàm Lũng, tại bến tàu lịch sử này là nơi đã diễn ra nhiều trận chiến của cán bộ, chiến sĩ Đoàn 125 Hải quân, Đoàn 962 Quân khu 9 và quân dân địa phương với máy bay, tàu chiến địch, để bảo vệ tàu, vũ khí an toàn. Tiêu biểu như các trận chiến đấu của tàu 42, tàu 69, tàu 100, tàu 187, tàu 645... Những chiến công này góp phần làm nên con đường huyền thoại trên biển với những thành tích có một không hai trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc... Huyền thoại đường Hồ Chí Minh trên biển Sau sáp nhập, TP HCM sẽ có tổng dân số là bao nhiêu người? A: 12,5 triệu người B: 11 triệu người C: 14 triệu người Đáp án đúng Quizz test số trước: A: 2.095 km2 Với tổng diện tích hơn 2.095 km2, thành phố được phân chia thành 19 quận và 5 huyện với 322 phường-xã, thị trấn. Năm 1698, Chúa Nguyễn cử Thống soái Nguyễn Hữu Cảnh vào kinh lược đất Phương Nam, khai sinh ra thành phố Sài Gòn. Vào ngày 5 tháng 6 năm 1911, từ Bến Nhà Rồng, người thanh niên Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước. Sau khi đất nước thống nhất, Sài Gòn được đổi tên thành “thành phố Hồ Chí Minh” vào ngày 2-7-1976. Với hơn 300 năm hình thành và phát triển, thành phố có rất nhiều công trình kiến trúc cổ, nhiều di tích và hệ thống bảo tàng phong phú. Thành phố Hồ Chí Minh nằm trong tọa độ địa lý khoảng 10o 10' – 10o 38’ vĩ độ Bắc và 1060 22'– 106054' kinh độ Đông. Phía Bắc giáp tỉnh Bình Dương, Tây Bắc giáp tỉnh Tây Ninh, Đông và Đông Bắc giáp tỉnh Đồng Nai, Đông Nam giáp tỉnh Bà Rịa -Vũng Tàu, Tây và Tây Nam giáp tỉnh Long An và Tiền Giang. Thành phố Hồ Chí Minh được xếp hạng đô thị đặc biệt của Việt Nam, là một trong những thành phố trực thuộc Trung ương. Nơi đây là trung tâm của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, TP HCM hiện đang là địa phương có quy mô kinh tế lớn nhất Việt Nam. Tảng đá gneis Watersmeet ở Michigan hiện là tảng đá lâu đời nhất ở Mỹ. ẢNH: PAUL BRANDES. Chuyến tàu của “đoàn tàu không số” khai thông tuyến vận tải chiến lược trên biển Vàm Lũng.
RkJQdWJsaXNoZXIy MTYzNTY5OA==